Thiền - Tự Do Đầu Tiên Và Cuối Cùng - Osho

Gi ới thi ệu 

Th ầy ch ứng ng ộ Osho đang t ạo ra n ổi d ậy toàn th ế gi ới vì tự do và thi ền c ủa con người. B ạn có th ể coi điều này là ch ọn l ựa kì qu ặc. Chúng liên quan th ế nào? Qu ả m ối n ối tinh vi gi ữa hai vi ệc này là điều ch ủ ch ốt cho hi ểu ti ềm n ăng tương lai c ủa con người. Cánh c ửa để m ở ra kh ả n ăng c ủa chúng ta v ề tình yêu, thân thi ết, sáng t ạo và s ự m ở r ộng là thi ền. Và theo Osho, không còn cánh c ửa nào khác, không còn con đường khác. Ngay từ khi ch ứng ng ộ n ăm 1953, Osho đã liên tục nói cho đệ tử và người tìm ki ếm, gi ải mã nhi ều truy ền th ống tôn giáo, huy ền môn và bí truy ền trên th ế gi ới. Nh ững bài nói c ủa người được ch ứa trong h ơn 600 t ập sách, trong đó người đã làm s ống l ại vô s ố nh ững nhà huy ền môn c ổ đại và đương đại, làm cho trí hu ệ trong nh ững giáo hu ấn c ủa h ọ tr ở nên hi ểu được và có liên quan t ới cu ộc s ống chúng ta hôm nay. Cu ốn sách này là tuy ển t ập được rút ra t ừ công trình sâu s ắc c ủa Osho v ề thi ền. Nó hàm ch ứa s ự đa d ạng l ớn lao v ề các phương pháp, cái có th ể giúp chúng ta khám phá ra điều người g ọi là “Thi ền: T ự do Đầu tiên và Cu ối cùng.” Th ầy đã nói, “Thi ền không ph ải là cái gì m ới m ẻ, thi ền là b ản tính c ủa b ạn. Nó là b ản tính c ủa b ạn, nó là chính con người b ạn. Làm sao nó có th ể khó được?”1

Chúng ta làm cho nó khó kh ăn b ởi vì ph ải v ật l ộn ch ống l ại cái gì đó mà ta nghĩ nó đang ngăn c ả n ta được tự do, hay, b ởi vi ệc tìm ki ếm cái gì đó ta c ứ gi ả s ử là nó s ẽ đem l ại cho ta tự do. Điều th ực t ế được tìm th ấy chỉ đơn thu ần là th ảnh th ơi trong con người ta, s ống cu ộc s ống h ết kho ảnh kh ắc này sang kho ảnh kh ắc khác. Trên kh ắp th ế gi ới m ọi người đều đang v ận l ộn để được tự do kh ỏi cái gì đó. Cu ộc v ận l ộn này có th ể là để ch ống lại bà v ợ càu nhàu, hay ông ch ồng xoi mói, b ố m ẹ gia trưởng, hay ông ch ủ t ại n ơi làm vi ệc, người d ập t ắt tính sáng t ạo. Tranh đấu c ủa tôi ho ặc là cu ộc chi ến ch ống l ại h ệ th ống chính trị đè nén ho ặc là n ỗ l ực để gi ải phóng b ản thân mình ra kh ỏi nh ững qui định ấu trĩ v ới vô h ạn nh ững li ệu pháp. Tranh đấu này đã không làm cho tôi được tự do; nó chỉ đơn thu ần là ph ản ứng ch ống l ại cái gì đó mà tôi nghĩ nó đã không cho phép tôi được tự do. T ự do c ủa thi ền không ph ải là vi ệc truy tìm cho ra tự do v ới cái gì đó. Bao nhiêu người trong chúng ta đã có ước m ơ được s ống trong m ột tình hu ống nào đó hay xã h ội không tưởng, n ới đó s ẽ cho phép chúng ta th ảnh th ơi và là chính mình, thoát kh ỏi c ạnh tranh và c ăng th ẳng c ủa cu ộc sống đời thường? Kinh nghi ệm c ủa tôi đã ch ứng t ỏ cho tôi rằng tự do mà chúng ta đang truy tìm không ph ụ thu ộc vào cái gì đó bên ngoài chúng ta. Cho nên đâu là tự do mà chúng ta khao khát có? Tôi đã nghe Osho mô t ả nó là “tự do đích th ực”: s ống ở đây và bây gi ờ, kho ảnh kh ắc này sang kho ảnh kh ắc khác, s ống không trong kỉ ni ệm và áp b ức c ủa quá kh ứ mà c ũng ch ẳng trong m ơ m ộng v ề tương lai. Người đã nói:

“ Ăn - chỉ ăn, là vi ệc ăn. Bước - chỉ bước, là vi ệc bước. Không phóng lên trước, không nh ảy đây đó. Tâm trí bao gi ờ c ũng đi lên trước hay tụt l ại sau. V ẫn còn v ới kho ảnh kh ắc này.”2 Nhi ều người trong chúng ta ch ắc ch ắn đã kinh nghi ệm điều Th ầy đang nói v ề tâm trí. Tâm trí bao gi ờ c ũng nh ảy lên trước hay tụt l ại sau, nh ưng nó ch ẳng bao gi ờ trong kho ảnh kh ắc này c ả: nó là vi ệc huyên thuyên thường xuyên. Khi vi ệc huyên thuyên này x ảy ra, nó cướp đi c ủa ta vi ệc s ống trong kho ảnh kh ắc này và cướp đi vi ệc s ống toàn b ộ cu ộc đời. Làm sao chúng ta có th ể s ống hoàn toàn được khi tâm trí chúng ta đang tự mình huyên thuyên ngay c ả khi ta đang tham dự vào các ho ạt động thường ngày? Để minh ho ạ điều này cho mình, b ạn có th ể th ử m ột th ực nghi ệm nh ỏ. Đặt cu ốn sách này xu ống trong thoáng ch ốc và nh ắm m ắt l ại. Xem b ạn có th ể ng ồi và t ận hưởng c ảm giác v ề thân th ể b ạn, v ề m ọi âm thanh có th ể bao b ọc xung quanh b ạn được bao lâu. Các c ơ h ội cho nó s ẽ không được lâu l ắm đâu, có l ẽ chỉ được m ột phút thôi, trước khi tâm trí b ạn b ắt đầu huyên thuyên. N ếu b ạn ng ồi m ột ch ốc và để ý điều huyên thuyên là gì thì b ạn s ẽ ng ạc nhiên: b ạn s ẽ th ấy r ằng b ạn đang mang theo mình bi ết bao nh ững đối tho ại bên trong không nh ất quán mà, n ếu b ạn nghe tr ộm ai đó khác nói to v ề chúng thì b ạn s ẽ cho là điên khùng. Vi ệc huyên thuyên thường xuyên này đúng là trói bu ộc cu ộc đời chúng ta, ng ăn c ản chúng ta không cho t ận hưởng cái mà từng kho ảnh kh ắc cu ộc s ống gi ữ cho ta. Cho nên ph ải làm gì v ới vi ệc huyên thuyên không ki ểm soát được này, cái tách chúng ta ra và trói bu ộc chúng ta kh ỏi nh ững kho ảnh kh ắc quí giá c ủa cu ộc s ống? Tôi đã từng nghe Th ầy nói đi nói l ại v ới chúng ta v ề thi ền. Tôi đã nghe người nói r ằng chúng ta không th ể d ừng tâm trí huyên thuyên m ột cách trực ti ếp mà ph ải thông qua thi ền thì vi ệc huyên thuyên m ới có th ể ch ậm d ần l ại và cu ối cùng bi ến m ất. V ới thi ền tâm trí tr ở thành công c ụ có ích, thay vì nó làm cho chúng ta thành nô l ệ v ới vi ệc huyên thuyên thường xuyên c ủa nó. Tuy nhiên chúng ta thường bị l ẫn l ộn b ởi vi ệc có nhi ều kĩ thu ật thi ền mà nói chung là mù m ờ và ch ẳng liên quan gì t ới cu ộc s ống ngày nay. Osho đã l ấy nh ững kĩ thu ật này, l ọc l ựa ra nh ững cái đúng, lo ại b ỏ cái sai sót, xuyên th ấu vào chính c ốt lõi c ủa chúng, đưa ra cho chúng ta chìa khoá có th ể m ở cánh c ửa t ới v ũ trụ bên ngoài tưởng tượng c ủa ta. Chìa khoá chính này là ch ứng ki ến: tr ạng thái đơn gi ản nh ưng sâu s ắc c ủa vi ệc quan sát và ch ấp nh ận chính mình nh ư ta hi ện t ại. Osho nói v ới chúng ta r ằng: “Ch ứng ki ến đơn thu ần có nghĩa là quan sát vô tư, vô định ki ến; đó là toàn b ộ bí m ật c ủa thi ền.”3 Điều đó th ực t ế đơn gi ản đến m ức tôi c ứ b ỏ l ỡ nó trong nhi ều n ăm. T ất c ả chúng ta ch ắc ch ắn đều nghĩ ta bi ết ch ứng ki ến là gì; chúng ta quan sát m ọi th ứ quanh mình su ốt ngày. Chúng ta xem ti vi, chúng ta quan sát người khác đi qua và chú ý cách h ọ ăn m ặc, h ọ gi ống gì, nh ưng chúng ta nói chung không quan sát b ản thân mình. Khi chúng ta làm điều đó, thường đó s ẽ là thông qua phê phán có ý th ức. Ta s ẽ chú ý điều gì đó v ề chính mình mà ta không thích và r ồi b ắt đầu lo nghĩ v ề điều người khác s ẽ nghĩ. Thông thường nh ững huyên thuyên bên trong này c ủa tâm trí làm cho ta c ảm th ấy kh ổ. Đây không ph ải là ch ứng ki ến. 

Osho nh ắc chúng ta: “Ch ẳng có gì c ần ph ải làm c ả; chỉ là nhân ch ứng, người quan sát, người theo dõi, nhìn vào l ưu thông c ủa tâm trí - ý nghĩ thoáng qua, ham mu ốn, kỉ ni ệm, m ơ ước, tưởng tượng. Đứng tách xa, bình th ản, quan sát nó, th ấy nó, không phán xét, không k ết án, c ũng không nói ‘Cái này tốt,’ không nói ‘Cái này x ấu.’”4 Qua thi ền, điều được nói trong cu ốn sách này, b ạn s ẽ phát hi ện ra ch ứng ki ến là gì. Trong khi ng ồi v ới s ự hi ện di ện c ủa Th ầy, ch ứng ki ến b ắt đầu x ảy ra m ột cách tự phát. Nh ững kho ảnh kh ắc xu ất hi ện khi b ạn chỉ ng ồi đấy, l ắng nghe, c ảm nh ận, quan sát b ất kì điều gì x ảy ra v ới im l ặng bên trong. Im l ặng này tựa nh ư b ầu tr ời tr ống r ỗng mênh mông, rung động v ới cu ộc s ống. Nhà c ủa Osho là b ầu tr ời và chính b ản th ể c ủa Osho là im l ặng. L ời người mang s ự âm y ếm từ chính chi ều sâu c ủa trái tim, bài ca c ủa người là là bài ca c ủa b ầu tr ời tr ống rỗng. “Con người bên trong c ủa b ạn không là gì khác h ơn b ầu tr ời bên trong. Mây t ới r ồi đi, hành tinh sinh ra r ồi bi ến m ất, sao n ảy sinh r ồi ch ết đi, mà b ầu tr ời bên trong thì v ẫn còn nh ư th ế mãi, không bị động ch ạm t ới, không v ẩn đục, không tì v ết. Chúng ta g ọi b ầu tr ời bên trong đó là sakshin, nhân ch ứng, và đó là toàn b ộ m ục tiêu c ủa thi ền. “ Đi vào, t ận hưởng b ầu tr ời bên trong đi. Nh ớ l ấy, b ất kì cái gì b ạn có th ể th ấy được, b ạn c ũng không ph ải là cái đó. B ạn có th ể th ấy ý nghĩ, th ế thì b ạn không ph ải là ý nghĩ; b ạn có th ể th ấy tình c ảm c ủa mình, th ế thì b ạn không ph ải là tình c ảm; b ạn có th ể th ấy gi ấc m ơ, ham mu ốn, kí ức, tưởng tượng, phóng chi ếu, th ế thì b ạn không ph ải là chúng. C ứ lo ại b ỏ t ất c ả nh ững cái b ạn có th ể th ấy. Th ế thì m ột ngày nào đó m ột kho ảnh kh ắc mênh mông s ẽ n ổi lên, kho ảnh kh ắc có ý nghĩa nh ất c ủa cu ộc đời người ta, khi ch ẳng còn gì ph ải lo ại b ỏ n ữa. “T ất c ả nh ững cái th ấy được đã bi ến m ất và chỉ còn l ại người th ấy ở đó. Người th ấy là b ầu tr ời r ỗng không. “Bi ết điều đó thì không còn s ợ hãi n ữa, và bi ết điều đó chính là tình yêu tr ọn v ẹn. Bi ết điều đó là tr ở thành Thượng đế, là tr ở thành b ất tử.”5 Qua cu ốn sách này b ạn được m ời kinh nghi ệm b ầu tr ời bên trong c ủa mình. Lòng bi ết ơn và tình yêu c ủa tôi v ới Th ầy, tôi không th ể nói được lên l ời; chỉ nước m ắt m ới có th ể chuy ển v ận được tình c ảm tôi. Qua vi ệc nghe l ời g ọi c ủa người t ới tự do tôi b ắt đầu th ức tỉnh t ới cái đẹp và ân hu ệ mà m ỗi kho ảnh kh ắc cu ộc s ống có th ể đem l ại. Xin cám ơn người, Th ầy kính yêu. Swami Deva Wadud Poona, tháng giêng 1992.

Cách dùng cu ốn sách này 

Trong khi dùng cu ốn sách này nh ư b ản hướng d ẫn vào thi ền b ạn không c ần ph ải đọc nó t ừ đầu đến cu ối trước khi th ử b ất kì cách thi ền nào. Dùng cu ốn sách này m ột cách trực giác. Thoáng nhìn qua nó và ch ọn ph ần nào đó hay cách thi ền nào đó h ấp d ẫn b ạn. Ch ẳng h ạn, b ạn có th ể thích nh ảy ngay vào m ột trong nh ững cách thi ền ở ph ần III và th ử ngay trước khi đọc l ời hướng d ẫn. Đi ngay vào cái gì c ảm th ấy t ốt cho b ạn. Sau khi ch ọn cách thi ền, th ử nó trong ít nh ất ba ngày và n ếu b ạn c ảm th ấy t ốt thì ti ếp tục th ực hành nó và đi sâu h ơn. Điều quan tr ọng là ph ải th ực nghi ệm m ột cách vui đùa và đơn thu ần tự h ỏi mình: Cách thi ền này có giúp cho vui v ẻ và nh ạy c ảm c ủa tôi t ăng lên không? Thi ền theo nh ạc Âm nh ạc và thi ền có th ể đi hài hoà v ới nhau. V ề điều này, Osho có l ần đã nói: 

“V ới tôi âm nh ạc và thi ền là hai khía c ạnh c ủa cùng m ột hi ện tượng. Và không có âm nh ạc, thi ền thi ếu đi cái gì đó; không có âm nh ạc, thi ền bị đôi chút m ờ xỉn, không sinh động. Không có thi ền, âm nh ạc chỉ là ti ếng ồn - hài hoà nh ưng ầm ĩ. Không có thi ền, âm nh ạc chỉ là trò gi ải trí; âm nh ạc và thi ền nên đi cùng nhau. Điều đó b ổ sung thêm chi ều hướng m ới cho c ả hai. C ả hai đều được làm gi ầu thêm b ởi chi ều hướng m ới đó.”6 Do đó nh ạc đã được chu ẩn bị để giúp đỡ cho Thi ền Động và nhi ều phương pháp tích c ực khác, k ể c ả Thi ền Kundalini, Thi ền Hoa h ồng Huy ền bí và Thi ền Vô trí, Thi ền Mandala, Nataraj, Devavani, C ầu nguy ện và Gourishankar, c ũng nh ư Nadabrahma. Nh ạc cho các cách thi ền này có s ẵn t ại các n ơi phân ph ối được li ệt kê ở cu ối cu ốn sách này. Tài li ệu in nghiêng Nhi ều cách thi ền trong ph ần III là dựa trên nh ững giáo hu ấn c ủa nhi ều b ậc th ầy ch ứng ng ộ, k ể c ả Ph ật, Patanjali và Shiva c ủa Ấn Độ, Atisha và Tilopa c ủa Tây T ạng, và b ậc th ầy Trung qu ốc T ử L ộ. N ơi Osho trích d ẫn th ơ hay l ời kinh c ủa h ọ, thì ph ần đã được đưa vào v ới tên c ủa các b ậc th ầy đó s ẽ được in nghiêng. Cu ối cùng, có vài l ựa ch ọn trong cu ốn sách này, ch ẳng h ạn tóm t ắt hướng d ẫn cho nhi ều cách thi ền, thường là dựa trên giáo hu ấn c ủa Osho nh ưng th ực t ế không được nêu theo l ời c ủa người. Để chỉ ra khác bi ệt, nh ững đ o ạn này c ũng đã được in nghiêng. 

Thi ền là gì? 

Ch ứng ki ến, tinh th ần c ủa thi ền Thi ền là cu ộc phiêu l ưu, cu ộc phiêu l ưu v ĩ đại nh ất mà tâm trí con người có th ể tr ải qua. Thi ền chỉ là có đấy, không làm gì c ả: không hành động, không suy ngh ĩ, không xúc động. B ạn chỉ có đấy và đó là thích thú tuy ệt đối. Thích thú này đến t ừ đâu trong khi b ạn ch ẳng làm gì c ả? Nó đến t ừ không đâu mà c ũng là đến t ừ m ọi n ơi. Nó ch ẳng có nguyên nhân gì, vì s ự t ồn t ại được t ạo nên t ừ ch ất li ệu g ọi là vui v ẻ. 1 Khi b ạn không làm gì chút nào - v ề m ặt thân th ể, v ề m ặt tâm trí, không ở m ức độ nào - khi m ọi ho ạt động đã d ừng và b ạn đơn thu ần có đấy, chỉ còn hi ện h ữu, đó chính là thi ền. B ạn không th ể th ực hi ện được nó, b ạn không th ể th ực hành nó: b ạn chỉ ph ải hi ểu nó thôi. B ất kì khi nào b ạn có th ể tìm ra th ời gian chỉ để mình có đấy, lo ại b ỏ vi ệc làm đi. Nghĩ c ũng là làm, t ập trung c ũng là làm, suy tư c ũng là làm. Cho dù chỉ m ột kho ảnh kh ắc b ạn không làm gì và b ạn chỉ ở trung tâm c ủa mình, hoàn toàn th ảnh th ơi - thì đó là thi ền. Và m ột khi b ạn đã bi ết được m ẹo v ề nó, b ạn có th ể còn l ại trong tr ạng thái đó lâu tu ỳ ý; cu ối cùng b ạn có th ể còn l ại trong tr ạng thái đó hai mươi tư ti ếng m ột ngày. 

M ột khi b ạn đã tr ở nên nh ận bi ết được cách th ức con người b ạn có th ể còn l ại không bị xáo động, d ần d ần b ạn có th ể làm m ọi vi ệc mà v ẫn luôn gi ữ tỉnh táo r ằng con người b ạn không bị xáo động. Đó là ph ần th ứ hai c ủa thi ền. Trước h ết, h ọc có đấy đã, và r ồi h ọc m ột chút hành động: lau sàn, t ắm gi ặt, nh ưng v ẫn gi ữ b ản thân mình được định tâm. Th ế r ồi b ạn có th ể làm nh ững điều ph ức tạp h ơn. V ậy thi ền không ph ải là ch ống l ại hành động. B ạn không c ần ph ải thoát li kh ỏi cu ộc s ống. Nó đơn thu ần d ạy b ạn cách s ống m ới: b ạn tr ở thành trung tâm c ủa c ơn xoáy lốc. Cu ộc s ống c ủa b ạn c ứ ti ếp di ễn, nó c ứ ngày m ột m ạnh m ẽ thêm - v ới nhi ều vui v ẻ h ơn, v ới nhi ều sáng t ỏ h ơn, nhi ều cái nhìn h ơn, nhi ều sáng t ạo h ơn - mà b ạn thì v ẫn đứng xa, chỉ là người quan sát trên núi, đơn thu ần th ấy t ất c ả nh ững điều đang x ảy ra quanh b ạn. B ạn không là tác nhân, b ạn là người quan sát. Đó là toàn b ộ bí m ật c ủa thi ền, r ằng b ạn tr ở thành người quan sát. Vi ệc làm v ẫn ti ếp tục theo m ức độ riêng c ủa nó, không có v ấn đề gì: ch ặt c ủi, kéo nước gi ếng lên. B ạn có th ể làm nh ững vi ệc nh ỏ và vi ệc l ớn; chỉ m ột điều không được phép và đó là, vi ệc định tâm c ủa b ạn không bị m ất. Nh ận bi ết đó, quan sát đó nên còn l ại tuy ệt đối thanh th ản, yên tĩnh.2 Trong Jaina giáo có trường phái huy ền môn li khai g ọi là Hassidism. Người sáng l ập c ủa nó, Baal Shem, là con người hi ếm có. Vào gi ữa đêm ông ấy m ới từ sông đi v ề - đó là l ệ thường c ủa ông ấy, vì t ại con sông lúc ban đêm t ất c ả đều tĩnh mịch và im l ặng. Và ông ấy quen ng ồi  ở đó, không làm gì c ả - chỉ quan sát cái ta riêng c ủa mình, quan sát người quan sát. Đêm nay, khi ông ấy đi v ề, ông ấy đi qua nhà m ột người gi ầu có và người gác c ổng đang đứng trước c ửa. Người gác c ổng r ất b ăn kho ăn vì đêm nào, vào đúng gi ờ này, con người này c ũng đi v ề. Người đó l ại g ần và c ất ti ếng, “Xin l ỗi ông vì làm ng ắt quãng ông nh ưng tôi không th ể kìm được s ự tò mò thêm n ữa. Ông đã ám ảnh tôi su ốt c ả ngày l ẫn đêm, ngày nào c ũng v ậy. Công vi ệc c ủa ông là gì v ậy? T ại sao ông đi ra sông? Nhi ều l ần tôi đã theo dõi ông, mà ch ẳng th ấy gì c ả - ông chỉ đơn thu ần ng ồi đấy hàng gi ờ, và đến gi ữa đêm ông m ới quay l ại.” Baal Shem nói, “Tôi bi ết r ằng ông đã theo dõi tôi nhi ều l ần, b ởi vì đêm tĩnh mịch đến th ế nên tôi có th ể nghe th ấy ti ếng bước chân ông. Và tôi bi ết ngày nào ông c ũng ẩn mình sau cánh c ửa. Nh ưng không chỉ có vi ệc ông tò mò v ề tôi đâu, tôi c ũng tò mò v ề ông đấy. Công vi ệc c ủa ông là gì v ậy? Ông ta đáp, “Công vi ệc tôi sao? Tôi là người quan sát.” Baal Shem nói, “Tr ời đất, ông nói cho tôi đúng từ khoá. Đấy c ũng là công vi ệc c ủa tôi đấy!” Người gác c ổng nói, “Nh ưng tôi không hi ểu. N ếu ông là người quan sát thì ông ph ải quan sát ngôi nhà nào đó, lâu đài nào đó. Ông quan sát gì ở đấy khi ng ồi trên b ờ cát?” Baal Shem nói, “Có chút ít khác bi ệt đấy: ông đang quan sát ai đó bên ngoài, người có th ể đi vào lâu đài; còn tôi chỉ quan sát người quan sát này. Ai là người quan sátnày? Đây là toàn b ộ n ỗ l ực c ủa cu ộc đời tôi; tôi quan sát chính mình. Người gác c ổng nói, “Nh ưng điều này là vi ệc kì l ạ đấy. Ai s ẽ tr ả ti ền cho ông?” Baal Shem nói, “Vi ệc ấy phúc l ạc, vui v ẻ, ích l ợi mênh mông, tự nó đã tr ả cho nó r ất sâu s ắc r ồi. Chỉ m ột kho ảnh kh ắc thôi và t ất c ả các kho báu trên đời đều ch ẳng là gì khi so sánh v ới nó.” Người gác c ổng nói, “ Điều này th ực là l ạ. Tôi đã quan sát c ả đời mình. Tôi ch ưa bao gi ờ đi t ới kinh nghi ệm đẹp đẽ nh ư v ậy c ả. Đêm mai tôi s ẽ t ới cùng ông. Ông d ạy tôi. Vì tôi bi ết cách quan sát - dường nh ư chỉ c ần theo chi ều ngược l ại; ông đang quan sát theo hướng khác.” Chỉ có m ột bước, bước đó là hướng, là chi ều. Chúng ta có th ể t ập trung ra ngoài hay chúng ta có th ể nh ắm m ắt hướng ra ngoài và để toàn b ộ tâm th ức mình được định tâm vào bên trong - và b ạn s ẽ bi ết, b ởi vì b ạn là người bi ết, b ạn là nh ận bi ết. B ạn ch ưa bao gi ờ m ất nó c ả. B ạn chỉ đơn thu ần thu được nh ận bi ết c ủa mình r ối trong c ả nghìn l ẻ m ột th ứ. Rút ra nh ận bi ết c ủa mình t ừ m ọi n ơi và để cho nó trụ l ại bên trong b ạn, th ế là b ạn đã v ề nhà.3 C ốt lõi b ản ch ất, tinh th ần c ủa thi ền, là h ọc cách ch ứng ki ến. Qu ạ kêu... b ạn nghe th ấy. Có hai c ực: đối th ể và ch ủ th ể. Nh ưng b ạn không th ể th ấy nhân ch ứng đang th ấy c ả hai đó sao? - qu ạ và người nghe, và v ẫn còn ai đó n ữa, người quan sát c ả hai. Đó là hi ện tượng đơn gi ản đến th ế. 

B ạn nhìn lên cây: b ạn đấy, cây đấy, nh ưng b ạn không th ể th ấy m ột điều n ữa sao? - r ằng b ạn đang th ấy cây, r ằng có nhân ch ứng trong b ạn, người th ấy b ạn đang th ấy cây.4 Quan sát là thi ền. Điều b ạn quan sát là không liên can. B ạn có th ể quan sát cây c ối, b ạn có th ể quan sát con sông, b ạn có th ể quan sát đám mây, b ạn có th ể quan sát tr ẻ con nô đùa xung quanh. Quan sát là thi ền. Điều b ạn quan sát không ph ải là v ấn đề; đối th ể không ph ải là v ấn đề. Ph ẩm ch ất c ủa quan sát, ph ẩm ch ất c ủa nh ận bi ết và tỉnh táo - đó chính là thi ền là gì. Nh ớ l ấy m ột điều: thi ền có nghĩa là nh ận bi ết. B ất kì điều gì b ạn làm v ới nh ận bi ết thì đều là thi ền. Hành động không ph ải là v ấn đề mà ph ẩm ch ất b ạn đem vào cho hành động c ủa mình m ới là v ấn đề. Bước đi có th ể là thi ền n ếu b ạn bước tỉnh táo. Ng ồi có th ể là thi ền n ếu b ạn ng ồi tỉnh táo. Nghe ti ếng chim hót có th ể là thi ền n ếu b ạn nghe v ới nh ận bi ết. Chỉ vi ệc nghe ti ếng nói bên trong c ủa tâm trí b ạn c ũng có th ể là thi ền n ếu b ạn v ẫn còn tỉnh táo và quan sát. Toàn b ộ v ấn đề là người ta không nên đi vào gi ấc ng ủ. Th ế thì b ất kì cái gì b ạn làm c ũng là thi ền c ả. 5 Bước đầu tiên trong nh ận bi ết là ph ải r ất để ý đến thân th ể b ạn. D ần d ần người ta tr ở nên ngày càng tỉnh táo v ề từng c ử chỉ, từng chuy ển động. Và khi b ạn tr ở nên nh ận bi ết thì điều kì di ệu b ắt đầu x ảy ra: nhi ều th ứ b ạn quen làm trước đây nay bi ến m ất; thân th ể b ạn tr ở nên th ảnh th ơi h ơn, thân th ể b ạn tr ở nên hài hoà h ơn. An bình sâu s ắc b ắt đầu lan to ả trong thân th ể b ạn, điệu nh ạc tinh tế r ộn ràng trong thân th ể b ạn.

R ồi b ắt đầu nh ận bi ết đến ý nghĩ c ủa mình; c ũng ph ải làm cùng điều tương tự cho ý nghĩ. Chúng còn tinh t ế h ơn thân th ể và t ất nhiên c ũng nguy hi ểm h ơn n ữa. Và khi b ạn tr ở nên nh ận bi ết v ề các ý nghĩ c ủa mình, b ạn s ẽ ng ạc nhiên v ề điều x ảy ra bên trong b ạn. N ếu b ạn vi ết ra b ất kì cái gì đang di ễn ra trong mình vào b ất kì kho ảnh kh ắc nào, b ạn s ẽ th ực s ự kinh ng ạc. B ạn s ẽ không tin được rằng đấy chính là cái đang thường di ễn ra bên trong b ạn. Và sau mười phút đọc nó - b ạn s ẽ th ấy tâm trí điên khùng bên trong! Vì b ạn không nh ận bi ết nên toàn b ộ cái điên khùng này c ứ ch ạy nh ư dòng nước ng ầm. Nó ảnh hưởng t ới b ất kì cái gì b ạn làm, nó ảnh hưởng t ới b ất kì cái gì b ạn không làm; nó ảnh hưởng t ới m ọi th ứ. Và t ổng c ủa nó là cu ộc đời b ạn! Cho nên người điên này ph ải được thay đổi. Và điều kì di ệu c ủa nh ận bi ết là ở ch ỗ b ạn không c ần làm gì c ả ngo ại tr ừ vi ệc tr ở nên nh ận bi ết. Chính hi ện tượng quan sát nó làm thay đổi nó. D ần d ần người điên bi ến m ất, d ần d ần các ý nghĩ b ắt đầu r ơi vào trong hình m ẫu nào đó; h ỗn độn c ủa chúng không còn n ữa, chúng ngày càng tr ở nên hài hoà h ơn. Và r ồi l ần n ữa, an bình sâu l ắng lan to ả. Và khi thân th ể b ạn cùng tâm trí b ạn đã an bình, b ạn s ẽ th ấy r ằng chúng hài hoà c ả v ới nhau n ữa, có cây c ầu qua đấy. Bây gi ờ chúng không còn ch ạy theo các hướng khác nhau n ữa, chúng không còn cưỡi lên các con ng ựa khác nhau n ữa. L ần đầu tiên có hoà h ợp, và hoà h ợp đó giúp nhi ều l ắm cho công vi ệc ở bước th ứ ba - tức là tr ở nên nh ận bi ết v ề tình c ảm, xúc động, tâm tr ạng c ủa b ạn. Đó là t ầng tinh t ế nh ất và khó kh ăn nh ất, nh ưng n ếu b ạn có th ể nh ận bi ết v ề các ý nghĩ, đấy chỉ là m ột bước thêm n ữa. M ột chút ít nh ận bi ết m ạnh m ẽ h ơn là c ần có và  b ạn b ắt đầu ph ản ánh tâm tr ạng c ủa mình, xúc động c ủa mình, tình c ảm c ủa mình. M ột khi b ạn đã nh ận bi ết v ề t ất c ả ba điều này, chúng s ẽ tr ở nên g ắn v ới nhau trong m ột hi ện tượng. Và khi t ất c ả ba điều này là m ột - v ận hành hoàn h ảo cùng nhau, ho ạt động hài hoà nhau, b ạn có th ể c ảm th ấy âm nh ạc c ủa c ả ba; chúng đã tr ở thành m ột dàn nh ạc - th ế thì điều th ứ tư x ảy ra, điều b ạn không th ể làm được. Nó x ảy ra theo cách riêng c ủa nó. Nó là món quà t ừ cái t ổng th ể, nó là ph ần thưởng cho nh ững người đã làm được ba điều này. Và điều th ứ tư là nh ận bi ết t ối thượng làm cho người ta được th ức tỉnh. Người ta tr ở nên nh ận bi ết v ề nh ận bi ết c ủa mình - đó là cái thứ tư. Điều đó t ạo nên vị ph ật, người th ức tỉnh. Và chỉ trong tỉnh th ức đó mà người ta m ới nh ận ra phúc l ạc là gì. Thân th ể bi ết t ới hoan l ạc, tâm trí bi ết t ới h ạnh phúc, trái tim bi ết t ới vui v ẻ, cái th ứ tư bi ết t ới phúc lạc. Phúc l ạc là m ục tiêu c ủa tính ch ất sannyas, c ủa vi ệc là người tìm ki ếm, và nh ận bi ết là con đường hướng t ới nó.

6 Điều quan tr ọng là ở ch ỗ b ạn mang tính quan sát, ở ch ỗ b ạn không quên quan sát, ở ch ỗ b ạn đang quan sát... quan sát... quan sát. Và d ần d ần, khi người quan sát tr ở nên ngày càng v ững ch ắc, ổn định, không dao động thì bi ến đổi x ảy ra. Nh ững cái b ạn đã quan sát gi ờ bi ến m ất. L ần đầu tiên, b ản thân người quan sát tr ở thành người được quan sát, b ản thân người quan sát tr ở thành cái được quan sát. B ạn đã v ề nhà.

7 Vi ệc n ở hoa c ủa thi ền Thi ền không ph ải là phương pháp Ấn Độ; nó không đơn thu ần là kĩ thu ật. B ạn không th ể h ọc nó được. Đấy là trưởng thành: trưởng thành c ủa toàn b ộ cách s ống c ủa b ạn, b ắt ngu ồn t ừ vi ệc s ống toàn b ộ c ủa b ạn. Thi ền không ph ải là cái gì đó có th ể được ghép thêm vào b ạn nh ư b ạn hi ện t ại. Nó không th ể được gắn thêm vào b ạn; nó chỉ có th ể t ới v ới b ạn qua bi ến đổi c ơ b ản, chuy ển hoá. Đấy là s ự n ở hoa, trưởng thành. Trưởng thành bao gi ờ c ũng t ừ toàn b ộ; nó không ph ải là cái gắn thêm. Hệt nh ư tình yêu, nó không th ể được ghép vào cho b ạn. Nó trưởng thành t ừ b ạn, t ừ cái toàn b ộ c ủa b ạn. B ạn ph ải trưởng thành hướng t ới thi ền.

8 Im l ặng vĩ đại 

Im l ặng thường được hi ểu là cái gì đó tiêu c ực, cái gì đó tr ống r ỗng, thi ếu v ắng âm thanh, ti ếng động. Hi ểu sai này thường khá ph ổ bi ến b ởi vì r ất ít người kinh nghi ệm được im l ặng. T ất c ả nh ững gì h ọ đã kinh nghi ệm nhân danh im l ặng đều chỉ là vô ti ếng động. Nh ưng im l ặng là hi ện tượng hoàn toàn khác. Nó th ực s ự tích c ực. Nó mang tính t ồn tại, nó không tr ống r ỗng. Nó tràn ng ập v ới âm nh ạc mà b ạn ch ưa bao gi ờ nghe th ấy trước đây, tràn ng ập v ới   hương th ơm còn ch ưa quen thu ộc cho b ạn, tràn ng ập v ới ánh sáng mà người ta chỉ có th ể th ấy được b ằng con m ắt bên trong. Đấy không ph ải là cái gì đó h ư c ấu; đấy là th ực t ại, th ực t ại đã hi ện di ện trong m ọi người - chúng ta chỉ ch ưa bao gi ờ nhìn vào đó thôi. Th ế gi ới bên trong c ủa b ạn có hương vị riêng c ủa nó, có hương th ơm riêng c ủa nó, có ánh sáng riêng c ủa nó. Và nó hoàn toàn im l ặng làm sao, im l ặng mênh mông, im lặng vĩnh c ửu. Ch ưa bao gi ờ có b ất kì ti ếng động nào, và c ũng s ẽ ch ẳng bao gi ờ có b ất kì ti ếng động nào. Không lời nào có th ể vươn t ới đó, nh ưng b ạ n thì có th ể vươn t ới được. Chính tâm điểm con người b ạn là trung tâm c ủa xoáy lốc. B ất kì cái gì x ảy ra xung quanh nó đều không ảnh hưởng được t ới nó. Nó là im l ặng vĩnh c ửu: ngày t ới r ồi đi, n ăm t ới r ồi đi, th ời đại t ới r ồi qua. Cu ộc đời t ới r ồi đi, nh ưng im l ặng vĩnh c ửu c ủa con người b ạn v ẫn còn h ệt nh ư th ế - v ẫn cùng điệu nh ạc vô âm thanh ấy, cùng hương th ơm c ủa sùng kính, cùng siêu vi ệt từ t ất c ả nh ững gì h ữu tử, từ t ất c ả nh ững gì t ạm th ời. Đấy không ph ải là im l ặng c ủa b ạ n. B ạn là nó. Đấy không ph ải là cái gì đó trong s ở h ữu c ủa b ạn: b ạn đang bị nó s ở h ữu, và đó là cái vĩ đại c ủa nó. Ngay c ả b ạn c ũng không có đó, b ởi vì ngay c ả s ự hi ện di ện c ủa b ạn c ũng s ẽ gây xáo động. Im l ặng là sâu l ắng đến độ không còn ai ở đó, th ậm chí không có c ả b ạn. Và im l ặng này đem l ại chân lí, và tình yêu, và c ả nghìn phúc lành khác t ới cho b ạn.

9 Trưởng thành trong nh ạy c ảm 

Thi ền s ẽ đem l ại cho b ạn nh ạy c ảm, c ảm giác l ớn lao thu ộc v ề th ế gi ới. Đó là th ế gi ới c ủa chúng ta - các ngôi sao là c ủa chúng ta, và chúng ta không ph ải là người xa l ạ ở đây. Chúng ta th ực ch ất thu ộc v ề s ự t ồn t ại. Chúng ta là m ột ph ần c ủa nó, chúng ta là tâm c ủa nó. B ạn tr ở nên nh ạy c ảm đến độ ngay c ả nhành c ỏ nh ỏ nh ất c ũng chi ếm vị trí quan tr ọng mênh mông cho b ạn. Nh ạy c ảm c ủa b ạn làm cho nó rõ ràng đối v ới b ạn đến m ức nhành c ỏ nh ỏ nhoi này c ũng quan tr ọng cho s ự t ồn tại nh ư ngôi sao kh ổng l ồ: không có nhành c ỏ này s ự t ồn tại s ẽ kém h ơn nó hi ện bây gi ờ. Nhành c ỏ nh ỏ này là duy nh ất, không gì thay th ế được, nó có tính cá nhân riêng c ủa nó. Và nh ạy c ảm này s ẽ t ạo ra tình b ạn m ới cho b ạn - tình b ạn v ới cây c ối, v ới chim chóc, v ới muông thú, v ới núi non, v ới sông ngòi, v ới đại dương, v ới các ngôi sao. Cu ộc sống tr ở nên phong phú h ơn khi tình yêu trưởng thành, khi tình b ạn trưởng thành.

10 Tình yêu, hương th ơm c ủa thi ền 

N ếu b ạn thi ền thì s ớm hay mu ộn b ạn c ũng s ẽ t ới v ới tình yêu. N ếu b ạn thi ền sâu s ắc thì s ớm hay mu ộn b ạn c ũng s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy tình yêu mênh mông đang dâng lên trong b ạn mà b ạn ch ưa từng bi ết t ới trước đây - ph ẩm ch ất m ới cho con người b ạn, cánh c ửa m ới m ở ra. B ạn đã tr ở thành ng ọn l ửa m ới và bây gi ờ b ạn mu ốn chia s ẻ. N ếu b ạn yêu sâu s ắc thì d ần d ần b ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết r ằng tình yêu c ủa b ạn đang tr ở nên ngày m ột thi ền h ơn. Ph ẩm ch ất tinh t ế c ủa im l ặng đang đi vào trong b ạn. ý nghĩ đang bi ến đi, l ỗ h ổng xu ất hi ện... im l ặng đó! B ạn đang ch ạm t ới chi ều sâu c ủa chính mình. Tình yêu làm cho b ạn thành thi ền n ếu nó đi theo đường ph ải. Thi ền làm cho b ạn thành tình yêu n ếu nó đi theo đường ph ải.

11 B ạn mu ốn tình yêu được sinh ra từ thi ền, không ph ải là sinh ra từ tâm trí. 

Đó là tình yêu mà tôi liên tục nói t ới. Hàng tri ệu đôi tình nhân trên kh ắp th ế gi ới đang s ống dường nh ư tình yêu có đó. H ọ đang s ống trong th ế gi ới ‘dường nh ư’. T ất nhiên, làm sao h ọ có th ể vui v ẻ được? H ọ đang ki ệt qu ệ m ọi n ăng lượng. H ọ đang c ố l ấy được cái gì đó từ tình yêu gi ả t ạo; nó không th ể đưa l ại điều t ốt lành. Do đó m ới có th ất v ọng, do đó m ới có chán chường ti ếp di ễn, do đó m ới luôn c ằn nh ằn nhau, h ục h ặc nhau gi ữa nh ững người yêu nhau. C ả hai người c ố g ắng làm điều gì đó v ốn là không th ể làm được: h ọ đang c ố g ắng làm cho chuy ện tình c ủa mình thành cái gì đó vĩnh h ằng, cái không th ể th ế được. Điều đó n ảy sinh từ tâm trí và tâm trí thì không th ể nào cho b ạn thoáng nhìn vào cái vĩnh h ằng. Trước h ết đi vào trong thi ền đi, b ởi vì tình yêu s ẽ t ới từ thi ền - nó là hương th ơm c ủa thi ền. Thi ền là hoa, hoa sen m ột nghìn cánh. Để cho nó n ở ra. Để cho nó giúp b ạn chuy ển vào trong chi ều đứng, vô trí, vô th ời gian và r ồi b ỗng nhiên b ạn s ẽ th ấy hương th ơm có đó. Th ế thì nó là vĩnh h ằng, th ế thì nó là vô điều ki ện. Th ế thì nó th ậm chí c ũng ch ẳng hướng t ới riêng ai, nó không th ể hướng riêng vào b ất kì ai. Đấy không ph ải là quan h ệ, nó còn h ơn là ph ẩm ch ất bao quanh b ạn. Nó ch ẳng liên quan gì t ới người khác. B ạn đang yêu, b ạn là tình yêu: th ế thì nó là vĩnh h ằng. Nó chính là hương th ơm c ủa b ạn. Nó đã bao quanh Ph ật, bao quanh Zarathustra, bao quanh Jesus. Nó là lo ại tình yêu hoàn toàn khác, nó khác h ẳn v ề ch ất.

12 T ừ bi 

Ph ật đã định nghĩa từ bi là “tình yêu c ộng v ới thi ền.” Khi tình yêu c ủa b ạn không chỉ là ham mu ốn v ề người khác, khi tình yêu c ủa b ạn không chỉ là nhu c ầu, khi tình yêu c ủa b ạn là chia s ẻ, khi tình yêu c ủa b ạn không ph ải là tình yêu c ủa k ẻ ăn xin mà là c ủa hoàng đế, khi tình yêu c ủa b ạn không ph ải là c ầu xin cái gì đó cho l ại mà chỉ s ẵn sàng đem cho - cho vì vui v ẻ hoàn toàn c ủa vi ệc cho - thì thêm thi ền vào đó và hương th ơm thu ần khi ết s ẽ tho ảng ra, s ự huy hoàng bị c ầm gi ữ s ẽ thoát ra. Đó chính là từ bi; từ bi là hi ện tượng cao nh ất. D ục là thú v ật, tình yêu là con người, từ bi là th ần thánh. D ục là th ể ch ất, tình yêu là tâm lí, từ bi là tâm linh.

13 Kéo dài vui v ẻ không vì nguyên c ớ gì 

Ch ẳng vì lí do gì b ỗng nhiên b ạn tự mình c ảm th ấy vui v ẻ. Trong cu ộc s ống đời thường, n ếu có lí do nào đó thì b ạn vui v ẻ. B ạn g ặp được người đàn bà đẹp và b ạn th ấy vui v ẻ, hay b ạn được món ti ền mà b ạn đang c ần thì b ạn c ũng vui v ẻ, hay b ạn mua được ngôi nhà có vườn đẹp và b ạn vui v ẻ, nh ưng vui v ẻ đó không th ể kéo dài lâu được. Chúng chỉ ch ốc lát, chúng không th ể còn ti ếp tục mãi và không bị ng ắt quãng. N ếu vui v ẻ c ủa b ạn do cái gì đó gây ra thì nó s ẽ bi ến m ất, nó s ẽ chỉ ch ốc lát. Nó s ẽ s ớm r ời b ỏ b ạn trong bu ồn sâu xa; m ọi vui v ẻ đều r ời b ỏ b ạn trong bu ồn sâu xa. Nh ưng có lo ại vui v ẻ khác v ới dấu hi ệu xác nh ậ n: b ạn b ỗng nhiên vui v ẻ ch ẳng vì nguyên c ớ nào c ả. B ạn không th ể chỉ ra t ại sao được. N ếu ai đó h ỏi, “Sao b ạn l ại vui th ế?” b ạn không th ể tr ả l ời được. Tôi không th ể tr ả l ời được t ại sao tôi l ại vui v ẻ. Ch ẳng có lí do nào c ả. Nó chỉ đơn thu ần nh ư th ế. Bây gi ờ vui v ẻ này không th ể nào bị phá r ối. Bây gi ờ b ất kì cái gì x ảy ra nó c ũng s ẽ ti ếp tục. Nó có đó, ngày đến ngày đi. B ạn có th ể tr ẻ, b ạn có th ể già, b ạn có th ể s ống, b ạn có th ể đang ch ết - nó bao gi ờ c ũng có đó. Khi b ạn đã tìm th ấy vui v ẻ nào đó mà còn l ại - hoàn c ảnh thay đổi nh ưng nó v ẫn còn lại - th ế thì b ạn ch ắc ch ắn đến g ần h ơn v ới ph ật tính.

14 Thông minh: 

kh ả n ăng đáp ứng Thông minh đơn thu ần nghĩa là kh ả n ăng đáp ứng, b ởi vì cu ộc s ống là m ột lu ồng. B ạn ph ải nh ận bi ết và th ấy được cái đang yêu c ầu b ạn, cái đang là thách th ức c ủa tình hu ống. Người thông minh c ư x ử theo tình hu ống còn người ngu xu ẩn c ư x ử theo câu tr ả l ời có s ẵn. Dù câu tr ả lời có s ẵn này l ấy từ Ph ật, Christ hay Krishna thì c ũng ch ẳng quan tr ọng. Người đó bao gi ờ c ũng đeo kinh sách quanh mình, người đó s ợ ph ụ thu ộc vào chính mình. Người thông minh ph ụ thu ộc vào sáng su ốt c ủa riêng mình: người đó tin c ậy vào con người mình. Người đó yêu và kính tr ọng chính mình. Người không thông minh thì kính tr ọng người khác. Thông minh có th ể được khám phá l ại. Phương pháp duy nh ất để khám phá l ại nó là thi ền. Thi ền chỉ làm m ỗi m ột điều: nó phá hu ỷ m ọi rào ch ắn mà xã h ội đã t ạo ra để ng ăn c ản b ạn kh ỏi là người thông minh. Nó đơn thu ần lo ại b ỏ các kh ối c ản. Ch ức n ăng c ủa nó là ph ủ định: nó lo ại b ỏ nh ững hòn đá v ốn ng ăn c ản dòng nước c ủa b ạn tuôn ch ảy, ng ăn c ản dòng su ối c ủa b ạn tr ở nên s ống động. M ọi người đều mang ti ềm n ăng l ớn, nh ưng xã h ội đã đặt nh ững hòn đá l ớn để ng ăn c ản nó. Xã h ội đã t ạo ra nh ững b ức Trường thành Trung qu ốc quanh b ạn; nó đã giam c ầm b ạn. Thoát ra kh ỏi m ọi tù ng ục là thông minh - và đừng chui vào đó l ần n ữa. B ạn có th ể khám phá ra thông minh thông qua thi ền b ởi vì m ọi tù túng chỉ t ồn t ại trong tâm trí b ạn; may m ắn là chúng không th ể đạt t ới con người b ạn. Chúng không th ể làm ô nhi ễm con người b ạn, chúng chỉ có th ể làm ô nhi ễm tâm trí b ạn - chúng chỉ có th ể bao ph ủ tâm trí b ạn. N ếu b ạn có th ể thoát ra kh ỏi tâm trí thì b ạn s ẽ thoát ra kh ỏi Ki tô giáo, Hindu giáo, Jaina giáo, Ph ật giáo và m ọi lo ại rác rưởi s ẽ ch ấm dứt. B ạn có th ể đi t ới d ấu ch ấm h ết. Và khi b ạn đã thoát ra kh ỏi tâm trí, quan sát nó, nh ận bi ết nó, chỉ là nhân ch ứng thì b ạn là thông minh. Thông minh c ủa b ạn được phát hi ện ra. B ạn đã hoàn tác l ại điều xã h ội đã làm cho b ạn. B ạn đã phá hu ỷ m ối nguy h ại; b ạn đã phá hu ỷ âm m ưu c ủa các th ầy tu và nhà chính trị. B ạn đã thoát ra kh ỏi nó, b ạn là người tự do. Trong th ực t ế b ạn lần đầu tiên là con người th ực, con người đích th ực. Bây gi ờ toàn b ộ b ầu tr ời là c ủa b ạn. Thông minh đem t ới tự do, thông minh đem t ới h ồn nhiên.

15 M ột mình: 

b ản tính c ủa b ạn M ột mình là đoá hoa, đoá hoa sen n ở ra trong tim b ạn. M ột mình là tích c ực, m ột mình là lành m ạnh. Nó là vui v ẻ c ủa b ản thân con người b ạn. Nó là vui v ẻ có được không gian riêng c ủa b ạn. Thi ền nghĩa là: phúc l ạc trong khi m ột mình. Người ta th ực s ự s ống động khi người ta tr ở nên có kh ả n ăng v ề nó, khi không còn ph ụ thu ộc thêm n ữa vào b ất kì ai, vào b ất kì tình hu ống nào, vào b ất kì điều ki ện nào. Và b ởi vì nó là c ủa riêng người ta nên nó có th ể còn l ại vào bu ổi sáng, bu ổi t ối, ngày, đêm, trong tu ổi xuân hay tu ổi già, trong khi m ạnh kho ẻ hay lúc ốm đau. Trong cu ộc s ống, c ả trong cái ch ết n ữa, nó có th ể còn l ại b ởi vì nó không ph ải là cái gì đó x ảy ra cho b ạn từ bên ngoài. Nó là cái gì đó tuôn ra trong b ạn. Nó chính là b ản tính c ủa b ạn, nó là tự tính.

16 Cu ộc hành trình bên trong là cu ộc hành trình hướng tới cái tuy ệt đối m ột mình; 

b ạn không th ể đem b ất kì ai cùng b ạn t ới đó. B ạn không th ể chia s ẻ trung tâm c ủa mình v ới b ất kì ai, th ậm chí c ả v ới người b ạn yêu. Nó không n ằm trong b ản ch ất c ủa m ọi v ật; ch ẳng có th ể làm được gì v ề nó. Kho ảnh kh ắc b ạn đi vào trong thì m ọi m ối n ối v ới th ế gi ới bên ngoài bị c ắt đứt; m ọi cây c ầu đều bị gãy. Trong th ực t ế, toàn b ộ th ế gi ới bi ến m ất. Đó là lí do t ại sao các nhà huy ền môn đã g ọi th ế gi ới này là ảo v ọng, maya, không ph ải vì nó không t ồn t ại mà vì đối v ới thi ền nhân, người đi vào bên trong, thì g ần nh ư là th ế gi ới không t ồn t ại. Im l ặng sâu l ắng làm sao; không ti ếng động nào th ấm được vào nó. S ự m ột mình m ới sâu sắc đến độ người ta c ần có can đảm. Nh ưng từ s ự m ột mình đó bùng phát ra phúc l ạc. T ừ s ự m ột mình đó - là kinh nghi ệm v ề Thượng đế. Không có cách nào khác; ch ưa bao gi ờ có b ất kì cách nào khác và s ẽ ch ẳng bao gi ờ có cách nào khác.

17 M ở h ội s ự m ột mình, m ở h ội không gian thu ần khi ết c ủa b ạn, và bài ca vĩ đại s ẽ c ất lên trong tâm b ạn. Và nó sẽ là bài ca c ủa nh ận bi ết, nó s ẽ là bài ca c ủa thi ền. Nó s ẽ là bài ca c ủa con chim cô đơn c ất lên từ kho ảng xa x ăm - không c ất lên cho riêng ai mà chỉ c ất lên b ởi vì trái tim tràn đầy và mu ốn c ất lên, b ởi vì đám mây tràn đầy và mu ốn m ưa, b ởi vì đoá hoa tràn đầy và cánh hoa xoè ra và hương th ơm tho ảng ra... không địa chỉ. Để cho s ự m ột mình c ủa b ạn tr ở thành v ũ điệu đi.

18 Cái ta th ực s ự c ủa b ạn 

Thi ền không gì khác h ơn phương cách làm cho b ạn nh ận bi ết v ề cái ta th ực s ự c ủa b ạn - cái không do b ạn t ạo ra, cái không c ần b ạn t ạo ra, cái mà b ạn đã là nh ư v ậy r ồi. B ạn được sinh ra v ới nó. B ạn là nó! Nó c ần được khám phá ra. N ếu điều này không th ể làm n ổi, hay n ếu xã h ội không cho phép nó x ảy ra - và ch ẳng xã h ội nào l ại cho  phép nó x ảy ra c ả, b ởi vì cái ta th ực s ự là nguy hi ểm: nguy hi ểm cho nhà th ờ đã thi ết l ập, nguy hi ểm cho qu ốc gia, nguy hi ểm cho đám đông, nguy hi ểm cho tín ngưỡng, b ởi vì m ột khi con người bi ết được cái ta th ực s ự c ủa mình thì người đó tr ở thành cá nhân. Người đó không còn thu ộc v ề tâm lí đám đông n ữa; người đó s ẽ không mê tín, và người đó không th ể bị khai thác, người đó không th ể bị d ắt đi nh ư gia súc, người đó không th ể bị ra l ệnh và chỉ huy. Người đó s ẽ s ống theo ánh sáng c ủa mình; người đó s ẽ s ống theo cái bên trong c ủa mình. Cu ộc s ống người đó s ẽ c ực kì đẹp đẽ, toàn v ẹn. Nh ưng đấy chính là n ỗi s ợ c ủa xã h ội. Con người toàn v ẹn tr ở thành cá nhân, còn xã h ội thì mu ốn b ạn tr ở thành vô cá nhân. Thay vì là cá nhân, xã h ội d ạy b ạn tr ở thành cá tính. T ừ ‘cá tính’ c ần ph ải được hi ểu rõ. Nó có g ốc r ễ từ từ persona - persona nghĩa là cái m ặt n ạ. Xã h ội cho b ạn ý tưởng sai l ầm v ề vi ệc b ạn là ai: nó chỉ cho b ạn đồ ch ơi, còn b ạn thì c ứ níu bám l ấy đồ ch ơi đó trong c ả cu ộc đời.19 Khi tôi nhìn vào cu ộc đời, tôi th ấy g ần nh ư t ất c ả m ọi người đều ở sai ch ỗ. Người đáng là bác sĩ h ạnh phúc bao la l ại thành ho ạ sĩ còn người đáng là ho ạ sĩ h ạnh phúc mênh mông l ại thành bác sĩ. Ch ẳng ai dường nh ư ở đúng ch ỗ c ủa mình c ả; đó là lí do t ại sao toàn b ộ xã h ội này l ại trong m ớ h ỗn độn nh ư v ậy. Người n ọ bị người kia định hướng: người đó không định hướng được b ởi chính do trực giác c ủa mình. Thi ền giúp cho b ạn trưởng thành theo trực giác c ủa mình. V ấn đề tr ở thành r ất rõ ràng là cái gì s ẽ đáp ứng cho b ạn, cái gì giúp cho b ạn n ở hoa. Và dù nó là b ất kì cái   gì, nó v ẫn ti ếp tục khác bi ệt gi ữa từng cá nhân - đó là ý nghĩa c ủa từ ‘cá nhân’: m ọi người đều là duy nh ất. Và vi ệc tìm ki ếm và th ăm dò cái duy nh ất c ủa b ạn là xúc động l ớn, cu ộc phiêu l ưu l ớn.

Khoa học về thiền

Phương pháp và thi ền V ới th ầy, v ới các kĩ thu ật khoa h ọc, b ạn có th ể ti ết ki ệm được nhi ều th ời gian, c ơ h ội và s ức l ực. Và đôi khi trong vài giây b ạn có th ể trưởng thành nhi ều đến độ ngay c ả trong nhi ều ki ếp s ống b ạn c ũng không th ể nào trưởng thành được nhi ều nh ư th ế. N ếu b ạn dùng kĩ thu ật đúng đắn thì trưởng thành s ẽ bùng n ổ. Và nh ững kĩ thu ật này đã được dùng trong hàng nghìn n ăm th ực nghi ệm. Chúng không ph ải do m ột người phát minh ra, chúng đã được nhi ều người phát minh ra, nhi ều người tìm ki ếm, và chỉ điều b ản ch ất m ới được nêu ở đây. B ạn s ẽ đạt t ới m ục tiêu, vì n ăng lượng cu ộc s ống bên trong b ạn s ẽ di chuy ển ch ừng nào nó còn ch ưa đi t ới điểm không còn chuy ển động nào có th ể được n ữa; nó s ẽ c ứ đi tới đỉnh cao nh ất. Và đó là lí do t ại sao người ta c ứ sinh đi sinh l ại mãi. Bị b ỏ l ại v ới chính mình cu ối cùng b ạn c ũng sẽ đạt t ới, nh ưng b ạn s ẽ ph ải du hành r ất, r ất lâu và cu ộc hành trình s ẽ r ất t ẻ nh ạt và bu ồn chán.

21 Kĩ thu ật là có ích 

Kĩ thu ật là có ích b ởi vì chúng là khoa h ọc. Nó tránh cho b ạn nh ững con đường vòng, vô s ố ngõ c ụt, vi ệc lang thang vô định; n ếu b ạn không bi ết v ề các kĩ thu ật, b ạn s ẽ tốn r ất nhi ều th ời gian. M ọi kĩ thu ật đều có th ể có ích nh ưng chúng không đích xác là thi ền, chúng chỉ là s ự mò m ẫm trong bóng t ối. B ỗng nhiên m ột hôm, khi b ạn làm vi ệc gì đó, b ạn s ẽ tr ở thành nhân ch ứng. Trong th ực hi ện thi ền nh ư Thi ền Động, Kundalini hay quay tít, b ỗng nhiên m ột hôm vi ệc thi ền s ẽ ti ếp tục nh ưng b ạn s ẽ không còn đồng nh ất v ới mình n ữa. B ạn s ẽ ng ồi im l ặng đằng sau, b ạn s ẽ quan sát nó - ngày đó thi ền x ảy ra; ngày đó kĩ thu ật không còn là điều hướng d ẫn n ữa, không còn có ích nữa. B ạn có th ể t ận hưởng nó n ếu b ạn mu ốn, nh ư bài th ể d ục; nó cho s ự sinh động nào đó, nh ưng bây gi ờ không còn c ần nó n ữa - vi ệc thi ền th ực s ự đã x ảy ra. Thi ền là vi ệc ch ứng ki ến. Thi ền có nghĩa là tr ở thành nhân ch ứng. Thi ền không ph ải là kĩ thu ật chút nào! Điều này s ẽ r ất l ẫn l ộn cho b ạn vì tôi c ứ nêu cho b ạn các kĩ thu ật. Theo nghĩa t ối thượng thì thi ền không ph ải là kĩ thu ật; thi ền là hi ểu bi ết, nh ận bi ết. Nh ưng b ạn c ần kĩ thu ật vì hi ểu bi ết cu ối cùng đó còn r ất xa v ới b ạn; bị ẩn sâu trong b ạn nh ưng v ẫn r ất xa xôi v ới b ạn. Ngay kho ảnh kh ắc này b ạn có th ể đạt t ới nó. Nh ưng b ạn s ẽ không đạt t ới nó, vì tâm trí b ạn c ứ ti ếp tục. Chính kho ảnh kh ắc này nó là điều có th ể và c ũng là điều không th ể. Kĩ thu ật s ẽ b ắc cây c ầu qua l ỗ h ổng này; chúng chính là cây c ầu qua l ỗ h ổng đó. Cho nên lúc đầu kĩ thu ật là thi ền; đến cu ối b ạn s ẽ cười - kĩ thu ật không ph ải là thi ền. Thi ền là ph ẩm ch ất hoàn toàn khác c ủa con người, nó ch ẳng liên quan t ới b ất kì cái gì. Nh ưng nó s ẽ x ảy ra chỉ vào lúc cu ối; b ạn đừng nghĩ nó đã x ảy ra ngay từ đầu, n ếu không thì l ỗ h ổng s ẽ không th ể được b ắc c ầu qua.

22 B ắt đầu v ới n ỗ l ực 

Kĩ thu ật thi ền là các ho ạt động, vì b ạn được khuyên làm cái gì đó - ngay c ả thi ền c ũng là làm cái gì đó; th ậm chí ng ồi im l ặng c ũng là làm cái gì đó, th ậm chí không làm gì c ả thì c ũng là m ột lo ại làm. Cho nên theo cách h ời h ợt, có th ể nói r ằng m ọi kĩ thu ật thi ền đều là làm. Nh ưng theo cách sâu s ắc, chúng không ph ải là thi ền vì n ếu b ạn thành công v ới chúng, vi ệc làm s ẽ bi ến m ất. Chỉ lúc đầu, điều này m ới dường nh ư gi ống n ỗ l ực. N ếu b ạn thành công trong nó, n ỗ l ực s ẽ bi ến m ất và toàn b ộ m ọi điều s ẽ tr ở thành tự phát và vô n ỗ l ực. N ếu b ạn thành công trong nó thì đấy không ph ải là vi ệc làm. Th ế thì ch ẳng c ần n ỗ l ực nào v ề ph ần b ạn n ữa: nó tr ở thành tựa nh ư h ơi th ở, nó có đấy. Nh ưng ban đầu ch ắc ch ắn ph ải n ỗ l ực, vì tâm trí không th ể nào làm b ất kì cái gì không ph ải là n ỗ l ực. N ếu b ạn b ảo nó vô n ỗ l ực thì toàn b ộ v ấn đề dường nh ư vô lí. Trong thi ền, n ơi r ất nhi ều nh ấn m ạnh được đặt vào vô n ỗ l ực, th ầy nói v ới đệ tử, “C ứ ng ồi đấy. Không làm gì c ả.” Còn đệ tử thì c ố g ắng. T ất nhiên - b ạn còn có th ể làm cái gì khác h ơn vi ệc c ố g ắng? Ban đầu n ỗ l ực ph ải có đấy, vi ệc làm ph ải có đấy - nh ưng chỉ lúc ban đầu thôi, nh ư cái x ấu c ần thi ết. B ạn ph ải thường xuyên nh ớ r ằng b ạn ph ải vượt ra ngoài nó. M ột kho ảnh kh ắc nh ất định s ẽ đến khi b ạn không làm gì v ề thi ền c ả; chỉ có đấy và nó x ảy ra. Chỉ ng ồi hay đứng và nó x ảy ra. Không làm điều gì c ả, chỉ nh ận bi ết, nó x ảy ra. T ất c ả nh ững kĩ thu ật này chỉ để giúp b ạn đi t ới m ột kho ảnh kh ắc vô n ỗ l ực. Bi ến chuy ển bên trong, hi ểu bi ết bên trong, không th ể x ảy ra qua n ỗ l ực, vì n ỗ l ực là m ột lo ại c ăng th ẳng. V ới n ỗ l ực b ạn không th ể th ảnh th ơi hoàn toàn được; n ỗ l ực s ẽ tr ở thành rào ch ắn. V ới n ền t ảng này trong tâm trí, n ếu b ạn có n ỗ l ực thì d ần d ần b ạn s ẽ tr ở nên c ũng có kh ả n ăng r ời b ỏ nó n ữa.

23 Các phương pháp này đều đơn gi ản 

M ỗi m ột trong nh ững phương pháp này, mà chúng ta sẽ th ảo lu ận t ới, đều được m ột người đã đạt t ới ch ứng ng ộ nói l ại. Nh ớ l ấy l ấy điều đó. Chúng có v ẻ quá đơn gi ản, mà chúng đơn gi ản th ực. V ới tâm trí chúng ta, nh ững th ứ mà đơn gi ản đến th ế thì không th ể h ấp d ẫn được. Vì n ếu kĩ thu ật đơn gi ản đến th ế và nó g ần g ũi đến th ế thì n ếu b ạn đã trong nó r ồi, và nhà g ần, th ế thì b ạn s ẽ th ấy mình bu ồn cười - th ế thì t ại sao b ạn l ại l ỡ nó được? Thay vì c ảm th ấy bu ồn cười v ề b ản ngã riêng c ủa mình, b ạn s ẽ nghĩ r ằng nh ững phương pháp đơn gi ản đến th ế thì ch ẳng ích l ợi gì. Đó là l ừa d ối. Tâm trí b ạn s ẽ b ảo b ạn r ằng nh ững phương pháp đơn gi ản này không th ể nào có ích l ợi gì - rằng chúng quá đơn gi ản, chúng không th ể đạt t ới được điều gì. “Để đạt t ới s ự t ồn t ại thiêng liêng, đạt t ới cái Tuy ệt đối và cái T ối h ậu, làm sao có th ể dùng được nh ững phương pháp đơn gi ản nh ư v ậy? Làm sao chúng có th ể có ích l ợi gì?” B ản ngã b ạn s ẽ nói r ằng các phương pháp đó ch ẳng ích l ợi gì c ả. 

Nh ớ l ấy m ột điều - b ản ngã bao gi ờ c ũng quan tâm đến cái gì đó khó kh ăn vì khi cái gì đó là khó kh ăn thì có thách th ức. N ếu b ạn có th ể vượt qua khó kh ăn thì b ản ngã c ủa b ạn s ẽ c ảm th ấy mãn nguy ện. B ản ngã ch ẳng bao gi ờ bị h ấp d ẫn t ới b ất kì cái gì đơn gi ản - không bao gi ờ! N ếu b ạn mu ốn cho b ản ngã mình thách th ức, b ạn ph ải có cái gì đó khó kh ăn được b ầy đặt ra. N ếu cái gì đó đơn gi ản thì ch ẳng có h ấp d ẫn, vì cho dù b ạn có chinh ph ục được nó thì c ũng ch ẳng có mãn nguy ện c ủa b ản ngã. Ngay từ ch ỗ đầu tiên ch ẳng có gì để chinh ph ục c ả: s ự vi ệc đơn gi ản th ế. B ản ngã đòi h ỏi cái khó kh ăn - chướng ng ại nào đó ph ải vượt qua, đỉnh cao nào đó ph ải chinh ph ục. Và đỉnh cao càng khó kh ăn thì b ản ngã c ủa b ạn càng c ảm th ấy d ễ chịu. Vì nh ững kĩ thu ật này đơn gi ản đến th ế nên chúng s ẽ không có b ất kì h ấp d ẫn nào cho tâm trí b ạn. Nh ớ l ấy, cái h ấp d ẫn cho b ản ngã thì không th ể giúp cho trưởng thành tâm linh c ủa b ạn được. Nh ững kĩ thu ật này đơn gi ản đến m ức b ạn có th ể đạt tới t ất c ả nh ững gì có th ể mà tâm th ức con người đạt t ới, vào b ất kì kho ảnh kh ắc nào mà b ạn quy ết định đạt t ới nó.

24 Trước h ết hi ểu kĩ thu ật 

Tôi đã từng nghe câu chuy ện v ề ông bác sĩ già. M ột hôm người tr ợ lí c ủa ông ấy g ọi điện tho ại cho ông ấy vì người đó đang trong tình th ế r ất khó kh ăn: b ệnh nhân ng ạt sắp ch ết; m ột qu ả bóng bi a m ắc k ẹt trong h ọng người đó, và người tr ợ lí này lu ống cu ống ch ẳng bi ết làm gì. Cho nên người đó h ỏi vị bác sĩ già, “Tôi ph ải làm gì bây gi ờ đây?” Vị bác sĩ già nói, “L ấy cái lông ngoáy m ũi người đó ấy.” Sau vài phút chàng tr ợ lí điện tho ại l ại, r ất sung sướng và h ớn h ở nói, “Cách x ử lí c ủa th ầy th ật tuy ệt di ệu! B ệnh nhân b ật cười và người đó phun ra qu ả bóng. Nh ưng xin th ầy nói cho - th ầy h ọc được ở đâu kĩ thu ật đặc s ắc v ậy?” Bác sĩ già nói, “Tôi chỉ v ừa m ới bịa ra đấy thôi. Điều này bao gi ờ c ũng là phương châm c ủa tôi: khi b ạn không bi ết ph ải là gì thì c ứ làm đại m ột cái gì đó.” Nh ưng điều này không có tác dụng ch ừng nào có liên quan t ới thi ền. N ếu b ạn không bi ết ph ải làm gì, đừng làm gì c ả. Tâm trí r ất r ắc r ối, ph ức t ạp, tinh vi. N ếu b ạn không bi ết ph ải làm gì, t ốt h ơn c ả là đừng làm gì c ả, vì b ất kì cái gì b ạn làm mà không bi ết s ẽ t ạo ra nhi ều ph ức t ạp h ơn là nó có th ể gi ải quy ết được. Th ậm chí v ấn đề còn có th ể tr ở thành tai h ại, th ậm chí nó có th ể còn thành s ự tự tử. N ếu b ạn không bi ết gì v ề tâm trí... Mà th ực s ự, b ạn có bi ết gì v ề nó đâu. Tâm trí đúng là m ột từ. B ạn không bi ết đến cái ph ức t ạp c ủa nó. Tâm trí là cái ph ức t ạp nh ất trong sự t ồn t ại; ch ẳng có gì sánh được v ới nó c ả. Và nó c ũng là cái tinh vi nh ất; b ạn có th ể làm điều gì đó r ồi không th ể nào hoàn tác l ại được. Nh ững kĩ thu ật này đều d ựa trên tri th ức r ất sâu s ắc, trên cu ộc đọ s ức r ất sâu s ắc v ới tâm trí con người. T ừng kĩ thu ật đều d ựa trên th ực nghi ệm lâu dài. Cho nên nh ớ l ấy điều này: đừng làm b ất kì điều gì theo ý riêng b ạn, và c ũng đừng tr ộn l ẫn hai kĩ thu ật, vì cách v ận hành c ủa chúng là khác nhau, cách th ức c ủa chúng là khác nhau, c ơ s ở c ủa chúng là khác nhau. Chúng đều d ẫn đến cùng đích nh ưng nh ư các phương ti ện hoàn  toàn khác nhau. Đôi khi chúng th ậm chí còn hoàn toàn đối l ập nhau. Cho nên đừng tr ộn l ẫn hai kĩ thu ật. Th ực t ế, b ạn đừng tr ộn l ẫn b ất kì điều gì; dùng kĩ thu ật nh ư nó đã được trao cho b ạn. Đừng thay đổi nó, đừng c ải ti ến nó - vì b ạn không th ể c ải ti ến nó được, và b ất kì thay đổi nào b ạn đem đến cho nó đều s ẽ thành tai ho ạ. Và trước khi b ạn b ắt đầu th ực hành m ột kĩ thu ật, hoàn toàn tỉnh táo r ằng b ạn đã hi ểu nó. N ếu b ạn c ảm th ấy l ẫn lộn và b ạn không th ực s ự bi ết kĩ thu ật này là gì thì t ốt h ơn c ả là đừng th ực hi ện nó, vì m ỗi kĩ thu ật là để d ẫn đến m ột cu ộc cách m ạng trong b ạn. Trước h ết th ử hi ểu kĩ thu ật m ột cách hoàn toàn đúng. Khi b ạn đã hi ểu được nó thì th ử nó. Và đừng dùng kh ẩu hi ểu c ủa ông bác sĩ già này r ằng khi b ạn không bi ết ph ải làm gì thì c ứ làm đại m ột cái gì đó. Không, đừng làm gì c ả. Vô vi s ẽ có l ợi h ơn.

25 Phương pháp đúng s ẽ thành công 

Th ực s ự, khi b ạn th ử phương pháp đúng, nó s ẽ thành công ngay l ập tức. Cho nên tôi s ẽ c ứ nói v ề các phương pháp ở đây hàng ngày. B ạn th ử chúng. Chỉ c ần ch ơi đùa v ới chúng thôi: v ề nhà và th ử. Phương pháp đúng, b ất kì khi nào b ạn ng ẫu nhiên dùng nó, s ẽ hi ệu qu ả ngay. M ột cái gì đó s ẽ n ổ bùng trong b ạn, và b ạn bi ết r ằng “ Đây đúng là phương pháp dành cho mình.” Nh ưng n ỗ l ực là c ần thi ết và b ạn có th ể ng ạc nhiên là b ất ch ợt m ột hôm m ột phương pháp đã thu hút b ạn. Tôi đã th ấy r ằng trong khi b ạn ch ơi đùa, tâm trí b ạn c ởi m ở h ơn. Trong khi b ạn nghiêm chỉnh tâm trí b ạn không c ởi m ở được đến th ế; nó bị đóng. Cho nên c ứ ch ơi đùa. Đừng quá nghiêm chỉnh, chỉ ch ơi thôi. Và nh ững phương pháp này thì đơn gi ản. B ạn có th ể chỉ ch ơi đùa v ới chúng. Ch ọn l ấy m ột phương pháp đi: ch ơi đùa v ới nó trong ít nh ất ba ngày. N ếu nó cho b ạn c ảm giác ham thích nào đó, n ếu nó cho b ạn c ảm giác kho ẻ m ạnh nào đó, n ếu nó cho b ạn c ảm giác nào đó r ằng đấy là dành cho b ạn, th ế thì nghiêm chỉnh v ề nó. Th ế thì quên m ọi phương pháp khác. Đừng ch ơi đùa v ới các phương pháp khác; bám l ấy nó - ít nh ất trong ba tháng. Điều kì di ệu là có th ể. Điều duy nh ất là ở ch ỗ kĩ thu ật ph ải dành cho b ạn. N ếu kĩ thu ật không dành cho b ạn thì ch ẳng có gì x ảy ra c ả. Th ế thì b ạn có th ể đi v ới nó bao nhiêu ki ếp mà ch ẳng có gì x ảy ra c ả. N ếu phương pháp là dành cho b ạn thì ngay c ả ba phút thôi c ũng đủ.

26 Lúc nào thì b ỏ phương pháp 

T ất c ả các b ậc th ầy vĩ đại đều nói đến điều này, r ằng m ột ngày nào đó b ạn ph ải lo ại b ỏ phương pháp. Và b ạn b ỏ nó càng s ớm càng t ốt. Kho ảnh kh ắc b ạn đạt t ới, kho ảnh kh ắc nh ận bi ết được b ừng lên trong b ạn, l ập tức b ỏ ngay phương pháp. Ph ật hay k ể đi k ể l ại m ột câu chuy ện. N ăm chàng ng ốc đi qua m ột làng. Nhìn th ấy h ọ, dân làng ng ạc nhiên, vì h ọ khênh trên đầu m ột chi ếc thuy ền. Chi ếc thuy ền qu ả th ực l ớn; h ọ ch ết dí dưới s ức n ặng c ủa nó. Và m ọi người h ỏi, “Các anh làm gì th ế?” H ọ nói, “Chúng tôi không th ể r ời b ỏ được chi ếc thuy ền này. Đây là chi ếc thuy ền đã giúp chúng tôi t ừ b ờ  bên kia sang b ờ bên này. Làm sao chúng tôi r ời b ỏ nó được? Chính vì có nó mà mà chúng tôi m ới có th ể đến được đây. Không có nó chúng tôi đã ch ết bên b ờ bên kia rồi. Đêm xu ống d ần mà b ờ bên kia đầy nh ững thú hoang dã; g ần nh ư ch ắc ch ắn là chúng tôi đã ch ết trước khi tr ời sáng. Chúng tôi s ẽ không bao gi ờ r ời b ỏ chi ếc thuy ền này. Chúng tôi mang n ợ nó mãi mãi. Chúng tôi s ẽ khênh nó trên đầu trong lòng bi ết ơn tuy ệt đối.” Phương pháp là nguy hi ểm chỉ n ếu b ạn không nh ận bi ết; ngược l ại chúng có th ể được dùng m ột cách t ốt đẹp. B ạn có cho là thuy ền nguy hi ểm không? Nó là nguy hi ểm n ếu b ạn nghĩ t ới vi ệc khênh nó trên đầu c ả đời, chỉ vì lòng bi ết ơn tuy ệt đối. Ngược l ại nó chỉ là cái bè được dùng r ồi b ỏ đi, được dùng r ồi v ứt đi, được dùng r ồi ch ẳng bao gi ờ được nhòm ngó l ại n ữa; không c ần, không thành v ấn đề! N ếu b ạn b ỏ phương sách, tự động b ạn s ẽ l ắng vào trong con người b ạn. Tâm trí níu bám; nó ch ẳng bao gi ờ cho phép b ạn được l ắng vào trong con người b ạn. Nó gi ữ b ạn quan tâm đến cái gì đó mà b ạn không có: cái thuy ền. Khi b ạn không níu bám vào b ất kì cái gì thì ch ẳng ph ải đi đâu c ả; m ọi thuy ền bè đều bị b ỏ l ại, b ạn không th ể đi đâu được; m ọi con đường đều đã bị lo ại b ỏ, b ạn không th ể đi b ất kì đâu; m ọi gi ấc m ơ và ham mu ốn đều đã bi ến m ất, không có cách nào di chuy ển c ả. Th ảnh th ơi x ảy ra theo cách c ủa nó. Nghĩ v ề từ th ảnh th ơi đi. Ở đấy... l ắng đọng... b ạn đã v ề nhà. Kho ảnh kh ắc này t ất c ả là hương th ơm, r ồi kho ảnh kh ắc ti ếp b ạn đi tìm ki ếm nó và b ạn không th ể tìm th ấy nó, n ơi nó đã đi qua. Ban đầu chỉ nh ững thoáng nhìn x ảy ra. D ần d ần, d ần d ần, chúng tr ở nên ngày càng v ững ch ắc h ơn, chúng kéo dài càng nhi ều h ơn. D ần d ần, d ần d ần, r ất ch ậm rãi, chúng lắng xu ống mãi mãi. Trước điều đó, b ạn không th ể được phép nh ận l ấy nó nh ư th ứ ban t ặng; điều đó s ẽ là sai l ầm. Khi b ạn ng ồi thi ền, m ột phiên thi ền, điều này s ẽ x ảy ra. Nh ưng nó s ẽ ra đi. V ậy b ạn cho r ằng ph ải làm gì gi ữa các phiên? Gi ữa các phiên ti ếp tục dùng phương pháp đó. Lo ại b ỏ phương pháp khi b ạn đã vào sâu trong thi ền. M ột kho ảnh kh ắc s ẽ t ới, khi nh ận bi ết tr ở nên ngày càng thu ần khi ết h ơn, khi b ỗng nhiên nó là hoàn toàn thu ần khi ết: lo ại b ỏ phương pháp, v ứt b ỏ phương pháp, quên t ất c ả v ề phương sách, chỉ l ắng xu ống và ở đó. Nh ưng điều này s ẽ chỉ x ảy ra cho nh ững kho ảnh kh ắc ban đầu. Đôi khi nó x ảy ra ở đây khi b ạn l ắng nghe tôi. Chỉ m ột kho ảnh kh ắc, tựa nh ư làn gió tho ảng, b ạn đã được đưa t ới th ế gi ới khác, th ế gi ới c ủa vô trí. Chỉ m ột kho ảnh kh ắc b ạn bi ết r ằng b ạn bi ết, nh ưng chỉ m ột kho ảnh kh ắc thôi. Và l ần n ữa bóng t ối l ại tụ t ập l ại và tâm trí quay tr ở l ại v ới m ọi gi ấc m ơ c ủa nó, v ới t ất c ả nh ững ham mu ốn c ủa nó và m ọi cái ngu xu ẩn c ủa nó. Trong m ột kho ảnh kh ắc mây đã bị tách ra và b ạn đã th ấy m ặt tr ời. Bây gi ờ mây l ại có đấy n ữa; nó che t ối đen và m ặt tr ời bi ến m ất. Bây gi ờ ngay c ả vi ệc tin r ằng m ặt tr ời t ồn t ại c ũng s ẽ là điều khó kh ăn. Bây gi ờ vi ệc tin r ằng điều b ạn đã kinh nghi ệm kho ảnh kh ắc trước là đúng s ẽ là khó kh ăn. Nó có th ể đã là tưởng tượng. Tâm trí có th ể nói điều ấy có th ể chỉ là tưởng tượng.

Không th ể tin được, có v ẻ nh ư không th ể nào có chuy ện điều ấy đã x ảy ra cho b ạ n. V ới t ất c ả nh ững cái ngu xu ẩn này trong tâm trí, v ới t ất c ả nh ững đám mây và bóng t ối này, điều ấy đã x ảy ra cho b ạn: b ạn đã th ấy m ặt tr ời trong kho ảnh kh ắc. Điều ấy không có v ẻ gì là có th ể, b ạn ch ắc ph ải đã tưởng tượng ra nó; có th ể b ạn đã r ơi vào trong gi ấc m ơ và th ấy nó. Gi ữa các phiên b ắt đầu l ại, ở trong thuy ền, dùng chi ếc thuy ền l ần n ữa.

27 Tưởng tượng có th ể giúp cho b ạn 

Trước h ết b ạn ph ải hi ểu tưởng tượng là gì. Ngày nay nó bị chỉ trích quá l ắm. Kho ảnh kh ắc b ạn nghe th ấy từ “tưởng tượng” b ạn s ẽ nói điều này là vô ích, chúng tôi mu ốn cái gì đó th ật, không ph ải là cái tưởng tượng. Nh ưng tưởng tượng là th ực t ại, nó là m ột kh ả n ăng, nó là m ột ti ềm n ăng bên trong b ạn. B ạn có th ể tưởng tượng. Điều đó chỉ ra r ằng con người b ạn có kh ả n ăng tưởng tượng. Kh ả n ăng này là th ực t ại. Qua tưởng tượng này b ạn có th ể phá hu ỷ hay b ạn có th ể sáng t ạo ra chính mình, điều đó ph ụ thu ộc vào b ạn. Tưởng tượng là r ất m ạnh m ẽ. Nó là s ức m ạnh ti ềm n ăng. Tưởng tượng là gì? Nó là vi ệc đi vào thái độ sâu s ắc đến m ức chính thái độ đó tr ở thành th ực t ại. Ch ẳng h ạn, b ạn có th ể đã từng bi ết đến m ột kĩ thu ật được dùng ở Tây T ạng. 

Người ta g ọi nó là yoga nhi ệt. Đêm l ạnh, tuy ết r ơi còn l ạt ma Tây T ạng đứng tr ần gi ữa tr ời. Nhi ệt độ dưới không độ. B ạn ch ắc s ẽ b ắt đầu ch ết, b ạn s ẽ ch ết cóng. Nh ưng l ạt ma này đang công phu m ột kĩ thu ật đặc bi ệt - ông ta đang tưởng tượng r ằng thân th ể mình là ng ọn l ửa bùng cháy và ông ta đang tưởng tượng r ằng ông ta đang toát m ồ hôi - nóng b ức đến độ ông ta toát h ết c ả m ồ hôi. Và ông ta th ực t ế b ắt đầu toát m ồ hôi m ặc d ầu nhi ệt độ là dưới không độ và th ậm chí máu c ũng đáng ph ải đông l ại. Ông ta b ắt đầu toát m ồ hôi. Điều gì x ảy ra v ậy? Vi ệc toát m ồ hôi này là th ực, thân th ể ông ta th ực s ự nóng b ức - nh ưng th ực t ại này được t ạo ra qua tưởng tượng. M ột khi b ạn có được hài hoà v ới tưởng tượng c ủa mình thì thân th ể b ắt đầu v ận hành. B ạn đã làm nhi ều điều mà không bi ết r ằng đấy là vi ệc làm c ủa trí tưởng tượng c ủa mình. Nhi ều l ần b ạn t ạo ra b ệnh t ật chỉ thông qua tưởng tượng: b ạn tưởng tượng r ằng bây gi ờ b ệnh này đang ở đây, nhi ễm trùng, và b ệnh hoàn toàn có đấy. B ạn đã tr ở thành nh ạy c ảm; bây gi ờ có m ọi kh ả n ăng là b ạn s ẽ bị ốm - và b ệnh đó là th ực. Nh ưng nó đã được t ạo ra qua tưởng tượng. Tưởng tượng là m ột l ực, m ột n ăng lượng, và tâm trí thì đi qua nó. Và khi tâm trí đi qua nó thì thân th ể theo sau.28 Đây là khác bi ệt gi ữa truy ền th ống m ật tông và thôi miên phương Tây: nhà thôi miên nghĩ r ằng b ằng cách tưởng tượng b ạn đang t ạo ra điều gì đó; m ật tông nghĩ rằng b ạn không t ạo ra cái đó - b ằng tưởng tượng b ạn chỉ đơn thu ần tr ở thành hài hoà v ới cái gì đó đã có đấy r ồi. B ất kì cái gì b ạn t ạo ra b ằng tưởng tượng thì c ũng đều không th ể mãi mãi được. N ếu nó không ph ải là th ực t ại, th ế thì điều đó là sai l ầm, không th ực, và b ạn đang t ạo ra ảo giác.

G ợi ý cho người m ới b ắt đầu Đủ không gian Khi b ạn th ử thi ền, ng ắt điện tho ại ra, thoát kh ỏi s ự ràng bu ộc chính mình. Đặt thông báo lên c ửa để cho không ai gõ c ửa trong m ột gi ờ, lúc b ạn đang thi ền. Và khi b ạn đi vào trong phòng thi ền, c ởi gi ầy ra, vì b ạn đang bước trên m ảnh đất thiêng liêng. Không chỉ c ởi gi ầy ra mà m ọi th ứ b ạn nên chuyên tâm t ới. M ột cách có ý th ức, b ỏ l ại m ọi th ứ v ới đôi gi ầy. Đi vào bên trong m ột cách nhàn r ỗi. Người ta có th ể dành ra m ột gi ờ trong hai mươi tư gi ờ. Để hai mươi ba gi ờ cho b ận bịu, ham mu ốn, suy nghĩ, tham v ọng, phóng chi ếu. Để m ột gi ờ bên ngoài nh ững điều đó, và chung cu ộc b ạn s ẽ th ấy r ằng chỉ m ột gi ờ đó m ới là gi ờ th ực c ủa cu ộc đời b ạn; hai mươi ba gi ờ kia chỉ là lãng phí hoàn toàn. Chỉ m ột gi ờ đó c ũng đã c ứu lại cho t ất c ả nh ững gi ờ khác đã trôi vào ki ệt qu ệ.

30 M ột ch ỗ thu ận l ợi 

B ạn nên tìm m ột n ơi làm m ạnh thêm vi ệc thi ền. Ch ẳng h ạn, ng ồi dưới g ốc cây có ích l ắm. Thay vì đi t ới và ng ồi trước r ạp chi ếu bóng hay t ới ga t ầu và ng ồi trên sân ga thì đi vào tự nhiên, lên núi, vào rừng, ra sông, n ơi đạo v ẫn h ằng ch ảy, rung động, ph ập ph ồng, tuôn trào xung quanh. Cây c ối thường xuyên trong thi ền. Im l ặng, vô th ức, đó là thi ền. Tôi không nói b ạn ph ải tr ở thành cây c ối, b ạn ph ải tr ở thành vị ph ật! Nh ưng Ph ật có điều chung v ới cây; ông ấy c ũng xanh nh ư cây v ậy, c ũng đầy nh ựa sống nh ư cây, c ũng tưng b ừng nh ư cây - t ất nhiên c ũng có khác bi ệt. Ông ấy có ý th ức, cây vô ý th ức. Cây vô th ức trong đạo; vị ph ật có ý th ức trong đạo. Và đó là khác bi ệt rất l ớn lao, khác bi ệt gi ữa đất và tr ời. Nh ưng n ếu b ạn ng ồi dưới g ốc cây, được bao quanh b ởi ti ếng chim hót véo von, hay có công xoè đuôi nh ảy múa, hay chỉ có con sông cu ộn ch ảy, ti ếng su ối róc rách, hay bên c ạnh thác nước ào ào, và điệu nh ạc vĩ đại c ủa nó c ất lên... Tìm m ột n ơi mà tự nhiên còn ch ưa bị xáo động, ô nhi ễm. N ếu b ạn không th ể tìm được m ột n ơi nh ư th ế thì đóng c ửa l ại và ng ồi trong phòng c ủa riêng mình. N ếu có th ể, dành m ột phòng đặc bi ệt cho thi ền trong nhà mình. Chỉ m ột góc nh ỏ thôi c ũng được, nh ưng ph ải đặc bi ệt dành riêng cho thi ền. Sao ph ải dành riêng cho thi ền? - vì m ọi lo ại hành động đều t ạo ra rung động c ủa riêng nó. N ếu b ạn chỉ thi ền t ại ch ỗ đó, ch ỗ đó tr ở thành mang tính thi ền. Hàng ngày b ạn thi ền, ch ỗ đó s ẽ h ấp thu rung động c ủa b ạn khi b ạn vào trong thi ền. Ngày hôm sau khi b ạn tới, nh ững rung động đó b ắt đầu r ơi ngược l ại vào b ạn. Chúng giúp l ại, chúng đáp l ại, chúng tr ả l ời. 

 Khi m ột người đã th ực s ự tr ở thành thi ền nhân, người đó có th ể thi ền khi ng ồi trước ngôi nhà tranh v ẽ, người đó có th ể thi ền trên sân ga xe l ửa. Trong mười l ăm n ăm, tôi đã liên tục du hành kh ắp nước, liên tục du hành - ngày t ới, ngày đi, ngày t ới, ngày đi, n ăm t ới, n ăm đi - bao gi ờ c ũng trên t ầu ho ả, trong máy bay, trên xe c ộ. Điều đó đó ch ẳng t ạo ra khác bi ệt gì. M ột khi b ạn đã tr ở nên th ực s ự b ắt r ễ vào con người mình, thì ch ẳng có gì t ạo ra khác bi ệt c ả. Nh ưng điều này không dành cho người m ới b ắt đầu. Khi cây đã bén r ễ, c ứ để cho gió t ới, m ưa t ới, mây giông s ấm sét t ới; t ất c ả điều đó đều t ốt. Nó đem l ại tính toàn v ẹn cho cây. Nh ưng khi cây còn non n ớt, m ảnh mai, ngay c ả m ột đứa tr ẻ nh ỏ c ũng là nguy hi ểm, hay chỉ con bò đi ngang qua, th ế c ũng đủ phá hu ỷ nó m ất.31 Tho ải mái T ư th ế nên làm cho b ạn có th ể quên được thân th ể mình. Tho ải mái là gì? Khi b ạn quên m ất thân th ể mình b ạn tho ải mái. Khi b ạn c ứ bị thân th ể nh ắc nh ở hoài, b ạn không tho ải mái. Cho nên dù b ạn ng ồi trên gh ế hay ng ồi trên sàn, đấy c ũng không ph ải là v ấn đề. Tho ải mái đi, vì n ếu b ạn không tho ải mái trong thân th ể, b ạn không th ể kéo dài nh ững h ạnh phúc khác được, cái thu ộc v ề nh ững tầng sâu h ơn: t ầng đầu tiên bị l ỡ thì m ọi t ầng khác đều bị khép l ại. N ếu b ạn th ực s ự mong mu ốn h ạnh phúc, phúc lạc, th ế thì b ắt đầu ngay từ đầu. Tho ải mái thân th ể là nhu c ầu c ơ b ản cho b ất kì ai đang c ố đạt t ới c ực l ạc bên trong.

32 B ắt đầu v ới thanh tâm 

Tôi ch ưa bao gi ờ b ảo m ọi người ph ải b ắt đầu chỉ b ằng cách ng ồi. B ắt đầu từ n ơi vi ệc b ắt đầu là d ễ dàng đi. N ếu không, b ạn s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy nhi ều điều không c ần thi ết - nh ững th ứ không có đó. N ếu b ạn b ắt đầu b ằng vi ệc ng ồi, b ạn s ẽ c ảm th ấy r ất xáo động bên trong. B ạn càng c ố ng ồi, b ạn càng c ảm th ấy xáo động h ơn. B ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết chỉ v ề tâm trí điên khùng c ủa mình mà không gì khác h ơn. Điều đó s ẽ t ạo ra chán n ản; b ạn s ẽ c ảm th ấy th ất v ọng, b ạn s ẽ không c ảm th ấy phúc l ạc. Thay vì th ế thì b ạn s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy rằng b ạn m ất trí. Và đôi khi b ạn có th ể th ực s ự tr ở thành m ất trí! N ếu b ạn n ỗ l ực chân thành để ‘ng ồi im’, b ạn có th ể th ực s ự thành m ất trí. Chỉ b ởi vì người ta không th ực s ự c ố g ắng chân thành cho nên vi ệc m ất trí m ới không x ảy ra thường xuyên h ơn. V ới tư th ế ng ồi im b ạn b ắt đầu nh ận ra bi ết bao điên khùng ch ất ch ứa bên trong b ạn đến độ n ếu b ạn chân thành và ti ếp tục điều đó, b ạn có th ể th ực s ự thành m ất trí. Nó đã từng x ảy ra trước đây, bao nhiêu l ần trước đây. Cho nên tôi ch ẳng bao gi ờ g ợi ý điều gì có th ể tạo ra th ất v ọng, chán n ản, bu ồn bã... b ất kì điều gì s ẽ cho phép b ạn thành quá nh ận bi ết v ề cái điên khùng v ốn n ằm bên trong b ạn. B ạn ph ải được phép nh ận bi ết ra nh ững điều nào đó m ột cách từ từ. Tri th ức không ph ải bao gi ờ c ũng t ốt. Nó ph ải hi ển l ộ chính nó d ần d ần, khi kh ả n ăng h ấp thu c ủa b ạn t ăng lên. 

 Tôi b ắt đầu v ới cái điên khùng c ủa b ạn, không ph ải v ới tư th ế ng ồi im. Tôi cho phép cái điên khùng c ủa b ạn. N ếu b ạn nh ảy múa điên cu ồng, điều đối l ập s ẽ x ảy ra bên trong b ạn. V ới nh ảy múa điên cu ồng, b ạn b ắt đầu nh ận bi ết đến điểm im l ặng bên trong mình; v ới ng ồi im l ặng, b ạn b ắt đầu nh ận bi ết v ề cái điên khùng. 

Cái đối l ập bao gi ờ c ũng là v ấn đề c ủa nh ận bi ết. B ạn có th ể nh ảy múa điên cu ồng, h ỗn độn, kêu khóc hay th ở th ật h ỗn độn, tôi cho phép s ự điên khùng c ủa b ạn. Th ế thì b ạn b ắt đầu nh ận bi ết v ề m ột v ấn đề vi t ế, điểm sâu l ắng bên trong b ạn mà v ẫn im l ặng và tĩnh l ặng, tương ph ản h ẳn v ới cái điên khùng ở ngo ại vi. B ạn s ẽ c ảm th ấy rất phúc l ạc; t ại trung tâm b ạn có im l ặng bên trong. Nh ưng n ếu b ạn chỉ ng ồi im, th ế thì cái bên trong s ẽ là cái điên khùng. B ạn im l ặng bên ngoài, nh ưng bên trong b ạn điên khùng. N ếu b ạn b ắt đầu v ới cái gì đó tích c ực - cái gì đó ch ủ động, sinh động, di động - thì th ế s ẽ t ốt h ơn. Th ế thì b ạn sẽ b ắt đầu c ảm th ấy cái tĩnh l ặng bên trong đang l ớn d ần. Nó càng l ớn lên thì b ạn l ại càng có th ể dùng được tư th ế ng ồi hay n ằm - vi ệc thi ền im l ặng h ơn s ẽ càng có th ể được. Nh ưng b ởi th ế thì m ọi vi ệc s ẽ khác, hoàn toàn khác. Kĩ thu ật thi ền b ắt đầu v ới chuy ển động, hành động thì sẽ giúp b ạn theo c ả cách khác n ữa. Nó tr ở thành vi ệc thanh tâm. Khi b ạn chỉ ng ồi đấy, b ạn th ất v ọng: tâm trí b ạn mu ốn chuy ển động còn b ạn ng ồi yên. M ọi c ơ b ắp đều v ặn v ẹo, m ọi dây th ần kinh đều gi ật gi ật. B ạn đang c ố g ắng áp đặt cái gì đó lên chính mình mà nó không tự nhiên cho b ạn. Th ế thì b ạn đã phân chia chính mình thành người đang ép bu ộc và người bị ép bu ộc. Và th ực t ế, ph ần bị ép bu ộc và kìm nén m ới là ph ần chân th ực h ơn. Nó là ph ần c ủa tâm trí b ạn còn ch ủ ch ốt h ơn là ph ần đang kìm nén, và ph ần ch ủ ch ốt này ch ắc ch ắn s ẽ th ắng. Cái đang bị b ạn kìm nén th ực s ự ph ải bị t ống kh ứ ra, ch ứ không ph ải là bị kìm nén. Nó đã tích lu ỹ l ại trong b ạn b ởi vì b ạn thường xuyên kìm nén nó. Toàn b ộ d ạy d ỗ, n ền v ăn minh, n ền giáo dục đều mang tính kìm nén. B ạn đã kìm nén nhi ều th ứ mà có th ể v ứt đi r ất d ễ dàng v ới cách giáo dục khác, cách giáo d ục nhi ều nh ận bi ết h ơn, v ới b ố m ẹ nhi ều nh ận bi ết h ơn. V ới nh ận bi ết rõ r ệt h ơn v ề c ơ ch ế bên trong c ủa tâm trí, n ền v ăn hoá có th ể ph ải cho phép b ạn v ứt đi nhi ều th ứ. Ch ẳng h ạn, khi đứa tr ẻ đang gi ận chúng ta b ảo nó, “Đừng gi ận.” Nó b ắt đầu kìm nén c ơn gi ận. D ần d ần, điều nh ất th ời tr ở thành mãi mãi. Bây gi ờ s ẽ không có hành động gi ận d ữ, nh ưng v ẫn c ứ có gi ận d ữ. Chúng ta đã tích lu ỹ quá nhi ều gi ận d ữ từ nh ững cái chỉ là nh ững điều nh ất th ời. Không ai có th ể gi ận mãi được trừ phi c ơn gi ận bị kìm nén. Gi ận d ữ là điều nh ất th ời, đến r ồi đi; n ếu nó được bày t ỏ b ạn không còn gi ận n ữa. V ới tôi c ũng th ế. Tôi s ẽ cho phép đứa tr ẻ được gi ận d ữ chân th ực h ơn. C ứ gi ận d ữ, nh ưng vào sâu trong nó. Đừng kìm nén nó. T ất nhiên, s ẽ có v ấn đề. N ếu chúng ta nói, “C ứ gi ận đi” b ạn l ại định gi ận ai đó. Nh ưng đứa tr ẻ không u ốn theo khuôn được. Có th ể đưa cho nó cái g ối và b ảo, “C ứ gi ận v ới cái g ối đi. C ứ b ạo hành v ới cái g ối đi.” Ngay t ừ ban đầu đứa tr ẻ đã được nuôi dưỡng theo cách gi ận d ữ bị lái ch ệch đi. Nó được trao cho v ật gì đó: nó có th ể ném tung nh ững v ật đó ch ừng nào c ơn gi ận c ủa nó còn ti ếp di ễn. Trong vài phút, trong vài giây, nó s ẽ tiêu tan c ơn gi ận d ữ và s ẽ không còn tích lu ỹ gì v ề điều đó. 

 B ạn đã tích lu ỹ gi ận d ữ, dục, b ạo hành, tham lam - m ọi th ứ. 

Bây gi ờ vi ệc tích lu ỹ này là điên khùng bên trong b ạn. Nó có đó, bên trong b ạn. N ếu b ạn b ắt đầu b ằng b ất kì vi ệc thi ền kìm nén nào - ch ẳng h ạn, v ới vi ệc ng ồi im - b ạn đang kìm nén m ọi điều này, b ạn đang không cho phép nó được thoát ra. Cho nên tôi b ắt đầu v ới vi ệc thanh tâm. Trước h ết, để cho vi ệc kìm nén bị t ống ra ngoài tr ời. Và khi b ạn có th ể t ống kh ứ c ơn gi ận ra ngoài tr ời, b ạn đã tr ở nên chín ch ắn. N ếu tôi không th ể có tình yêu m ột mình, n ếu tôi chỉ có th ể có tình yêu v ới ai đó mà tôi yêu, th ế thì tôi còn ch ưa th ực s ự là người chín ch ắn. Th ế thì tôi còn ph ụ thu ộc vào ai đó th ậm chí để có tình yêu. Ai đó ph ải có đấy; chỉ có th ế thì tôi m ới có th ể có tình yêu được. Tình yêu đó chỉ có th ể là điều h ời h ợt. Nó không ph ải là b ản ch ất c ủa tôi. N ếu tôi m ột mình trong phòng, tôi ch ẳng đang yêu ai h ết c ả, cho nên ph ẩm ch ất tình yêu không đi sâu; nó đã không tr ở thành m ột ph ần c ủa con người tôi. B ạn tr ở nên ngày m ột chín ch ắn h ơn khi b ạn ngày càng ít ph ụ thu ộc h ơn. N ếu b ạn có th ể gi ận d ữ m ột mình, b ạn l ại càng chín ch ắn h ơn. B ạn không c ần b ất kì đối th ể nào để gi ận d ữ. Cho nên tôi t ạo ra vi ệc thanh tâm ngay từ đầu là s ự c ần thi ết. B ạn ph ải ném tung m ọi th ứ lên tr ời, vào không trung, không c ần ý th ức v ề v ật gì. C ứ gi ận d ữ mà ch ẳng c ần có người để b ạn gi ận h ọ. Khóc mà ch ẳng c ần th ấy b ất kì nguyên nhân gì. C ứ cười, chỉ cười mà ch ẳng c ần có gì để cười c ả. Th ế thì b ạn có th ể ném đi toàn b ộ nh ững th ứ đã tích lu ỹ. B ạn có th ể ném th ẳng nó đi! Và m ột khi b ạn bi ết cách, b ạn không còn n ặng gánh v ề toàn b ộ quá kh ứ n ữa. Trong vài kho ảnh kh ắc b ạn có th ể trút gánh n ặng c ủa toàn b ộ cu ộc đời - th ậm chí nhi ều ki ếp s ống. N ếu b ạn đã sẵn sàng ném đi m ọi th ứ, n ếu b ạn có th ể cho phép cái điên khùng c ủa mình ra đi, trong vài kho ảnh kh ắc s ẽ có tẩy rửa sâu s ắc. Bây gi ờ b ạn đã được t ẩy rửa: tươi t ắn, h ồn nhiên. B ạn là đứa tr ẻ th ơ. 

Bây gi ờ, trong h ồn nhiên c ủa mình, ng ồi thi ền có th ể th ực hi ện được - ng ồi im hay n ằm im hay b ất kì cái gì - vì bây gi ờ không còn cái điên khùng bên trong để qu ấy r ối vi ệc ng ồi n ữa. Vi ệc t ẩy rửa ph ải là điều đầu tiên - s ự thanh tâm. N ếu không, v ới luy ện t ập th ở, v ới ng ồi im, v ới công phu asanas, tư th ế yoga - b ạn chỉ ch ồng ch ất thêm m ọi th ứ. Và điều r ất l ạ x ảy ra: khi b ạn đã cho phép m ọi th ứ được tống kh ứ ra thì vi ệc ng ồi s ẽ x ảy ra th ực s ự, asanas s ẽ x ảy ra th ực s ự. Nó s ẽ thành tự phát. B ắt đầu v ới thanh tâm và th ế thì cái gì đó t ốt lành có th ể n ở hoa bên trong b ạn. Nó s ẽ có ph ẩm ch ất khác, cái đẹp khác - điều khác h ẳn. Nó s ẽ là chân th ực. Khi im l ặng đến v ới b ạn, khi nó h ạ xu ống b ạn, đấy không ph ải là điều sai l ầm. B ạn không thu ho ạch nó. Nó đến v ới b ạn; nó x ảy ra cho b ạn. B ạn b ắt đầu c ảm th ấy nó lớn lên bên trong b ạn h ệt nh ư người m ẹ b ắt đầu c ảm th ấy đứa bé l ớn lên.33 Khi tôi đích thân hướng d ẫn các tr ại thi ền, có phương pháp mà, vào m ọi bu ổi chi ều, t ất c ả m ọi người tham dự trong tr ại đó đều quen ng ồi c ạnh nhau và m ọi người đều được phép làm b ất kì điều gì người đó mu ốn - không h ạn ch ế, chỉ m ỗi điều người đó đừng can thi ệp vào công vi ệc c ủa b ất kì ai khác. 

B ất kì điều gì người đó mu ốn nói, người đó đều có th ể nói; n ếu người đó mu ốn khóc, người  đó có th ể khóc; n ếu người đó mu ốn cười, người đó có th ể cười - và m ột nghìn người nh ư th ế! Khung c ảnh vui nh ộn làm sao! Nh ững người b ạn ch ẳng bao gi ờ tưởng tượng n ổi - nh ững người nghiêm trang - làm nh ững điều ngu xu ẩn đến th ế! Ai đó làm m ặt dài ra, thè lưỡi dài h ết m ức, và b ạn bi ết r ằng người này là c ảnh sát trưởng! M ột người tôi không th ể quên được, vì người đó quen ngày nào c ũng ng ồi ngay trước tôi. Người đó là người r ất gi ầu có t ại Ahmedabad, và b ởi vì toàn b ộ công vi ệc kinh doanh c ủa người đó là ở thị trường c ổ phi ếu, cho nên người đó c ứ liên tục g ọi điện tho ại. B ất kì khi nào vi ệc thi ền m ột gi ờ này b ắt đầu, trong vòng hai đến ba phút người đó s ẽ v ớ l ấy điện tho ại. Người đó s ẽ b ắt đầu quay số: “Allô!” Và người đó s ẽ nói - t ừ nét m ặt người đó thì dường nh ư người đó đã nh ận được câu tr ả l ời “Mua đi!” Điều này c ứ ti ếp di ễn trong m ột gi ờ, và người đó c ứ điện tho ại đi điện tho ại l ại t ới ch ỗ này, ch ỗ kia và thỉnh tho ảng người đó l ại li ếc nhìn tôi và mỉm cười : “ Điều tôi làm vô nghĩa làm sao.” Nh ưng tôi ph ải gi ữ hoàn toàn nghiêm chỉnh. Tôi ch ẳng bao gi ờ mỉm cười v ới người đó. Cho nên người đó l ại b ắt đầu g ọi điện: “Ch ẳng ai chú ý gì tới c ả, m ọi người đều ti ến hành công vi ệc c ủa mình.” M ột nghìn người làm bao nhiêu vi ệc nh ư v ậy... Và nh ững điều này c ứ liên tục ti ếp di ễn trong tâm trí h ọ. Đây là c ơ h ội lớn cho h ọ để trút chúng ra. 

Điều đó là v ở kịch nh ư th ế. Jayantibhai thường là người ph ụ trách cho tr ại ở Mount Abu, và m ột trong nh ững người b ạn thân nh ất c ủa người đó đã c ởi h ết qu ần áo ra. Điều đó th ật quá đỗi ng ạc nhiên! Jayantibhai đang đứng c ạnh tôi, và người đó c ũng không th ể tin được vào điều đó. Người đàn ông đó là người r ất nghiêm chỉnh, r ất gi ầu có; người đó đang làm gì trước m ột nghìn người v ậy? Và r ồi người đó b ắt đầu đẩy chi ếc xe mà tôi đã đi t ới đây - đó là chi ếc xe c ủa Jayantibhai. Chúng tôi đang trên vùng núi và ngay phía trước m ặt là d ốc đứng kho ảng ba tr ăm mét, và người đó thì tr ần nh ư nh ộng đẩy xe. Jayantibhai h ỏi tôi, “Ph ải làm gì đây? Người đó s ắp phá hu ỷ m ất chi ếc xe, còn tôi thì ch ẳng bao gi ờ nghĩ r ằng người này ch ống đối l ại chi ếc xe c ủa tôi. Chúng tôi là b ạn thân c ủa nhau.” Cho nên tôi b ảo người đó, “B ạn đẩy cái xe từ phía bên kia đi; n ếu không người đó s ắp...” Th ế là người đó d ừng chi ếc xe l ại và b ạn người đó nh ảy ch ồm ch ồm xung quanh và hét lên. “Cút ngay kh ỏi con đường ta! Ta bao gi ờ c ũng ghét cay ghét đắng cái xe này” - vì người đó không có chi ếc xe ngo ại nh ập, còn chi ếc xe này là xe ngo ại nh ập mà Jayantibhai đã gi ữ cho tôi. Tôi đến Mount Abu ba hay b ốn l ần m ột n ăm, cho nên anh ta gi ữ chi ếc xe đó chỉ cho tôi. B ạn người đó ph ải đã có c ảm giác ghen tị bên trong rằng anh ấy không có chi ếc xe ngo ại nh ập. Và r ồi vài người th ấy tình hu ống đó đã ch ạy xô t ới giúp. Khi người đó th ấy r ằng nhi ều người đến th ế đang ng ăn c ản mình, thì chỉ để ph ản đối người đó trèo lên cây ngay phía trước tôi. 

V ẫn tr ần tru ồng người đó ng ồi v ắt v ẻo trên ng ọn cây, và người đó b ắt đầu rung cây. Có điều r ất nguy hi ểm là người đó có th ể ngã từ trên cây lên hàng nghìn người. Jayantibhai h ỏi tôi, “Bây gi ờ ph ải làm gì đây?” Tôi nói, “Người đó là b ạn c ủa b ạn. C ứ để người đó nh ư th ế thì đừng lo nghĩ. Chỉ c ần chuy ển m ọi người sang phía bên này, còn thì để người đó làm b ất kì điều gì người đó đang làm. Bây gi ờ thì người đó không phá xe đâu. Nhi ều nh ất người đó s ẽ t ạo nhi ều v ết n ứt thôi.” Khi m ọi người đã đi h ết người đó c ũng d ừng. Người đó ng ồi im l ặng trên cây. sau khi thi ền k ết thúc, người đó v ẫn còn ng ồi trên cây, và Jayantibhai nói, “Bây gi ờ thì xu ống đi. H ết thi ền r ồi.” Dường nh ư người đó tỉnh d ậy sau gi ấc ng ủ, người đó nhìn xung quanh và th ấy r ằng người đó tr ần tru ồng! Người đó nh ảy ra kh ỏi cây, xô vào đống qu ần áo, và nói, “Cái gì x ảy ra v ới tôi th ế nhỉ?” Ban đêm người đó l ại g ặp tôi và người đó nói, “ Đây là cách thi ền r ất nguy hi ểm! Tôi có th ể gi ết mình hay ai đó khác. Tôi có th ể phá hu ỷ chi ếc xe, và tôi là người b ạn l ớn c ủa Jayantibhai, mà tôi ch ẳng bao gi ờ nghĩ... nh ưng ch ắc ch ắn ph ải có ý tưởng này trong tôi. “Tôi ghét ý tưởng r ằng th ầy bao gi ờ c ũng đến trong chi ếc xe này, và tôi ghét ý tưởng là người đó đã có được chi ếc xe ngo ại nh ập, nh ưng điều đó không chút ý th ức nào trong tôi c ả. 

R ồi tôi làm gì trên cây v ậy? Tôi ph ải đã mang quá nhi ều b ạo hành trong mình. Tôi mu ốn gi ết m ọi người.” Vi ệc thi ền đó có ích ghê l ắm. Nó làm th ảnh th ơi người ta trong m ột gi ờ nhi ều đến m ức h ọ b ảo tôi, “C ứ dường nh ư là m ột t ải tr ọng n ặng đã bi ến m ất kh ỏi đầu. Chúng tôi không nh ận bi ết được chúng tôi đang mang gì trong tâm trí.” Nh ưng để tr ở nên nh ận bi ết nó thì không có cách nào khác ngo ại trừ vi ệc b ầy t ỏ vô gi ới h ạn. Đấy chỉ là th ực nghi ệm nh ỏ, tôi b ảo m ọi người c ứ ti ếp tục nó: ch ẳng m ấy ch ốc b ạn s ẽ đi t ới nhi ều điều thêm n ữa, và r ồi m ột hôm b ạn s ẽ đi t ới điểm t ất c ả đều h ết s ạch. Nh ớ l ấy chỉ đừng can thi ệp vào b ất kì người nào, c ũng đừng mang tính phá ho ại. Nói b ất kì điều gì b ạn mu ốn nói, nói x ấu, b ất kì điều gì b ạn mu ốn - và vét c ạn t ất c ả nh ững gì b ạn đã thu th ập l ại. Nh ưng đây là th ế gi ới kì l ạ. Chính ph ủ c ủa Rajasthan đã thông qua m ột nghị quy ết trong qu ốc h ội r ằng tôi không được phép đến tr ại ở Mount Abu, b ởi vì h ọ đã nghe t ất c ả nh ững điều này x ảy ra ở đó - nh ững người v ốn là hoàn toàn đứng đắn l ại tr ở thành g ần nh ư điên, b ắt đầu làm b ất kì lo ại vi ệc gì. Bây gi ờ các nhà chính trị trong qu ốc h ội ch ẳng có ý tưởng nào v ề tâm trí con người, v ề ức ch ế c ủa nó và cách vét h ết chúng, cácch thiêu đốt chúng. Tôi đã ph ải d ừng vi ệc thi ền đó b ởi vì n ếu không thì h ọ s ẽ không cho phép tôi được t ới các tr ại t ại Mount Abu.

Hướng d ẫn t ới t ự do Ba điểm c ăn b ản Thi ền có vài điều c ăn b ản trong nó, dù b ất kì phương pháp nào, nh ưng có vài điều b ản ch ất là c ần thi ết trong m ọi phương pháp. Trước h ết là tr ạng thái th ảnh th ơi: không tranh đấu v ới tâm trí, không ki ểm soát tâm trí, không t ập trung. Th ứ hai, quan sát v ới nh ận bi ết th ảnh th ơi b ất kì cái gì đang x ảy ra, không có b ất kì di ễn gi ải nào - chỉ quan sát tâm trí, im l ặng, không có b ất kì phán xét nào, đánh giá nào. Đó là ba điều: th ảnh th ơi, quan sát, không phán xét và d ần d ần, d ần d ần im l ặng vĩ đại s ẽ choàng lên b ạn. 

T ất c ả chuy ển động bên trong b ạn đều d ừng l ại. B ạn có đấy, nh ưng không có ý nghĩa c ủa ‘tôi đây’ - chỉ là không gian thu ần khi ết. Có m ột tr ăm mười hai phương pháp thi ền. Tôi đã nói v ề t ất c ả nh ững phương pháp này. Chúng khác bi ệt trong cách thi ết l ập, nh ưng nh ững điều c ơ b ản v ẫn còn là m ột: th ảnh th ơi, quan sát và thái độ không phán xét.

35 Vui đùa

 Hàng tri ệu người l ỡ m ất thi ền vì thi ền đã mang ý nghĩa sai. Nó có v ẻ r ất nghiêm trang, có v ẻ bu ồn r ầu, có cái gì đó c ủa nhà th ờ trong đó; nó trông dường nh ư chỉ dành cho người ch ết hay h ấp h ối - nh ững người u s ầu, nghiêm nghị, m ặt dài ra, người đã m ất đi hân hoan, vui v ẻ, đùa r ỡn, l ễ h ội... Đấy m ới là nh ững ph ẩm ch ất c ủa thi ền: thi ền nhân th ực s ự thì vui đùa; cu ộc s ống là vui tươi v ới người đó, cu ộc s ống là leela, v ở kịch. Người đó t ận hưởng nó vô cùng. Người đó không nghiêm trang. Người đó th ảnh th ơi.36 Kiên nh ẫn Ch ớ v ội vã. H ấp t ấp thường gây ra ch ậm tr ễ. Khi b ạn khao khát, kiên nh ẫn ch ờ đợi - ch ờ đợi càng sâu s ắc, nó càng đến s ớm. B ạn đã gieo h ạt, bây gi ờ ng ồi trong bóng râm và theo dõi điều gì x ảy ra. H ạt s ẽ tách ra, nó s ẽ nhú m ầm, nh ưng b ạn không th ể đẩy nhanh quá trình này được. M ọi th ứ ch ẳng c ần th ời gian đó sao? Công vi ệc b ạn ph ải làm, nh ưng để k ết qu ả cho Thượng đế. Ch ẳng có gì trong cu ộc sống là lãng phí c ả, đặc bi ệt là bước ti ến t ới chân lí. Nh ưng lúc nào cái s ốt ru ột c ũng t ới; cái s ốt ru ột t ới cùng v ới khát khao, nh ưng đây là chướng ng ại. Gi ữ l ại khao khát và v ứt s ốt ru ột đi. Đừng l ẫn l ộn s ốt ru ột v ới khát khao. V ới khát khao có mong m ỏi nh ưng không có tranh đấu; v ới s ốt ru ột có tranh đấu mà không có mong m ỏi. V ới ao ước có ch ờ đợi nh ưng không có yêu c ầu; v ới s ốt ru ột có yêu c ầu mà không có ch ờ đợi. V ớu khát khao có nước m ắt im l ặng; v ới s ốt ru ột có tranh đấu b ất ổn.

 Chân lí không th ể nào bị đột kích; nó đạt được thông qua buông xuôi, không ph ải qua tranh đấu. Nó bị chinh ph ục qua buông xuôi hoàn toàn.37 Đừng trông đợi k ết qu ả B ản ngã chỉ rình k ết qu ả, tâm trí bao gi ờ c ũng hám k ết qu ả. Tâm trí ch ẳng bao gi ờ quan tâm t ới b ản thân hành động, m ối quan tâm c ủa nó là trong k ết qu ả. “Mình sẽ được gì ở đó?” N ếu tâm trí có th ể xoay x ở để thu được cái gì đó mà ch ẳng ph ải thông qua hành động nào thì nó sẽ ch ọn l ối t ắt. Đó là lí do t ại sao nh ững người có giáo dục tr ở nên r ất tinh ranh, vì h ọ có kh ả n ăng tìm ra l ối t ắt. N ếu b ạn ki ếm sống theo cách h ợp pháp, b ạn ph ải m ất c ả đời. Nh ưng n ếu b ạn có th ể ki ếm ti ền thông qua buôn l ậu, cá cược hay b ằng cách nào đó khác - b ằng cách tr ở thành người lãnh đạo chính trị, th ủ tướng, t ổng th ống - th ế thì b ạn có m ọi lối t ắt dành s ẵn cho b ạn. Người có giáo dục tr ở thành r ất khôn l ỏi. Người đó không tr ở nên trí hu ệ, người đó chỉ đơn thu ần tr ở nên láu lỉnh. Người đó tr ở nên khôn l ỏi đến m ức người đó mu ốn có m ọi th ứ mà ch ẳng ph ải làm gì cho nó c ả. Thi ền x ảy ra chỉ cho nh ững người không hám k ết qu ả. Thi ền là tr ạng thái không hướng m ục tiêu.

38 Đánh giá cao vô nh ận bi ết 

Trong khi người nh ận bi ết t ận hưởng nh ận bi ết thì người không nh ận bi ết l ại t ận hưởng vô nh ận bi ết. Ch ẳng có gì sai c ả, vì vô nh ận bi ết c ũng tựa nh ư vi ệc nghỉ ng ơi. N ếu không thì nh ận bi ết l ại tr ở thành c ăng th ẳng. N ếu b ạn tỉnh su ốt hai mươi tư ti ếng, b ạn nghĩ b ạn có th ể s ống được bao nhiêu ngày? Không ăn người ta có th ể s ống được ba tháng; không ng ủ, trong ba tu ần người đó s ẽ phát điên, và người đó s ẽ c ố tự tử. Ban ngày b ạn tỉnh th ức; ban đêm b ạn th ư th ả, và cái th ư th ả đó giúp cho b ạn trong ngày được tỉnh táo h ơn, tươi t ắn l ại. N ăng lượng đã tr ải qua kì nghỉ ng ơi cho nên chúng s ống động h ơn vào bu ổi sáng. C ũng điều tương tự nh ư v ậy x ảy ra trong thi ền: trong vài kho ảnh kh ắc, b ạn hoàn toàn nh ận bi ết, đạt t ới đỉnh núi và m ột vài kho ảnh kh ắc khác b ạn l ại trong thung l ũng, nghỉ ng ơi. Nh ận bi ết đã bi ến m ất, b ạn đã quên m ất. Nh ưng có gì sai trong đó? Điều này đơn gi ản. Qua vô nh ận bi ết mà nh ận bi ết s ẽ n ảy sinh l ại, tươi t ắn, tr ẻ trung và điều này c ứ ti ếp di ễn. N ếu b ạn có th ể t ận hưởng được c ả hai thì b ạn tr ở thành cái th ứ ba, và đó là điểm c ần ph ải hi ểu: n ếu b ạn có th ể t ận hưởng được c ả hai, điều đó có nghĩa là b ạn không là c ả hai - ch ẳng nh ận bi ết l ẫn vô nh ận bi ết - b ạn là người t ận hưởng được c ả hai. Cái gì đó vượt ra ngoài đã đi vào. Trong th ực t ế, đây là nhân ch ứng th ực s ự. H ạnh phúc b ạn t ận hưởng, có gì sai trong đó? Khi h ạnh phúc đã trôi qua và b ạn tr ở nên bu ồn bã, có gì sai v ới cái bu ồn đó? T ận hưởng nó đi. M ột khi b ạn tr ở nên có kh ả n ăng t ận hưởng c ả bu ồn, b ạn không là c ả hai. 

 Và điều này tôi b ảo b ạn: n ếu b ạn t ận hưởng bu ồn, nó c ũng có cái đẹp c ủa riêng nó đấy. H ạnh phúc có đôi chút nông c ạn; bu ồn thì r ất sâu, nó có chi ều sâu trong đó. Người ch ưa từng bu ồn s ẽ chỉ là người nông c ạn, chỉ ở b ề m ặt. Bu ồn tựa nh ư đêm t ối, r ất sâu. 

Bóng t ối có im l ặng trong nó, và bu ồn c ũng v ậy. H ạnh phúc thì b ọt bèo; có âm thanh trong nó. Nó tựa nh ư con sông trong núi; âm thanh luôn sinh ra. Nh ưng trong núi, con sông ch ẳng bao gi ờ r ất sâu được; nó bao gi ờ c ũng nông c ạn. Khi con sông đi t ới đồng b ằng nó tr ở nên sâu, nh ưng âm thanh không còn. Nó chuy ển động dường nh ư không chuy ển động. Bu ồn có chi ều sâu là v ậy. T ại sao l ại t ạo ra r ắc r ối? Trong khi h ạnh phúc, c ứ h ạnh phúc đi, t ận hưởng nó đi. Đừng bị đồng nh ất v ới nó. Khi tôi nói h ạnh phúc đi, tôi mu ốn nói t ận hưởng nó. Để cho nó là khí h ậu s ẽ chuy ển động và thay đổi. Sáng đổi sang trưa, trưa đổi sang chi ều, chi ều đổi sang t ối và r ồi đêm t ới. Để h ạnh phúc là khí h ậu quanh b ạn đi. T ận hưởng nó, và th ế thì khi bu ồn t ới, t ận hưởng c ả nó n ữa. Tôi d ạy b ạn t ận hưởng b ất kì cái gì đang x ảy ra. Ng ồi im lặng và t ận hưởng bu ồn, r ồi b ất ch ợt bu ồn không còn là bu ồn n ữa; nó đã tr ở thành kho ảnh kh ắc im l ặng an bình, đẹp đẽ trong chính nó. 

Ch ẳng có gì sai trong nó c ả. Và th ế thì thu ật gi ả kim t ối thượng t ới, m ột điểm mà b ạn b ỗng nhiên hi ểu ra r ằng b ạn ch ẳng là c ả hai - ch ẳng h ạnh phúc mà c ũng không bu ồn bã. B ạn là người quan sát: b ạn quan sát đỉnh núi, b ạn quan sát thung l ũng; nh ưng b ạn không là c ả hai. M ột khi đạt t ới điểm này b ạn có th ể m ở h ội m ọi th ứ. B ạn m ở h ội cu ộc s ống, b ạn m ở h ội cái ch ết.

39 Máy móc có ích nh ưng không t ạo ra thi ền 

Bi ết bao máy móc đã được t ạo ra trên kh ắp th ế gi ới, ch ủ định là chúng có th ể đem l ại cho b ạn vi ệc thi ền; b ạn chỉ ph ải đeo tai nghe vào r ồi th ảnh th ơi, và trong mười phút b ạn s ẽ đạt t ới tr ạng thái thi ền. Điều này là c ực kì ngu xu ẩn, nh ưng c ũng có lí do t ại sao ý tưởng nh ư th ế l ại n ảy sinh trong tâm trí c ủa dân kĩ thu ật. Tâm trí v ận hành theo chi ều dài sóng nào đó khi nó tỉnh th ức. Khi nó đang m ơ, nó v ận hành theo chi ều dài sóng khác. Khi nó đang trong gi ấc ng ủ nhanh nó v ận hành theo chi ều dài sóng khác. Nh ưng ch ẳng chi ều dài sóng nào là thi ền c ả. Trong hàng nghìn n ăm chúng ta đã g ọi thi ền là turiya, “tr ạng thái th ứ tư”. Khi b ạn đã vượt ra ngoài gi ấc ng ủ say nh ất mà b ạn v ẫn còn nh ận bi ết thì nh ận bi ết đó là thi ền. Đó không ph ải là kinh nghi ệm; nó là b ạn, chính con người b ạn. Nh ưng nh ững máy móc kĩ thu ật cao này có th ể c ực kì có ích n ếu bi ết dùng đúng đắn. Chúng có th ể giúp t ạo ra lo ại sóng trong tâm trí b ạn sao cho b ạn b ắt đầu c ảm th ấy được th ảnh th ơi, dường nh ư n ửa ng ủ... ý nghĩ bi ến m ất và m ột kho ảnh kh ắc t ới mà m ọi th ứ đều tr ở nên im l ặng trong b ạn. Đó là kho ảnh kh ắc khi sóng này là sóng c ủa gi ấc ng ủ say. B ạn s ẽ không th ể nào nh ận bi ết v ề gi ấc ng ủ say này, nh ưng sau mười phút, khi b ạn ng ắt điện ra kh ỏi máy, b ạn s ẽ th ấy hi ệu qu ả: b ạn bình th ản, bình tĩnh, an bình, không lo nghĩ, không c ăng th ẳng; cu ộc s ống dường nh ư vui đùa và h ớn h ở h ơn. Người ta c ảm th ấy dường nh ư mình đã được t ắm bên trong. Toàn b ộ con người b ạn bình th ản và tr ầm tĩnh. 

 V ới máy móc ch ắc ch ắn b ạn có được nh ững điều này, vì chúng không ph ụ thu ộc vào b ất kì vi ệc làm nào c ủa riêng b ạn. C ũng tựa nh ư nghe nh ạc: b ạn c ảm th ấy an bình, hài hoà. Nh ững máy này s ẽ đưa b ạn lên tr ạng thái th ứ ba - ng ủ say, ng ủ không m ơ. Nh ưng n ếu b ạn nghĩ đấy là thi ền thì b ạn l ầm. Tôi s ẽ nói đây là kinh nghi ệm t ốt, và trong khi b ạn đang trong kho ảnh kh ắc ng ủ say đó, n ếu b ạn c ũng có th ể nh ận bi ết từ ngay ban đầu, khi tâm trí b ắt đầu thay đổi sóng c ủa nó... B ạn ph ải tỉnh táo h ơn, tỉnh th ức h ơn, quan sát h ơn - điều gì đang x ảy ra? - và b ạn s ẽ th ấy r ằng tâm trí d ần d ần r ơi vào bu ồn ng ủ. Và n ếu b ạn có th ể th ấy tâm trí đang r ơi vào bu ồn ng ủ... người đang th ấy tâm trí r ơi vào bu ồn ng ủ là b ản th ể b ạn, và đó là m ục đích c ủa t ất c ả vi ệc thi ền chân th ực. Nh ững máy móc này không th ể t ạo ra được nh ận bi ết đó. Nh ận bi ết đó b ạn s ẽ ph ải t ạo ra, nh ưng nh ững máy móc này trong vòng mười phút ch ắc ch ắn có th ể t ạo ra kh ả n ăng mà b ạn không th ể nào t ạo ra được trong nhi ều n ăm c ố g ắng. 

Cho nên tôi không ch ống l ại các công c ụ kĩ thu ật cao. Tôi ủng h ộ hoàn toàn cho chúng. Chỉ có điều là tôi mu ốn nh ững người đang làm lan tràn các máy này trên toàn th ế gi ới bi ết r ằng h ọ đang làm vi ệc t ốt, nh ưng v ẫn không hoàn chỉnh. Nó s ẽ là hoàn chỉnh chỉ khi người trong im l ặng sâu l ắng đó c ũng tỉnh táo, tựa nh ư ng ọn l ửa nh ận bi ết nh ỏ đang bùng cháy. M ọi th ứ bi ến m ất, t ất c ả xung quanh đều t ối b ưng, và im l ặng, và an bình - nh ưng v ẫn có ng ọn l ửa nh ận bi ết không lay động. Cho nên n ếu máy móc được s ử d ụng đúng và người ta được d ạy r ằng điều th ực s ự s ẽ t ới không ph ải qua máy móc, thì máy có th ể t ạo ra n ền t ảng r ất b ản ch ất trong đó ng ọn l ửa có th ể phát tri ển. Nh ưng ng ọn l ửa đó ph ụ thu ộc vào b ạn, không ph ụ thu ộc vào máy móc. Cho nên m ột m ặt tôi ủng h ộ cho nh ững máy móc đó và m ặt khác tôi l ại r ất ch ống đối chúng, vì nhi ều, nhi ều người s ẽ nghĩ, “ Đây là thi ền,” và h ọ s ẽ bị l ừa d ối. Nh ững máy này s ẽ gây h ại nhi ều l ắm, nh ưng chúng s ẽ r ất nhanh chóng lan kh ắp th ế gi ới. Và chúng thì đơn gi ản - ch ẳng có gì nhi ều l ắm trong đó c ả; đấy chỉ là v ấn đề t ạo ra nh ững sóng nào đó. Nh ạc sĩ có th ể h ọc được từ nh ững máy móc này, sóng nào h ọ s ẽ t ạo ra trong m ọi người, và h ọ có th ể b ắt đầu t ạo ra nh ững sóng đó qua nh ạc c ụ c ủa mình. Mà c ũng ch ẳng c ần đến máy móc n ữa, nh ạc sĩ có th ể t ạo ra nh ững sóng đó cho b ạn, và b ạn s ẽ b ắt đầu r ơi vào bu ồn ng ủ! Nh ưng n ếu b ạn có th ể v ẫn còn tỉnh th ức ngay c ả trong gi ấc ng ủ say nh ất, khi b ạn th ấy r ằng chỉ thêm bước n ữa n ữa thôi là b ạn s ẽ tr ở nên vô th ức, thì b ạn đã h ọc được bí m ật r ồi đấy. Máy đó có th ể được dùng m ột cách tốt đẹp. Và điều này là đúng cho m ọi máy móc trên th ế gi ới: n ếu được dùng đúng chúng có th ể c ực kì có ích cho loài người. 

N ếu bị dùng sai chúng có th ể tr ở thành c ản tr ở. Và không may là l ại có quá nhi ều vi ệc dùng sai... Nh ưng đấy không ph ải là thi ền, đấy chỉ đơn thu ần là thay đổi sóng radio mà v ẫn liên tục phát đi xung quanh b ạn trong không trung. Nó ch ắc ch ắn là có ích nh ư kinh nghi ệm; n ếu không thì v ới nhi ều người, thi ền v ẫn c ứ còn là l ời nói thôi. H ọ nghĩ r ằng lúc nào đó h ọ s ẽ thi ền. Và v ẫn c ứ còn hoài nghi, li ệu có ai thi ền hay không nhỉ? Nh ưng ở phương Tây tâm trí là c ơ gi ới, cách ti ếp c ận là c ơ gi ới; m ọi th ứ h ọ đều mu ốn thu v ề cái máy - và h ọ có  kh ả n ăng v ề điều đó. Nh ưng còn có nh ững th ứ n ằm ngoài kh ả n ăng c ủa b ất kì máy móc nào. Nh ận bi ết không th ể được t ạo ra b ởi b ất kì máy nào; nó là n ằm ngoài ph ạm vi c ủa b ất kì kĩ ngh ệ cao nào. Nh ưng điều công ngh ệ có th ể đem l ại cho b ạn thì ch ắc ch ắn là dùng được. Điều này có th ể được dùng nh ư bàn đạp r ất tuy ệt v ời để nh ảy vào thi ền. Và khi b ạn đã n ếm tr ải nh ận bi ết thì có l ẽ đôi lúc máy móc có th ể có ích để cho nó tr ở thành ngày càng rõ ràng h ơn, cho nên nh ận bi ết c ủa b ạn tr ở nên ngày càng tách b ạch kh ỏi im l ặng mà máy móc t ạo ra. Và th ế thì b ạn nên b ắt đầu th ực hi ện nó mà không c ần máy móc n ữa. M ột khi b ạn đã h ọc được cách th ực hi ện điều đó mà không c ần máy móc thì máy đã giúp b ạn nhi ều l ắm r ồi đó.

40 B ạn không ph ải là kinh nghi ệm c ủa mình 

M ột trong nh ững điều n ền t ảng c ần nh ớ - không chỉ b ởi b ạn mà còn b ởi m ọi người - là ở ch ỗ b ất kì cái gì b ạn tr ải qua trong cu ộc hành trình bên trong c ủa mình, b ạn đều không ph ải là nó. B ạn là người đang quan sát nó - nó có th ể là cái không, nó có th ể là phúc l ạc, nó có th ể là im lặng. Nh ưng m ột điều ph ải nh ớ - dù b ạn có tr ải qua kinh nghi ệm đẹp đến đâu, say mê đến đâu, b ạn c ũng không ph ải là nó. B ạn là người đang kinh nghi ệm nó, và n ếu b ạn c ứ ti ếp tục mãi nh ư th ế thì điều t ối thượng trong cu ộc hành trình là điểm mà không kinh nghi ệm nào còn l ại n ữa - ch ẳng còn im l ặng, ch ẳng phúc l ạc, ch ẳng cái không. Ch ẳng có gì còn nh ư m ột đối th ể đối v ới b ạn mà chỉ có ch ủ th ể b ạn thôi. T ấm gương r ỗng không. Nó không ph ải là cái đang ph ản x ạ. Nó là b ạn. Ngay c ả người du hành c ủa th ế gi ới n ội tâm vĩ đại c ũng còn bị k ẹt trong nh ững kinh nghi ệm đẹp đẽ, và tr ở nên đồng nh ất v ới nh ững kinh nghi ệm này khi nghĩ, “Ta đã tìm th ấy cái ta.” H ọ đã d ừng l ại trước khi đạt t ới giai đ o ạn cu ối cùng n ơi t ất c ả kinh nghi ệm đều bi ến m ất. Ch ứng ng ộ không ph ải là kinh nghi ệm. Đó là tr ạng thái b ạn bị b ỏ l ại tuy ệt đối m ột mình, ch ẳng có gì để bi ết c ả. Không đối th ể hi ện h ữu, dù đẹp đẽ. Chỉ trong kho ảnh kh ắc đó mà tâm th ức b ạn, không bị ng ăn tr ở b ởi b ất kì đối th ể nào, m ới quay l ại và đi v ề ngu ồn. Nó tr ở thành vi ệc tự hi ểu bi ết. Nó tr ở thành ch ứng ng ộ. Tôi ph ải l ưu ý b ạn v ề từ ‘đối th ể’. M ọi đối th ể đều mang nghĩa c ản tr ở. Chính ý nghĩa c ủa từ đối th ể này là đối l ại. Cho nên đối th ể có th ể bên ngoài b ạn, trong th ế gi ới v ật ch ất; đối th ể có th ể bên trong b ạn, trong th ế gi ới tâm lí c ủa b ạn, đối th ể có th ể trong tim b ạn, c ảm giác, xúc động, tình c ảm, tâm tính b ạn. Và đối th ể có th ể th ậm chí trong th ế gi ới tâm linh c ủa b ạn. Và chúng c ực l ạc đến độ người ta không th ể nào tưởng tượng ra được có gì h ơn n ữa. Và nhi ều nhà huy ền môn c ủa th ế gi ới đã d ừng l ại ở cái c ực lạc này. Đó là m ột ch ỗ đẹp đẽ, m ột ch ốn kịch trường, nh ưng h ọ v ẫn còn ch ưa v ề đến nhà. 

 Khi b ạn đi t ới điểm t ất c ả các kinh nghi ệm đều v ắng bóng, không còn đối th ể n ữa, tâm th ức không c ản tr ở đó đi vào vòng tròn - trong s ự t ồn t ại m ọi th ứ đều di chuy ển theo vòng tròn, n ếu không bị c ản tr ở - nó đến từ cùng ng ọn ngu ồn con người b ạn, đi vòng tròn. Không th ấy chướng ng ại nào v ới nó - không kinh nghi ệm, không đối th ể - thì nó đi ra sau. Và b ản thân ch ủ th ể tr ở thành đối th ể, đối th ể. Đó chính là điều J. Krishnamurti liên tục nói trong su ốt c ả đời: khi người quan sát tr ở thành cái được quan sát, hãy bi ết r ằng b ạn đã t ới n ơi. Trước khi đó có c ả nghìn th ứ trên đường. Thân th ể cho kinh nghi ệm c ủa riêng nó, điều đã từng được bi ết nh ư nh ững kinh nghi ệm v ề các trung tâm kundalini; b ẩy trung tâm tr ở thành b ẩy đoá hoa sen. M ỗi đoá hoa l ại l ớn h ơn và cao h ơn đoá hoa khác, và hương th ơm làm say s ưa người ta. Tâm trí cho b ạn không gian l ớn, vô gi ới h ạn, vô h ạn. Nh ưng nh ớ câu châm ngôn n ền t ảng là v ẫn ch ưa v ề đến nhà đâu. T ận hưởng cu ộc hành trình và t ận hưởng t ất c ả nh ưng c ảnh v ật t ới trong cu ộc hành trình - cây c ối, núi non, hoa, sông, m ặt tr ời và m ặt tr ăng, các ngôi sao - nh ưng đừng d ừng ở b ất kì đâu, ch ừng nào mà chính ch ủ th ể c ủa b ạn còn ch ưa tr ở thành đối th ể c ủa riêng nó. Khi người quan sát là cái được quan sát, khi người th ấy là cái được th ấy thì b ạn đã v ề nhà. Ngôi nhà này là ngôi đền th ực s ự mà chúng ta đã tìm ki ếm, trong bao nhiêu ki ếp s ống, nh ưng chúng ta bao gi ờ c ũng đi l ạc l ối. Chúng ta tr ở nên tho ả mãn v ới nh ững kinh nghi ệm đẹp đẽ. Người tìm ki ếm dũng c ảm ph ải b ỏ l ại t ất c ả nh ững kinh nghi ệm đẹp đẽ đó đằng sau, và ti ếp tục d ấn bước. Khi t ất c ả nh ững kinh nghi ệm đã h ết s ạch và chỉ còn b ản thân người đó còn l ại trong s ự m ột mình c ủa mình... th ế thì không c ực l ạc nào còn l ớn h ơn điều đó, th ế thì không phúc l ạc nào là phúc l ạc l ớn h ơn th ế thì th ế thì không chân lí là l ại đúng h ơn n ữa. B ạn đã đi vào cái tôi g ọi là tính thượng đế, b ạn đã tr ở thành m ột thượng đế. M ột ông già t ới g ặp bác sĩ. “Tôi có v ấn đề v ệ sinh,” ông ta phàn nàn. “Được, để tôi xem nào. Bác đi ti ểu ra sao?” “Sáng nào c ũng đi, vào quãng b ẩy gi ờ, h ệt tr ẻ nh ỏ.” “T ốt. Bác đi ngoài th ế nào?” “Tám gi ờ sáng hàng ngày, đều nh ư cái máy.” “Th ế thì có v ấn đề gì nào?” ông bác sĩ h ỏi. “Nh ưng đến chín gi ờ tôi m ới d ậy c ơ.” B ạn bu ồn ng ủ và đây là lúc ph ải d ậy. T ất c ả nh ững kinh nghi ệm này đều là kinh nghi ệm c ủa tâm trí đang ng ủ. Tâm trí th ức tỉnh ch ẳng có kinh nghi ệm nào h ết c ả.41 Người quan sát không ph ải là nhân ch ứng Người quan sát và cái được quan sát là hai khía c ạnh c ủa nhân ch ứng. Khi chúng tan bi ến vào nhau, khi chúng tan ch ảy vào l ẫn nhau, khi chúng là m ột, thì l ần đầu tiên nhân ch ứng n ảy sinh trong toàn b ộ c ủa nó. 

 Nh ưng v ấn đề l ại n ảy sinh v ới nhi ều người. Lí do là ở ch ỗ h ọ nghĩ nhân ch ứng là người quan sát. Trong tâm trí h ọ, người quan sát và nhân ch ứng là đồng nghĩa. Điều đó là l ầm l ạc; người quan sát không ph ải là nhân ch ứng mà chỉ là m ột ph ần c ủa nhân ch ứng thôi. Và b ất kì khi nào b ộ ph ận nghĩ nó là t ổng th ể thì sai l ầm l ại n ảy sinh. Người quan sát nghĩa là ch ủ th ể, còn cái được quan sát nghĩa là đối th ể: người quan sát nghĩa là cái ở ngoài, cái được quan sát, và người quan sát c ũng nghĩa là cái ở bên trong. Bên trong và bên ngoài không th ể tách bi ệt; chúng g ắn bó v ới nhau, chúng chỉ có th ể cùng nhau. Khi g ắn bó này, hay cái m ột này được kinh nghi ệm thì nhân ch ứng n ảy sinh. B ạn không th ể th ực hành được nhân ch ứng. N ếu b ạn th ực hành nhân ch ứng, b ạn s ẽ th ực hành chỉ có người quan sát, mà người quan sát thì không ph ải là nhân ch ứng. Th ế thì ph ải làm gì đây? Ph ải tan ch ảy ra, ph ải h ội nh ập l ại. Nhìn hoa h ồng, quên hoàn toàn r ằng có đối th ể đang được th ấy và đối th ể là người th ấy. Để cái đẹp c ủa kho ảnh kh ắc đó, l ộc tr ời c ủa kho ảnh kh ắc đó tràn ng ập trong b ạn c ả hai, v ậy thì hoa h ồng và b ạn không còn tách b ạch n ữa, nh ưng b ạn tr ở thành nhịp điệu, bài ca, c ực l ạc. Yêu đương, kinh nghi ệm âm nh ạc, ng ắm m ặt tr ời l ặn, để nó x ảy ra l ặp l ại. Nó càng x ảy ra nhi ều thì càng t ốt h ơn, b ởi vì nó không ph ải là ngh ệ thu ật mà là m ẹo. B ạn ph ải có linh c ảm v ề nó; khi b ạn đã nh ận được nó thì b ạn có th ể kh ởi s ự nó ở b ất kì đâu, b ất kì lúc nào. Khi nhân ch ứng n ảy sinh, ch ẳng có ai đang ch ứng ki ến và c ũng ch ẳng có gì được ch ứng ki ến c ả. Nó chỉ là tấm gương thu ần khi ết, cái không đang soi gương. Th ậm chí nói đó là cái gương c ũng không đúng; đúng h ơn nên nói đó là vi ệc soi gương. Nó ph ần nhi ều là quá trình động c ủa vi ệc tan ch ảy và h ội nh ập; nó không ph ải là hi ện tượng tĩnh t ại, nó là m ột lu ồng. Hoa h ồng đạt t ới b ạn, b ạn đi vào trong hoa h ồng: đó là vi ệc chia s ẻ con người. Quên ý tưởng nhân ch ứng là người quan sát đi; nó không ph ải th ế. 

B ạn có th ể th ực hành làm người quan sát, còn nhân ch ứng thì x ảy ra. Người quan sát là m ột lo ại t ập trung, và người quan sát gi ữ b ạn phân tách. Người quan sát s ẽ nâng cao, làm m ạnh thêm b ản ngã b ạn. B ạn càng tr ở thành người quan sát, b ạn càng c ảm th ấy gi ống nh ư m ột hòn đảo - phân tách, đứng xa, xa xôi. Su ốt nhi ều th ời đại, các nhà s ư trên kh ắp th ế gi ới đã từng th ực hành người quan sát. H ọ có th ể g ọi nó là nhân ch ứng, nh ưng đấy không ph ải là nhân ch ứng. Nhân ch ứng là cái gì đó hoàn toàn khác, khác h ẳn v ề ch ất. B ạn có th ể th ực hành, trau d ồi người quan sát; b ạn có th ể tr ở thành người quan sát t ốt h ơn qua vi ệc th ực hành nó. Các nhà khoa h ọc quan sát, các nhà huy ền môn ch ứng ki ến. Toàn b ộ quá trình c ủa khoa h ọc là ở ch ỗ quan sát: quan sát r ất tinh tường, s ắc s ảo, s ắc bén, cho nên ch ẳng b ỏ l ỡ điều gì. Nh ưng nhà khoa h ọc l ại không nh ận ra Thượng đế. M ặc d ầu quan sát c ủa ông ta thì r ất r ất chuyên gia, th ế mà ông ta v ẫn ch ẳng nh ận bi ết được v ề Thượng đế. Ông ta ch ưa bao gi ờ đi qua Thượng đế; ngược l ại, ông ta ch ối từ có Thượng đế, vì ông ta càng quan sát - và toàn b ộ quá trình c ủa ông ta là ở ch ỗ quan sát - ông ta càng tr ở nên tách bi ệt v ới s ự t ồn t ại. Cây c ầu đã bị g ẫy và b ức tường đã d ựng lên; ông ta tr ở thành bị c ầm tù trong b ản ngã c ủa riêng mình. 

 Nhà huy ền môn ch ứng ki ến. Nh ưng nh ớ l ấy, ch ứng ki ến là vi ệc x ảy ra, s ản ph ẩm ph ụ - s ản ph ẩm ph ụ c ủa vi ệc là toàn b ộ trong b ất kì kho ảnh kh ắc nào, trong b ất kì tình hu ống nào, trong b ất kì kinh nghi ệm nào. Tính toàn b ộ là m ấu ch ốt: từ tính toàn b ộ m ới n ảy sinh l ộc tr ời c ủa ch ứng ki ến. Quên hoàn toàn vi ệc quan sát đi; điều đó s ẽ cho b ạn thông tin chính xác h ơn v ề đối th ể được quan sát, nh ưng b ạn s ẽ còn tuy ệt đối hi ển nhiên v ề tâm th ức riêng c ủa mình.

42 Thi ền là m ẹo 

Thi ền là bí ẩn đến m ức có th ể g ọi nó là khoa h ọc, ngh ệ thu ật hay m ẹo, mà c ũng ch ẳng mâu thu ẫn gì. T ừ m ột quan điểm nào đó thì đấy là khoa h ọc vì có kĩ thu ật rõ ràng ph ải th ực hi ện. Không có ngo ại l ệ cho nó, nó g ần nh ư m ột qui lu ật khoa h ọc. Nh ưng từ m ột quan điểm khác thì c ũng có th ể nói nó là ngh ệ thu ật. Khoa h ọc là s ự m ở r ộng c ủa tâm trí - nó là toán h ọc, nó là logic, nó là h ợp lí. Thi ền thu ộc v ề trái tim, không thu ộc v ề tâm trí - nó không logic, nó g ần v ới tình yêu. Nó không gi ống nh ư các ho ạt động khoa h ọc khác, mà gi ống âm nh ạc, th ơ ca, h ội ho ạ, v ũ điệu; do đó có th ể g ọi nó là ngh ệ thu ật. Nh ưng thi ền là bí ẩn l ớn đến m ức dù có g ọi nó là ‘khoa h ọc’ và ‘ngh ệ thu ật’ thì v ẫn ch ưa vét c ạn được nó. Nó là m ẹo, nó không th ể d ạy được. M ẹo không ph ải là ngh ệ thu ật. M ẹo là điều bí ẩn nh ất trong hi ểu bi ết con người.43 Khi tôi còn nh ỏ, tôi được g ửi đến m ột ông th ầy, m ột người b ơi l ội b ậc th ầy. Ông ấy là người b ơi gi ỏi nh ất thành ph ố, còn tôi thì ch ưa bao gi ờ bi ết t ới m ột người mê sông nước đến nh ư v ậy. Nước là thiên th ần v ới ông ấy, ông ấy tôn th ờ nó, và sông là nhà ông ấy. Sáng s ớm - quãng ba gi ờ sáng - b ạn đã th ấy ông trên b ờ sông và ban đêm b ạn th ấy ông ng ồi đấy, thi ền bên c ạnh dòng sông. Toàn b ộ cu ộc đời ông chỉ bao g ồm vi ệc ở g ần v ới con sông. 

Khi tôi được đem đến cho ông - tôi mu ốn h ọc b ơi - ông ấy nhìn tôi, ông ấy c ảm th ấy điều gì đó. Ông ấy nói: “Nh ưng không có cách nào để h ọc b ơi c ả; ta có th ể ném con xu ống nước và r ồi vi ệc b ơi s ẽ t ới theo cách c ủa nó. Không có cách nào để h ọc nó, điều đó không th ể d ạy được. Đấy là m ẹo, không ph ải là tri th ức.” Và đấy là điều ông ấy làm - ông ấy ném tôi tôi xu ống nước còn ông ấy thì đứng trên b ờ. Hai ba l ần tôi chìm nghỉm và tôi c ảm th ấy tôi g ần nh ư ch ết đ u ối. Ông ấy v ẫn chỉ đứng đấy, ông ấy th ậm chí không c ố giúp tôi! T ất nhiên khi cu ộc s ống b ạn bị đe do ạ thì b ạn s ẽ làm b ất kì điều gì b ạn có th ể. Cho nên tôi vung tay lo ạn x ạ - chúng đập tứ tung, cu ống cu ồng, nh ưng m ẹo l ại t ới. Khi cu ộc sống bị nguy kh ốn thì b ạn làm b ất kì cái gì b ạn có th ể làm... Và b ất kì khi nào b ạn làm b ất kì cái gì b ạn có th ể làm m ột cách toàn b ộ thì m ọi vi ệc x ảy ra! Tôi có th ể b ơi! Tôi th ật xúc động! “L ần sau,” tôi nói, “th ầy không c ần ném con xu ống nước n ữa - con s ẽ tự nh ảy. Bây gi ờ tôi bi ết r ằng có s ức n ổi tự nhiên c ủa thân th ể. Đấy không ph ải là v ấn đề b ơi l ội, đấy chỉ là v ấn đề tr ở nên hài hoà v ới y ếu t ố nước. M ột khi b ạn hài hoà v ới y ếu t ố nước thì nó s ẽ b ảo v ệ b ạn.”

Kể từ đó, tôi đã ném rất nhiều người vào dòng sông cuộc đời! và tôi chỉ đứng đấy... Gần như chẳng ai thất bại cả nếu người đó nhảy. Người ta chắc chắn là học được.44 Bạn có thể mất vài ngày để thu được mẹo. Nó là mẹo! Nó không phải là nghệ thuật! Nếu thiền là nghệ thuật thì nó chắc hẳn phải rất đơn giản để dạy. Vì nó là mẹo nên bạn phải cố gắng; dần dần bạn có được nó. Một trong những giáo sư tâm lí Nhật thử dạy cho trẻ nhỏ, sáu tháng tuổi, học bơi, và ông ta đã thành công. Thế rồi ông ta lại thử với đứa trẻ ba tháng tuổi - và ông ta lại thành công. Bây giờ ông ta thử với đứa trẻ sơ sinh, và tôi hi vọng rằng ông ta thành công. Có mọi khả năng - bởi vì đấy là mẹo. Nó không cần bất kì loại kinh nghiệm nào: tuổi tác, giáo dục... nó chỉ đơn thuần là mẹo. Và nếu đứa trẻ sáu tháng hay ba tháng tuổi có thể bơi được thì điều đó có nghĩa là chúng ta tự nhiên được trời phú cho ý tưởng “cách” bơi... nó có đấy, chúng ta chỉ phải phát hiện nó ra. Chỉ chút ít nỗ lực và bạn sẽ có khả năng phát hiện ra nó. Điều tương tự cũng đúng cho thiền - còn đúng hơn là cho việc bơi. Bạn chỉ phải nỗ lực có chút ít thôi.

 Các cách thiền 

 Hai phương pháp thức tỉnh mạnh mẽ Đây không phải là việc thiền thực sự. Bạn chỉ mới bắt đầu hoà hợp. Nó tựa thế này... nếu bạn đã thấy các nghệ nhân cổ điển Ấn Độ chơi đàn... trong nửa giờ, hay đôi khi còn lâu hơn, họ đơn thuần chỉ loay hoay với nhạc cụ. Họ chuyển phím, lên dây cho chặt hơn hay chùng hơn, nghệ nhân đánh trống thì kiểm tra trống - xem nó đã thật hoàn hảo hay chưa. Trong suốt nửa giờ họ cứ làm điều này. Đấy không phải là nhạc, đấy chỉ là chuẩn bị. Kundalini không phải là thiền thực sự. Nó chỉ là việc chuẩn bị. Bạn đang chuẩn bị nhạc cụ của mình. Khi nó đã sẵn sàng, bạn giữ im lặng, thế thì thiền mới bắt đầu. Thế thì bạn hoàn toàn ở đó. Bạn đã tự đánh thức mình bằng cách nhảy nhót, múa may, bằng hít thở, bằng hò hét - tất cả những cái đó chỉ là phương cách làm cho bạn có thêm chút ít tỉnh táo hơn là bạn thông thường. Một khi bạn đã tỉnh táo thì đến chờ đợi. Chờ đợi là thiền. 

Chờ đợi với đầy nhận biết. Và thế thì nó tới, nó hạ xuống bạn, nó bao quanh bạn, nó nô đùa quanh bạn, nó nhảy nhót quanh bạn, nó lau sạch bạn, nó làm thuần khiết bạn, nó biến đổi bạn. Thiền động : thanh tâm và mở hội Thiền là hiện tượng năng lượng. Một điều rất cơ bản cần phải hiểu rõ về mọi kiểu năng lượng, và đây là luật cơ bản cần phải hiểu: năng lượng chuyển theo cực đối ngẫu. Đấy là cách thức chuyển vận duy nhất của nó; không có cách thức nào khác cho chuyển động của nó. Nó chuyển giữa hai cực đối ngẫu. Để cho bất kì năng lượng nào trở nên năng động đều cần tới cực phản diện. Nó cũng tựa như điện chuyển giữa cực âm và cực dương. Nếu chỉ có cực âm điện sẽ không xảy ra; hay nếu chỉ có cực dương điện cũng không xảy ra. Cả hai cực đều cần có. Và khi cả hai cực gặp nhau, chúng tạo ra điện; thế thì tia lửa phóng ra. Và điều này cũng như vậy cho mọi kiểu hiện tượng. Cuộc sống tiếp diễn: giữa đàn ông và đàn bà, các cực. Đàn bà là năng lượng âm của cuộc sống; đàn ông là cực dương. Họ là điện - do đó mới có nhiều hấp dẫn đến thế. Chỉ đàn ông thôi cuộc sống sẽ biến mất: riêng mình đàn bà cũng không thể có cuộc sống được, chỉ có cái chết. Giữa đàn ông và đàn bà có cân bằng. Giữa đàn ông và đàn bà - hai cực này, hai bờ sông này - dòng sông cuộc sống tuôn chảy.

B ạn nhìn b ất kì đâu c ũng đều th ấy cùng n ăng lượng chuy ển gi ữa các c ực, tự nó cân b ằng. C ực này là r ất có ý nghĩa cho thi ền b ởi vì tâm trí là logic còn cu ộc s ống bi ện ch ứng. Khi tôi nói tâm trí là logic điều đó có nghĩa là nó chuy ển theo đ u ờng th ẳng. Khi tôi nói cu ộc s ống là bi ện ch ứng, điều đó có nghĩa là cu ộc s ống chuy ển theo cái đối l ập, không theo đường th ẳng. Nó dích d ắc từ âm sang dương - dương sang âm, âm sang dương. Nó dích d ắc; nó dùng cái đối l ập. Tâm trí chuy ển theo đường th ẳng, đường k ẻ đơn gi ản. Nó ch ẳng bao gi ờ chuy ển sang cái đối l ập - nó t ừ ch ối cái đối l ập. Nó tin vào m ột, còn cu ộc s ống tin vào hai. Cho nên b ất kì cái gì tâm trí t ạo ra, nó bao gi ờ c ũng ch ọn cái m ột.

 N ếu tâm trí ch ọn im l ặng - n ếu tâm trí đã chán chê v ới m ọi ti ếng động được t ạo ra trong cu ộc s ống và nó quy ết định ph ải im l ặng - tâm trí đi lên Himalayas. Nó mu ốn được im l ặng, không mu ốn b ất kì cái gì có kèm v ới b ất kì ki ểu ti ếng động nào. Ngay c ả ti ếng chim hót c ũng qu ấy nhi ễu nó; ti ếng gió xào x ạc qua cây c ối c ũng làm nó r ối trí. Tâm trí mu ốn im l ặng; nó đã ch ọn đường th ẳng. Bây gi ờ cái đối l ập ph ải bị ch ối b ỏ hoàn toàn. Nh ưng con người này, người đang s ống trên Himalayas - đang tìm ki ếm im l ặng, tránh người khác, cái đối l ập - s ẽ tr ở thành ch ết; người đó ch ắc ch ắn s ẽ tr ở nên đờ đẫn. Và người đó càng ch ọn im l ặng, người đó càng tr ở nên đờ đẫn h ơn - b ởi vì cu ộc s ống c ần cái đối l ập, thách th ức c ủa cái đối l ập. Còn có ki ểu im l ặng khác t ồn t ại gi ữa hai cái đối l ập. Im l ặng th ứ nh ất là im l ặng ch ết, im l ặng c ủa nghĩa địa. Người ch ết im l ặng, nh ưng b ạn không mu ốn gi ống nh ư người ch ết. Người ch ết tuy ệt đối im l ặng. Ch ẳng ai có th ể qu ấy r ầy được người đó, t ập trung c ủa người đó là hoàn h ảo. B ạn không th ể làm được gì để phân tán tâm trí người đó; tâm trí người đó là tuy ệt đối c ố định. Cho dù toàn b ộ th ế gi ới có phát khùng t ất c ả xung quanh người đó v ẫn còn trong t ập trung c ủa mình. Nh ưng dù có nh ư th ế b ạn v ẫn không thích là người ch ết. Im l ặng, t ập trung, hay dù g ọi nó là gì đi ch ăng n ữa... b ạn v ẫn không thích là người ch ết - vì n ếu b ạn im l ặng và ch ết thì im l ặng đó vô nghĩa. Im l ặng ph ải x ảy ra trong khi b ạn tuy ệt đối sinh động, sống động, sôi động v ới cu ộc s ống và n ăng lượng. Th ế thì im l ặng m ới có nghĩa. Nh ưng th ế thì im l ặng s ẽ có ph ẩm ch ất khác, hoàn toàn khác h ẳn. Nó s ẽ không đờ đẫn. Nó sẽ s ống động. Nó s ẽ là cân b ằng tinh t ế gi ữa hai c ực. Người đang tìm ki ếm cân b ằng sinh động, im l ặng sống, s ẽ thích t ới c ả bãi ch ợ và Himalayas. Người đó s ẽ thích t ới bãi ch ợ để t ận hưởng ti ếng động, r ồi người đó c ũng thích c ả vi ệc lên Himalayas để t ận hưởng im l ặng. Và người đó s ẽ t ạo ra cân b ằng gi ữa hai c ực đối l ập này, rồi người đó s ẽ còn trong cân b ằng đó. Mà cân b ằng đó không th ể đạt t ới được qua n ỗ l ực tuy ến tính. Đấy chính là điều được ng ụ ý qua kĩ thu ật thi ền c ố g ắng vô n ỗ l ực. Thi ền dùng các từ đối nhau chan chát - c ố g ắng vô n ỗ l ực, hay c ổng vô môn, hay đường vô l ộ. Thi ền bao gi ờ c ũng dùng ngay l ập tức các từ đối nhau, chỉ để cho b ạn hướng d ẫn r ằng quá trình đang x ảy ra là bi ện ch ứng, không ph ải tuy ến tính. Cái đối l ập không được ch ối b ỏ mà ph ải được h ấp thu. Cái đối l ập không được bị g ạt sang bên - nó ph ải được dùng. G ạt nó sang bên, nó bao gi ờ c ũng s ẽ tr ở thành gánh n ặng cho b ạn. G ạt nó sang bên, nó s ẽ đeo đẳng b ạn. 

Không s ử d ụng nó, b ạn s ẽ bị l ỡ nhi ều. N ăng lượng có th ể được hoán chuy ển và s ử d ụng. Và th ế thì b ằng cách dùng nó b ạn s ẽ ho ạt bát h ơn, sinh động h ơn. Cái đối l ập ph ải được h ấp thu th ế thì quá trình m ới tr ở thành bi ện ch ứng. Vô n ỗ l ực nghĩa là không làm gì c ả, b ất ho ạt - vô nghi ệp akarma. N ỗ l ực nghĩa là làm nhi ều, ho ạt động - nghi ệp karma. C ả hai đều ph ải có đấy. Làm nhi ều, nh ưng đừng là tác nhân - th ế thì b ạn đạt được c ả hai. Đi vào trong th ế gi ới, nh ưng đừng là m ột ph ần c ủa nó. S ống trong th ế gi ới nh ưng đừng để th ế gi ới sống trong b ạn. Th ế thì mâu thu ẫn đã được h ấp thu... Và đó là điều tôi đang làm đây. Thi ền Động là mâu thu ẫn. Động nghĩa là c ố g ắng, nhi ều c ố g ắng, hoàn toàn c ố g ắng. Còn thi ền nghĩa là im l ặng, không c ố g ắng, không ho ạt động. B ạn có th ể g ọi nó là thi ền bi ện ch ứng.46 Hướng d ẫn v ề Thi ền Động Giai đ o ạn th ứ nh ất: 10 phút Hít vào th ở ra nhanh qua m ũi, để cho h ơi th ở được dồn dập và h ỗn độn. Hơi th ở nên đi sâu vào bên trong ph ổi. Th ở nhanh h ết m ức nh ưng v ẫn ph ải b ảo đảm th ở sâu. Làm điều này m ột cách toàn b ộ h ết m ức b ạn có th ể; không c ăng c ứng thân th ể, ph ải b ảo đảm c ổ và vai v ẫn còn th ảnh th ơi. Ti ếp t ục cho t ới khi b ạn tr ở thành đúng vi ệc th ở, cho phép vi ệc th ở được h ỗn độn (điều đó ngh ĩa là không theo cách ổn định, dự ki ến trước được). Một khi n ăng lượng c ủa b ạn chuy ển động, nó s ẽ b ắt đầu làm cho thân th ể b ạn chuy ển động. Cho phép nh ững chuy ển động thân th ể được x ảy ra, dùng chúng để giúp mình t ạo nên nhi ều n ăng lượng h ơn. Vung v ẩy tay và thân th ể theo cách tự nhiên s ẽ giúp cho n ăng lượng c ủa b ạn dâng lên. Cảm th ấy n ăng lượng dâng lên, đừng buông b ỏ trong giai đo ạn đầu tiên và đừng bao gi ờ làm ch ậm đi. Giai đ o ạn th ứ hai: 10 phút Tuân theo thân th ể b ạn. Để thân th ể b ạn được t ự do bày t ỏ b ất kì cái gì nó mu ốn ... B ột phát!... Để cho thân b ạn n ắm quy ền điều hành. Để cho m ọi th ứ c ần được tung ra. Hoàn toàn phát r ồ... Hát, gào thét, cười, hét, khóc, nh ảy, rung l ắc, múa, đá và xoay tròn người. Đừng gi ữ l ại gì, c ứ để cho toàn b ộ thân b ạn chuy ển động. Vi ệc t ạm quy ền nh ỏ thường giúp cho b ạn b ắt đầu. Đừng bao gi ờ để cho tâm trí b ạn can thi ệp vào cái đang x ảy ra. Nh ớ ph ải toàn b ộ v ới thân b ạn. Giai đ o ạn th ứ ba: 10 phút Để cho c ổ và vai b ạn được th ảnh th ơi, gi ơ c ả hai tay lên cao h ết m ức nh ưng không khoá khuỷu tay. Tay v ẫn gi ơ cao, nh ảy lên xu ống và hô m ật chú hoo!...hoo!...hoo! th ật sâu h ết m ức, đi t ừ t ận đáy b ụng. Mỗi l ần b ạn ti ếp sàn b ằng bàn chân (ph ải ch ắc ch ắn gót chân ch ạm sàn), để cho âm thanh đập sâu vào trung tâm dục. Cho ra t ất c ả nh ững cái b ạn có, vét c ạn b ạn hoàn toàn. Giai đ o ạn th ứ t ư: 15 phút 

D ừng l ại! Co c ứng b ản thân b ạn t ại b ất kì t ư th ế nào hi ện có. Đừng s ắp đặt l ại thân th ể theo b ất kì cách nào. Chỉ m ột cái ho, m ột chuy ển động, b ất kì cái gì c ũng s ẽ làm tiêu tán lu ồng n ăng lượng và c ố gắng s ẽ bị m ất. Là nhân ch ứng cho m ọi điều đang x ảy ra cho b ạn. Giai đ o ạn th ứ n ă m: 15 phút Mở h ội!... v ới âm nh ạc và v ũ điệu b ầy t ỏ b ất kì cái gì có đó. Mang theo sinh động c ủa b ạn trong c ả ngày. Làm sinh thành b ản thân b ạn Nh ững hướng d ẫn có ích H ệ th ống Thi ền Động c ủa tôi b ắt đầu từ vi ệc th ở, b ởi vì th ở có g ốc r ễ sâu xa trong con người. B ạn có th ể ch ưa từng quan sát nó, nh ưng n ếu b ạn có th ể thay đổi cách th ở c ủa mình, b ạn có th ể thay đổi được nhi ều th ứ. N ếu b ạn quan sát vi ệc th ở m ột cách c ẩn th ận, b ạn s ẽ th ấy r ằng khi b ạn gi ận b ạn có nhịp th ở đặc bi ệt. Khi b ạn đang yêu, nhịp th ở hoàn toàn khác đến v ới b ạn. Khi b ạn đang th ảnh th ơi nhịp th ở b ạn c ũng khác; khi b ạn đang c ăng th ẳng nhịp th ở b ạn c ũng khác. Cùng m ột lúc b ạn không th ể th ở theo ki ểu b ạn v ẫn làm khi th ảnh th ơi hay gi ận d ữ. Điều ấy không th ể được. 

Khi b ạn đang dâng lên trong dục nhịp th ở c ủa b ạn thay đổi. N ếu b ạn không cho phép vi ệc th ở được thay đổi vi ệc dục dâng lên s ẽ tự động bị lo ại b ỏ. Điều này có nghĩa là vi ệc th ở có quan h ệ sâu s ắc t ới tr ạng thái tinh th ần b ạn. N ếu b ạn thay đổi cách th ở b ạn có th ể thay đổi tr ạng thái c ủa tâm trí. Hay, n ếu b ạn thay đổi tr ạng thái c ủa tâm trí nhịp th ở c ũng đổi theo. Cho nên tôi b ắt đầu từ vi ệc th ở và tôi g ợi ý nên có mười phút th ở h ỗn độn trong giai đ o ạn đầu tiên c ủa kĩ thu ật này. B ằng cách th ở h ỗn độn tôi ng ụ ý th ở sâu, nhanh, m ạnh, không theo nhịp điệu nào c ả - chỉ có hít vào và t ống ra, hít vào và th ở ra, th ật m ạnh m ẽ, th ật sâu, th ật d ồn d ập nh ất có th ể được. Hít vào r ồi l ại t ống ra. Vi ệc th ở h ỗn độn này dự định để t ạo ra h ỗn độn bên trong h ệ th ống bị ức ch ế c ủa b ạn. Dù b ạn là gì, b ạn c ũng đang theo m ột ki ểu th ở nào đó. Đứa tr ẻ th ở theo cách đặc bi ệt. N ếu b ạn s ợ d ục b ạn c ũng th ở theo m ột cách đặc bi ệt. B ạn không th ể th ở sâu b ởi vì m ọi nhịp th ở r ất sâu đều động t ới trung tâm dục. N ếu b ạn s ợ hãi b ạn không th ể th ở sâu được. S ợ hãi t ạo ra th ở nông. Cách th ở h ỗn độn này được dự định để phá hu ỷ m ọi m ẫu hình quá kh ứ c ủa b ạn. Dù b ạn đã làm cho b ản thân mình thành th ế nào, cách th ở h ỗn độn này c ũng định phá hu ỷ nó. Th ở h ỗn độn t ạo ra h ỗn độn bên trong b ạn b ởi vì ch ừng nào h ỗn độn còn ch ưa được t ạo ra, b ạn còn ch ưa th ả l ỏng được nh ững xúc động ức ch ế c ủa mình. Và nh ững xúc động này bây gi ờ đi vào thân. B ạn không ph ải là thân th ể và tâm trí; b ạn là thân th ể/tâm trí, tâm lí/thân th ể. B ạn là c ả hai h ợp l ại. Cho nên b ất kì cái gì được làm cho thân th ể b ạn c ũng đều đạt t ới tâm trí b ạn và b ất kì cái gì được làm v ới tâm trí c ũng đều đạt t ới thân th ể. Thân th ể và tâm trí là hai đầu c ủa cùng m ột th ực th ể. Mười phút th ở h ỗn độn th ật kì di ệu! Nh ưng ph ải h ỗn độn. Đấy không ph ải là ki ểu pranayama, th ở yoga. Nó chỉ đơn thu ần t ạo ra h ỗn độn qua vi ệc th ở. Và nó t ạo ra h ỗn độn theo nhi ều lí do. 

 Vi ệc th ở sâu và nhanh đem cho b ạn nhi ều ô xi h ơn. Càng nhi ều ô xi trong thân th ể, b ạn càng tr ở nên sinh động h ơn, càng gi ống con v ật h ơn. Con v ật sinh động còn con người n ửa ch ết n ửa s ống. B ạn ph ải được tr ở l ại thành con v ật l ần n ữa. Chỉ có th ế thì cái gì đó cao h ơn m ới phát tri ển trong b ạn. N ếu b ạn chỉ n ửa s ống, ch ẳng cái gì có th ể làm được v ới b ạn c ả. Cho nên vi ệc th ở h ỗn độn này s ẽ làm cho b ạn gi ống nh ư con v ật: sinh động, rung động, ho ạt bát - v ới nhi ều ô xi h ơn trong máu, nhi ều n ăng lượng h ơn trong các t ế bào. Các t ế bào thân th ể s ẽ tr ở nên s ống động h ơn. Vi ệc cung c ấp ô xi này giúp để t ạo ra điện thân th ể - hay, b ạn có th ể g ọi nó là n ăng lượng sinh h ọc. Khi có điện trong thân th ể, b ạn có th ể đi sâu h ơn vào bên trong, vượt ra ngoài b ản thân b ạn. Điện s ẽ làm vi ệc bên trong b ạn. Thân th ể có ngu ồn điện riêng c ủa nó. N ếu b ạn đập vào chúng v ới vi ệc th ở nhi ều h ơn và nhi ều ô xi h ơn, nó b ắt đầu ch ảy. Và n ếu b ạn tr ở nên th ực s ự s ống động, b ạn không còn là thân th ể n ữa. B ạn càng tr ở nên s ống động, n ăng lượng càng ch ạy trong h ệ th ống c ủa b ạn và b ạn càng ít tự c ảm th ấy mình v ề m ặt th ể ch ất. B ạn s ẽ c ảm th ấy gi ống n ăng lượng nhi ều h ơn, ít gi ống v ật ch ất h ơn. Và b ất kì khi nào x ảy ra vi ệc b ạn s ống động h ơn, trong nh ững kho ảnh kh ắc đó b ạn không còn hướng thân th ể n ữa. 

N ếu d ục có h ấp d ẫn đến th ế thì m ột trong nh ững lí do c ủa nó là th ế này: n ếu b ạn th ực s ự trong hành động, đi vào toàn b ộ, s ống động toàn b ộ, b ạn không còn là thân th ể n ữa - chỉ là n ăng lượng. Vi ệc c ảm th ấy n ăng lượng này, s ống động v ới n ăng lượng này là r ất c ần thi ết n ếu b ạn định vượt ra ngoài. Bước th ứ hai trong kĩ thu ật Thi ền Động c ủa tôi là thanh tâm. Tôi b ảo b ạn ph ải điên khùng có ý th ức. Dù b ất kì cái gì đến v ới tâm trí b ạn - b ất kì cái gì - cho phép nó được bày t ỏ chính nó; h ợp tác v ới nó. Đừng kháng c ự; chỉ là lu ồng xúc động. N ếu b ạn mu ốn hò hét, c ứ hò hét. H ợp tác v ới nó. Hò hét sâu, hò hét toàn b ộ trong đó toàn th ể con người b ạn đều tham gia vào, là r ất có giá trị trị li ệu, trị li ệu sâu s ắc. Nhi ều th ứ, nhi ều b ệnh t ật s ẽ bị đào th ải chỉ b ởi vi ệc hò hét này. N ếu hò hét này là toàn b ộ, toàn th ể con người b ạn s ẽ ở trong đó. Cho nên trong mười phút ti ếp (bước th ứ hai này c ũng kéo dài mười phút) cho phép b ản thân b ạn tự di ễn t ả qua vi ệc kêu la, múa may, hò hét, khóc lóc, nh ảy nhót, cười nói - ‘l ập dị’ nh ư người ta v ẫn nói. Trong vài ngày b ạn s ẽ c ảm th ấy đó là gì. Lúc ban đầu có th ể đó là c ố g ắng, bị cưỡng bách, hay th ậm chí chỉ là t ạm quy ền. Chúng ta đã tr ở nên sai l ầm đến m ức m ọi th ứ ta làm đều ch ẳng có gì chân th ực hay đích th ực c ả. Chúng ta không cười nói, chúng ta không kêu la, chúng ta không hò hét m ột cách đích th ực. M ọi th ứ chỉ là gi ả t ạo - m ặt n ạ. Cho nên khi b ạn b ắt đầu th ực hi ện kĩ thu ật này - lúc đầu - có th ể ph ải cưỡng bách. Có th ể c ần t ới n ỗ l ực; có th ể chỉ là t ạm quy ền. Nh ưng ch ớ b ăn kho ăn v ề điều đó. C ứ ti ếp tục đi. Ch ẳng m ấy ch ốc b ạn s ẽ động ch ạm t ới nh ững ng ọn ngu ồn n ơi b ạn đã ức ch ế nhi ều th ứ. B ạn s ẽ ch ạm t ới nh ững ngu ồn này, và khi chúng được kh ơi ra, b ạn s ẽ c ảm th ấy nh ẹ gánh. Cu ộc s ống m ới s ẽ t ới v ới b ạn; sinh thành m ới s ẽ x ảy ra.

 S ự nh ẹ gánh này là c ơ s ở và không có nó thì không th ể có thi ền cho con người nh ư chính b ản thân người đó. L ần n ữa, tôi không nói v ề các ngo ại l ệ. Chúng ch ẳng liên can gì. V ới bước th ứ hai này - khi m ọi th ứ đã được t ống ra - b ạn tr ở nên v ắng l ặng. Và đây là điều được ng ụ ý b ởi tính không: được tr ống r ỗng kh ỏi m ọi ức ch ế. Trong cái tr ống rỗng này có th ể làm điều gì đó. Bi ến đổi có th ể x ảy ra; thi ền có th ể x ảy ra. 

Th ế r ồi trong bước th ứ ba tôi dùng âm hoo. Nhi ều âm thanh đã được dùng trong quá kh ứ. M ỗi âm thanh đều có cái gì đó đặc bi ệt để dùng. Ch ẳng h ạn người Hindu đã dùng âm aum. Âm này có th ể là quen thu ộc v ới b ạn. Nh ưng tôi không g ợi ý âm aum. Aum đập vào trung tâm tim, nh ưng con người không còn định tâm ở tim n ữa. Aum gõ vào cánh c ửa mà không ai có nhà. Người Sufi đã dùng hoo, và n ếu b ạn nói hoo th ật to thì nó s ẽ đi sâu vào trung tâm dục. Cho nên âm thanh này được dùng chỉ nh ư vi ệc đập vào bên trong. Khi b ạn tr ở thành tr ống r ỗng và v ắng l ặng thì âm thanh này có th ể đi vào bên trong b ạn. Chuy ển v ận c ủa âm thanh này chỉ có th ể có khi b ạn tr ống r ỗng. N ếu b ạn còn đầy nh ững kìm nén thì ch ẳng có gì x ảy ra c ả. Và đôi khi th ậm chí còn nguy hi ểm khi dùng b ất kì m ật chú hay âm thanh nào khi b ạn đầy nh ững kìm nén. M ỗi t ầng kìm nén s ẽ làm thay đổi con đường c ủa âm thanh và k ết qu ả chung cu ộc có th ể là cái gì đó b ạn ch ưa h ề m ơ t ới, ch ưa h ề trông đợi, ch ưa bao gi ờ mong mu ốn. B ạn c ần tâm trí v ắng l ặng; chỉ có th ế thì m ới có th ể dùng được m ật chú. Cho nên tôi ch ưa h ề g ợi ý câu m ật chú nào cho b ất kì ai nh ư người đó hi ện th ế. Trước h ết ph ải thanh tâm. Đừng bao gi ờ dùng câu m ật chú hoo này mà không th ực hi ện hai bước đầu tiên. Không bao gi ờ được dùng câu m ật chú n ếu ch ưa th ực hi ện hai bước đó. Chỉ trong bước th ứ ba (trong mười phút) m ới được dùng m ật chú hoo này - nói th ật to, đem toàn b ộ n ăng lượng c ủa b ạn vào trong nó. B ạn đang đập th ẳng vào n ăng lượng c ủa mình b ằng âm thanh này. Và khi b ạn tr ống r ỗng - khi b ạn đã được làm tr ống r ỗng b ởi thanh tâm c ủa bước th ứ hai - thì hoo này s ẽ đi sâu xu ống và đập vào trung tâm dục. Có th ể đập vào trung tâm dục theo hai cách. Cách th ứ nh ất là tự nhiên. B ất kì khi nào b ạn bị h ấp d ẫn b ởi người khác gi ới, trung tâm dục đều bị đập vào từ bên ngoài. Và cái đập đó c ũng là rung động tinh t ế. Đàn ông bị h ấp d ẫn tới đàn bà hay đàn bà bị h ấp d ẫn t ới đàn ông. Sao v ậy? Có cái gì trong người đàn ông và có cái gì trong người đàn bà để gây ra điều đó v ậy? Điện dương hay âm đã đập vào h ọ, rung động tinh t ế. 

Th ực s ự đó là âm thanh. Ch ẳng h ạn, b ạn có th ể đã quan sát r ằng chim chóc dùng âm thanh g ợi d ục. T ất c ả m ọi ti ếng hót đều có tính dục. Chúng va đập lẫn nhau b ằng âm thanh đặc bi ệt. Nh ững âm thanh này đập vào trung tâm dục c ủa gi ới khác. Rung động tinh t ế c ủa điện đang đập vào b ạn từ bên ngoài. Khi trung tâm dục c ủa b ạn bị đập vào từ bên ngoài n ăng lượng c ủa b ạn b ắt đầu ch ảy ra ngoài - hướng t ới người khác. Th ế thì s ẽ có vi ệc tái t ạo, sinh thành. M ột ai khác s ẽ được sinh ra từ b ạn. Hoo đập vào cùng trung tâm n ăng lượng, nh ưng l ại từ bên trong. Và khi trung tâm dục bị đập vào từ bên trong thì n ăng lượng b ắt đầu ch ảy vào bên trong. Lu ồng n ăng0 lượng bên trong này làm thay đổi b ạn hoàn toàn. B ạn tr ở nên được bi ến đổi: b ạn cho sinh thành chính b ạn. B ạn được bi ến đổi chỉ khi n ăng lượng c ủa b ạn ch ạy hoàn toàn theo chi ều đối l ập. Ngay bây gi ờ nó đang ch ảy ra ngoài, nh ưng r ồi nó b ắt đầu ch ảy vào trong. Bây gi ờ nó đang ch ảy xu ống, nh ưng r ồi nó s ẽ ch ảy lên. Lu ồng n ăng lượng ch ảy lên này chính là cái được bi ết t ới nh ư lu ồng kundalini. B ạn s ẽ c ảm th ấy nó th ực t ế đang ch ảy trong xương s ống mình, và nó càng đi lên cao thì b ạn c ũng càng đi lên cao v ới nó. Khi n ăng lượng này đạt t ới brahmarandra - trung tâm cu ối cùng trong b ạn: trung tâm th ứ b ẩy, ng ụ t ại đỉnh đầu - b ạn là người cao nh ất có th ể có. Trong bước th ứ ba, tôi dùng hoo nh ư phương ti ện để đem n ăng lượng b ạn lên cao. Ba bước đầu tiên này là thanh tâm. Chúng không ph ải là thi ền mà chỉ là chu ẩn bị cho thi ền. Chúng là ‘chu ẩn bị s ẵn sàng’ để nh ảy, không ph ải chính vi ệc nh ảy. Bước th ứ tư là cái nh ảy. Trong bước th ứ tư tôi b ảo b ạn dừng l ại! Khi tôi nói “D ừng l ại!” b ạn ph ải dừng hoàn toàn. Không làm b ất kì cái gì h ết c ả b ởi vì b ất kì cái gì b ạn có th ể làm c ũng đều tr ở thành phân tán và b ạn s ẽ l ỡ m ất v ấn đề. B ất kì cái gì - dù chỉ ho hay s ổ m ũi - b ạn c ũng s ẽ l ỡ toàn b ộ s ự vi ệc b ởi vì tâm trí đã tr ở nên phân tán. Th ế thì lu ồng đi lên s ẽ d ừng l ại ngay l ập tức b ởi vì chú ý c ủa b ạn đã chuy ển đi. Không làm b ất kì cái gì. B ạn ch ẳng ch ết được. Cho dù s ổ m ũi có t ới và b ạn không s ổ m ũi trong mười phút b ạn c ũng ch ẳng ch ết. N ếu b ạn c ảm th ấy mu ốn ho, n ếu b ạn c ảm th ấy ng ứa c ổ và b ạn không làm gì c ả, b ạn c ũng ch ẳng ch ết. C ứ để thân th ể còn nh ư ch ết sao cho n ăng lượng có th ể chuy ển theo lu ồng đi lên. Khi n ăng lượng đã chuy ển theo lu ồng đi lên, b ạn tr ở thành ngày m ột im l ặng h ơn. Im l ặng là s ản ph ẩm ph ụ c ủa vi ệc chuy ển n ăng lượng lên trên và c ăng th ẳng là s ản ph ẩm ph ụ c ủa vi ệc n ăng lượng chuy ển xu ống dưới. 

Bây gi ờ toàn b ộ c ơ th ể b ạn s ẽ tr ở thành im l ặng đến th ế - dường nh ư nó đã tan bi ến. B ạn s ẽ không th ể nào c ảm th ấy nó. B ạn s ẽ tr ở thành phi thân th ể. Và khi b ạn im l ặng, toàn b ộ s ự t ồn t ại c ũng im l ặng b ởi vì s ự t ồn t ại không gì khác h ơn t ấm gương. Nó ph ản chi ếu b ạn. Trong hàng nghìn hàng nghìn t ấm gương, nó đều ph ản chi ếu b ạn. Khi b ạn im l ặng, toàn b ộ s ự t ồn t ại c ũng tr ở thành im l ặng. Trong im l ặng c ủa b ạn tôi s ẽ b ảo chỉ là nhân ch ứng - tỉnh táo thường trực: không làm b ất kì điều gì, nh ưng chỉ còn là nhân ch ứng, chỉ duy trì v ới chính b ạn; không làm b ất kì điều gì - không chuy ển động, không ham mu ốn, không tr ở thành - nh ưng chỉ còn l ại đó, im l ặng ch ứng ki ến điều x ảy ra. Vi ệc còn l ại trong trung tâm, trong b ản thân b ạn là có th ể được b ởi vì có ba bước đầu tiên. Ch ừng nào mà ba bước này còn ch ưa được hoàn thành, b ạn không th ể nào còn l ại v ới b ản thân mình được. B ạn có th ể c ứ nói v ề nó, nghĩ v ề nó, m ơ v ề nó nh ưng nó s ẽ không x ảy ra b ởi vì b ạn không s ẵn sàng. Ba bước đầu tiên này s ẽ làm cho b ạn s ẵn sàng còn l ại v ới kho ảnh kh ắc đó. Chúng s ẽ làm cho b ạn nh ận bi ết. Đó là thi ền. Trong vi ệc thi ền đó cái gì đó x ảy ra bên ngoài l ời nói. Và khi nó x ảy ra, b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ nh ư c ũ n ữa; điều ấy không th ể được. Đấy là trưởng thành; đấy không ph ải đơn thu ần là kinh nghi ệm. Đấy là trưởng thành.

 Nhớ, vẫn còn là nhân chứng Đây là việc thiền trong đó bạn phải liên tục tỉnh táo, có ý thức, nhận biết về bất kì cái gì bạn làm. Duy trì là nhân chứng. Đừng bỏ mất. Rất dễ bị bỏ mất. Trong khi bạn đang thở bạn có thể quên mất. Bạn có thể trở thành một với việc thở nhiều đến mức bạn có thể quên mất nhân chứng. Nhưng thế thì bạn sẽ lỡ vấn đề. Thở thật nhanh, thật sâu đem toàn bộ năng lượng của bạn vào nó, nhưng vẫn còn là nhân chứng. Quan sát điều đang xảy ra, dường như bạn chỉ là khán giả, dường như toàn bộ mọi việc đang xảy ra cho ai đó khác, dường như toàn bộ vấn đề đang xảy ra trong thân thể còn tâm thức, chỉ tập trung và nhìn nhận. Việc chứng kiến này phải được thực hiện trong cả ba bước. Và khi mọi thứ dừng lại, và trong bước thứ tư bạn đã trở thành hoàn toàn bất hoạt, đông cứng, tỉnh táo này sẽ lên tới đỉnh của nó.

48 Thiền Kundalini 

Đây là cách thiền chị em thân thiết với Thiền Động. Nó bao gồm bốn giai đoạn, mỗi giai đoạn 15 phút. Giai đoạn thứ nhất: 15 phút Thả lỏng và để cho toàn bộ thân thể bạn rung lắc, cảm thấy năng lượng dâng lên từ chân. 

Để cho mọi thứ xảy ra và trở thành việc rung lắc. Mắt bạn có thể mở hay nhắm. Giai đoạn thứ hai: 15 phút Nhảy nhót... theo mọi cách bạn cảm thấy, và để cho toàn bộ thân thể chuyển động như nó muốn. Giai đoạn thứ ba: 15 phút Nhắm mắt và tĩnh lặng, ngồi hay đứng... chứng kiến bất kì điều gì đang xảy ra bên trong và bên ngoài. Giai đoạn thứ tư: 15 phút Mắt nhắm, nằm ra và tĩnh lặng. Nếu bạn tiến hành Thiền Kundalini này, cho phép việc rung lắc, nhưng bạn đừng làm việc đó. Giữ im lặng, cảm thấy nó tới và khi thân thể bạn bắt đầu hơi chút rung rinh, giúp nó nhưng đừng làm thay nó. Tận hưởng nó, | | 11/10/97 -4 83 28/03/2010 - 42 84 cảm thấy phúc lạc về nó, cho phép nó, đón nhận nó, đón chào nó, nhưng đừng mang ý chí làm nó. Nếu bạn cưỡng bức nó, nó sẽ trở thành bài tập, bài tập thể dục thân thể. Thế thì rung động sẽ có đấy nhưng chỉ trên bề mặt, nó sẽ không thấm vào bạn. Bạn sẽ vẫn còn cứng nhắc, tựa hòn đá, tựa tảng đá bên trong; bạn sẽ vẫn còn là người thao tác, tác nhân, và thân thể sẽ chỉ theo sau. Thân thể không thành vấn đề - bạn mới là vấn đề. Khi tôi nói rung lắc tôi muốn nói cái cứng nhắc của bạn, con người tựa tảng đá của bạn phải rung lắc tới chính nền tảng để cho nó trở thành chất lỏng, tan ra, chảy ra. Và khi con người tựa tảng đá trở thành chất lỏng, thân thể bạn sẽ theo sau. Thế thì không có rung lắc nữa, chỉ còn việc rung lắc. Thế thì chẳng có ai làm việc đó, nó chỉ đơn thuần xảy ra. Thế thì tác nhân cũng không có đó.

Trị liệu thiền Osho 

Các phương pháp thiền cổ đại tất cả đều được xây dựng ở phương Đông. Chúng chưa bao giờ xem xét đến người phương Tây... Tôi đang tạo ra những kĩ thuật không chỉ dành cho người phương Đông mà đơn thuần cho mọi người - cả phương Đông lẫn phương Tây. Trong thời kì 18 tháng trước khi Osho rời bỏ thân thể mình, Người đã tạo ra một loạt “trị liệu thiền” mới. Đơn giản và hiệu quả duy nhất, chúng bao gồm một số tối thiểu những tương tác trong những người tham dự, nhưng năng lượng của nhóm lại giúp cho từng cá nhân đi sâu hơn vào quá trình riêng của mình. Thiền hoa hồng huyền bí Osho Biểu tượng hoa hồng huyền bí là ở chỗ nếu con người chăm sóc hạt mầm mà người đó được sinh ra cùng nó, đem lại đất trồng thích hợp cho nó, cho nó bầu không khí thích hợp và rung động thích hợp, đi trên đường phải, nơi hạt mầm có thể bắt đầu trưởng thành, thế thì trưởng thành tối thượng sẽ được tượng trưng bằng hoa hồng huyền bí - khi con người bạn nở hoa và mở tất cả những cánh hoa ra để cho hương thơm lan toả. Với những người muốn đi sâu hơn, tôi đã chọn việc tạo ra cách trị liệu thiền. Phần thứ nhất bao gồm việc cười - trong ba giờ, người ta chỉ cười không vì lí do gì cả. Và bất kì khi nào cái cười của họ bắt đầu tắt đi, họ lại nói “Ya-Hoo!” và cười sẽ trở lại. Đào sâu trong ba giờ bạn sẽ ngạc nhiên là biết bao tầng bụi bặm đã tích tụ lên con người bạn. Nó sẽ cắt qua chúng tựa như lưỡi gươm trong một cú đánh. Trong bẩy ngày liên tục, ba giờ mỗi ngày... bạn không thể quan niệm được biết bao biến đổi có thể xảy ra cho con người bạn. Và rồi phần thứ hai là việc khóc. Phần thứ nhất loại bỏ mọi thứ cản trở cái cười của bạn - tất cả những cấm đoán của loài người quá khứ, tất cả những kìm nén, nó cắt bỏ chúng đi. Nó đem lại không gian mới bên trong bạn. 

 Nh ưng b ạn v ẫn còn ph ải đi thêm vài bước n ữa để đạt t ới ngôi đền con người b ạn, b ởi vì b ạn đã kìm nén quá nhi ều bu ồn, quá nhi ều th ất v ọng, quá nhi ều lo nghĩ, quá nhi ều nước m ắt - t ất c ả chúng v ẫn còn đó, che ph ủ b ạn và phá hu ỷ cái đẹp c ủa b ạn, duyên dáng c ủa b ạn, vui v ẻ c ủa b ạn. Ngày x ưa ở Mông c ổ người ta có ý tưởng c ổ đại là m ọi ki ếp s ống, b ất kì n ỗi đau nào c ũng bị ng ăn ch ặn... và n ỗi đau qu ả bị ng ăn ch ặn, b ởi vì ch ẳng ai mu ốn nó. B ạn không mu ốn đau kh ổ, cho nên b ạn ng ăn ch ặn nó, b ạn tránh nó, b ạn ngo ảnh m ặt đi ch ỗ khác. Nh ưng nó c ứ còn đấy. Và ý tưởng c ủa người Mông c ổ - và tôi c ũng đồng ý v ới điều đó - là h ết ki ếp n ọ đến ki ếp kia nó c ứ tích lu ỹ trong b ạn; nó tr ở thành g ần nh ư cái v ỏ đau đớn c ứng r ắn. N ếu b ạn đi vào trong b ạn s ẽ th ấy c ả hai, cười và khóc. Đó là lí do t ại sao đôi khi x ảy ra là b ằng vi ệc cười, đột nhiên b ạn th ấy nước m ắt c ũng trào ra - r ất l ẫn l ộn, vì thông thường ta nghĩ chúng là mâu thu ẫn nhau. Khi b ạn tràn đầy nước m ắt, đấy không ph ải là lúc cười, hay khi b ạn đang cười, ch ẳng có lí do đúng cho khóc. Nh ưng s ự t ồn tại không tin vào các khái ni ệm, các t ư tưởng c ủa b ạn: s ự tồn t ại siêu vi ệt trên m ọi quan ni ệm c ủa b ạn, cái v ốn nhị nguyên, cái dựa trên nhị nguyên. Ngày và đêm, cười và khóc, đau kh ổ và phúc l ạc, chúng c ứ t ới cùng nhau. Khi m ột người đạt t ới con người bên trong nh ất c ủa mình, người đó s ẽ th ấy t ầng đầu tiên là cười và t ầng th ứ hai là đau đớn, khóc lóc. Cho nên trong b ẩy ngày, b ạn ph ải cho phép b ản thân mình được khóc lóc, kêu gào, ch ẳng vì lí do gì h ết c ả - chỉ để cho nước m ắt s ẵn sàng trào ra. B ạn v ẫn đang ng ăn c ản chúng; chỉ đừng ng ăn c ản n ữa thôi. 

Và b ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy chúng không t ới, nói “Ya-Boo!” Đấy là nh ững âm thanh thu ần khi ết, được dùng nh ư m ột kĩ thu ật để đem lại t ất c ả cái cười và t ất c ả cái khóc c ủa b ạn và lau s ạch b ạn hoàn toàn, cho nên b ạn có th ể tr ở thành đứa tr ẻ h ồn nhiên. Cu ối cùng, ph ần th ứ ba là ch ứng ki ến - người quan sát trên núi. Cu ối cùng, sau cười và khóc, chỉ còn l ại im lặng ch ứng ki ến. Ch ứng ki ến theo cách riêng c ủa nó là vi ệc ch ặn l ại tự động. Vi ệc khóc d ừng l ại khi b ạn ch ứng ki ến nó, nó tr ở thành ti ềm tàng. Vi ệc thi ền này lo ại b ỏ khóc và cười trước đó, cho nên ch ẳng còn gì để mà ch ặn lại n ữa trong vi ệc ch ứng ki ến c ủa b ạn. Th ế thì vi ệc ch ứng ki ến đơn thu ần m ở ra b ầu tr ời thu ần khi ết. Cho nên trong b ẩy ngày b ạn kinh nghi ệm đơn thu ần s ự sáng t ỏ. Đây hoàn toàn là cách thi ền c ủa tôi. B ạn s ẽ ng ạc nhiên r ằng không cách thi ền nào có th ể mang đến cho b ạn nhi ều nh ư chi ến lược nh ỏ này. Đây là kinh nghi ệm c ủa tôi v ới nhi ều cách thi ền, r ằng điều c ần ph ải làm là ph ải phá v ỡ hai t ầng bên trong b ạn. Cái cười c ủa b ạn đã bị kìm nén; b ạn đã được b ảo, “Đừng cười, đây là v ấn đề nghiêm trang.” B ạn không được phép cười trong nhà th ờ, hay trong l ớp đại h ọc... Cho nên t ầng th ứ nh ất là cười, nh ưng m ột khi cười đã qua đi, b ạn b ỗng nhiên s ẽ th ấy b ản thân mình tràn ng ập v ới nước m ắt, đau kh ổ. Nh ưng c ả cái đó n ữa c ũng s ẽ là hi ện tượng n ặng gánh l ớn lao. Nhi ều ki ếp s ống đau đớn và kh ổ c ực s ẽ bi ến m ất. N ếu b ạn có th ể v ứt b ỏ hai t ầng này, b ạn có th ể tìm th ấy chính mình. 

 Ch ẳng có ý nghĩa nào trong các từ ‘Ya-hou’ và ‘Yabou’ c ả. Đấy chỉ là công c ụ, âm thanh có th ể dùng cho m ục đích nào đó để đi vào trong con người b ạn. Tôi đã phát minh ra nhi ều cách thi ền, nh ưng có l ẽ đây là cách n ền t ảng và b ản ch ất nh ất. Nó có th ể d ẫn đưa c ả th ế gi ới... M ọi xã h ội đều đã làm quá nhi ều điều t ệ h ại b ằng cách ng ăn c ản vui v ẻ c ủa b ạn c ũng nh ư nước m ắt c ủa b ạn. N ếu người già b ắt đầu khóc b ạn s ẽ nói, “Bác làm gì v ậy? Bác ph ải c ảm th ấy x ấu h ổ ch ứ; bác không còn là đứa tr ẻ con n ữa, r ồi ai đó l ại coi thường bác vì bác đang khóc. Bác làm cái gì bình thường khác, nh ưng đừng kêu khóc n ữa.” Đấy b ạn xem - c ứ đứng trong ph ố mà khóc xem, đám đông s ẽ tụ l ại để an ủi b ạn: “Thôi đừng khóc n ữa! Dù cái gì có x ảy ra, quên h ết c ả đi, nó đã x ảy ra r ồi.” Ch ẳng ai bi ết điều gì đã x ảy ra, ch ẳng ai có th ể giúp được b ạn, nh ưng m ọi người đều c ố g ắng - “Đừng khóc n ữa!” Và lí do là ở ch ỗ n ếu b ạn c ứ khóc th ế thì h ọ c ũng b ắt đầu khóc, b ởi vì h ọ c ũng tràn đầy nước m ắt. Nh ưng gi ọt nước m ắt đó là r ất g ần v ới m ắt h ọ. 

Và vi ệc khóc lóc, kêu gào, cười nói là lành m ạnh. Bây gi ờ các nhà khoa h ọc đang phát hi ện ra r ằng kêu gào, khóc lóc, cười nói là lành m ạnh l ắm, không chỉ v ề th ể ch ất mà còn c ả v ề tâm lí n ữa. Chúng có r ất nhi ều kh ả n ăng gi ữ cho b ạn lành m ạnh. Toàn b ộ loài người đã đi t ới chút gàn d ở b ởi lí do đơn gi ản là ch ẳng ai cười hoàn toàn c ả, vì t ất c ả m ọi người xung quanh s ẽ nói, “Anh làm gì th ế? Anh có là tr ẻ con n ữa không đấy? - tu ổi này mà l ại cười th ế à? Con anh s ẽ nghĩ gì? Im đi thôi!” N ếu b ạn kêu khóc mà không có lí do nào, chỉ nh ư bài tập, vi ệc thi ền..., ch ẳng ai tin vào điều đó. Nước m ắt ch ưa bao gi ờ được ch ấp nh ận là thi ền c ả. Và tôi b ảo b ạn, chúng không chỉ là thi ền, chúng còn là thu ốc n ữa đấy. B ạn s ẽ có cái nhìn t ốt h ơn và b ạn s ẽ có linh ảnh bên trong t ốt h ơn. Tôi đang trao cho b ạn kĩ thu ật r ất n ền t ảng, tươi t ắn và còn ch ưa bao gi ờ được dùng t ới, và đang tr ở thành ph ổ bi ến kh ắp th ế gi ới, không hoài nghi gì n ữa, vì hi ệu qu ả c ủa nó s ẽ bi ểu l ộ cho b ất kì ai r ằng người đó s ẽ tr ở nên tr ẻ h ơn, người đó s ẽ tr ở nên đáng yêu h ơn, người đó s ẽ tr ở nên duyên dáng h ơn. Người đã tr ở nên linh ho ạt h ơn, c ũng ít cu ồng tín h ơn; người đã tr ở nên vui v ẻ h ơn, c ũng tưng b ừng h ơn. T ất c ả điều mà th ế gi ới này c ần là lau s ạch kh ỏi trái tim m ọi ức ch ế c ủa quá kh ứ. Và cười cùng khóc có th ể làm được c ả hai. Khóc s ẽ lôi ra t ất c ả m ọi đau kh ổ v ẫn ẩn kín bên trong b ạn còn cười s ẽ lôi ra t ất c ả nh ững cái v ẫn ng ăn c ản c ực l ạc c ủa b ạn. M ột khi b ạn đã h ọc được ngh ệ thu ật này, b ạn s ẽ ng ạc nhiên l ắm: sao mãi đến gi ờ m ới b ảo cho tôi điều này? Có lí do đấy: ch ẳng ai mu ốn loài người có tươi t ắn c ủa hoa h ồng cùng hương th ơm và cái đẹp. Tôi đã g ọi lo ạt bài gi ảng này là Hoa h ồng Huy ền bí. “Ya-Hoo!” là câu m ật chú để đem hoa h ồng huy ền bí vào chính trung tâm b ạn, để m ở trung tâm b ạn ra và lan to ả hương th ơm c ủa b ạn, và Hoa h ồng Huy ền bí là s ự hoàn thành c ủa con người bên trong c ủa b ạn.

Hướng d ẫn

Cách thi ền này có ba ph ần, kéo dài trong 21 ngày, c ũng có th ể được th ực hi ện m ột mình. 1. Hướng d ẫn cười Cái cười đích th ực, ch ẳng v ề cái gì c ả. Nó đơn thu ần n ảy sinh trong b ạn nh ư hoa n ở trên cây. Nó ch ẳng có lí do nào, không l ời gi ải thích h ợp lí. Nó là bí ẩn; do đó là bi ểu tượng cho hoa h ồng huy ền bí. Trong b ẩy ngày, b ắt đầu b ằng vi ệc kêu lên “Ya-hou! ” (nói là “Ya-hu ”)m ột s ố l ần nào đó, r ồi c ứ th ế mà cười ch ẳng vì gì c ả trong 45 phút n ếu b ạn th ực hành m ột mình hay trong li ền 3 gi ờ n ếu b ạn có m ột nhóm. 

B ạn có th ể ng ồi hay n ằm xu ống. Một s ố người th ấy n ằm ng ửa giúp cho c ơ dạ dầy và cho phép n ăng lượng chuy ển v ận dễ dàng h ơn. Một s ố người th ấy r ằng đắp t ấm ch ăn m ỏng lên người hay ph ủ lên chân giúp đem l ại vi ệc cười, cái rúc rích tr ẻ th ơ trong h ọ. Nh ấn m ạnh là tìm ra cái cười bên trong c ủa b ạn, cái cười không vì nguyên c ớ gì c ả, cho nên m ắt b ạn nói chung v ẫn nh ắm. Tuy nhiên ánh m ắt ch ạm vào b ạn bè c ủa b ạn làm n ảy ra ti ếng cười, c ũng t ốt. Cứ để cho thân th ể b ạn l ăn l ộn theo cách vui v ẻ và đùa nghịch, v ới h ồn nhiên c ủa tr ẻ th ơ trong b ạn, và cho phép b ản thân b ạn được cười m ột cách toàn b ộ. Vào m ọi lúc, b ạn có th ể đi t ới gặp kh ối c ản, cái đã có đó trong nhi ều th ế kỉ, ngăn c ản cái cười c ủa b ạn. Khi điều này x ảy ra, kêu lên Ya-Hoo! hay nói lúng búng (nh ững âm vô ngh ĩa) cho đến khi cái cười n ảy sinh tr ở l ại. Buông b ỏ: Vào cu ối giai đo ạn cười, ng ồi hoàn toàn b ất động trong vài phút, m ắt nh ắm. Trong thân th ể đông c ứng nh ư b ức tượng, t ụ h ội t ất c ả n ăng lượng vào bên trong. R ồi buông b ỏ: th ảnh th ơi thân th ể b ạn hoàn toàn và cho phép nó đổ xu ống không c ố gắng và không ki ểm soát gì. Khi b ạn c ảm th ấy s ẵn sàng, ng ồi dậy và ng ồi im lặng, quan sát trong 15 phút. 2. Hướng d ẫn khóc Khi cái cười đã qua đi, b ạn s ẽ th ấy mình tràn ng ập v ới khóc lóc, đau đớn. Nh ưng điều đó n ữa c ũng s ẽ là hi ện tượng nh ẹ gánh l ớn lao. Nhi ều ki ếp s ống trong đau đớn và đau kh ổ s ẽ tan bi ến. N ếu b ạn có th ể g ạt b ỏ hai t ầng này, b ạn đã tìm ra b ản thân mình. Với tu ần th ứ hai, b ắt đầu b ằng vi ệc nói “Ya-Bou ” (nói là “Ya-bu ”) nh ẹ nhàng m ột s ố l ần, r ồi chỉ cho phép chính mình được kêu khóc trong 45 phút. B

 ạn có th ể c ần có m ột c ăn phòng h ơi t ối để giúp cho b ạn đi vào trong bu ồn c ủa mình. B ạn có th ể ng ồi hay n ằm. Nh ắm m ắt và đi sâu vào trong t ất c ả nh ững tình c ảm làm cho b ạn kêu khóc. Cho phép mình được kêu khóc th ực s ự sâu s ắc, lau s ạch và gi ải to ả gánh n ặng trong tim. Cảm th ấy cái đê ngăn c ản m ọi n ỗi đau bị dồn nén c ủa mình bị v ỡ tung - để cho nước m ắt trào ra. Nếu b ạn c ảm th ấy nghèn ngh ẹn hay c ảm th ấy bu ồn ng ủ sau khi kêu khóc m ột ch ốc, nói lúng búng. Đung đưa mình m ột chút ra trước ra sau hay nói Ya-bou vài l ần. Nước m ắt có đó, chỉ đừng ngăn c ản chúng. Buông b ỏ: Đến cu ối c ủa giai đo ạn kêu khóc m ỗi ngày, ng ồi hoàn toàn b ất động trong vài phút và r ồi đi vào trong buông b ỏ, tương t ự nh ư b ạn đã làm sau khi cười. 

 Trong su ốt c ả tu ần khóc này, c ởi m ở m ọi tình hu ống có th ể đem l ại nước m ắt. Cho phép b ản thân b ạn thành mong manh. Hướng d ẫn v ề Người quan sát trên núi Trong tu ần th ứ ba, ng ồi im l ặng trong b ất kì th ời kì nào mà mình c ảm th ấy tho ải mái, và r ồi nh ảy múa theo điệu nh ạc trái tim, nh ẹ nhàng. B ạn có th ể ng ồi b ệt trên sàn hay trên gh ế, đầu và lưng nên th ật th ẳng, m ắt nh ắm, th ở t ự nhiên. 

Th ảnh th ơi, luôn nh ận bi ết, tr ở thành nh ư người quan sát trên núi, chỉ ch ứng ki ến b ất kì cái gì di ễn ra. Đó là quá trình quan sát mà chính là thi ền; điều b ạn quan sát, không quan tr ọng. Nh ớ ch ớ tr ở nên đồng nh ất v ới hay bị bi ến m ất vào b ất kì cái gì x ảy t ới: ý ngh ĩ, tình c ảm, c ảm giác thân th ể, phán xét. Sau khi ng ồi, ch ơi b ản nh ạc nh ẹ theo ch ọn l ựa c ủa b ạn và nh ảy múa. Cho phép thân th ể tìm ra chuy ển động c ủa nó, và ti ếp t ục quan sát khi b ạn đang di động: đừng bị m ất đi trong âm nh ạc. 51 Vài điểm có ích  Trong toàn b ộ th ời kì hai mươi m ốt ngày này, t ốt nh ất là nên tránh các phương pháp hay phiên thanh tâm khác (nh ư Thi ền Động hay Kundalini, hay các phiên nh ư th ở, gi ải to ả xúc động hay n ăng lượng sinh h ọc).  Nếu b ạn áp dụng Thi ền Hoa h ồng Huy ền bí cùng v ới người khác, đừng nói chuy ện l ẫn nhau trong bu ổi t ập.  Nhi ều người đi t ới t ầng gi ận dữ trong tu ần cười hay trong tu ần khóc. Không c ần ph ải bị vướng m ắc t ại đó. Để cho nó được bày t ỏ b ằng cách nói lúng túng và qua nh ững chuy ển động thân th ể, r ồi tr ở l ại v ới vi ệc cười hay khóc.  Mở h ội cái cười c ủa mình, m ở h ội bu ồn c ủa mình, m ở h ội kho ảnh kh ắc quan sát im l ặng c ủa mình!

Thi ền Vô trí Vô trí nghĩa là thông minh. Tâm trí nghĩa là lúng búng, không thông minh, và khi tôi đang yêu c ầu b ạn v ề sự lúng búng, tôi đơn thu ần chỉ yêu c ầu b ạn v ứt b ỏ tâm trí và t ất c ả các ho ạt động c ủa nó để cho b ạn v ẫn còn l ại ở sau - thu ần khi ết, s ạch s ẽ, trong su ốt, c ảm nh ận. B ạn yêu m ến c ủa tôi, tôi đang gi ới thi ệu cho b ạn m ột cách thi ền m ới. Nó được chia thành ba ph ần. Ph ần th ứ nh ất là lúng búng. T ừ ‘lúng búng’ do nhà huy ền môn Sufi, Jabbar, nêu ra. Jabbar ch ưa bao gi ờ nói được b ất kì ngôn ng ữ nào, ông ta chỉ th ốt ra nh ững l ời vô nghĩa. Th ế mà ông ấy v ẫn có hàng nghìn đệ tử b ởi vì điều ông ấy nói là, ‘Tâm trí b ạn ch ẳng là gì ngoài s ự lúng búng. G ạt nó sang bên và b ạn s ẽ có hương vị c ủa con người riêng c ủa b ạn.’ Dùng cái lúng búng và đi vào m ất trí m ột cách có ý th ức. Thành m ất trí v ới nh ận bi ết hoàn toàn để cho b ạn tr ở thành trung tâm c ủa c ơn xoáy l ốc. Đơn thu ần cho phép b ất kì cái gì x ảy đến, ch ẳng c ần b ận tâm li ệu nó có ý nghĩa hay h ợp lí gì không. 

Chỉ t ống kh ứ đi t ất c ả rác rưởi tâm trí và t ạo ra không gian trong đó vị ph ật xu ất hi ện. Trong ph ần th ứ hai, c ơn xoáy l ốc đã qua và đã lôi c ả b ạn đi xa. Vị ph ật đã chi ếm vị trí trong im l ặng tuy ệt đối và b ất động. B ạn chỉ ch ứng ki ến thân th ể, tâm trí và b ất kì cái gì đang x ảy ra. Trong ph ần th ứ ba tôi s ẽ nói, “Buông b ỏ!” Th ế thì b ạn th ảnh th ơi thân th ể và để cho nó đổ xu ống mà không ph ải n ỗ l ực gì, không ph ải do tâm trí b ạn ki ểm soát. Chỉ ngã xu ống tựa nh ư bị g ạo. M ỗi đ o ạn s ẽ b ắt đầu v ới m ột ti ếng tr ống.52 Hướng d ẫn Th ử cách thi ền này trong b ẩy ngày trước h ết, vì nh ư th ế thì m ới đủ th ời kì kinh nghi ệm tác động c ủa nó. Cho phép x ấp xỉ 40 phút lúng búng, ti ếp đó là 40 phút ch ứng ki ến và buông b ỏ, nh ưng b ạn có th ể ti ếp t ục c ả hai giai đo ạn thêm 20 phút n ữa n ếu b ạn mu ốn. Giai đ o ạn th ứ nh ất: Lúng búng hay m ất trí có ý th ức Đứng hay ng ồi, nh ắm m ắt l ại và b ắt đầu nói nh ững âm thanh vô ngh ĩa - lúng búng. Tạo ra b ất kì âm thanh nào b ạn thích, nh ưng đừng nói trong ngôn ng ữ, hay đừng dùng l ời b ạn đã bi ết. Cho phép b ản thân mình được b ầy tỏ b ất kì nhu c ầu nào c ần được di ễn đạt bên trong b ạn. Tống kh ứ m ọi th ứ ra, tr ở thành điên dại hoàn toàn. Thành điên dại có ý th ức. Tâm trí suy ngh ĩ dưới dạng l ời nói. Lúng búng giúp b ạn phá v ớ m ẫu hình này c ủa vi ệc nói liên t ục. Không xoá b ỏ ý ngh ĩ c ủa mình, b ạn có th ể t ống kh ứ chúng ra theo ki ểu nói lúng búng này. Mọi th ứ đều được phép: hát, kêu, gào, rú, lầm b ầm, nói. Để thân th ể b ạn làm b ất kì cái gì nó mu ốn: nh ảy nhót, n ằm dài, bước, ng ồi, đá và vân vân. 

Đừng để không  gian trống xảy ra. Nếu bạn không thể tìm được âm thanh để lúng búng, nói la la la la, nhưng đừng im lặng. Nếu bạn thực hiện cách thiền này với những người khác, đừng kể chuyện hay can thiệp vào họ theo bất kì cách nào. Chỉ ở đấy với điều đang xảy ra với bạn, và không bận tâm về điều người khác làm. Giai đoạn thứ hai: Chứng kiến Sau khi lúng búng, ngồi tuyệt đối tĩnh lặng, im lặng và thảnh thơi, tụ hội năng lượng bạn vào bên trong, để cho ý nghĩ của bạn trôi xa xa mãi khỏi bạn, cho phép bản thân bạn rơi vào trong im lặng và an bình sâu lắng ở tậm tâm bạn. Bạn có thể ngồi trên sàn hay trên ghế. Đầu và lưng nên giữ thẳng, thân thể thảnh thơi, mắt nhắm và thở tự nhiên. Nhận biết, hoàn toàn trong khoảnh khắc hiện tại. Trở thành giống như người quan sát trên núi, chứng kiến bất kì cái gì xảy ra. Suy nghĩ của bạn sẽ cố gắng chạy đuổi về tương lai hay quay lui trở về quá khứ. Chỉ quan sát chúng từ một khoảng cách - đừng phán xét chúng, đừng bắt theo chúng. Chỉ ở trong hiện tại, quan sát. Đó là quá trình quan sát mà cũng chính là thiền, điều bạn đang quan sát là không quan trọng. Nhớ lấy đừng trở nên đồng nhất với hay bị lạc mất trong bất kì cái gì tới bởi: ý nghĩ, tình cảm, cảm giác thân thể, phán xét. Giai đoạn thứ ba: Buông bỏ Lúng búng là việc gạt bỏ tâm trí hoạt động, còn buông bỏ là đi vào trong siêu việt. Sau khi chứng kiến, cho phép thân thể bạn đổ xuống sàn mà không phải nỗ lực hay kiểm soát gì cả. Nằm ngửa, tiếp tục chứng kiến, nhận biết rằng bạn không phải là thân thể lẫn tâm trí, rằng bạn là cái gì đó tách khỏi cả hai cái này. Khi bạn du hành ngày càng sâu hơn vào bên trong, cuối cùng bạn sẽ tới trung tâm của mình.

 Tái sinh 

Nh ớ l ấy điều này: l ấy l ại tu ổi th ơ c ủa mình. Ai c ũng khao khát v ề nó, nh ưng ch ẳng ai làm gì để giành l ại nó. M ọi người đều khao khát v ề nó! Người ta c ứ nói r ằng tu ổi th ơ là thiên đường và các nhà th ơ, c ứ vi ết hoài nh ững bài th ơ v ề cái đẹp c ủa tu ổi th ơ. Ai đang ng ăn c ản b ạn v ậy? L ấy l ại nó đi! Tôi cho b ạn c ơ h ội này để l ấy l ại nó. Vui đùa. Điều ấy khó đấy, vì b ạn bị c ấu trúc l ại quá nhi ều. B ạn mang l ớp áo giáp quanh mình - th ật khó làm sao để làm l ỏng nó ra, làm dãn nó ra. B ạn không th ể nh ảy múa, b ạn không th ể ca hát, b ạn không th ể nh ảy nhót, b ạn không th ể gào thét và cười phá lên hay mỉm cười. Mà cho dù b ạn có mu ốn cười, trước h ết b ạn v ẫn mu ốn ph ải có cái gì đó để mà cười. B ạn không th ể chỉ đơn thu ần cười. Nh ất định ph ải có nguyên c ớ nào đó; chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể cười được. Ph ải có nguyên c ớ nào đó; chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể kêu khóc được. G ạt tri th ức sang bên, g ạt cái nghiêm trang sang bên. Hoàn toàn vui đùa cho nh ững ngày này. B ạn ch ẳng có gì để m ất c ả! N ếu b ạn không thu được cái gì, b ạn c ũng ch ẳng m ất cái gì c ả. 

Mà b ạn m ất gì trong khi vui đùa c ơ ch ứ? Nh ưng tôi nói cho b ạn: b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ được nh ư th ế l ần n ữa đâu. Nh ấn m ạnh c ủa tôi vào vi ệc vui đùa là b ởi vì th ế này. Tôi mu ốn ném b ạn tr ở l ại chính điểm mà từ đó b ạn đã d ừng trưởng thành. Có m ột điểm trong tu ổi th ơ c ủa b ạn mà b ạn đã d ừng s ự phát tri ển và b ạn đã b ắt đầu sai đi. B ạn có th ể đã gi ận d ữ - đứa tr ẻ nh ỏ trong c ơn gi ận d ữ, cáu kỉnh - và b ố b ạn hay m ẹ b ạn nói, “Đừng cáu kỉnh! Điều đó là không t ốt!” B ạn đã tự nhiên, nh ưng phân chia đã được t ạo ra và ch ọn l ựa có đó cho b ạn: N ếu b ạn mu ốn được tự nhiên th ế thì b ạn s ẽ không có được tình yêu c ủa b ố m ẹ b ạn. Trong tám ngày này tôi mu ốn ném b ạn ngược tr ở l ại điểm b ạn b ắt đầu là “t ốt” để ngược l ại v ới s ự tự nhiên. Vui đùa để cho tu ổi th ơ c ủa b ạn được l ấy l ại. Điều ấy s ẽ khó kh ăn đấy vì b ạn s ẽ ph ải g ạt sang bên nh ững m ặt n ạ c ủa mình, khuôn m ặt mình; b ạn s ẽ ph ải g ạt sang bên cá tính c ủa mình. Nh ưng nh ớ l ấy, điều b ản ch ất có th ể minh xác nó chỉ khi cá tính b ạn không có đó, b ởi vì cá tính c ủa b ạn đã tr ở thành tù túng. G ạt nó sang bên đi! Điều ấy có đau đớn, nh ưng đáng làm vì b ạn đang định được sinh ra từ nó. Và ch ẳng có sinh thành nào mà không có đau đớn c ả. N ếu b ạn th ực s ự quy ết tâm được tái sinh, hãy dám nh ận m ạo hi ểm. Hướng d ẫn Hướng dẫn c ủa Osho cho vi ệc tái sinh là nh ư sau: Giai đ o ạn th ứ nh ất: Trong gi ờ đầu b ạn c ư x ử nh ư đứa tr ẻ, chỉ đi vào trong tu ổi th ơ c ủa mình. B ất kì cái gì b ạn mu ốn làm, làm nó - nh ảy múa, ca hát, nh ảy nhót, kêu gào, khóc lóc - b ất kì cái gì, theo m ọi tư th ế. Ch ẳng có gì bị c ấm đoán ngo ại trừ vi ệc động ch ạm t ới người khác. Đừng động ch ạm hay làm h ại b ất kì ai khác trong nhóm.

Giai đoạn thứ hai: Trong giờ thứ hai chỉ ngồi im lặng. Bạn sẽ tươi tắn hơn, hồn nhiên hơn, và việc thiền sẽ trở nên dễ dàng.54 Hai giờ một ngày trong bẩy ngày. Quyết định rằng trong những ngày này bạn sẽ vô hiểu biết như bạn khi mới sinh ra - chỉ là đứa trẻ, đứa trẻ sơ sinh, chẳng biết gì cả, chẳng hỏi gì cả, chẳng thảo luận gì cả, chẳng tranh luận gì cả. Nếu bạn có thể là đứa trẻ sơ sinh, nhiều điều là có thể. Ngay cả cái có vẻ như không thể được, cũng là có thể được.

Nh ảy múa nh ư m ột cách thi ền Bi ến m ất trong nh ảy múa Quên người nh ảy múa, trung tâm c ủa b ản ngã; tr ở thành điệu múa. Đó là thi ền. Nh ảy múa sâu s ắc đến m ức b ạn quên hoàn toàn là ‘b ạn’ đang nh ảy múa và b ắt đầu c ảm th ấy r ằng b ạn là điệu múa. Phân chia ph ải bi ến m ất, th ế thì nh ảy múa tr ở thành vi ệc thi ền. N ếu phân chia có đó, đấy chỉ là bài t ập: t ốt, lành m ạnh, nh ưng không th ể nói đó là tâm linh. Đấy chỉ là đơn thu ần nh ảy múa. Nh ảy múa t ự nó là t ốt - ch ừng nào nó còn là điệu múa, nó còn tốt. Sau khi nh ảy múa, b ạn s ẽ c ảm th ất tươi t ắn, tr ẻ trung. Nh ưng đấy ch ưa ph ải là thi ền. Người múa ph ải ra đi, chỉ để điệu múa còn l ại. 

V ậy ph ải làm gì đây? Là toàn b ộ trong điệu múa, b ởi vì phân chia chỉ có th ể t ồn t ại n ếu b ạn không là toàn b ộ trong nó. N ếu b ạn đang đứng sang bên và nhìn vào vi ệc nh ảy múa c ủa riêng mình, phân chia s ẽ còn l ại: b ạn là người nh ảy múa và b ạn đang nh ảy múa. Th ế thì vi ệc nh ảy múa chỉ là hành động, cái gì đó b ạn đang làm; nó không ph ải là con người b ạn. Cho nên tham dự toàn b ộ vào đó, h ội nh ập vào trong nó. Đừng đứng sang bên, đừng là người quan sát. Tham dự vào! Thi ền Nataraj Nataraj là vi ệc nh ảy múa nh ư thi ền toàn b ộ. Có ba giai đ o ạn, kéo dài toàn b ộ 65 phút. Để cho vi ệc nh ảy múa tuôn ch ảy theo cách riêng c ủa nó; đừng bó bu ộc nó. Thay vì th ế, tuân theo nó; cho phép nó x ảy ra. Đấy không ph ải là vi ệc làm mà là vi ệc x ảy ra. Còn l ại trong tâm tr ạng hân hoan. B ạn không làm vi ệc gì đó r ất nghiêm chỉnh; b ạn chỉ ch ơi đùa, đùa gi ỡn v ới n ăng lượng s ống c ủa mình, đùa gi ỡn v ới n ăng lượng sinh h ọc c ủa mình, cho phép nó di chuy ển theo cách riêng c ủa nó. H ệt nh ư gió th ổi và sông cu ộn ch ảy - b ạn đang tuôn ch ảy và th ổi đi. C ảm th ấy điều đó đi. Và vui đùa. Luôn nh ớ từ này ‘vui đùa’ - v ới tôi, nó r ất là c ơ b ản. T ại nước ta, chúng ta g ọi sáng t ạo là leela c ủa Thượng đế - trò ch ơi c ủa Thượng đế. Thượng không t ạo ra th ế gi ới; đấy là trò ch ơi c ủa ngài.56 Giai đ o ạn th ứ nh ất: 40 phút Nh ắm m ắt nh ảy múa nh ư bị ma ám. Để cho vô th ức c ủa b ạn n ắm quy ền hoàn toàn. Đừng ki ểm soát chuy ển động c ủa b ạn mà chỉ là nhân ch ứng cho điều đang x ảy ra. Hoàn toàn trong điệu nh ảy. 

Giai đoạn thứ hai: 20 phút Vẫn nhắm mắt, bạn nằm xuống ngay lập tức. Im lặng và tĩnh lặng. Giai đoạn thứ ba: 5 phút Nhảy múa trong sự mở hội và tận hưởng.

57 Thiền quay tít 

Quay tít kiểu Sufi là một trong những kĩ thuật cổ đại nhất, một trong những kĩ thuật mạnh mẽ nhất. Nó sâu sắc đến độ dù chỉ một kinh nghiệm cũng có thể làm cho bạn khác đi hoàn toàn. Quay tít với mắt mở, hệt như đứa trẻ cứ quay tít, dường như con người bên trong bạn đã trở thành trung tâm và toàn bộ thân thể bạn đã trở thành bánh xe, chuyển động, bánh xe của thợ gốm, chuyển động. Bạn đang ở trung tâm, nhưng toàn bộ thân thể, chuyển động. Cần phải lưu ý rằng không được ăn hay uống trong ba giờ trước khi quay tít. Tốt nhất là để chân trần và mặc quần áo chùng. Cách thiền này được chia thành hai giai đoạn, quay tít và nghỉ ngơi. Không có thời gian cố định cho việc quay tít - có thể kéo hàng giờ - nhưng người ta gợi ý là bạn nên tiếp tục trong ít nhất một giờ để thu được đầy đủ cảm giác về xoáy nước năng lượng. Việc quay tít được thực hiện tại chỗ theo chiều ngược chiều kim đồng hồ, với tay phải giơ cao, lòng bàn tay ngửa lên, còn tay trái hạ thấp, lòng bàn tay úp xuống. Người cảm thấy không thoải mái với việc quay ngược chiều kim đồng hồ có thể đổi sang quay theo chiều kim đồng hồ. Để thân thể bạn mềm mại và giữ mắt mở, nhưng không tập trung để cho hình ảnh trở nên mờ ảo và trôi chảy. 

Giữ im lặng.

Trong 15 phút đầu, quay chậm thôi. Rồi dần tăng tốc độ cho 30 phút tiếp cho tới khi việc quay tít kế tục và bạn trở thành xoáy nước năng lượng - phần ngoại vi là cơn bão chuyển động nhưng nhân chứng ở trung tâm vẫn im lặng và tĩnh lặng. Khi bạn đang quay tít nhanh đến mức bạn không thể nào còn đứng thẳng được nữa, thân thể bạn tự nó sẽ ngã xuống. Đừng làm cho việc ngã này thành quyết định của riêng bạn mà cũng đừng cố thu xếp trước việc dừng lại; nếu thân thể bạn mềm mại, bạn sẽ dừng lại nhẹ nhàng và đất sẽ hấp thu năng lượng của bạn. Một khi bạn đã ngã ra, phần thứ hai của cách thiền này bắt đầu. Lập tức lật bụng để cho rốn trần tiếp đất. Nếu bất kì ai cảm thấy việc nằm theo cách này rất không thoải mái, nên nằm ngửa ra. Cảm thấy thân thể bạn trộn vào trong đất, tựa như đứa trẻ nhỏ áp vào vú mẹ. Để mắt nhắm và vẫn còn thụ động và im lặng trong ít nhất 15 phút. 

Sau đó việc thiền sẽ yên ả và bất hoạt nhiều nhất. Một số người có thể cảm thấy buồn nôn trong khi thiền quay tít, nhưng cảm giác này sẽ biến mất trong hai hay ba ngày. Đừng tiếp tục cách thiền này nếu cảm giác đó vẫn còn dai dẳng.58 Mọi thứ đều có thể là cách thiền Đây là bí mật: khử bỏ tự động hoá đi. Nếu chúng ta có thể khử bỏ việc tự động hoá hoạt động của mình, thế thì toàn bộ cuộc sống trở thành thiền. Thế thì bất kì việc nhỏ nào, tắm, ăn, nói với bạn bè, cũng đều trở thành thiền. Thiền là một phẩm chất; nó có thể được đem vào bất kì cái gì. Nó không phải là hành động đặc biệt. Người ta hay nghĩ theo cách đó, họ nghĩ thiền là hành động đặc biệt - khi bạn ngồi quay mặt sang hướng đông, bạn lẩm nhẩm mật chú nào đó, bạn đốt nén hương nào đó, bạn làm cái này cái kia và một thời điểm đặc biệt theo một cách đặc biệt với cử chỉ đặc biệt. Thiền chẳng liên can gì với tất cả những điều đó. Chúng đều là mọi cách để tự động hoá nó còn thiền chống lại việc tự động hoá. Cho nên nếu bạn có thể giữ tỉnh táo, bất kì hoạt động nào cũng là thiền; bất kì chuyển động nào cũng đều giúp bạn nhiều lắm.5

Ch ạy, đi và b ơi Đó là cách tự nhiên và d ễ dàng để gi ữ tỉnh táo trong khi b ạn đang chuy ển động. Khi b ạn chỉ ng ồi im l ặng đấy, điều tự nhiên là hay r ơi vào bu ồn ng ủ. Khi b ạn đang n ằm trên giường, r ất khó gi ữ được tỉnh táo b ởi vì toàn b ộ tình hu ống đều giúp cho b ạn r ơi vào gi ấc ng ủ. Nh ưng trong chuy ển động tự nhiên b ạn không th ể r ơi vào gi ấc ng ủ được, b ạn v ận hành theo cách tỉnh táo. V ấn đề duy nh ất là ở ch ỗ chuy ển động có th ể tr ở thành máy móc. H ọc làm tan ch ảy thân th ể, tâm trí và linh h ồn mình. Tìm ra cách b ạn có th ể v ận hành nh ư m ột đơn vị. Điều đó nhi ều l ần đã x ảy ra cho người ch ạy. B ạn có th ể không nghĩ ch ạy là thi ền, nh ưng người ch ạy đôi khi c ảm th ấy m ột kinh nghi ệm c ực kì l ớn lao v ề thi ền. Và h ọ c ũng ng ạc nhiên n ữa, vì h ọ không tìm ki ếm nó - có ai nghĩ r ằng người ch ạy đang kinh nghi ệm Thượng đế đâu? Nh ưng mà điều ấy qu ả có x ảy ra. Và bây gi ờ, ngày càng nhi ều, vi ệc ch ạy đang tr ở thành m ột lo ại thi ền m ới. Nó có th ể x ảy ra khi ch ạy. N ếu b ạn đã từng là người ch ạy, n ếu b ạn đã từng t ận hưởng vi ệc ch ạy m ỗi sáng s ớm khi không khí còn trong lành và tươi tr ẻ và toàn b ộ th ế gi ới đang tr ở l ại sau gi ấc ng ủ, đang th ức tỉnh - b ạn ch ạy và thân th ể v ận hành m ột cách đẹp đẽ, không khí trong lành, th ế gi ới m ới l ại được sinh ra từ bóng t ối c ủa ban đêm, m ọi th ứ đều ca hát quanh b ạn, b ạn c ảm th ấy s ống động đến th ế..., m ột th ời điểm s ẽ tới khi người ch ạy bi ến m ất, và chỉ còn có vi ệc ch ạy. Thân th ể, tâm trí và linh h ồn b ắt đầu v ận hành v ới nhau, b ỗng nhiên c ực thích bên trong thoát ra. Người ch ạy đôi khi ng ẫu nhiên đi t ới vi ệc kinh nghi ệm v ề cái th ứ tư, turiya, m ặc d ầu h ọ s ẽ l ỡ nó - h ọ s ẽ nghĩ nó là do vi ệc ch ạy mà h ọ đang t ận hưởng kho ảnh kh ắc đó: r ằng đó là do ngày đẹp, thân th ể m ạnh kho ẻ và th ế gi ới c ũng đẹp, và điều đó đã t ạo ra tâm tr ạng ấy. H ọ sẽ không để ý đến nó - nh ưng n ếu h ọ có l ưu ý đến nó, quan sát riêng c ủa tôi là ở ch ỗ người ch ạy có th ể t ới g ần v ới thi ền d ễ dàng h ơn nhi ều so v ới b ất kì ai khác. Đi có th ể có ích nhi ều l ắm, b ơi có th ể có ích nhi ều lắm. T ất c ả nh ững vi ệc này ph ải được bi ến đổi thành thi ền. B ỏ ý tưởng c ổ l ỗ v ề thi ền đi - r ằng chỉ ng ồi dưới g ốc cây theo tư th ế yoga m ới là thi ền. Đấy chỉ là m ột trong các cách th ức, và nó có th ể thích h ợp cho vài người nh ưng không ph ải là thích h ợp cho t ất c ả m ọi người. V ới đứa tr ẻ nh ỏ đấy không ph ải là thi ền, đấy là hành h ạ. V ới thanh niên đang s ống động và rung động, đấy là kìm nén, đấy không ph ải là thi ền. B ắt đầu ch ạy vào bu ổi sáng trên đường. B ắt đầu ch ạy n ửa d ặm r ồi t ăng lên m ột d ặm và đến cu ối, ch ạy ba d ặm. Trong khi ch ạy dùng toàn b ộ thân th ể; đừng ch ạy dường nh ư b ạn đang bị bó trong b ộ qu ần áo ch ật h ẹp. Ch ạy tựa nh ư đứa tr ẻ nh ỏ, dùng toàn b ộ thân th ể - c ả tay l ẫn chân - và ch ạy. Th ở sâu và từ b ụng. R ồi ng ồi dưới g ốc cây, nghỉ ng ơi, toát m ồ hôi và để cho h ơi l ạnh t ới; c ảm th ấy an bình. Điều này s ẽ có ích r ất sâu s ắc. 

 Đôi khi chỉ đứng trên đất v ới chân tr ần và c ảm th ấy cái l ạnh mát, cái m ềm m ại, cái ấm áp. B ất kì cái gì đất s ẵn sàng trao cho vào kho ảnh kh ắc đó, c ảm th ấy nó và để cho nó ch ảy qua b ạn. Và cho phép n ăng lượng c ủa b ạn được tuôn ch ảy vào trong đất. Ti ếp đất. N ếu b ạn được ti ếp đất, b ạn c ũng được ti ếp n ối v ới cu ộc s ống. N ếu b ạn được ti ếp đất, b ạn c ũng được ti ếp n ối v ới thân th ể mình. N ếu b ạn được ti ếp đất, b ạn s ẽ tr ở thành rất nh ạy c ảm và định tâm - và đó là điều c ần thi ết. Đừng bao gi ờ tr ở thành chuyên gia v ề ch ạy; v ẫn c ứ còn là người nghi ệp d ư để cho tỉnh táo có th ể được gi ữ lại. N ếu đôi khi b ạn c ảm th ấy r ằng vi ệc ch ạy đã tr ở thành tự động, b ỏ nó đi; th ử b ơi. N ếu điều đó tr ở thành tự động, th ử nh ảy múa. Điểm c ần nh ớ là ở ch ỗ chuy ển động chỉ là tình hu ống để t ạo ra nh ận bi ết. Khi nó t ạo ra nh ận bi ết, nó là t ốt. N ếu nó d ừng vi ệc t ạo ra nh ận bi ết, th ế thì nó không còn có ích n ữa; đổi sang chuy ển động khác n ơi b ạn s ẽ có tỉnh táo. Đừng bao gi ờ cho phép b ất kì ho ạt động nào tr ở thành tự động.60 Thi ền cười Cười đem n ăng lượng từ ng ọn ngu ồn con người bên trong c ủa b ạn ra b ề m ặt b ạn. N ăng lượng b ắt đầu tuôn ch ảy, cười theo sau nh ư cái bóng. B ạn đã bao gi ờ quan sát điều này không? Khi b ạn th ực s ự cười, chỉ nh ững kho ảnh kh ắc này b ạn m ới là trong tr ạng thái thi ền sâu l ắng. Suy nghĩ d ừng l ại. Không th ể nào v ừa cười v ừa nghĩ được. Chúng là đối l ập hai đầu v ới nhau: ho ặc b ạn có th ể cười ho ặc b ạn có th ể nghĩ. N ếu b ạn cười th ực s ự, suy nghĩ d ừng l ại. N ếu b ạn v ẫn còn nghĩ, cười chỉ s ơ s ơ, tụt l ại sau. Nó s ẽ là cái cười n ửa v ời. Khi b ạn th ực s ự cười, b ỗng nhiên tâm trí bi ến m ất. Nh ư tôi bi ết được, nh ảy múa và cười là nh ững cánh c ửa d ễ ti ếp c ận, tự nhiên và t ốt nh ất. N ếu b ạn th ực s ự nh ảy múa, suy nghĩ d ừng l ại. B ạn c ứ ti ếp tục, xoay tròn quay tít, và b ạn tr ở thành xoáy nước - m ọi biên gi ới, m ọi phân chia m ất đi. B ạn th ậm chí không còn bi ết thân th ể b ạn k ết thúc n ơi nào và s ự t ồn t ại b ắt đầu ở đâu. B ạn tan ch ảy vào trong s ự t ồn t ại và s ự t ồn t ại tan ch ảy vào trong b ạn; có s ự chèn l ấp lên biên gi ới c ủa nhau. Và n ếu b ạn th ực s ự nh ảy múa - không ch ế ng ự nó mà cho phép nó ch ế ng ự b ạn, cho phép nó s ở h ữu b ạn - n ếu b ạn bị điệu nh ảy s ở h ữu, suy nghĩ d ừng l ại. C ũng điều đó x ảy ra cho cái cười. N ếu b ạn bị cái cười sở h ữu, suy nghĩ d ừng l ại.

Cười có thể là việc đi vào đẹp đẽ trong trạng thái vô suy nghĩ.61 Hướng dẫn về Thiền Cười Mỗi sáng vào lúc thức dậy, trước khi mở mắt ra, duỗi căng người như con mèo. Căng mọi thớ thịt trong thân thể bạn. Sau ba hay bốn phút, với mắt vẫn còn nhắm, bắt đầu cười. Trong năm phút chỉ cười thôi. Ban đầu bạn phải làm điều này, nhưng chẳng mấy chốc âm thanh của sự cố gắng của bạn sẽ gây ra tiếng cười chính thống. Biến mất bản thân mình trong cái cười đi. Có thể mất vài ngày trước khi nó thực sự xảy ra, vì chúng ta quá không quen thuộc với hiện tượng này. Nhưng lâu dần nó sẽ thành tự nhiên và sẽ làm thay đổi toàn bộ bản chất ngày của bạn.62 Phật cười Có câu chuyện về Phật cười, Hotei, ở Nhật. Toàn bộ giáo huấn của ông ấy chỉ là cười. Ông ấy đi từ chỗ nọ sang chỗ kia, từ bãi chợ nọ sang bãi chợ kia. Ông ấy đứng ở giữa bãi chợ và bắt đầu cười - đó là bài thuyết pháp của ông ấy. Cái cười của ông ấy có tính lây lan, truyền nhiễm; cái cười thực sự, cả bụng ông ấy rung lên với tiếng cười. Mọi người xô cả lại, họ cũng bắt đầu cười, và rồi cái cười cứ lan rộng, những làn sóng thuỷ triều cười, và cả làng xóm tràn ngập những tiếng cười. Người ta quen đợi Hotei tới làng họ vì ông ấy mang đến biết bao là vui vẻ, biết bao ân huệ. Ông ấy chẳng bao giờ thốt ra một lời, không bao giờ. Bạn hỏi về Phật và ông ấy sẽ cười; bạn hỏi về chứng ngộ và ông ấy sẽ cười; bạn hỏi về chân lí và ông ấy sẽ cười. Cười là thông điệp duy nhất của ông ấy.

Thi ền hút thu ốc 

M ột người t ới tôi. Người đó đã ph ải chịu đựng vi ệc hút thu ốc liên tục trong ba mươi n ăm nay; người đó ốm y ếu còn m ọi bác sĩ đều nói, “Anh s ẽ ch ẳng bao gi ờ m ạnh kho ẻ được đâu n ếu không d ừng hút thu ốc.” Nh ưng người đó là người hút thu ốc kinh niên; người đó không th ể đừng được vi ệc hút. Người đó đã th ử - không ph ải là người đó còn ch ưa th ử - người đó đã th ử v ất v ả l ắm, và người đó đã chịu đựng r ất nhi ều trong khi th ử, nh ưng r ồi chỉ được m ột hai ngày và r ồi ham mu ốn m ạnh m ẽ l ại t ới c ực kì m ạnh, nó l ại lôi người đó đi. L ần n ữa người đó l ại r ơi vào trong cùng hình m ẫu. Vì vi ệc hút thu ốc này mà người đó đã m ất h ết m ọi tự tin: người đó không th ể d ừng được vi ệc hút thu ốc. Người đó đã tr ở nên vô giá trị dưới con m ắt riêng c ủa mình; người đó nghĩ người đó là người vô giá trị nh ất trên th ế gi ới. Người đó đã không kính tr ọng b ản thân mình. Người đó l ại tôi. Người đó nói, “Tôi ph ải là gì bây gi ờ đây? Làm sao tôi dừng được vi ệc hút thu ốc?” Tôi nói, “Ch ẳng ai có th ể d ừng được vi ệc hút thu ốc. B ạn ph ải hi ểu. Hút thu ốc không chỉ là v ấn đề v ề quy ết định c ủa b ạn bây gi ờ. Nó đã đi vào trong th ế gi ới thói quen c ủa b ạn; nó đã b ắt r ễ. Ba mươi n ăm là th ời gian đủ lâu r ồi. Nó đã b ắt r ễ trong thân th ể b ạn, trong thành ph ần hoá ch ất c ủa b ạn; nó đã lan to ả kh ắp m ọi n ơi. Đấy không chỉ là v ấn đề cái đầu b ạn quy ết định là được, cái đầu b ạn ch ẳng th ể làm gì được c ả. Cái đầu là b ất l ực; nó có th ể b ắt đầu m ọi th ứ, nh ưng nó không th ể k ết thúc chúng d ễ dàng đến th ế. M ột khi b ạn đã b ắt đầu và m ột khi b ạn đã th ực hành đủ lâu, b ạn là nhà yoga vĩ đại - ba mươi n ăm th ực hành hút thu ốc r ồi còn gì! Nó tr ở thành tự trị; b ạn s ẽ ph ải kh ử cái tự động hoá đó đi.” Người đó nói, “Th ầy mu ốn nói gì khi đề c ập đến ‘Kh ử tự động hoá đi’?” Tôi nói, “Làm m ột vi ệc này: quên vi ệc d ừng l ại đi. Không c ần đến nó n ữa. 

Trong ba mươi n ăm b ạn đã hút thu ốc và s ống: t ất nhiên đấy là chịu đựng nh ưng b ạn đã tr ở nên quen v ới điều đó n ữa. Và có v ấn đề gì n ếu b ạn ch ết s ớm đi vài gi ờ h ơn so v ới vi ệc b ạn s ẽ ch ết n ếu không hút thu ốc? B ạn đang định làm gì ở đây? B ạn đã làm gì? V ậy v ấn đề là gì - dù b ạn có ch ết hôm th ứ hai hay th ứ ba hay ch ủ nh ật, n ăm này n ăm n ọ - có v ấn đề gì nào?” Người đó nói, “Vâng, điều đó đúng, nó ch ẳng thành v ấn đề gì c ả.” R ồi tôi nói, “Quên vi ệc ấy đi; chúng ta ch ẳng định d ừng nó l ại chút nào. Thay vì th ế thì chúng ta nên hi ểu nó. Cho nên l ần sau làm cho nó thành thi ền.” Người đó nói, “Thi ền v ề hút thu ốc sao?” Tôi nói, “Vâng. N ếu thi ền nhân có th ể thi ền từ vi ệc u ống trà và có th ể làm cho nó thành l ễ h ội, sao không? Hút thu ốc c ũng có th ể đẹp nh ư thi ền ch ứ.” Người đó có v ẻ xúc động. Người đó nói, “Th ầy nói cái gì v ậy?” Người đó tr ở nên sinh động! Người đó nói, “Thi ền sao? Nói cho tôi đi - tôi không th ể đợi được n ữa!”

 Tôi cho người đó cách thi ền. Tôi nói, “Làm vi ệc này. Khi b ạn l ấy bao thu ốc lá ra kh ỏi túi, l ấy m ột cách ch ậm rãi. T ận hưởng nó, ch ẳng có gì ph ải v ội vã c ả. Có ý th ức, tỉnh táo, nh ận bi ết; l ấy nó ra m ột cách ch ậm rãi v ới đầy nh ận bi ết. R ồi l ại l ấy điều thu ốc ra kh ỏi bao v ới đầy nh ận bi ết, ch ậm rãi - không theo cách v ội vàng nh ư c ũ, không theo cách vô ý th ức, cách máy móc. R ồi b ắt đầu gõ điếu thu ốc lên bao thu ốc - nh ưng r ất tỉnh táo. 

L ắng nghe âm thanh, h ệt nh ư thi ền nhân làm khi ấm nước b ắt đầu reo và trà b ắt đầu sôi... và to ả mùi th ơm. R ồi ng ửi điếu thu ốc và cái đẹp c ủa nó...” Người đó nói, “Th ầy nói gì v ậy? Cái đẹp sao?” “ Đúng, đấy là cái đẹp. Thu ốc lá c ũng là thiêng liêng nh ư m ọi th ứ khác. Ng ửi nó đi; đó là mùi c ủa Thượng đế.” Người đó trông có h ơi chút ng ạc nhiên. Người đó nói, “Cái gì! Th ầy đùa đấy à?” Không, tôi đâu có đùa. Ngay c ả khi tôi đùa, tôi c ũng không đùa. Tôi r ất nghiên chỉnh. “R ồi đặt nó vào m ồm b ạn, v ới đầy nh ận bi ết, châm lửa v ới đầy nh ận bi ết. T ận hưởng m ọi hành động, m ọi hành động nh ỏ, và phân chia nó ra thành nhi ều hành động nh ỏ có th ể, để cho b ạn có th ể tr ở nên ngày càng nh ận bi ết h ơn. “R ồi hút từng h ơi ng ắn: Thượng đế trong d ạng khói thu ốc. Người Hindu nói, ‘Annam Brahm’ - ‘Th ức ăn là Thượng đế’. T ại sao thu ốc lá l ại không? T ất c ả đều là Thượng đế. Hít sâu vào ph ổi b ạn - đây là pranayam. Tôi đang cho b ạn bài yoga m ới cho th ời đại m ới! R ồi nh ả khói ra, th ảnh th ơi, r ồi l ại hút n ữa - và ti ến hành r ất ch ậm rãi. “N ếu b ạn có th ể làm vi ệc đó, b ạn s ẽ ng ạc nhiên; ch ẳng m ấy ch ốc b ạn s ẽ th ấy toàn b ộ ngu xu ẩn c ủa nó. Không ph ải b ởi vì người khác đã nói r ằng điều đó là ngu xu ẩn, không ph ải b ởi vì người khác đã nói r ằng nó là x ấu. B ạn s ẽ th ấy nó. Và vi ệc th ấy s ẽ không chỉ là v ề trí tu ệ. Nó sẽ từ toàn b ộ con người b ạn; nó s ẽ là cách nhìn c ủa cái toàn b ộ c ủa b ạn. Và r ồi m ột ngày, n ếu nó lo ại b ỏ, nó s ẽ lo ại b ỏ; n ếu nó ti ếp tục, nó c ứ ti ếp tục. B ạn ch ẳng c ần lo nghĩ v ề nó n ữa.” Sau ba tháng người đó đến và nói, “Nh ưng nó bị lo ại b ỏ r ồi.” Tôi nói, “Bây gi ờ th ử thêm nh ững điều khác n ữa.” Đây là bí m ật, điều bí m ật duy nh ất: kh ử tự động hoá. Bước đi, bước ch ậm rãi vào, có quan sát. Nhìn, nhìn có quan sát, và b ạn s ẽ th ấy cây còn xanh h ơn chúng đã từng th ế, hoa h ồng còn h ồng h ơn là chúng đã từng th ế. L ắng nghe đi! Ai đó đang nói, chuy ện t ầm phào: l ắng nghe, l ắng nghe m ột cách ch ăm chú. Khi b ạn đang nói, nói m ột cách ch ăm chú. Để toàn b ộ ho ạt động tỉnh th ức c ủa b ạn tr ở thành h ết bị tự động hoá.64 | | 11/10/97 -4 119 28/03/2010 - 60 120 Thở - cây cầu tới thiền Nếu bạn có thể làm điều gì đó với việc thở, bạn sẽ bất thần quay trở về hiện tại. Nếu bạn có thể làm điều gì đó với việc thở, bạn sẽ đạt tới ngọn nguồn của cuộc sống. Nếu bạn có thể làm điều gì đó với việc thở, bạn có thể siêu việt lên thời gian và không gian. Nếu bạn có thể làm điều gì đó với việc thở, bạn sẽ trong thế giới này và cũng vượt ra ngoài nó nữa.

Vipassana 

Vipassana là cách thi ền đã làm cho nhi ều người trên th ế gi ới được ch ứng ng ộ h ơn b ất kì phương pháp nào khác, vì nó r ất b ản ch ất. T ất c ả các cách thi ền khác đều có cùng b ản ch ất, nh ưng ở các d ạng khác nhau; cái gì đó không b ản ch ất còn được g ắn thêm vào v ới chúng. Nh ư vipassana, thu ần tuý b ản ch ất. B ạn không th ể lo ại b ỏ b ất kì cái gì kh ỏi nó và b ạn c ũng không th ể nào thêm b ất kì cái gì vào để c ải ti ến nó. Vipassana là điều đơn gi ản đến m ức mà ngay c ả đứa tr ẻ nh ỏ c ũng có th ể th ực hi ện được nó. Trong th ực t ế, đứa tr ẻ nh ỏ nh ất có th ể làm điều này còn t ốt h ơn c ả b ạn, b ởi vì nó còn ch ưa ch ồng ch ất rác rưởi trong tâm trí; nó v ẫn còn trong s ạch và h ồn nhiên. Vipassana có th ể được th ực hi ện theo ba cách - b ạn có th ể ch ọn cách nào phù h ợp nh ất v ới b ạn. Cách th ứ nh ất là: nh ận bi ết v ề hành động c ủa b ạn, thân th ể b ạn, tâm trí b ạn, trái tim b ạn. Bước, b ạn nên bước v ới nh ận bi ết. Di chuy ển tay, b ạn nên di chuy ển v ới nh ận bi ết, hi ểu bi ết hoàn h ảo r ằng b ạn đang chuy ển tay mình. B ạn có th ể chuy ển nó mà ch ẳng ý th ức chút nào, gi ống nh ư m ột v ật máy móc... b ạn đang đi d ạo bu ổi sáng; b ạn có th ể c ứ đi d ạo mà ch ẳng nh ận bi ết v ề chân b ạn. Tỉnh táo v ề nh ững chuy ển động c ủa thân th ể b ạn. Trong khi ăn, tỉnh táo v ới chuy ển động c ần cho vi ệc ăn. T ắm, tỉnh táo v ới cái l ạnh đang đến v ới b ạn, nước đang b ắn vào b ạn và c ực kì vui v ẻ v ề nó - th ật tỉnh táo. Không nên c ứ để m ọi vi ệc x ảy ra trong tr ạng thái vô ý th ức. 

Và c ũng làm điều tương tự v ới tâm trí b ạn. B ất kì ý nghĩ nào thoáng qua màn ảnh tâm trí b ạn, chỉ là người quan sát. B ất kì xúc động nào trôi qua màn ảnh trái tim b ạn, v ẫn còn là nhân ch ứng - đừng tham dự vào, đừng bị đồng nh ất, đừng đánh giá cái gì t ốt, cái gì x ấu; đấy không ph ải là ph ần thi ền c ủa b ạn. D ạng th ứ hai là th ở, tr ở nên nh ận bi ết v ề vi ệc th ở. Khi hít vào, b ụng b ạn b ắt đầu ph ồng ra, và khi th ở ra, b ụng b ắt đầu x ẹp l ại. Cho nên phương pháp th ứ hai là nh ận bi ết v ề cái b ụng: nó ph ồng lên và x ẹp xu ống. R ất nh ận bi ết v ề vi ệc b ụng ph ồng lên và x ẹp xu ống... và b ụng, r ất g ần v ới ng ọn ngu ồn cu ộc s ống vì đứa tr ẻ được n ối v ới m ẹ nó qua rốn. Đằng sau r ốn là ng ọn ngu ồn cu ộc s ống c ủa nó. Cho nên, khi b ụng ph ồng lên đấy th ực s ự là n ăng lượng cu ộc sống, động c ơ c ủa cu ộc s ống ph ồng lên và x ẹp xu ống theo từng nhịp th ở. Điều đó n ữa c ũng không khó, và có l ẽ còn d ễ h ơn vì nó là m ột kĩ thu ật đơn gi ản. Đầu tiên, b ạn ph ải nh ận bi ết v ề thân th ể, b ạn ph ải nh ận bi ết v ề tâm trí, b ạn ph ải nh ận bi ết v ề xúc động, tâm tr ạng c ủa mình. Cho nên nó có ba bước. Cách ti ếp c ận th ứ hai chỉ có m ột bước: chỉ ở b ụng, chuy ển lên và xu ống. Và k ết qu ả, c ũng v ậy. Khi b ạn tr ở nên nh ận bi ết h ơn v ề b ụng, tâm trí tr ở nên im l ặng, trái tim tr ở nên im l ặng, tâm tr ạng bi ến m ất. 

 Và cách th ứ ba là nh ận bi ết v ề vi ệc th ở ngay lúc vào, khi h ơi th ở đi vào qua l ỗ m ũi b ạn. C ảm th ấy nó ở m ột c ực điểm - c ực bên kia t ừ b ụng - c ảm th ấy nó từ m ũi. H ơi th ở đi vào cho s ự mát m ẻ nào đó v ới l ỗ m ũi b ạn. R ồi h ơi th ở đi ra... h ơi th ở đi vào, h ơi th ở đi ra. Điều đó n ữa c ũng là có th ể. Điều này d ễ cho đàn ông h ơn đàn bà. Đàn bà, nh ận bi ết nhi ều h ơn v ề b ụng. Ph ần lớn đàn ông không th ở sâu đến b ụng. Ng ực h ọ dâng lên rồi h ạ xu ống, vì m ột lo ại điền kinh sai l ầm nào đó đang thịnh hành kh ắp trên th ế gi ới. Ch ắc ch ắn là nó cho hình d ạng thân th ể đẹp đẽ n ếu ng ực b ạn cao còn b ụng, g ần nh ư không t ồn t ại. Con người đã ch ọn th ở chỉ đến ng ực, cho nên ng ực tr ở nên l ớn h ơn và b ụng co l ại. Điều đó dường nh ư làm cho người đó thành có v ẻ điền kinh h ơn. Trên kh ắp th ế gi ới, ngo ại trừ ở Nh ật, m ọi v ận động viên và giáo viên th ể d ục đều nh ấn m ạnh đến vi ệc th ở b ằng cách hít đầy ph ổi, c ăng l ồng ng ực ra, và kéo b ụng vào. Lí tưởng là con s ư tử có ng ực l ớn và b ụng r ất nh ỏ. Cho nên gi ống nh ư con s ư tử; điều đã tr ở thành qui t ắc cho các v ận động viên th ể d ục điền kinh, và nh ững người đã làm vi ệc v ới thân th ể. Nh ật b ản là ngo ại l ệ duy nh ất n ơi h ọ ch ẳng quan tâm rằng ng ực ph ải n ở ra còn b ụng ph ải lép vào. Vi ệc c ần kỉ lu ật nào đó để lép b ụng vào là không tự nhiên. Nh ật b ản đã ch ọn cách tự nhiên, do đó b ạn s ẽ ng ạc nhiên mà th ấy tượng Ph ật ở Nh ật. 

Đấy là cách b ạn có th ể ngay l ập tức phân bi ệt ra b ức tượng là c ủa Ấn Độ hay Nh ật b ản. Tượng Ph ật Gautam c ủa Ấn Độ có thân th ể r ất l ực sĩ; b ụng r ất nh ỏ còn ng ực, r ất n ở. Nh ưng Ph ật ở Nh ật b ản l ại hoàn toàn khác; ng ực g ần nh ư im ắng, vì ông ấy th ở từ b ụng, còn b ụng l ớn h ơn. Trông thì không hay l ắm - vì ý tưởng thịnh hành trên th ế gi ới quá c ổ l ỗ, nh ưng vi ệc th ở từ b ụng, t ự nhiên h ơn, th ảnh th ơi h ơn. Trong đêm điều ấy x ảy ra khi b ạn ng ủ; b ạn không th ở từ ng ực, b ạn th ở từ b ụng. Đó là lí do t ại sao đêm là kinh nghi ệm th ảnh th ơi đến th ế. Sau gi ấc ng ủ, vào bu ổi sáng b ạn c ảm th ấy tươi t ắn th ế, tr ẻ trung th ế, b ởi vì c ả đêm b ạn đã th ở tự nhiên... b ạn đã ở Nh ật! Có hai điểm: n ếu b ạn s ợ r ằng vi ệc th ở từ b ụng và vi ệc chú ý t ới b ụng phình ra và x ẹp l ại s ẽ phá hu ỷ hình th ức điền kinh c ủa b ạn... con người có th ể quan tâm nhi ều h ơn đến hình d ạng điền kinh đó. Th ế thì v ới h ọ d ễ dàng h ơn là theo dõi g ần l ỗ m ũi n ơi h ơi th ở đi vào. Theo dõi, và khi h ơi th ở đi ra, c ũng theo dõi. Đấy là ba hình th ức. B ất kì hình th ức nào c ũng có tác d ụng. Và n ếu b ạn mu ốn th ực hi ện hai cách v ới nhau, b ạn có th ể cùng làm chúng; th ế thì n ỗ l ực s ẽ tr ở nên m ạnh m ẽ h ơn. N ếu b ạn mu ốn th ực hi ện c ả ba cách v ới nhau, b ạn có th ể làm c ả ba cách cùng lúc. Th ế thì có kh ả n ăng nhanh chóng h ơn. Nh ưng t ất c ả đều tu ỳ thu ộc vào b ạn, b ạn c ảm th ấy cái gì là d ễ dàng. Nh ớ: d ễ dàng là ph ải. Khi vi ệc thi ền tr ở nên l ắng xu ống và tâm trí im l ặng, b ản ngã s ẽ bi ến m ất. B ạn s ẽ có đó, nh ưng s ẽ không có c ảm giác v ề cái ‘tôi’. Th ế thì cánh c ửa là để m ở. Ch ờ đợi v ới tình yêu khao khát, v ới s ự đón chào trong tim cho kho ảnh kh ắc vĩ đại đó - kho ảnh kh ắc vĩ đại nh ất trong cu ộc s ống c ủa b ất kì ai - v ề ch ứng ng ộ.

Nó t ới... nó ch ắc ch ắn t ới. Nó ch ưa bao gi ờ ch ậm tr ễ dù chỉ m ột kho ảnh kh ắc. M ột khi b ạn đã hài hoà đúng, nó b ỗng nhiên bùng n ổ trong b ạn, làm bi ến đổi b ạn. Con người c ũ đã ch ết và con người m ới đã t ới.66 Ng ồi Tìm vị trí tho ải mái h ợp lí và tỉnh táo để ng ồi trong 40 đến 60 phút. Đầu và l ưng nên th ẳng, m ắt nh ắm và th ở t ự nhiên. Duy trì t ĩnh l ặng nhi ều nh ất có th ể được, chỉ thay đổi vị trí n ếu th ực s ự c ần thi ết. Trong khi ng ồi, đối th ể ch ủ y ếu là theo dõi b ụng ph ập ph ồng, h ơi phía trên r ốn m ột chút, bị gây ra b ởi vi ệc hít vào th ở ra. Đấy không ph ải là kĩ thu ật t ập trung, cho nên trong khi theo dõi h ơi th ở, nhi ều th ứ khác s ẽ lôi chú ý c ủa b ạn ra xa. Không có gì là phân tán trong vipassana, cho nên n ếu ai đó t ới, ng ừng vi ệc quan sát h ơi th ở, chú ý t ới b ất kì cái gì đang x ảy ra cho t ới khi quay tr ở l ại h ơi th ở c ủa b ạn. Điều này có th ể hàm ch ứa ý ngh ĩ, tình c ảm, phán xét, c ảm giác thân th ể, ấn tượng t ừ th ế gi ới bên ngoài v.v.. Chính quá trình quan sát là có ý ngh ĩa, điều b ạn đang quan sát, không có ý ngh ĩa nhi ều l ắm, cho nên nh ớ đừng tr ở nên đồng nh ất v ới b ất kì cái gì t ới; câu h ỏi hay v ấn đề có th ể chỉ th ấy được nh ư các bí ẩn c ần t ận hưởng! Bước Vipassana Đây là bước đi thông thường, ch ậm rãi dựa trên nh ận bi ết v ề chân ch ạm đất. B ạn có th ể bước trong vòng tròn hay đường th ẳng quãng 10 hay 15 bước, đi đi l ại l ại, bên trong hay ra ngoài c ửa. Mắt nên h ạ th ấp nhìn xu ống sàn vài bước phía trước. Trong khi bước, chú ý nên đi vào ti ếp xúc v ới t ừng bước chân khi nó ch ạm sàn. Nếu nh ững v ật khác n ảy sinh, dừng vi ệc chú ý vào bước chân, chú ý vào b ất kì cái gì lôi kéo chú ý c ủa b ạn và r ồi tr ở l ại v ới bước chân. Cũng cùng kĩ thu ật này dùng cho vi ệc ng ồi - nh ưng quan sát m ột s ự v ật chính khác. B ạn có th ể bước trong vòng 20 t ới 30 phút.

Quan sát l ỗ h ổng trong h ơi th ở Shiva nói: To ả sáng m ột, kinh nghi ệm này có th ể b ừng lên gi ữa hai h ơi th ở. Sau khi hít vào và ngay trước khi th ở ra - t ừ tâm. Khi h ơi th ở c ủa b ạn đi vào, quan sát. Trong m ột kho ảnh kh ắc hay m ột ph ần nghìn c ủa kho ảnh kh ắc, không có vi ệc th ở - trước khi nó quay l ại, trước khi nó quay ra. M ột nhịp th ở vào; r ồi có m ột điểm nào đó h ơi th ở d ừng lại. R ồi vi ệc th ở đi ra. Khi h ơi th ở đi ra, l ần n ữa trong m ột kho ảnh kh ắc, hay m ột ph ần c ủa kho ảnh kh ắc vi ệc th ở d ừng l ại. R ồi vi ệc th ở l ại đi vào. Trước khi h ơi th ở quay vào hay quay ra, có m ột kho ảnh kh ắc b ạn không th ở. Trong kho ảnh kh ắc đó vi ệc x ảy ra là có th ể, vì khi b ạn không th ở, b ạn không trong th ế gi ới. Hi ểu điều này: khi b ạn không th ở, b ạn ch ết; b ạn tĩnh l ặng, nh ưng ch ết. Nh ưng kho ảnh kh ắc c ủa th ời h ạn ng ắn ng ủi nh ư v ậy b ạn ch ẳng bao gi ờ quan sát nó c ả. Th ở vào là tái sinh, th ở ra là cái ch ết. Th ở ra đồng nghĩa v ới cái ch ết; th ở vào đồng nghĩa v ới s ự s ống. Cho nên v ới m ỗi l ần th ở b ạn ch ết đi và tái sinh. L ỗ h ổng gi ữa hai điều này là m ột th ời h ạn r ất ng ắn ng ủi, nh ưng quan sát kĩ lưỡng, chân thành và chú ý s ẽ làm cho b ạn c ảm th ấy có lỗ h ổng. Th ế thì ch ẳng c ần cái gì khác n ữa. B ạn đã được ân hu ệ. B ạn đã bi ết; s ự vi ệc đã x ảy ra. B ạn không được hu ấn luy ện v ề th ở. C ứ b ỏ nó đấy nh ư nó v ẫn th ế. T ại sao ph ải c ần kĩ thu ật đơn gi ản đến v ậy? Nó có v ẻ quá đơn gi ản. Kĩ thu ật đơn gi ản nh ư v ậy mà để bi ết được chân lí sao? Bi ết chân lí nghĩa là bi ết rằng cái nào không sinh không di ệt, bi ết r ằng ph ần tử vĩnh h ằng bao gi ờ c ũng có đấy. B ạn có th ể bi ết h ơi th ở đi ra, b ạn có th ể bi ết h ơi th ở đi vào, nh ưng b ạn ch ẳng bao gi ờ bi ết l ỗ h ổng gi ữa hai điều này. Th ử nó đi. 

B ỗng nhiên b ạn s ẽ thu được v ấn đề - và b ạn có th ể thu được nó: nó bao gi ờ c ũng có đấy. Ch ẳng có gì được thêm vào cho b ạn hay c ấu trúc c ủa b ạn: nó đã có đấy r ồi. M ọi th ứ đều đã có chỉ trừ m ỗi nh ận bi ết nào đó. Cho nên làm sao để làm được điều này? Trước h ết, tr ở nên nh ận bi ết v ề vi ệc th ở vào. Quan sát nó. Quên m ọi th ứ: chỉ quan sát h ơi th ở vào - chính bước chuy ển này. Khi h ơi th ở ch ạm t ới l ỗ m ũi b ạn, c ảm th ấy nó ở đấy. R ồi để cho h ơi th ở đi vào. Chuy ển theo h ơi th ở m ột cách có ý th ức hoàn toàn. Khi b ạn đang đi xu ống, thì đi xu ống, đi xu ống v ới h ơi th ở, đừng b ỏ l ỡ h ơi th ở. Đừng ti ến lên trước; đừng đi theo sau. Đi cùng nó. Nh ớ điều này: đừng đi lên trước; đừng đi theo sau tựa nh ư cái bóng. Đồng th ời v ới nó. Th ở và ý th ức nên tr ở thành m ột. Th ở đi vào, b ạn đi vào. Chỉ có th ế thì m ới có th ể đạt t ới điểm gi ữa hai h ơi th ở. Không d ễ dàng đâu. Đi vào cùng v ới h ơi th ở, r ồi đi ra v ới h ơi th ở: vào-ra, vào-ra. Ph ật đặc bi ệt c ố g ắng dùng phương pháp này, cho nên phương pháp này đã tr ở thành phương pháp c ủa ph ật tử. Theo thu ật ng ữ ph ật tử, nó được g ọi là ‘Anapanasati  Yoga’. 

Còn ch ứng ng ộ c ủa Ph ật đã d ựa trên kĩ thu ật này - chỉ kĩ thu ật này thôi. N ếu b ạn c ứ th ực hành ý th ức v ề th ở, nh ận bi ết v ề th ở, b ỗng nhiên m ột ngày không bi ết n ữa, b ạn s ẽ t ới đúng kho ảng gi ữa. Khi nh ận th ức c ủa b ạn s ẽ tr ở nên s ắc bén và sâu s ắc và m ạnh m ẽ, khi nh ận bi ết c ủa b ạn s ẽ tr ở nên được đặt trong ngo ặc - toàn b ộ th ế gi ới c ũng được bao trong ngo ặc; chỉ h ơi th ở c ủa b ạn đi vào và đi ra m ới là th ế gi ới c ủa b ạn, toàn b ộ v ũ đài cho tâm th ức b ạn - b ỗng nhiên b ạn ch ắc ch ắn c ảm th ấy l ỗ h ổng trong đó không có h ơi th ở. Khi b ạn di chuy ển v ới h ơi th ở từng phút, khi không có h ơi th ở, làm sao b ạn có th ể còn vô nh ận bi ết? B ạn s ẽ b ỗng nhiên tr ở nên nh ận bi ết r ằng không có h ơi th ở, và kho ảnh kh ắc s ẽ t ới khi b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng h ơi th ở không đi vào c ũng ch ẳng đi ra. H ơi th ở đã d ừng hoàn toàn. Trong cái dừng đó, có ‘vi ệc thi ện’.68 Quan sát l ỗ h ổng trong bãi ch ợ Shiava nói: Khi ho ạt động th ế gi ới được gi ữ ch ăm chú gi ữa hai h ơi th ở, và th ực hành nh ư v ậy, trong vài ngày cái m ới s ẽ sinh ra. B ất kì cái gì b ạn đang làm, gi ữ chú ý c ủa mình vào l ỗ h ổng gi ữa hai h ơi th ở. Nh ưng nó ph ải được th ực hành trong ho ạt động. Chúng ta đã th ảo lu ận v ề kĩ thu ật mà chỉ là điều tương tự. Bây gi ờ chỉ có khác bi ệt này, là điều này ph ải được th ực hành trong ho ạt động th ế gi ới. Đừng th ực hành nó trong cô l ập. Vi ệc th ực hành này c ần được th ực hi ện trong khi b ạn đang làm điều gì đó khác. B ạn đang ăn: c ứ ăn, và chú ý t ới l ỗ h ổng. B ạn đang bước: c ứ bước và chú ý t ới l ỗ h ổng. B ạn đang s ắp ng ủ: n ằm xu ống, để cho gi ấc ng ủ t ới. Nh ưng b ạn chú ý đến l ỗ h ổng. T ại sao ph ải trong ho ạt động? Vì ho ạt động làm r ối tâm trí. Ho ạt động g ợi đi g ợi l ại chú ý c ủa b ạn. Đừng bị rối trí. C ố định vào l ỗ h ổng, và không dừng ho ạt động; để cho ho ạt động ti ếp tục. B ạn s ẽ có hai t ầng t ồn t ại - vi ệc làm và con người. 

Chúng ta có hai t ầng t ồn t ại: th ế gi ới vi ệc làm và th ế gi ới con người, chu vi và trung tâm. C ứ ti ếp tục làm vi ệc  ở ngo ại vi, ở chu vi; đừng d ừng nó l ại. Nh ưng ti ếp tục làm vi ệc ch ăm chú c ả ở trung tâm n ữa. Điều gì s ẽ x ảy ra? Ho ạt động c ủa b ạn s ẽ tr ở thành hành động, dường nh ư là b ạn đang ch ơi m ột ph ần. N ếu phương pháp này được th ực hành, toàn b ộ cu ộc sống c ủa b ạn s ẽ tr ở thành v ở kịch dài. B ạn s ẽ là ngh ệ sĩ đóng vai, nh ưng thường xuyên định tâm t ại l ỗ h ổng. N ếu b ạn quên m ất l ỗ h ổng, b ạn không đóng vai; b ạn đã tr ở thành vai di ễn. Th ế thì đấy không ph ải là v ở kịch n ữa. B ạn đã l ầm nó thành cu ộc s ống. Đó là điều chúng ta đã làm. M ọi người đều nghĩ mình đang s ống cu ộc s ống. Đấy không ph ải là cu ộc s ống. Đấy chỉ là vai di ễn - ph ần đã được trao cho b ạn b ởi xã h ội, b ởi hoàn c ảnh, b ởi v ăn hoá, b ởi truy ền th ống, b ởi qu ốc gia, tình hu ống. B ạn đã được trao cho vai di ễn. B ạn đang ch ơi nó; b ạn đã tr ở nên đồng nh ất v ới nó. Để phá v ỡ cái đồng nh ất đó, dùng kĩ thu ật này. Kĩ thu ật này chỉ làm cho chính b ạn tr ở thành v ở kịch tâm lí - chỉ là v ở kịch. B ạn đã t ập trung vào l ỗ h ổng gi ữa hai h ơi th ở, và cu ộc s ống c ứ di chuy ển, t ại ph ần ngo ại vi. N ếu chú ý c ủa b ạn là ở t ại trung tâm, chú ý c ủa b ạn không th ực s ự ở ngo ại vi; đó chỉ là ‘chú ý ph ụ’. Nó chỉ x ảy ra đâu đó g ần chú ý c ủa b ạn. B ạn có th ể c ảm th ấy nó, b ạn có th ể bi ết nó, nh ưng nó ch ẳng có ý nghĩa gì. Chỉ dường nh ư là nó không x ảy ra cho b ạn. Tôi s ẽ l ặp l ại điều này: n ếu b ạn th ực hành kĩ thu ật này, toàn b ộ cu ộc s ống c ủa b ạn s ẽ dường nh ư không x ảy ra cho b ạn - dường nh ư nó x ảy ra cho ai đó khác.

69 Làm ch ủ gi ấc m ơ 

Shiva nói: Với h ơi th ở không lượng được trong trung tâm c ủa trán, khi h ơi th ở này đạt t ới tim vào lúc ng ủ, hướng qua các gi ấc m ơ và qua b ản thân cái ch ết. N ắm kĩ thu ật này trong ba ph ần. M ột, b ạn ph ải có kh ả n ăng c ảm th ấy prana trong h ơi th ở, ph ần không lượng được c ủa nó, ph ần vô hình c ủa nó, ph ần phi v ật ch ất c ủa nó. C ảm giác t ới n ếu b ạn chú ý vào gi ữa hai lông mày. R ồi nó s ẽ đến d ễ dàng. N ếu b ạn đang chú ý đến l ỗ h ổng, th ế n ữa nó c ũng đến, nh ưng kém d ễ dàng h ơn m ột chút. N ếu b ạn nh ận bi ết v ề trung tâm t ại r ốn c ủa mình n ơi h ơi th ở t ới và ch ạm vào r ồi đi ra, nó c ũng đến, nh ưng ít d ễ dàng. Điểm d ễ nh ất mà từ đó bi ết được ph ần vô hình c ủa h ơi th ở là ở trung tâm con m ắt th ứ ba. Nh ưng b ất kì khi nào b ạn định tâm, nó c ũng đều t ới. B ạn b ắt đầu c ảm th ấy prana tuôn ch ảy vào. H ơi th ở đi vào và h ơi th ở đi ra đều là phương ti ện, nh ưng h ơi th ở đi vào, ch ứa đầy prana còn h ơi th ở đi ra, rỗng không. B ạn đã rút l ấy prana, còn h ơi th ở tr ở thành rỗng không. L ời kinh này r ất, r ất có ý nghĩa: “V ới h ơi th ở không lượng được trong trung tâm trán, khi h ơi th ở này đạt t ới tim vào lúc ng ủ, hướng qua các gi ấc m ơ và qua b ản thân cái ch ết.” Trong khi b ạn đang chìm vào gi ấc ng ủ, kĩ thu ật này ph ải được th ực hành - chỉ lúc đó thôi, không vào lúc nào khác. Trong khi b ạn đang chìm vào gi ấc ng ủ, chỉ có th ế. Đó là th ời điểm đúng để th ực hành kĩ thu ật này. B ạn đang chìm vào gi ấc ng ủ. Chút m ột chút m ột, gi ấc ng ủ l ấn lên b ạn. Trong kho ảnh kh ắc, tâm th ức b ạn s ẽ tan bi ến; b ạn s ẽ không còn nh ận bi ết n ữa. Trước khi kho ảnh kh ắc đó t ới, nh ận bi ết - nh ận bi ết v ề h ơi th ở và ph ần vô hình, prana, và c ảm th ấy nó đang đi đến trái tim. N ếu điều này x ảy ra - r ằng b ạn đang c ảm th ấy h ơi th ở vô hình đi vào trong tim và gi ấc ng ủ l ấn d ần lên b ạn - b ạn sẽ nh ận bi ết trong gi ấc m ơ. B ạn s ẽ bi ết r ằng b ạn đang m ơ. Thông thường chúng ta không bi ết r ằng ta đang m ơ. Khi b ạn m ơ b ạn nghĩ r ằng đây là th ực t ại. Điều đó n ữa c ũng x ảy ra b ởi vì con m ắt th ứ ba. B ạn đã th ấy ai đang ng ủ không? M ắt người đó nhìn ngược lên và tr ở nên t ập trung vào con m ắt th ứ ba. Do vi ệc t ập trung này vào con m ắt th ứ ba mà b ạn coi gi ấc m ơ c ủa mình là th ực; b ạn không th ể c ảm th ấy chúng là m ơ. Chúng là th ực. B ạn s ẽ bi ết khi b ạn tỉnh d ậy vào bu ổi sáng, th ế thì b ạn s ẽ bi ết r ằng “Mình đã m ơ.” Nh ưng điều này là v ề sau, hi ểu bi ết h ồi tưởng l ại. B ạn không th ể hi ểu trong gi ấc m ơ r ằng b ạn đang m ơ. N ếu b ạn hi ểu được nó, th ế thì có hai t ầng: gi ấc m ơ có đó, nh ưng b ạn tỉnh th ức, b ạn đang nh ận bi ết. V ới người đã tr ở nên nh ận bi ết trong gi ấc m ơ, l ời kinh này th ật tuy ệt di ệu. Nó nói, “Hướng qua các gi ấc m ơ và b ản thân cái ch ết.” N ếu b ạn có th ể tr ở nên nh ận bi ết v ề các gi ấc m ơ, b ạn có th ể t ạo ra gi ấc m ơ. Thông thường b ạn không th ể t ạo ra gi ấc m ơ. Con người b ất l ực làm sao! B ạn th ậm chí không th ể nào t ạo ra được gi ấc m ơ. B ạn không th ể t ạo ra được gi ấc m ơ! N ếu b ạn mu ốn m ơ điều đặc bi ệt, b ạn không th ể m ơ được nó; nó không trong tay b ạn. 

Con người m ới không có kh ả n ăng làm sao! Ngay c ả gi ấc m ơ c ũng không th ể t ạo ra được. B ạn chỉ là n ạn nhân c ủa gi ấc m ơ, không ph ải là người sáng t ạo. Gi ấc m ơ x ảy ra cho b ạn; b ạn không th ể làm được gì c ả. B ạn ch ẳng dừng được nó mà b ạn c ũng ch ẳng t ạo ra được nó. Nh ưng n ếu b ạn đi vào trong gi ấc ng ủ mà v ẫn nh ớ trái tim đang ch ất đầy prana, v ẫn liên tục được prana ch ạm t ới qua từng h ơi th ở, b ạn s ẽ tr ở thành ch ủ gi ấc m ơ c ủa mình - và điều này m ới là s ự làm ch ủ hi ếm hoi. Th ế thì b ạn có th ể m ơ b ất kì gi ấc m ơ nào b ạn mu ốn. Chỉ c ần chú ý khi b ạn r ơi vào gi ấc ng ủ r ằng “Mình mu ốn m ơ gi ấc m ơ này,” và gi ấc m ơ đó s ẽ đến v ới b ạn. Chỉ c ần nói khi r ơi vào trong gi ấc ng ủ, “Mình không mu ốn m ơ gi ấc m ơ kia,” và gi ấc m ơ đó không th ể đi vào tâm trí b ạn được. Nh ưng đâu là m ục đích cho vi ệc tr ở thành người ch ủ c ủa vi ệc m ơ c ủa b ạn? Nó ch ẳng vô d ụng sao? Không, nó không vô d ụng đâu. M ột khi b ạn đã tr ở thành người ch ủ cho gi ấc m ơ c ủa mình, b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ m ơ n ữa. Điều ấy th ực vô lí. Khi b ạn thành người ch ủ cho gi ấc m ơ c ủa mình, vi ệc m ơ d ừng l ại; không c ần t ới nó n ữa. Và khi vi ệc m ơ d ừng l ại, gi ấc ng ủ c ủa b ạn có ph ẩm ch ất khác, và ph ẩm ch ất đó là c ũng gi ống nh ư ph ẩm ch ất c ủa cái ch ết.

Tống khứ mọi thứ Pantajali đã nói: Tâm trí bao giờ cũng trở nên lặng lẽ bởi việc luân phiên đẩy ra và lấy vào hơi thở. Bất kì khi nào bạn cảm thấy rằng tâm trí không lặng lẽ - căng thẳng, lo nghĩ, huyên thuyên triền miên, ưu phiền, hay mơ mộng - làm một việc : trước hết thở ra thật sâu. Bao giờ cũng bắt đầu bằng thở ra. Thở ra thật sâu; hết mức bạn có thể thở, tống khứ ra không trung. Tống khứ ra không trung, tâm trạng cũng bị tống khứ ra nữa, vì thở là mọi thứ. Và rồi trục xuất hơi thở ra nhiều nhất có thể được. Nén bụng vào và duy trì như thế trong vài giây; đừng hít vào. Để cho không khí ra hết, và đừng hít vào trong vài giây. Rồi cho phép thân thể hít vào. Hít vào thật sâu - nhiều nhất có thể được. Lần nữa lại dừng trong vài giây. Lỗ hổng nên giống như khi bạn duy trì thở ra - nếu bạn duy trì nó khi thở ra là ba giây, cũng duy trì nó khi hít vào ba giây. Tống khí ra và giữ trong ba giây; hít khí vào và giữ trong ba giây. Nhưng phải tống ra hoàn toàn. Thở ra hoàn toàn và hít vào hoàn toàn, tạo thành nhịp điệu. Hít vào, giữ lại, thở ra, giữ lại. Lập tức bạn sẽ cảm thấy sự thay đổi đang tới trong toàn bộ con người bạn. Tâm trạng sẽ ra đi; khí hậu mới sẽ đi vào trong bạn.71 Cởi mở trái tim Trái tim là cánh cửa vô môn ra thực tại. Chuyển từ đầu xuống tim đi. Tất cả chúng ta đều bị vướng tại đầu. Đó là vấn đề duy nhất của chúng ta, vấn đề duy nhất. Và chỉ có một giải pháp: đi xuống từ đầu vào tim và mọi vấn đề sẽ biến mất. Chúng vốn do đầu tạo ra. Rồi bỗng nhiên mọi thứ lại sáng rõ và trong suốt đến mức người ta phải ngạc nhiên làm sao người ta lại cứ liên tục bịa đặt ra lắm vấn đề thế. Bí ẩn còn lại nhưng vấn đề biến mất. Bí ẩn nhan nhản nhưng vấn đề lại biến mất. Và bí ẩn đẹp đẽ. 

Chúng không phải giải quyết. Chúng phải được sống cùng.

T ừ đầu đến tim Điểm đầu tiên: c ố thành không đầu. Quán tưởng b ản thân mình không đầu; di chuy ển không đầu. Điều này có v ẻ vô lí, nh ưng đó là m ột trong nh ững bài t ập quan tr ọng nh ất. Th ử điều đó đi, và th ế thì b ạn s ẽ bi ết. Bước, và c ảm th ấy dường nh ư b ạn không có đầu. Ban đầu đấy s ẽ chỉ ‘dường nh ư’. Điều đó s ẽ r ất l ập dị. Khi c ảm giác này t ới v ới b ạn r ằng b ạn không đầu, nó s ẽ r ất l ập dị và kì l ạ. Nh ưng d ần d ần b ạn s ẽ l ắng vào tim. Có m ột lu ật. B ạn có th ể đã th ấy r ằng ai đó mù nh ưng có tai r ất thính, có tai âm nh ạc h ơn. Người mù mang nhi ều ch ất nh ạc h ơn; c ảm giác c ủa h ọ v ề nh ạc sâu s ắc h ơn. Sao v ậy? N ăng lượng v ốn thường chuy ển qua m ắt bây gi ờ không th ể đi qua được chúng, cho nên nó ch ọn con đường khác - nó di chuy ển qua tai. Người mù có nh ạy c ảm sâu s ắc h ơn v ề xúc giác. N ếu người mù ch ạm vào b ạn, b ạn s ẽ c ảm th ấy khác bi ệt, vì chúng ta thường làm nhi ều vi ệc qua xúc giác h ơn là qua m ắt: chúng ta ch ạm l ẫn nhau qua m ắt. Người mù không th ể ch ạm được qua m ắt, cho nên n ăng lượng chuy ển qua tay người đó. Người mù, nh ạy c ảm h ơn b ất kì ai sáng m ắt. Đôi khi điều đó không th ể là nh ư v ậy, nh ưng nói chung, nó là nh ư v ậy đấy. N ăng lượng b ắt đầu chuy ển sang trung tâm khác n ếu trung tâm này không có đó. Cho nên th ử bài t ập này mà tôi đang nói t ới - bài t ập v ề vi ệc không đầu - và b ỗng nhiên b ạn s ẽ c ảm th ấy điều lạ: nó s ẽ dường nh ư là l ần đầu tiên b ạn m ới ở con tim. Bước đi không đầu. Ng ồi xu ống thi ền, nh ắm m ắt và đơn thu ần c ảm th ấy r ằng không có đầu. 

C ảm th ấy, “Đầu mình đã bi ến m ất.” Ban đầu điều này s ẽ chỉ là ‘dường nh ư’, nh ưng lát n ữa thôi b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng đầu đã th ực s ự bi ến m ất. Và khi b ạn c ảm th ấy r ằng đầu b ạn đã bi ến m ất, trung tâm c ủa b ạn s ẽ tụt xu ống tim - ngay l ập tức! B ạn s ẽ nhìn th ế gi ới qua con tim ch ứ không qua đầu. Khi l ần đầu tiên người phương Tây t ới Nh ật b ản, h ọ không th ể nào tin được r ằng người Nh ật b ản đã có truy ền th ống hàng th ế kỉ r ằng h ọ nghĩ qua b ụng. N ếu b ạn h ỏi đứa tr ẻ Nh ật - n ếu nó còn ch ưa được giáo d ục theo cách phương Tây - “Ý nghĩ cháu ở đâu?”, nó s ẽ tr ỏ ngay vào b ụng mình. Hàng th ế kỉ hàng th ế kỉ đã trôi qua, và nước Nh ật đã sống không có đầu. Đấy chỉ là khái ni ệm. N ếu tôi h ỏi b ạn, “Ý nghĩ c ủa b ạn x ảy ra từ đâu?”, b ạn s ẽ chỉ vào đầu, nh ưng người Nh ật s ẽ chỉ vào b ụng, không ph ải vào đầu - m ột trong nh ững lí do t ại sao tâm trí người Nh ật l ại bình th ản h ơn, tĩnh l ặng h ơn và tự ch ủ h ơn. Bây gi ờ điều này bị náo động b ởi vì phương Tây đã lan ra m ọi th ứ. 

Bây gi ờ không t ồn t ại phương Đông n ữa. Chỉ còn m ột s ố cá nhân, nh ững người gi ống nh ư hòn đảo đây đó m ới làm cho phương Đông t ồn t ại. V ề m ặt địa lí, phương Đông đã bi ến m ất. Bây gi ờ toàn b ộ th ế gi ới là phương Tây c ả. Th ử không đầu đi. Thi ền khi đứng trước gương trong bu ồng t ắm. Nhìn sâu vào trong m ắt b ạn và c ảm th ấy r ằng b ạn đang nhìn từ tim. D ần d ần trung tâm tim s ẽ b ắt đầu v ận hành. Và khi tim v ận hành, nó s ẽ thay đổi toàn b ộ tính cách c ủa b ạn, toàn b ộ c ấu trúc, toàn b ộ m ẫu hình, b ởi vì tim có cách riêng c ủa nó. Cho nên điều đầu tiên: c ố không đầu. Th ứ hai, yêu nhi ều h ơn, vì yêu không th ể v ận hành qua đầu. Yêu nhi ều h ơn! Đó là lí do t ại sao, khi ai đó đang trong tình yêu, người đó m ất đầu. Người ta nói r ằng người đó đã phát điên. N ếu b ạn không trong tình yêu mà điên, b ạn không th ực s ự yêu. Cái đầu ph ải m ất đi. N ếu cái đầu còn đó ch ưa bị ảnh hưởng, v ẫn v ận hành thông thường, tình yêu không th ể có được, vì v ới tình yêu b ạn c ần trái tim v ận hành - không ph ải cái đầu. Đó là ch ức n ăng c ủa trái tim. Điều hay x ảy ra là khi người r ất có lí trí dính vào chuy ện tình, người đó tr ở thành ngu xu ẩn. B ản thân người đó c ảm th ấy mình đang làm điều ngu xu ẩn làm sao, xu ẩn ng ốc làm sao. Người đó làm điều ngây ngô làm sao! Th ế là người đó làm cho cu ộc đời mình thành hai ph ần; người đó t ạo ra phân chia. Trái tim tr ở thành chuy ện thân thi ết, im l ặng. 

Khi người đó ra kh ỏi nhà, người đó c ũng đi ra kh ỏi trái tim. Người đó s ống trong th ế gi ới b ằng cái đầu và chỉ đi xu ống trái tim khi người đó yêu. Nh ưng điều đó rất khó. Điều đó r ất khó, và thông thường nó ch ẳng bao gi ờ x ảy ra c ả. Tôi đã ở Calcutta t ại nhà m ột người b ạn, và người b ạn này là th ẩm phán t ại Toà án c ấp cao. V ợ người đó b ảo tôi, “Tôi chỉ có m ột v ấn đề c ần nói v ới th ầy. Th ầy có th ể giúp tôi được ch ứ?” Cho nên tôi nói, “V ấn đề gì v ậy?” Cô ấy nói, “Ch ồng tôi là b ạn th ầy. Anh ấy yêu th ầy và kính tr ọng th ầy, cho nên n ếu th ầy nói điều gì đó v ới anh ấy, có th ể có ích.” Th ế là tôi h ỏi cô ấy. “Ph ải nói gì nào? B ảo tôi.” Cô ấy nói, “Anh ấy c ứ còn ở Toà án c ấp cao ngay c ả lúc lên giường. Tôi không bi ết đến m ột người yêu, m ột người b ạn hay m ột người ch ồng. Anh ấy là th ẩm phán Toà án c ấp cao c ả hai mươi b ốn ti ếng m ột ngày.” Th ế là khó r ồi: cái khó đến từ chân đế c ủa b ạn. Nó tr ở thành thái độ c ố định. N ếu b ạn là nhà kinh doanh, b ạn s ẽ v ẫn còn là nhà kinh doanh c ả trên giường. Khó mà thích nghi được hai người bên trong, và c ũng ch ẳng d ễ gì thay đổi hoàn toàn m ẫu hình c ủa b ạn, ngay l ập tức, b ất kì lúc nào b ạn mu ốn. Khó đấy, nh ưng n ếu b ạn đang trong tình yêu, b ạn s ẽ ph ải đi xu ống trái tim. Cho nên v ới cách thi ền này, c ố g ắng ngày càng yêu nhi ều h ơn. 

Và khi tôi nói yêu nhi ều h ơn, tôi mu ốn nói vi ệc thay đổi ph ẩm ch ất c ủa m ối quan h ệ c ủa b ạn: để cho nó được dựa trên tình yêu. Không chỉ v ới v ợ b ạn hay v ới con b ạn hay v ới b ạn bè b ạn, mà hướng t ới cu ộc s ống, tr ở nên yêu nhi ều h ơn. Đó là lí do t ại sao Mahavira và Ph ật đã nói v ề b ất-b ạo l ực: đấy chỉ để t ạo ra thái độ yêu thương hướng t ới cu ộc s ống. Khi Mahavira đi, bước, ông ấy v ẫn còn nh ận bi ết th ậm chí không làm ch ết m ột con ki ến. Sao v ậy? Th ực t ế, ki ến ch ẳng có can h ệ gì. Mahavira đi xu ống từ đầu t ới tim, t ạo ra thái độ thương yêu hướng v ề cu ộc s ống. M ối quan h ệ c ủa b ạn càng dựa trên tình yêu - m ọi quan h ệ - trung tâm trái tim b ạn càng v ận hành thêm. Nó s ẽ b ắt đầu làm vi ệc; b ạn s ẽ nhìn ra th ế gi ới qua con m ắt khác; vì trái  tim có cách riêng c ủa nó để nhìn vào th ế gi ới. Tâm trí có th ể ch ẳng bao gi ờ nhìn theo cách đó: điều đó là không th ể được v ới tâm trí. Tâm trí chỉ có th ể phân tích! Trái tim, tổng h ợp; tâm trí chỉ có th ể m ổ x ẻ, phân chia. Nó là k ẻ phân chia. Chỉ trái tim m ới cho s ự th ống nh ất. Khi b ạn có th ể nhìn qua trái tim, toàn b ộ v ũ trụ trông có v ẻ nh ư th ống nh ất. Khi b ạn ti ếp c ận qua tâm trí, toàn b ộ th ế gi ới tr ở thành nguyên tử. Không có s ự th ống nh ất: chỉ toàn nguyên tử, nguyên tử và nguyên tử. Trái tim cho kinh nghi ệm v ề th ống nh ất. Nó g ắn thành m ột và s ự t ổng h ợp cu ối cùng là Thượng đế. N ếu b ạn có th ể nhìn qua trái tim, toàn b ộ v ũ trụ trông gi ống nh ư cái m ột. Cái m ột đó là Thượng đế. Đó là lí do t ại sao khoa h ọc ch ẳng bao gi ờ tìm th ấy Thượng đế. Điều đó là không th ể được, vì phương pháp được áp d ụng ch ẳng bao gi ờ đạt t ới s ự th ống nh ất t ối h ậu. Chính phương pháp c ủa khoa h ọc là l ập lu ận, phân tích, phân chia. Cho nên khoa h ọc đi đến phân tử, nguyên tử, điện tử và h ọ s ẽ còn c ứ phân chia n ữa. H ọ ch ẳng bao gi ờ đi t ới được cái th ống nh ất t ổ ch ức c ủa cái t ổng th ể. Cái tổng th ể là không th ể nào nhìn th ấy được thông qua đầu.73 Thi ền c ầu nguy ện T ốt nh ất là th ực hi ện vi ệc c ầu nguy ện này vào ban đêm, trong phòng t ối, đi vào gi ấc ng ủ ngay sau đó; hay có th ể th ực hi ện nó vào bu ổi sáng, nh ưng nó ph ải th ực hi ện sau vi ệc nghỉ mười l ăm phút. Vi ệc nghỉ ng ơi này là c ần thi ết, n ếu không, b ạn s ẽ c ảm th ấy dường nh ư là b ạn bị say, trong choáng váng. Vi ệc h ội nh ập này v ới n ăng lượng là c ầu nguy ện. Nó làm thay đổi b ạn. Và khi b ạ n thay đổi, toàn b ộ s ự t ồn t ại c ũng thay đổi. 

Gi ơ c ả hai tay lên tr ời, lòng bàn tay ng ửa lên cao, đầu ng ẩng, c ảm th ấy s ự t ồn t ại tuôn ch ảy vào b ạn. Khi n ăng lượng ch ảy xu ống tay, b ạn s ẽ c ảm th ấy rung rung nh ẹ - tựa nh ư chi ếc lá trong gió, run r ẩy. Cho phép nó, giúp đỡ nó. R ồi để cho toàn b ộ thân th ể b ạn rung động v ới n ăng lượng, và chỉ để cho b ất kì điều gì x ảy ra. B ạn l ại c ảm th ấy s ự tuôn ch ảy v ới đất. Đất và tr ời, trên và dưới, âm và dương, đực và cái - b ạn n ổi, b ạn hoà tr ộn, b ạn lo ại b ỏ b ản thân mình hoàn toàn. B ạn không có đây. B ạn tr ở thành m ột ... h ội nh ập. Sau hai đến ba phút, hay b ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy tràn ng ập hoàn toàn, hãy nghiêng d ần xu ống đất và hôn đất. B ạn đơn thu ần tr ở thành phương ti ện để cho phép  n ăng lượng thiêng liêng được th ống nh ất v ới n ăng lượng c ủa đất. Hai tr ạng thái này nên được l ặp l ại sáu l ần để cho m ỗi luân xa có th ể tr ở thành không bị ng ăn tr ở. 

B ạn có th ể làm nhi ều l ần h ơn, nh ưng n ếu b ạn làm ít h ơn, b ạn s ẽ c ảm th ấy b ất ổn và không th ể ng ủ được. Đi vào gi ấc ng ủ trong chính tr ạng thái c ầu nguy ện đó. Chỉ chìm vào gi ấc ng ủ và n ăng lượng s ẽ có đó. B ạn s ẽ tuôn ch ảy v ới nó, trong khi chìm vào gi ấc ng ủ. Điều đó s ẽ có ích r ất nhi ều vì th ế thì n ăng lượng s ẽ bao quanh b ạn c ả đêm và nó s ẽ ti ếp tục làm vi ệc. Đến sáng b ạn s ẽ c ảm th ấy tươi t ắn h ơn là b ạn đã c ảm th ấy trước đây, s ống động h ơn b ạn đã từng c ảm th ấy trước đây. M ột cu ộc s ống m ới s ẽ b ắt đầu th ấm nhu ần vào b ạn, và su ốt c ả ngày b ạn s ẽ c ảm th ấy tràn đầy n ăng lượng m ới; rung động m ới, bài ca m ới trong tim b ạn và điệu v ũ m ới trong bước chân b ạn.74 Trái tim c ủa an bình Shiva nói: trong b ất kì t ư th ế tho ải mái nào, vùng gi ữa hai nách dần dần lan to ả vào an bình l ớn lao. M ột phương pháp r ất đơn gi ản nh ưng t ỏ ra kì di ệu - th ử nó đi. Và b ất kì ai c ũng có th ể th ử được nó, không có gì nguy hi ểm. Trong tư th ế tho ải mái: điều đầu tiên là ph ải ở tư th ế th ảnh th ơi - tho ải mái, b ất kì tư th ế nào tho ải mái v ới b ạn. Cho nên đừng th ử tư th ế đặc bi ệt hay asana nào. Ph ật ng ồi trong tư th ế đặc bi ệt. Nó là tho ải mái cho ông ấy. Nó c ũng có th ể tr ở thành tho ải mái cho b ạn n ếu b ạn th ực hành nó m ột ch ốc, nh ưng ngay lúc m ới b ắt đầu nó không tho ải mái cho b ạn. Và c ũng ch ẳng c ần ph ải th ực hành nó: b ắt đầu từ b ất kì tư th ế nào tho ải mái cho b ạn ngay bây gi ờ. Đừng tranh đấu v ới tư th ế. B ạn có th ể ng ồi trong chi ếc gh ế tho ải mái và th ảnh th ơi. Điều duy nh ất là thân th ể b ạn ph ải trong tr ạng thái tho ải mái. Nh ắm m ắt l ại và c ảm th ấy m ọi ph ần trong thân th ể. B ắt đầu từ c ảm giác chân n ơi có c ăng th ẳng nào đó. N ếu b ạn c ảm th ấy ở đâu đó có c ăng th ẳng, làm điều này: làm cho nó c ăng th ẳng h ơn. N ếu b ạn c ảm th ấy r ằng ở chân, ở chân ph ải, có c ăng th ẳng, làm cho c ăng th ẳng đó thành m ạnh nh ất có th ể được. Hay đưa nó lên t ới đỉnh và r ồi b ỗng nhiên th ảnh th ơi l ại sao cho b ạn có th ể c ảm th ấy vi ệc th ảnh th ơi l ắng xu ống đó. R ồi chuy ển đi kh ắp thân th ể chỉ để tìm xem có c ăng th ẳng ở đâu đó không. B ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy c ăng th ẳng, làm cho nó m ạnh h ơn, vì r ất d ễ th ảnh th ơi nó khi nó đang m ạnh m ẽ.

 Chỉ ở tr ạng thái l ưng ch ừng, r ất khó vì b ạn không th ể c ảm th ấy nó được. R ất d ễ chuy ển từ c ực điểm n ọ sang c ực điểm kia, r ất d ễ, vì chính c ực điểm t ạo ra tình hu ống để chuy ển sang c ực điểm kia. Cho nên n ếu b ạn c ảm th ấy c ăng th ẳng nào đó trên m ặt, c ăng t ất c ả c ơ m ặt ra, nhi ều nh ất có th ể được, tạo nên s ự c ăng th ẳng và đưa nó t ới đỉnh. Đưa nó t ới điểm mà b ạn c ảm th ấy r ằng bây gi ờ không còn có th ể nh ư th ế n ữa - th ế thì b ỗng nhiên có th ảnh th ơi. Cho nên th ấy r ằng m ọi ph ần trong thân th ể b ạn, m ọi chi, đều th ảnh th ơi. Đặc bi ệt chú ý t ới c ơ m ặt, vì chúng mang đến chín mươi ph ần tr ăm c ăng th ẳng - ph ần còn l ại c ủa thân th ể chỉ mang mười ph ần tr ăm thôi - vì t ất c ả s ự c ăng th ẳng c ủa b ạn đều ở trong tâm trí và khuôn m ặt tr ở thành n ơi tích trữ. Cho nên c ăng khuôn m ặt b ạn ra h ết m ức, đừng x ấu h ổ v ề nó. Làm cho nó thành đau kh ổ, lo nghĩ - và r ồi b ỗng nhiên th ảnh th ơi. Làm điều đó n ăm phút để cho bây gi ờ b ạn có th ể c ảm th ấy toàn b ộ thân th ể, m ọi chi đều được th ảnh th ơi. B ạn có th ể làm điều đó khi n ằm trên giường, b ạn có th ể làm điều đó c ả khi ng ồi n ữa - c ứ làm sao b ạn c ảm th ấy tho ải mái cho mình là được. Điều th ứ hai: khi b ạn c ảm th ấy r ằng thân th ể đã vào tư th ế tho ải mái, đừng làm ồn ào v ề điều đó. Chỉ c ảm th ấy rằng thân th ể được th ảnh th ơi, r ồi quên luôn thân th ể. Vì th ực t ế, vi ệc nh ớ t ới thân th ể c ũng là m ột lo ại c ăng th ẳng. Cho nên đấy là lí do t ại sao tôi nói đừng làm nhi ều ồn ào v ề nó. Th ảnh th ơi nó và quên nó đi. Vi ệc quên là th ảnh th ơi, vì b ất kì khi nào b ạn nh ớ quá nhi ều, chính vi ệc nh ớ đó đem l ại c ăng th ẳng cho thân th ể. R ồi nh ắm m ắt và c ảm th ấy vùng gi ữa hai nách: vùng trái tim, ng ực b ạn. Trước h ết c ảm th ấy nó, ngay gi ữa hai nách, đem vào toàn b ộ chú ý c ủa b ạn, toàn b ộ nh ận bi ết. Quên toàn b ộ thân th ể, chỉ còn vùng trái tim ở gi ữa hai nách, ng ực b ạn, và c ảm th ấy nó tràn đầy v ới an bình l ớn lao. 

Kho ảnh kh ắc thân th ể b ạn được th ảnh th ơi, an bình tự động x ảy ra trong trái tim b ạn. Trái tim tr ở nên im l ặng, th ảnh th ơi, hài hoà. Và khi b ạn quên toàn b ộ thân th ể và đưa chú ý chỉ vào ng ực và c ảm giác có ý th ức r ằng nó tràn ng ập an bình, nhi ều an bình s ẽ x ảy ra ngay l ập tức. Có hai vùng trong thân th ể, các trung tâm đặc bi ệt n ơi nh ững c ảm giác đặc bi ệt có th ể được t ạo ra m ột cách có ý th ức. Gi ữa hai nách là trung tâm c ủa trái tim, và trung tâm trái tim là ng ọn ngu ồn c ủa t ất c ả an bình x ảy ra cho b ạn, b ất kì khi nào nó x ảy ra. B ất kì khi nào b ạn an bình, an bình đều đến từ trái tim. Trái tim to ả ra an bình. Đó là lí do t ại sao m ọi người từ kh ắp trên th ế gi ới, không phân bi ệt đẳng c ấp, tôn giáo, qu ốc gia, có v ăn hoá hay vô v ăn hoá, m ọi s ắc t ộc, đều c ảm th ấy điều này: r ằng tình yêu n ảy sinh đâu đó từ trái tim. Ch ẳng gi ải thích khoa h ọc nào tồn t ại c ả. Cho nên b ất kì khi nào b ạn nghĩ t ới tình yêu là b ạn nghĩ t ới trái tim. Th ực s ự, b ất kì khi nào b ạn đang yêu, b ạn đều th ảnh th ơi, và b ởi vì b ạn th ảnh th ơi nên b ạn l ại tràn ng ập v ới an bình nào đó. Và an bình đó n ảy sinh từ trái tim. Cho nên an bình và tình yêu đã tr ở nên g ắn bó, liên k ết v ới nhau. B ất kì khi nào b ạn đang yêu, b ạn đều an bình; b ất kì khi nào b ạn không yêu, b ạn đều xáo động. B ởi an bình mà trái tim đã tr ở nên được g ắn v ới tình yêu. Cho nên b ạn có th ể làm hai điều. Ho ặc b ạn có th ể tìm ki ếm tình yêu, th ế thì đôi khi b ạn s ẽ c ảm th ấy an bình. Nh ưng con đường l ại nguy hi ểm, vì người khác, người b ạn yêu, đã tr ở thành quan tr ọng h ơn là b ạn. Người khác là người khác, còn b ạn, tr ở nên ph ụ thu ộc theo m ột cách nào đó. Cho nên tình yêu đôi khi s ẽ cho b ạn an bình nh ưng không ph ải bao gi ờ c ũng v ậy. S ẽ có nhi ều xáo động, nhi ều kho ảnh kh ắc đau kh ổ và lo nghĩ, vì người kia đã đi vào và b ất kì khi nào người kia đi vào, ch ắc ch ắn là có xáo động nào đó vì b ạn có th ể g ặp người kia chỉ trên b ề m ặt, và b ề m ặt s ẽ bị xáo động. Chỉ đôi khi - khi c ả hai trong b ạn s ẽ ph ụ thu ộc sâu s ắc vào tình yêu mà không xung đột - chỉ đôi khi b ạn m ới th ảnh th ơi và trái tim s ẽ b ừng sáng v ới an bình. Cho nên tình yêu có th ể cho b ạn chỉ thoáng nhìn c ủa an bình nh ưng ch ẳng bao gi ờ th ực s ự có được s ự minh xác, ch ẳng có g ốc r ễ trong an bình. 

Không có an bình vĩnh h ằng qua nó, chỉ thoáng nhìn thôi. Và gi ữa hai thoáng nhìn s ẽ có thung l ũng sâu hút c ủa xung đột, b ạo hành, c ăm ghét, gi ận d ữ. Cách khác là đừng đi tìm an bình qua tình yêu, mà tìm an bình m ột cách trực ti ếp. N ếu b ạn có th ể tìm th ấy an bình m ột cách trực ti ếp - và đây là phương pháp này - cu ộc đời b ạn s ẽ tr ở thành tràn ng ập tình yêu. Nh ưng bây gi ờ ph ẩm ch ất c ủa tình yêu s ẽ khác. Nó s ẽ không là s ở h ữu n ữa; nó s ẽ không định tâm vào m ột người n ữa. Nó s ẽ không ph ụ thu ộc và nó s ẽ không làm b ất kì ai ph ải ph ụ thu ộc vào b ạn. Tình yêu c ủa b ạn s ẽ tr ở thành vi ệc yêu, t ừ bi, thông c ảm sâu l ắng. Và bây gi ờ không ai, th ậm chí không người yêu nào, có th ể qu ấy r ối b ạn, vì an bình c ủa b ạn đã b ắt r ễ và tình yêu c ủa b ạn đến nh ư cái bóng c ủa an bình bên trong c ủa b ạn. Toàn b ộ s ự vi ệc đã tr ở thành đảo ngược l ại: cho nên Ph ật c ũng yêu nh ưng tình yêu c ủa ông ấy không kh ổ não. N ếu b ạn yêu, b ạn s ẽ đau kh ổ, n ếu b ạn không yêu b ạn c ũng s ẽ đau kh ổ. N ếu b ạn không yêu, b ạn s ẽ đau kh ổ b ởi thi ếu v ắng; n ếu b ạn yêu, b ạn s ẽ đau kh ổ b ởi s ự hi ện di ện c ủa tình yêu. B ạn chỉ trên b ề m ặt và b ất kì điều gì b ạn làm c ũng đều có th ể đem l ại cho b ạn chỉ nh ững tho ả mãn nh ất th ời, và r ồi còn là thung l ũng đen t ối. Trái tim tự nhiên là ng ọn ngu ồn c ủa an bình, cho nên b ạn không t ạo ra b ất kì điều gì. B ạn đơn thu ần t ới v ới ng ọn ngu ồn bao gi ờ c ũng có đó. Và tưởng tượng này s ẽ giúp b ạn tr ở nên nh ận bi ết r ằng trái tim tràn ng ập v ới an bình, không ph ải là tưởng tượng này s ẽ t ạo ra an bình. Đây là khác bi ệt gi ữa thái độ m ật tông và thôi miên phương Tây: các nhà thôi miên nghĩ r ằng b ằng cách tưởng tượng b ạn đang t ạo ra điều đó; m ật tông nghĩ r ằng b ạn không t ạo ra nó - b ằng tưởng tượng b ạn chỉ đơn thu ần tr ở nên hoà điệu v ới cái gì đó mà đã có đấy r ồi. B ất kì cái gì b ạn có th ể t ạo ra b ằng tưởng tượng, đều không th ể vĩnh h ằng được. N ếu nó không ph ải là th ực t ại, nó là sai l ầm, không th ực, và b ạn đang t ạo ra ảo giác. Th ử điều này đi: b ất kì khi nào b ạn có th ể c ảm th ấy an bình gi ữa hai nách tràn ng ập trong b ạn, lan to ả trung tâm trái tim riêng c ủa b ạn, th ế gi ới có v ẻ nh ư ảo tưởng. Đây là d ấu hi ệu r ằng b ạn đã đi vào thi ền - khi đó b ạn c ảm th ấy th ế gi ới dường nh ư là ảo tưởng. B ạn đừng nghĩ r ằng th ế gi ới là ảo tưởng; ch ẳng c ần nghĩ th ế - b ạn s ẽ c ảm th ấy nó. Nó b ỗng nhiên xu ất hi ện cho tâm trí b ạn - 

“ Điều gì x ảy ra cho th ế gi ới nhỉ?” Th ế gi ới b ỗng nhiên tr ở thành gi ấc m ơ, s ự t ồn t ại tựa gi ấc m ơ. Nó có đó, ch ẳng b ản ch ất gì, h ệt nh ư phim chi ếu trên màn ảnh. Nó trông có v ẻ th ực; nó th ậm chí còn ba chi ều n ữa - nó trông h ệt nh ư m ột v ật được chi ếu lên. Không ph ải là th ế gi ới là v ật được chi ếu lên, không ph ải là nó th ực s ự là cái không th ật - không. Th ế gi ới là th ực nh ưng b ạn t ạo ra kho ảng cách, và kho ảng cách tr ở thành l ớn mãi ra. Và b ạn có th ể hi ểu được li ệu kho ảng cách này c ứ l ớn ra mãi hay không, thông qua vi ệc bi ết cách c ảm giác v ề th ế gi ới. Cho nên đó là m ột tiêu chu ẩn. Điều này không ph ải là chân lí - r ằng th ế gi ới là không th ực - đây là tiêu chu ẩn thi ền. N ếu th ế gi ới đã tr ở nên không th ật, b ạn đã định tâm vào con người mình. Bây gi ờ b ề m ặt và b ạn là xa xôi đến m ức b ạn có th ể nhìn vào b ề m ặt nh ư cái gì đó khách quan, cái gì đó khác h ơn b ạn. B ạn không còn đồng nh ất n ữa. Kĩ thu ật này r ất d ễ dàng và không t ốn nhi ều th ời gian n ếu b ạn th ử nó. Ngay c ả đôi khi v ới kĩ thu ật này điều x ảy ra là chính trong n ỗ l ực đầu tiên b ạn s ẽ c ảm th ấy cái đẹp và cái di ệu kì c ủa nó. Cho nên th ử nó đi. Nh ưng n ếu b ạn không c ảm th ấy nó trong ngay n ỗ l ực đầu tiên, c ũng đừng th ất v ọng. Đợi đấy, và c ứ th ực hành nó. Và nó d ễ dàng đến m ức b ạn có th ể th ực hi ện được nó vào b ất kì lúc nào. Chỉ n ằm trên giường ban đêm b ạn c ũng có th ể th ực hi ện được nó; chỉ trong bu ổi sáng khi b ạn c ảm th ấy r ằng b ạn bây gi ờ tỉnh d ậy là b ạn có th ể th ực hi ện được nó. Th ực hi ện nó trước h ết r ồi hãy d ậy, cho dù mười phút c ũng đủ, hay mười phút ban đêm ngay trước khi chìm vào gi ấc ng ủ. 

Làm cho th ế gi ới thành không th ực, và gi ấc ng ủ c ủa b ạn s ẽ sâu l ắm - b ạn có th ể ch ưa ng ủ được nh ư th ế trước đây đâu. N ếu th ế gi ới tr ở thành không th ực ngay trước khi chìm vào gi ấc ng ủ, gi ấc m ơ s ẽ ít h ơn vì n ếu th ế gi ới đã tr ở thành gi ấc m ơ, các gi ấc m ơ không th ể ti ếp tục được. Và n ếu th ế gi ới là không th ật, b ạn hoàn toàn th ảnh th ơi, n ếu không, th ực t ại c ủa th ế gi ới c ứ đụng ch ạm vào b ạn, n ện vào b ạn. Nh ư tôi bi ết đến gi ờ - tôi đã g ợi ý kĩ thu ật này cho nhi ều người đang chịu đựng ch ứng m ất ng ủ - nó có ích sâu s ắc. N ếu th ế gi ới là không th ực, c ăng th ẳng tan bi ến. Và n ếu b ạn có th ể chuy ển kh ỏi ph ần ngo ại vi, b ạn đã chuy ển đến tr ạng thái ng ủ sâu s ắc - trước khi gi ấc ng ủ t ới b ạn đã ở sâu trong đó r ồi. Và th ế thì vào bu ổi sáng b ạn s ẽ th ấy đẹp đẽ vì b ạn tươi t ắn, tr ẻ trung làm sao, toàn b ộ n ăng lượng rung động và chỉ đến từ trung tâm phía sau ngo ại vi. Kho ảnh kh ắc b ạn tr ở nên tỉnh táo bi ết là bây gi ờ gi ấc ng ủ đã ch ấm dứt, đừng m ở m ắt ngay. Trước h ết th ực hi ện điều này: thân th ể th ảnh th ơi sau c ả đêm, c ảm th ấy tươi tắn và s ống động nên th ực hi ện th ực nghi ệm này trong mười phút, r ồi m ở m ắt ra. Th ảnh th ơi đi. B ạn đã th ảnh th ơi; c ũng không t ốn th ời gian là m ấy. Chỉ th ảnh th ơi. Đem tâm th ức c ủa b ạn vào trái tim ở ngay gi ữa hai nách: c ảm th ấy nó tràn ng ập v ới an bình sâu l ắng. Trong mười phút v ẫn còn trong an bình đó, và r ồi m ở m ắt ra. Và th ế gi ới trông s ẽ hoàn toàn khác vì cái an bình đó s ẽ được to ả ra từ m ắt b ạn n ữa. Và c ả ngày b ạn s ẽ c ảm th ấy khác - không chỉ b ạn s ẽ c ảm th ấy khác, b ạn s ẽ c ảm th ấy m ọi người c ũng c ư x ử khác v ới b ạn. V ới m ọi m ối quan h ệ b ạn đều có đóng góp cái gì đó. N ếu đóng góp c ủa b ạn không có đó, m ọi người c ư x ử khác vì h ọ c ảm th ấy b ạn là người khác. H ọ có th ể không nh ận bi ết v ề điều đó. Nh ưng khi b ạn tràn ng ập v ới an bình, m ọi người s ẽ c ư x ử khác v ới b ạn. 

H ọ s ẽ đáng yêu  h ơn và t ốt h ơn, ít đề phòng h ơn, c ởi m ở h ơn, g ần g ũi h ơn. T ừ trường có đấy. An bình là từ trường. Khi b ạn an bình, m ọi người t ới g ần b ạn h ơn; khi b ạn xáo động m ọi người đều lùi l ại. Điều này là hi ện tượng v ật lí đến m ức b ạn có th ể quan sát nó m ột cách d ễ dàng. B ất kì khi nào b ạn an bình, b ạn s ẽ c ảm th ấy m ọi người đều mu ốn g ần b ạn h ơn vì r ằng an bình lan to ả, nó tr ở thành nh ững rung động quanh b ạn. Các vòng tròn an bình to ả ra xung quanh b ạn và b ất kì ai t ới g ần đều c ảm th ấy g ần b ạn h ơn - gi ống nh ư bóng c ủa cây và b ạn c ảm th ấy mu ốn l ại dưới bóng cây để th ảnh th ơi ở đó.75 Định tâm trái tim Shiva nói: Người được ân hu ệ, khi các giác quan bị h ấp thu vào trái tim, đạt t ới trung tâm c ủa hoa sen. V ậy ph ải làm gì trong kĩ thu ật này? “Khi các giác quan bị h ấp thu vào trong trái tim...” Th ử đi! Nhi ều cách là có th ể. B ạn ch ạm vào ai đó: n ếu b ạn là người hướng tim, cái động ch ạm đó l ập tức đi vào tim b ạn, và b ạn có th ể c ảm th ấy tính ch ất đó. N ếu b ạn c ầm tay m ột người hướng đầu, bàn tay đó s ẽ l ạnh l ẽo - không chỉ l ạnh l ẽo, mà chính tính ch ất c ủa nó là l ạnh l ẽo. M ột cái ch ết, m ột cái ch ết nào đó s ẽ có trong tay ấy. N ếu người đó là hướng tim, có h ơi ấm nào đó. Th ế thì tay người đó s ẽ th ực s ự tan ch ảy v ới b ạn. B ạn s ẽ c ảm th ấy cái gì đó tuôn ch ảy từ tay người đó sang b ạn, và s ẽ có g ặp g ỡ - giao c ảm h ơi ấm. H ơi ấm này đến từ trái tim. Nó ch ẳng bao gi ờ đến từ đầu vì đầu bao gi ờ c ũng mát, l ạnh, tính toán. Trái tim, ấm, không tính toán. Đầu bao gi ờ c ũng nghĩ v ề cách l ấy thêm nhi ều, trái tim bao gi ờ c ũng c ảm th ấy cách cho nhi ều h ơn. H ơi ấm đó chỉ là vi ệc cho - vi ệc cho n ăng lượng, vi ệc cho nh ững rung động bên trong, vi ệc cho cu ộc s ống. Đó là lí do t ại sao b ạn c ảm th ấy ph ẩm ch ất khác nhau trong nó. N ếu m ột người th ực s ự ôm choàng b ạn, b ạn s ẽ c ảm th ấy sự tan ch ảy sâu s ắc v ới người đó. Ch ạm đi! Nh ắm m ắt l ại; ch ạm vào b ất kì cái gì. Ch ạm vào người yêu c ủa b ạn hay người tình c ủa b ạn, ch ạm vào con b ạn hay m ẹ b ạn, hay b ạn c ủa b ạn, hay ch ạm vào cây hay đoá hoa, hay chỉ ch ạm vào đất. Nh ắm m ắt và c ảm th ấy giao c ảm từ trái tim b ạn t ới đất, hay t ới người b ạn yêu. Chỉ c ảm th ấy r ằng tay b ạn là trái tim b ạn tr ải dài để ch ạm vào đất. Để c ảm giác động ch ạm có liên quan t ới trái tim. Khi b ạn nghe nh ạc, đừng nghe nó b ằng đầu. Quên cái đầu c ủa b ạn đi và c ảm th ấy r ằng b ạn không đầu. Không có đầu chút nào. C ũng hay n ếu b ạn có b ức ảnh riêng c ủa mình không đầu để trong phòng ng ủ. T ập trung vào nó: b ạn không có đầu; đừng cho phép cái đầu đi vào. 

Trong khi l ắng nghe nh ạc, l ắng nghe nó từ tim. C ảm th ấy nh ạc đến v ới tim b ạn; để cho các giác quan b ạn được n ối v ới tim, không ph ải là v ới đầu. Th ử điều này v ới m ọi giác quan và c ảm th ấy ngày càng nhi ều r ằng m ọi c ảm giác đều đi vào tim và tan bi ến trong đó. “Người được ân hu ệ, khi các giác quan bị h ấp thu vào tim, đạt t ới trung tâm c ủa hoa sen.” Tim là hoa sen. M ọi giác quan đều chỉ là vi ệc m ở ra c ủa hoa sen, là cánh hoa sen. th ử liên k ết các giác quan c ủa mình v ới tim trước h ết. Th ứ hai là bao gi ờ c ũng nghĩ r ằng m ọi c ảm giác đều đi sâu vào trái tim và tr ở thành bị h ấp thu trong nó. Khi hai điều này tr ở nên được thi ết l ập, chỉ có th ế các giác quan c ủa b ạn m ới b ắt đầu có ích cho b ạn: chúng s ẽ đưa b ạn t ới trái tim, và trái tim b ạn s ẽ tr ở thành hoa sen. Đoá hoa sen này c ủa trái tim s ẽ cho b ạn vi ệc định tâm. M ột khi b ạn bi ết v ề trung tâm c ủa trái tim, r ất d ễ dàng tụt xu ống trung tâm r ốn. Điều đó d ễ l ắm! Th ực th ế thì l ời kinh này th ậm chí c ũng ch ẳng nói đến điều này; không c ần nói t ới. N ếu b ạn đã th ực s ự bị h ấp thu vào tim hoàn toàn, và l ập lu ận đã d ừng làm vi ệc, b ạn s ẽ tụt xu ống. T ừ trái tim, cánh c ửa được m ở ra hướng t ới r ốn. Chỉ từ đầu m ới khó đi xu ống r ốn. Hay, n ếu b ạn đang ở gi ữa c ả hai, c ũng khó đi t ới r ốn. M ột khi b ạn đã bị h ấp thu vào rốn, b ạn b ỗng nhiên r ơi ra ngoài trái tim. B ạn đã r ơi vào trung tâm r ốn v ốn là trung tâm c ơ s ở - ngu ồn g ốc. N ếu b ạn c ảm th ấy r ằng b ạn là người hướng tim, phương pháp này s ẽ r ất có ích cho b ạn. Nh ưng bi ết rõ rằng m ọi người đều c ố tự l ừa chính mình r ằng mình là người hướng tim. M ọi người đều c ố c ảm th ấy r ằng mình là người r ất đáng yêu, ki ểu người có tình c ảm - vì tình yêu là nhu c ầu c ơ b ản đến n ỗi ch ẳng ai có th ể c ảm th ấy tho ải mái n ếu người đó th ấy r ằng người đó không có tình yêu, không có trái tim đáng yêu. Cho nên m ọi người đều c ứ nghĩ và tin nh ư th ế thì nh ưng tin s ẽ không có tác d ụng. Quan sát m ột cách r ất vô tư đi, dường nh ư b ạn đang quan sát ai đó khác, và r ồi quy ết định - vì ch ẳng c ần ph ải l ừa d ối mình và điều ấy c ũng ch ẳng ích gì cho b ạn c ả. Cho dù b ạn có tự l ừa d ối mình, b ạn c ũng ch ẳng th ể l ừa d ối được kĩ thu ật. Cho nên khi b ạn th ực hi ện kĩ thu ật này, b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng ch ẳng có gì x ảy ra c ả.

Thi ền tim c ủa Atisha 

Atisha nói: Hu ấn luy ện trong vi ệc gắn li ền, cho và l ấy cùng nhau. Làm điều này b ằng cách dựa trên h ơi th ở. Atisha nói: b ắt đầu b ằng từ bi. Và phương pháp là, khi b ạn hít vào - l ắng nghe ch ăm chú, nó là m ột trong nh ững phương pháp vĩ đại nh ất - khi b ạn hít vào, nghĩ rằng b ạn đang hít vào m ọi kh ổ c ủa m ọi người trên th ế gi ới. T ất c ả nh ững đen t ối, t ất c ả nh ững tiêu c ực, t ất c ả địa ng ục v ẫn t ồn t ại đâu đó đều bị b ạn hít vào. Và để cho nó bị h ấp thu trong trái tim b ạn. B ạn có th ể đã đọc hay nghe v ề cái g ọi là các nhà tư tưởng tích c ực c ủa phương Tây. H ọ chỉ nói điều ngược l ại - h ọ không bi ết h ọ đang nói gì. 

H ọ nói “Khi b ạn th ở ra, tống ra t ất c ả nh ững kh ổ và tiêu c ực. Còn khi b ạn hít vào, hít vui v ẻ, điều tích c ực, h ạnh phúc, hoan hỉ. Phương pháp c ủa Atisha đối l ập l ại: khi b ạn hít vào, hít m ọi kh ổ và đau đớn c ủa m ọi người trên th ế gi ới - quá kh ứ, hi ện t ại và tương lai. Còn khi b ạn th ở ra, th ở ra t ất c ả vui v ẻ b ạn có, t ất c ả h ạnh phúc b ạn có, t ất c ả nh ững l ộc tr ời b ạn có. Th ở ra, trút b ản thân b ạn vào s ự t ồn t ại. Đây là phương pháp c ủa từ bi: u ống m ọi đau kh ổ và đổ ra m ọi ân hu ệ. Và b ạn s ẽ ng ạc nhiên n ếu b ạn th ực hi ện nó. Kho ảnh kh ắc b ạn nh ận t ất c ả đau kh ổ c ủa th ế gi ới vào bên trong b ạn, chúng l ại không còn là đau kh ổ n ữa. Trái tim l ập tức bi ến đổi n ăng lượng. Trái tim là l ực bi ến đổi: u ống vào nh ững kh ổ, và nó được bi ến đổi thành h ạnh phúc... r ồi l ại đổ cái đó ra. M ột khi b ạn đã bi ết r ằng trái tim b ạn có th ể th ực hi ện ảo thu ật này, điều kì di ệu này, b ạn s ẽ mu ốn th ực hi ện nó nhi ều l ần n ữa. th ử nó. Đấy là m ột trong nh ững phương pháp th ực t ế nh ất, đơn gi ản, và nó đem l ại k ết qu ả ngay lập tức. Th ực hi ện nó hôm nay đi, và xem.77 B ắt đầu v ới b ản thân b ạn Atisha nói: b ắt đầu phát tri ển vi ệc nh ận v ới chính mình. Atisha nói: trước khi b ạn có th ể làm điều này v ới toàn th ể s ự t ồn t ại, b ạn s ẽ ph ải b ắt đầu trước h ết v ới chính b ản thân b ạn. Đây là m ột trong nh ững bí m ật n ền t ảng c ủa trưởng thành bên trong. B ạn không th ể làm được b ất kì cái gì v ới người khác mà b ạn không làm trước h ết cho b ản thân b ạn. B ạn có th ể làm t ổn thương người khác n ếu b ạn làm t ổn thương chính mình, b ạn s ẽ là cái đau ở c ổ cho người khác n ếu b ạn là cái đau ở c ổ c ủa chính mình, b ạn có th ể là phúc lành cho người khác chỉ n ếu b ạn là phúc lành cho chính mình. B ất kì cái gì b ạn có th ể làm cho người khác, b ạn ph ải làm cho b ản thân mình trước, vì đó là điều duy nh ất mà b ạn có th ể chia s ẻ. B ạn có th ể chia s ẻ chỉ cái b ạn có; b ạn không th ể chia s ẻ cái b ạn không có. 

Atisha nói: “B ắt đầu phát tri ển vi ệc nh ận v ới chính b ạn.” Thay vì b ắt đầu b ằng vi ệc nh ận toàn b ộ kh ổ c ủa th ế gi ới và h ấp thu nó trong tim, b ắt đầu từ kh ổ c ủa chính mình. Đừng đi ra bi ển kh ơi quá nhanh; h ọc b ơi ở ch ỗ nước nông đã. Và n ếu b ạn l ập tức b ắt đầu nh ận kh ổ c ủa toàn b ộ s ự t ồn t ại, nó đơn thu ần sẽ còn là thực nghi ệm trong suy xét. Nó s ẽ không th ực, nó không th ể là th ực được. Nó s ẽ chỉ là c ửa mi ệng. B ạn có th ể nói v ới chính mình “ Đúng, mình đang nh ận kh ổ c ủa toàn th ế gi ới” - nh ưng b ạn bi ết gì v ề kh ổ c ủa toàn th ế gi ới nào? B ạn th ậm chí còn ch ưa kinh nghi ệm được kh ổ c ủa riêng b ạn. Chúng ta c ứ tránh kh ổ c ủa riêng mình. N ếu b ạn c ảm th ấy kh ổ, b ạn b ật đài hay ti vi và b ạn tr ở nên b ận r ộn. B ạn b ắt đầu đọc báo để cho b ạn có th ể quên đi cái kh ổ c ủa mình, hay b ạn đi xem phim, hay b ạn đi v ới người đàn bà hay đàn ông c ủa b ạn. B ạn t ới câu l ạc b ộ, b ạn đi mua hàng trong ch ợ, chỉ b ằng cách nào đó gi ữ cho b ạn xa kh ỏi chính mình, để cho b ạn không c ần th ấy v ết thương, để cho b ạn không c ần nhìn vào bên trong đau đến đâu. Người ta c ứ tránh chính b ản thân mình. H ọ mu ốn bi ết gì v ề kh ổ? Làm sao h ọ có th ể nghĩ v ề kh ổ c ủa toàn b ộ s ự tồn t ại được? Trước h ết, b ạn ph ải b ắt đầu từ chính mình. N ếu b ạn c ảm th ấy kh ổ, để cho nó tr ở thành vi ệc thi ền. Ng ồi im lặng, đóng c ửa l ại. Trước h ết c ảm th ấy kh ổ m ột cách m ạnh m ẽ nh ất có th ể được. C ảm th ấy t ổn thương. Ai đó đã xúc ph ạm b ạn: bây gi ờ cách t ốt nh ất để tránh t ổn thương là đi t ới xúc ph ạm l ại người đó, cho nên b ạn tr ở thành bị b ận tâm v ới người đó. 

Đấy không ph ải là thi ền. N ếu ai đó đã xúc ph ạm b ạn, c ảm th ấy bi ết ơn người đó r ằng người đó đã cho b ạn m ột c ơ h ội để c ảm th ấy bị tổn thương sâu s ắc. Người đó đã m ở ra m ột v ết thương trong b ạn. V ết thương có th ể đã được t ạo ra b ởi nhi ều, r ất nhi ều xúc ph ạm mà b ạn đã chịu đựng trong toàn b ộ cu ộc đời; người đó không th ể là nguyên nhân c ủa t ất c ả đau kh ổ, nh ưng người đó đã kh ởi động m ột quá trình. Khoá c ửa bu ồng b ạn l ại, ng ồi im l ặng, không gi ận gì người đó nh ưng v ới toàn b ộ nh ận bi ết v ề c ảm giác đang n ảy sinh trong b ạn - c ảm giác t ổn thương r ằng b ạn đã bị bác b ỏ, r ằng b ạn đã bị xúc ph ạm. Và th ế thì b ạn s ẽ ng ạc nhiên r ằng không chỉ người này đang có đó: t ất c ả m ọi đàn ông và m ọi đàn bà và t ất c ả nh ững người đã từng xúc ph ạm b ạn s ẽ b ắt đầu đi vào kí ức c ủa b ạn. B ạn s ẽ b ắt đầu không chỉ vi ệc nh ớ t ới h ọ, b ạn s ẽ b ắt đầu làm s ống l ại h ọ. B ạn s ẽ đi vào m ột lo ại chính y ếu nh ất. C ảm th ấy t ổn thương, c ảm th ấy đau đớn, đừng tránh nó. Đó là lí do t ại sao trong nhi ều cách trị li ệu b ệnh nhân được d ặn không được u ống b ất kì thu ốc gì trước khi vi ệc trị li ệu b ắt đầu, b ởi m ột lí do đơn gi ản: thu ốc là cách thoát li kh ỏi kh ổ bên trong c ủa b ạn. 

Chúng không cho phép b ạn đi vào trong n ỗi đau kh ổ c ủa mình, b ạn không th ể thoát kh ỏi s ự c ầm tù c ủa nó. Điều hoàn toàn khoa h ọc là lo ại b ỏ m ọi thu ốc trước khi tham gia vào m ột nhóm - n ếu có th ể th ậm chí c ả nh ững thu ốc nh ư cà phê, chè, thu ốc lá, vì đấy c ũng là t ất c ả các cách thoát li. B ạn đã quan sát ch ưa? B ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy bị kích thích, b ạn l ập tức b ắt đầu hút thu ốc. Đấy là m ột cách để tránh bị kích thích; b ạn tr ở nên b ận tâm v ới vi ệc hút thu ốc. Th ực s ự đấy là thoái b ộ. Hút thu ốc làm cho b ạn l ại c ảm th ấy gi ống tr ẻ con - không lo nghĩ, không trách  nhi ệm - vì hút thu ốc ch ẳng là gì ngoài b ộ ng ực tượng trưng. Khói nóng bay lên đơn thu ần đưa b ạn tr ở l ại nh ững ngày khi b ạn được nuôi dưỡng b ằng b ầu s ữa m ẹ và dòng sữa nóng ch ảy vào: đầu vú bây gi ờ đã tr ở thành điếu thu ốc. Điếu thu ốc là đầu vú tượng trưng. Qua vi ệc thoái b ộ b ạn tránh trách nhi ệm và n ỗi đau c ủa vi ệc là người l ớn. Và đó là điều x ảy ra qua nhi ều nhi ều lo ại thu ốc. Con người hi ện đại nghi ện thu ốc, điều ch ưa bao gi ờ có trước đây, vì con người hi ện đại đang sống trong đau kh ổ l ớn lao. Không có thu ốc, không th ể nào s ống được trong nhi ều đau kh ổ đến th ế. Nh ững thu ốc đó t ạo ra rào ch ắn; chúng gi ữ b ạn nghi ện thu ốc, chúng không cho phép b ạn đủ nh ạy c ảm để bi ết cái đau c ủa b ạn. Điều đầu tiên ph ải làm là đóng c ửa l ại và dừng m ọi lo ại b ận bịu: xem ti vi, nghe đài, đọc sách. D ừng m ọi b ận bịu, vì cái đó n ữa c ũng là m ột lo ại thu ốc tinh t ế. Chỉ im lặng, hoàn toàn m ột mình. Th ậm chí đừng c ầu nguy ện, vì điều đó n ữa c ũng là thu ốc, b ạn đã tr ở thành b ận bịu, b ạn b ắt đầu nói v ới Thượng đế, b ạn b ắt đầu c ầu nguy ện, b ạn thoát li kh ỏi b ản thân mình. Atisha nói: là chính mình. Dù n ỗi đau v ề nó là gì và n ỗi kh ổ s ở v ề nó là gì, c ứ để nó nh ư th ế. Trước h ết kinh nghi ệm nó trong s ự m ạnh m ẽ toàn b ộ c ủa nó. Điều ấy s ẽ khó kh ăn, nó s ẽ đau lòng: b ạn có th ể b ắt đầu kêu khóc gi ống tr ẻ con, b ạn có th ể b ắt đầu l ăn l ộn trên sàn trong n ỗi đau sâu s ắc, thân th ể b ạn có th ể v ặn v ẹo. 

B ạn có th ể b ỗng nhiên tr ở nên nh ận bi ết r ằng n ỗi đau không chỉ trong tim, nó ở kh ắp trên thân th ể - r ằng đau ở kh ắp n ơi, r ằng cái đau đớn tràn kh ắp, r ằng toàn b ộ thân th ể b ạn ch ẳng có gì ngoài cái đau. N ếu b ạn có th ể kinh nghi ệm nó - điều này c ực kì quan tr ọng - b ắt đầu h ấp thu nó đi. Đừng ném nó đi. Nó là n ăng lượng quí giá, đừng ném nó đi. H ấp thu nó, u ống nó, ch ấp nh ận nó, đón chào nó, c ảm th ấy bi ết ơn nó. Và nói v ới mình, “L ần này mình không tránh nó, l ần này mình không bác b ỏ nó, l ần này mình không ném nó đi. L ần này mình sẽ u ống nó và đón nh ận nó nh ư vị khách. L ần này mình s ẽ tiêu hoá nó.” Có th ể m ất vài ngày để b ạn tiêu hoá được nó, nh ưng cái ngày nó x ảy ra, b ạn tình c ờ g ặp cánh c ửa mà th ực s ự sẽ mang b ạn đi xa, xa h ẳn. M ột cu ộc hành trình m ới đã b ắt đầu trong cu ộc đời b ạn, b ạn đang đi vào m ột lo ại con người m ới - vì ngay l ập tức, kho ảnh kh ắc b ạn ch ấp nh ận n ỗi đau mà không bác b ỏ đâu c ả, n ăng lượng c ủa nó và ph ẩm ch ất c ủa nó thay đổi. Nó không còn là n ỗi đau n ữa. Trong th ực t ế người ta chỉ đơn thu ần ng ạc nhiên, người ta không th ể tin vào nó, điếu ấy không th ể nào tin n ổi. Người ta không th ể nào tin r ằng đau kh ổ có th ể được bi ến đổi thành c ực l ạc, r ằng n ỗi đau có th ể tr ở thành vui v ẻ.78

Định tâm bên trong Không ai có thể tồn tại mà không có trung tâm. Trung tâm ấy phải không được tạo ra mà chỉ được khám phá lại. Điều bản chất là trung tâm, cái chính là bản tính của bạn, cái chính là hướng Thượng đế. Cá tính là chu vi, cái do xã hội vun trồng lên; nó không hướng Thượng đế. Nó là từ nuôi dưỡng, không phải từ bản chất.

 Abdullah 

M ột nhà huy ền môn Sufi, người duy trì được h ạnh phúc trong c ả cu ộc đời mình - ch ẳng ai th ấy ông b ất h ạnh c ả - ông ta bao gi ờ c ũng cười. Ông ta là người cười, toàn b ộ con người ông ta to ả ra hương c ủa l ễ h ội. Khi ông v ề già, khi ông s ắp ch ết - trên giường ch ết, ông v ẫn t ận hưởng cái ch ết; cười vui nh ộn - m ột đệ tử h ỏi ông, “Th ầy làm chúng tôi khó x ử. Bây gi ờ th ầy đang s ắp ch ết. Sao th ầy l ại cười? Có gì vui v ề điều đó? Chúng tôi c ảm th ấy bu ồn l ắm. Nhi ều l ần chúng tôi mu ốn h ỏi th ầy t ại sao th ầy ch ẳng bao gi ờ bu ồn trong cu ộc đời. Nh ưng bây gi ờ, đương đầu v ới cái ch ết, ít nh ất, người ta c ũng ph ải bu ồn. Th ầy v ẫn c ứ cười! Làm sao th ầy đảm đương được điều đó?” Và ông già tr ả l ời, “Manh m ối đơn gi ản thôi. Ta đã h ỏi th ầy ta. Ta đã t ới v ới th ầy khi còn là thanh niên; ta m ới chỉ mười b ẩy tu ổi, và đã kh ổ. Còn th ầy ta, già, b ẩy mươi, và ông ấy ng ồi dưới g ốc cây, c ứ cười ch ẳng nguyên c ớ gì. Không có ai khác, ch ẳng có gì x ảy ra, ch ẳng ai k ể chuy ện cười hay điều gì. Th ế mà ông ấy, c ứ cười hoài, ôm b ụng mà cười. R ồi ta h ỏi ông ấy, “Có chuy ện gì v ới th ầy v ậy? Th ầy điên hay làm sao th ế?” Ông ấy nói, “M ột hôm ta c ũng bu ồn nh ư ông đây. R ồi b ừng lên trong ta r ằng đấy là ch ọn l ựa c ủa ta, đấy là cu ộc đời ta.” “T ừ ngày đó, c ứ m ỗi sáng khi ta th ức d ậy, điều đầu tiên ta quy ết định, trước khi ta m ở m ắt, ta tự nói v ới mình, ‘Abdullah’ - đó là tên ta - mu ốn gì nào? Kh ổ? Vui? C ậu định ch ọn gì cho ngày hôm nay?” Và điều x ảy ra là ta bao gi ờ c ũng ch ọn vui.” Đấy là ch ọn l ựa. Th ử nó đi. Kho ảnh kh ắc đầu tiên vào bu ổi sáng khi b ạn tr ở nên nh ận bi ết r ằng gi ấc ng ủ đã qua, tự h ỏi mình, “Abdullah, l ại m ột ngày n ữa đây! ý mình th ế nào? Ch ọn kh ổ hay vui?” Và ai s ẽ ch ọn kh ổ? Và tại sao? Nó quá phi t ự nhiên - ít nh ất, người ta c ũng c ảm th ấy vui trong kh ổ, nh ưng c ả th ế n ữa b ạn c ũng đang ch ọn sung sướng, không ch ọn kh ổ.

Tìm ng ọn ngu ồn th ực Shiva nói: Khi vui v ẻ th ấy người b ạn đã lâu không gặp, th ấm vào vui v ẻ này. Khi b ạn th ấy m ột người b ạn và b ỗng nhiên c ảm th ấy vui v ẻ n ảy sinh trong tim b ạn, t ập trung vào vui v ẻ này. C ảm th ấy nó và tr ở thành nó, và g ặp người b ạn đó trong khi nh ận bi ết và tràn ng ập vui v ẻ. Để người b ạn đó chỉ ở ph ần ngo ại vi còn b ạn v ẫn ở trung tâm trong c ảm giác h ạnh phúc c ủa mình. Điều này có th ể được th ực hi ện trong nhi ều tình hu ống. M ặt tr ời m ọc, và b ỗng nhiên b ạn c ảm th ấy cái gì đó n ảy sinh bên trong b ạn. Th ế thì quên m ặt tr ời đi; để cho nó ở ph ần ngo ại vi. B ạn định tâm vào trong c ảm giác c ủa riêng mình v ề n ăng lượng n ảy sinh. Kho ảnh kh ắc b ạn nhìn vào nó, nó s ẽ lan to ả. Nó s ẽ tr ở thành toàn b ộ thân th ể b ạn, toàn b ộ con người b ạn. Và đừng chỉ là người quan sát nó; h ội nh ập vào nó đi. Có đôi l ần b ạn c ảm th ấy vui v ẻ, h ạnh phúc, phúc l ạc, nh ưng b ạn c ứ b ỏ l ỡ chúng b ởi vì b ạn tr ở nên định tâm vào đối th ể. B ất kì khi nào có vui v ẻ, b ạn đều c ảm th ấy r ằng nó đang đến từ bên ngoài. B ạn đã g ặp m ột người b ạn - t ất nhiên, dường nh ư là vui v ẻ đến từ người b ạn, từ vi ệc th ấy người đó. Đấy không ph ải là c ảnh ng ộ th ực t ại. 

Vui v ẻ bao gi ờ c ũng bên trong b ạ n. Người b ạn chỉ tr ở thành tình hu ống. Người b ạn đã giúp cho điều đó ló ra, đã giúp cho b ạn th ấy r ằng nó có đó. Và điều này, không chỉ x ảy ra cho vui v ẻ, mà cho m ọi th ứ: v ới gi ận d ữ, v ới bu ồn r ầu, v ới kh ổ s ở, v ới h ạnh phúc, v ới m ọi th ứ, nó là nh ư th ế. Người khác chỉ là tình hu ống trong đó m ọi th ứ ẩn kín trong b ạn được b ầy t ỏ. H ọ không ph ải là nguyên nhân; h ọ không gây ra điều gì đó trong b ạn. B ất kì cái gì x ảy ra, nó đều đang x ảy ra cho b ạ n. Nó bao gi ờ c ũng có đó; chính là vi ệc g ặp g ỡ v ới người b ạn này đã tr ở thành tình hu ống trong đó b ất kì cái gì bị d ấu kín đều ló ra công khai - ló ra từ ng ọn ngu ồn d ấu kín - nó đã tr ở thành rõ ràng, bi ểu l ộ. B ất kì khi nào điều này x ảy ra, c ứ duy trì định tâm trong c ảm giác bên trong, và th ế thì b ạn s ẽ có thái độ khác v ề m ọi th ứ trong cu ộc s ống. Ngay c ả v ới nh ững xúc động tiêu c ực, b ạn c ũng làm nh ư th ế này. Khi b ạn gi ận, đừng định tâm vào người đã làm phát sinh nó. Để cho người đó ở ph ần ngo ại vi. B ạn chỉ tr ở nên gi ận d ữ. C ảm th ấy gi ận d ữ trong s ự hoàn toàn c ủa nó; cho phép nó x ảy ra bên trong. Đừng h ợp lí hoá, đừng nói r ằng con người này đã t ạo ra nó. Đừng lên án người đó. Người đó chỉ tr ở thành tình hu ống. Và c ảm th ấy bi ết ơn v ới người đó r ằng người đó đã giúp cái gì đó v ốn ẩn kín nay ra công khai. Người đó đã đập vào b ạn ở đâu đó, và v ết thương đã ẩn kín ở đó. Bây gi ờ b ạn bi ết nó, cho nên tr ở thành v ết thương. V ới xúc động tiêu c ực hay tích c ực, v ới b ất kì xúc động nào, dùng điều này, và s ẽ có thay đổi l ớn lao trong b ạn. N ếu xúc động là tiêu c ực, b ạn s ẽ được tự do kh ỏi nó b ởi vi ệc nh ận bi ết r ằng nó đang ở bên trong b ạn. N ếu xúc động là tích c ực, b ạn s ẽ tr ở thành b ản thân xúc động đó. N ếu nó là vui v ẻ, b ạn s ẽ tr ở thành vui v ẻ. N ếu nó là gi ận d ữ, gi ận d ữ s ẽ tan bi ến. | | 11/10/97 -4 167 28/03/2010 - 84 168 Và đây là khác bi ệt gi ữa xúc động tích c ực và tiêu c ực: n ếu b ạn tr ở nên nh ận bi ết v ề xúc động nào đó, và b ởi vi ệc tr ở nên nh ận bi ết mà xúc động này tan bi ến đi, nó là tiêu c ực. N ếu b ởi vi ệc tr ở nên nh ận bi ết c ủa b ạn v ề xúc động nào đó mà r ồi b ạn tr ở thành xúc động đó, n ếu xúc động đó lan to ả và tr ở thành con người b ạn, nó là tích c ực. Nh ận bi ết v ận hành khác nhau trong c ả hai trường h ợp. N ếu đấy là xúc động độc h ại, b ạn được gi ảm nh ẹ v ề nó thông qua nh ận bi ết. N ếu nó là t ốt, phúc l ạc, c ực l ạc, b ạn tr ở thành m ột v ới nó. Nh ận bi ết làm sâu s ắc nó.

81 Trung tâm c ơn xoáy l ốc 

Shiva nói: Trong tâm tr ạng c ực kì ham mu ốn, đừng bị xáo động. Khi ham mu ốn cu ốn hút b ạn, b ạn bị xáo động. T ất nhiên, điều đó là tự nhiên. Ham mu ốn cu ốn hút b ạn, th ế thì tâm trí b ạn b ắt đầu dao động và nhi ều g ợn sóng c ứ ti ếp n ối trên b ề m ặt. Ham mu ốn kéo b ạn vào đâu đó trong tương lai; quá kh ứ thúc đẩy b ạn vào đâu đó trong tương lai. B ạn bị xáo động: b ạn không tho ải mái. Do đó ham mu ốn là ‘c ăn b ệnh’. L ời kinh này nói, “Trong tâm tr ạng c ực kì ham mu ốn, đừng bị xáo động.” Nh ưng làm sao mà yên tĩnh được? Ham mu ốn có nghĩa là xáo động, cho nên làm sao l ại yên tĩnh được - và trong kho ảnh kh ắc c ực kì ham mu ốn đó! B ạn s ẽ ph ải làm th ực nghi ệm nào đó; chỉ có th ế thì b ạn m ới hi ểu được điều này nghĩa là gì. B ạn đang gi ận d ữ; c ơn gi ận cu ốn hút b ạn. B ạn nh ất th ời điên lên, bị nó ám ảnh: b ạn không còn ý th ức n ữa. B ỗng nhiên nh ớ đừng bị xáo động - dường nh ư b ạn đang gi ũ b ỏ. Bên trong, tr ở thành tr ần trụi, tr ần trụi kh ỏi c ơn gi ận, tr ở nên được trút b ỏ. C ơn gi ận s ẽ có đó, nh ưng bây gi ờ b ạn có m ột điểm bên trong b ạn mà không bị xáo động. B ạn s ẽ bi ết r ằng c ơn gi ận v ẫn còn đó trên ph ần ngo ại vi. Gi ống nh ư c ơn s ốt, nó có đó. Ph ần ngo ại vi dao động; | | 11/10/97 -4 169 28/03/2010 - 85 170 ph ần ngo ại vi xáo động, nh ưng b ạn có th ể nhìn vào nó. N ếu b ạn có th ể nhìn vào nó, b ạn s ẽ không bị xáo động. Tr ở thành nhân ch ứng cho nó, và b ạn s ẽ không bị xáo động. Điểm yên tĩnh này là tâm trí nguyên thu ỷ c ủa b ạn. Tâm trí nguyên thu ỷ không th ể bị xáo động được; nó ch ưa bao gi ờ xáo động c ả. Nh ưng b ạn ch ưa bao gi ờ nhìn vào nó c ả. Khi c ơn gi ận có đó, b ạn tr ở nên đồng nh ất v ới c ơn gi ận. B ạn quên m ất r ằng c ơn gi ận là cái gì đó khác h ơn b ạn. B ạn tr ở thành m ột v ới nó, và b ạn b ắt đầu hành động qua nó, b ạn b ắt đầu làm điều gì đó qua nó. Có th ể làm được hai điều. Trong c ơn gi ận b ạn s ẽ b ạo hành v ới ai đó, v ới đối th ể c ủa gi ận d ữ c ủa b ạn. 

Th ế thì b ạn đã chuy ển sang người khác. C ơn gi ận đứng gi ữa b ạn và người khác. Tôi đây, c ơn gi ận kia, và b ạn kia - đối th ể c ủa c ơn gi ận. T ừ c ơn gi ận tôi có th ể đi theo hai hướng. Ho ặc tôi có th ể đi vào b ạn: th ế thì b ạn tr ở thành trung tâm c ủa ý th ức, đối th ể c ủa c ơn gi ận c ủa tôi. Th ế thì tâm trí tôi tr ở nên t ập trung vào b ạn, người đã xúc ph ạm tôi. Đây là m ột cách mà b ạn có th ể đi từ c ơn gi ận. Còn có m ột cách n ữa: b ạn có th ể đi vào chính mình. B ạn không chuy ển vào người mà b ạn c ảm th ấy đã gây ra c ơn gi ận. B ạn đi vào người c ảm th ấy đang gi ận; b ạn chuy ển vào ch ủ th ể và không đi vào đối th ể. Thông thường, chúng ta c ứ đi vào đối th ể. N ếu b ạn đi vào đối th ể, ph ần b ụi b ặm c ủa tâm trí b ạn s ẽ bị xáo động, và b ạn s ẽ c ảm th ấy, “Mình đang bị xáo động.” N ếu b ạn đi vào bên trong trung tâm c ủa con người riêng c ủa mình, b ạn s ẽ có th ể th ấy r ằng ph ần b ụi b ặm c ủa tâm trí bị xáo động, nh ưng “mình không bị xáo động.” Và b ạn có th ể th ực nghi ệm điều này v ới b ất kì ham mu ốn nào, b ất kì xáo động nào. Ham mu ốn d ục đến cho tâm trí b ạn; toàn b ộ thân th ể b ạn bị nó ám ảnh: b ạn có th ể chuy ển vào đối th ể d ục, đối th ể c ủa ham mu ốn c ủa b ạn. Đối th ể có th ể có đó, nó có th ể không có đó. B ạn có th ể chuy ển vào đối th ể c ả trong tưởng tượng n ữa, nh ưng th ế thì b ạn s ẽ nh ận được còn nhi ều xáo động h ơn. B ạn càng đi xa kh ỏi trung tâm c ủa mình, b ạn l ại càng tr ở nên bị xáo động nhi ều h ơn. Th ực tế, kho ảng cách và xáo động bao gi ờ c ũng tỉ l ệ v ới nhau. 

B ạn càng ở xa v ới trung tâm c ủa mình, b ạn l ại càng xáo động h ơn; b ạn càng ở g ần trung tâm đó h ơn, b ạn càng ít bị xáo động h ơn. N ếu b ạn chỉ ở t ại trung tâm đó, không có xáo động. Trong xoáy l ốc, có m ột trung tâm yên tĩnh - trong xoáy l ốc c ủa gi ận d ữ, xoáy l ốc c ủa d ục, xoáy l ốc c ủa b ất kì ham mu ốn nào. Ngay trong trung tâm này, không có xoáy l ốc, và xoáy l ốc không th ể t ồn t ại mà không có trung tâm im l ặng này. Gi ận d ữ c ũng không th ể t ồn t ại mà không có cái gì đó bên trong b ạn vượt ra ngoài c ơn gi ận. Nh ớ l ấy điều này: ch ẳng cái gì có th ể t ồn t ại mà không có cái đối l ập c ủa nó. Cái đối l ập c ần có đấy. Không có cái đối l ập, không th ể có nó t ồn t ại được. N ếu không có trung tâm trong b ạn v ẫn còn b ất động, không chuy ển động nào có th ể có đó được. N ếu không có trung tâm trong b ạn v ẫn còn không bị xáo động, yên tĩnh nào có th ể x ảy ra cho b ạn được. Phân tích điều này và quan sát điều này đi. N ếu không có trung tâm tuy ệt đối yên tĩnh trong b ạn, làm sao b ạn có th ể c ảm th ấy r ằng b ạn bị xáo động? B ạn c ần m ột cái so sánh. B ạn c ần hai điểm để so sánh. Gi ả s ử m ột người bị ốm: người đó c ảm th ấy ốm vì đâu đó bên trong người đó, m ột điểm, m ột trung tâm tuy ệt  đối m ạnh kho ẻ đang t ồn t ại. Đó là lí do t ại sao người đó có th ể so sánh được. 

B ạn nói r ằng đầu b ạn đau: làm sao b ạn bi ết được v ề cái đau này, cái đau đầu này? N ếu b ạn c ứ bị đau đầu mãi, b ạn không th ể bi ết được nó. B ạn ph ải là ai đó khác, cái gì đó khác - người quan sát, nhân ch ứng, người có th ể nói, “Đầu tôi đau.” L ời kinh này nói, “Trong tâm tr ạng c ực kì ham mu ốn, đừng bị xáo động.” B ạn có th ể làm gì nào? Kĩ thu ật này không ph ải là để kìm nén. Kĩ thu ật này không nói r ằng khi có c ơn gi ận, kìm nén nó và duy trì không bị xáo độngkhông! N ếu b ạn kìm nén, b ạn s ẽ t ạo ra nhi ều xáo động h ơn. N ếu giân dữ có đó, nó s ẽ làm g ấp đôi xáo động. Khi gi ận d ữ có đó, đóng c ửa l ại, thi ền v ề gi ận d ữ, cho phép gi ận d ữ có đó. B ạn v ẫn còn không bị xáo động, và đừng kìm nén nó. Kìm nén, d ễ; b ầy t ỏ c ũng d ễ. Chúng ta làm c ả hai. Chúng ta b ầy t ỏ n ếu tình hu ống cho phép, và n ếu điều đó là thu ận ti ện và không nguy hi ểm cho b ạn. N ếu b ạn có th ể gây h ại người khác và người khác không th ể làm h ại b ạn được, b ạn s ẽ b ầy t ỏ gi ận d ữ. N ếu nó là nguy hi ểm, n ếu người khác có th ể h ại b ạn thêm n ữa, n ếu ông ch ủ hay b ất kì ai b ạn đang gi ận m ạnh h ơn b ạn, b ạn s ẽ kìm nén nó. B ầy t ỏ và kìm nén là d ễ: ch ứng ki ến m ới khó. Ch ứng ki ến không là c ả hai điều này. Nó không kìm nén, nó không b ầy t ỏ. Nó là không b ầy t ỏ vì b ạn không b ầy t ỏ nó thành đối th ể c ủa gi ận d ữ. Nó không bị kìm nén n ữa. B ạn cho phép nó được b ầy t ỏ - được b ầy t ỏ trong chân không. B ạn đang thi ền v ề nó. Đứng trước t ấm gương và b ầy t ỏ gi ận d ữ c ủa mình - và là nhân ch ứng cho nó. B ạn đang m ột mình, cho nên b ạn có th ể thi ền v ề nó. Làm b ất kì điều gì b ạn mu ốn làm nh ưng trong chân không. N ếu b ạn mu ốn đánh ai đó, đánh vào không trung đi. N ếu b ạn mu ốn cáu gi ận, cáu gi ận đi; n ếu b ạn mu ốn kêu gào, kêu gào đi. 

Nh ưng làm điều đó m ột mình, và nh ớ b ản thân b ạn là m ột điểm đang th ấy t ất c ả nh ững điều này, v ở kịch này. Th ế thì nó s ẽ tr ở thành v ở kịch tâm lí, và b ạn có th ể cười vào nó và nó s ẽ là vi ệc thanh tâm sâu s ắc cho b ạn. Sau đó b ạn s ẽ c ảm th ấy nh ẹ b ớt v ề nó - và không chỉ có nh ẹ b ớt v ề nó: b ạn s ẽ thu được cái gì đó qua nó. B ạn s ẽ chín ch ắn lên; trưởng thành sẽ t ới v ới b ạn. Và bây gi ờ b ạn s ẽ bi ết r ằng ngay c ả khi b ạn đang gi ận d ữ v ẫn có m ột trung tâm bên trong b ạn không bị xáo động. Bây gi ờ c ố khám phá trung tâm này ra ngày m ột nhi ều h ơn, và c ũng d ễ dàng khám phá ra nó trong ham mu ốn. Kĩ thu ật này có th ể r ất có ích, và nhi ều ích l ợi còn có th ể x ảy ra cho b ạn qua nó. Nh ưng nó c ũng khó b ởi vì khi b ạn tr ở nên bị xáo động, b ạn quên h ết m ọi th ứ. B ạn có th ể quên r ằng b ạn ph ải thi ền. Th ế thì th ử nó theo cách này này: đừng đợi cho đến lúc c ơn gi ận x ảy ra cho b ạn. Đừng đợi cho đến kho ảnh kh ắc đó! Đóng c ửa phòng b ạn l ại, và nghĩ v ề kinh nghi ệm gi ận d ữ quá kh ứ nào đó khi b ạn đã phát điên. Nh ớ l ại nó, di ễn l ại nó. Điều đó s ẽ d ễ dàng cho b ạn. Di ễn l ại nó l ần n ữa; làm l ại nó l ần n ữa; s ống l ại nó. Đừng chỉ nh ớ đến nó: s ống l ại nó. Nh ớ r ằng ai đó đã xúc ph ạm b ạn và nh ớ điều v ừa được nói và cách b ạn ph ản ứng l ại người đó. Ph ản ứng lại, đóng kịch l ại. Vi ệc di ễn l ại cái gì đó này từ quá kh ứ s ẽ có tác d ụng nhi ều l ắm. 

M ọi người đều mang s ẹo trong tâm trí mình, nh ững v ết thương ch ưa lành. N ếu b ạn di ễn l ại chúng, b ạn  sẽ được nh ẹ gánh. N ếu b ạn có th ể tr ở l ại quá kh ứ và làm điều gì đó v ẫn còn dang d ở, b ạn s ẽ được nh ẹ gánh kh ỏi quá kh ứ. Tâm trí b ạn s ẽ tr ở thành tươi t ắn h ơn; l ớp b ụi b ặm s ẽ bị th ổi đi. Nh ớ đến cái gì đó trong quá kh ứ c ủa b ạn mà b ạn c ảm th ấy v ẫn còn bị treo ở đó. B ạn đã mu ốn gi ết ai đó, b ạn đã mu ốn yêu ai đó, đã mu ốn th ế này th ế khác, và điều đó v ẫn còn dang d ở. Điều dang d ở đó c ứ l ởn v ởn quanh tâm trí nh ư đám mây. “Trong tâm tr ạng c ực kì ham mu ốn, không bị xáo động.” Gurdjieff r ất hay dùng kĩ thu ật này. Ông đã t ạo ra nh ững tình hu ống, nh ưng để t ạo ra tình hu ống, c ần có trường h ọc. B ạn không th ể th ực hi ện m ột mình được. Gurdjieff có m ột trường nh ỏ ở Fontainebleau, và ông là người đốc công. Ông bi ết cách t ạo ra tình hu ống. B ạn s ẽ vào m ột phòng n ơi m ột nhóm đang ng ồi, và điều gì đó s ẽ được làm để cho b ạn tr ở nên gi ận d ữ. 

Và nó s ẽ được làm m ột cách tự nhiên đến m ức b ạn ch ẳng bao gi ờ hình dung rằng tình hu ống nào đó đang được t ạo ra cho b ạn. Nh ưng đấy là m ưu chước. Ai đó s ẽ xúc ph ạm b ạn b ằng cách nói điều gì đó, còn b ạn s ẽ bị xáo động. R ồi m ọi người s ẽ hùa thêm cho vi ệc xáo động và b ạn s ẽ tr ở thành điên khùng. Và khi b ạn đã t ới đúng điểm b ạn có th ể bùng phát, Gurdjieff s ẽ hô lên, “Nh ớ l ấy! Duy trì không xáo động!” B ạn có th ể làm được. Gia đình b ạn có th ể tr ở thành trường h ọc; b ạn có th ể giúp l ẫn nhau. B ạn bè có th ể tr ở thành trường h ọc và h ọ có th ể giúp l ẫn nhau. B ạn có th ể quy ết định v ới gia đình mình. Toàn b ộ gia đình có th ể quy ết định r ằng bây gi ờ tình hu ống c ần ph ải được t ạo ra cho người b ố hay người m ẹ, và r ồi toàn b ộ gia đình cùng ph ối h ợp để t ạo ra tình hu ống. Khi người b ố hay người m ẹ đã thành hoàn toàn phát điên, m ọi người b ắt đầu cười và nói, “gi ữ yên tĩnh hoàn toàn.” 

B ạn có th ể giúp l ẫn nhau, và kinh nghi ệm này th ật kì di ệu. M ột khi b ạn bi ết tới trung tâm bình th ản bên trong b ạn trong tình hu ống nóng b ỏng, b ạn không th ể quên được nó. Và th ế thì trong b ất kì tình hu ống nóng b ỏng nào b ạn c ũng có th ể nh ớ đến nó, giành l ại nó, thu l ại nó. Ở phương Tây bây gi ờ m ột kĩ thu ật, kĩ thu ật ch ữa b ệnh, đang được dùng: nó được g ọi là “kịch tâm lí.” Nó có ích, và nó c ũng d ựa trên kĩ thu ật tựa nh ư th ế này. Trong kịch tâm lí b ạn chỉ di ễn l ại, b ạn chỉ ch ơi trò ch ơi. Ban đầu nó là trò ch ơi, nh ưng ch ẳng chóng, ch ầy b ạn tr ở thành bị ám ảnh. Và khi b ạn tr ở nên bị ám ảnh, tâm trí b ạn b ắt đầu v ận hành, vì tâm trí b ạn và thân th ể b ạn v ận hành tự động. Chúng v ận hành tự động! Cho nên n ếu b ạn th ấy m ột ngh ệ sĩ đóng vai trong v ở kịch tâm lí, người, trong tình hu ống gi ận d ữ, th ực s ự tr ở nên gi ận d ữ, b ạn có th ể nghĩ r ằng người đó đơn thu ần đang di ễn kịch, nh ưng không ph ải nh ư v ậy. Người đó có th ể th ực s ự đã tr ở thành gi ận d ữ; lúc này không còn là đóng kịch chút nào n ữa. 

Người đó bị ám ảnh b ởi ham mu ốn, b ởi xáo động, b ởi c ảm giác, b ởi tâm tr ạng, và n ếu người đó th ực s ự bị ám ảnh, chỉ có th ế thì vi ệc đóng kịch c ủa người đó m ới có v ẻ th ực. Thân th ể b ạn không th ể nào bi ết được li ệu b ạn đang đóng kịch hay li ệu b ạn đang làm điều đó th ực. B ạn có th ể đã quan sát b ản thân mình vào lúc nào đó trong cu ộc s ống mà b ạn chỉ đóng kịch là gi ận dữ thôi, còn b ạn, không bi ết khi nào c ơn gi ận tr ở thành th ực. Hay, b ạn chỉ đóng kịch và b ạn không c ảm th ấy d ục: b ạn đóng kịch v ới v ợ b ạn hay v ới b ạn gái b ạn, hay v ới ch ồng b ạn, và r ồi b ỗng nhiên nó tr ở thành th ật. Thân th ể n ắm quy ền. Thân th ể có th ể bị l ừa. Thân th ể không bi ết li ệu điều đó là th ực hay không th ực, đặc bi ệt v ới dục. N ếu b ạn tưởng tượng v ề nó, thân th ể b ạn nghĩ nó là th ực. M ột khi b ạn b ắt đầu làm điều gì đó, thân th ể nghĩ điều đó là th ực và nó b ắt đầu c ư x ử theo cách th ực s ự. Kịch tâm lí là kĩ thu ật dựa trên nh ững phương pháp nh ư v ậy. 

B ạn không gi ận d ữ: b ạn đơn thu ần đóng vai gi ận d ữ - và r ồi b ạn đi vào trong nó. Nh ưng kịch tâm lí đẹp vì b ạn bi ết r ằng b ạn đơn thu ần chỉ di ễn kịch. Và r ồi ở ngo ại vi gi ận d ữ tr ở thành th ực, và chỉ đứng sau nó mà b ạn được d ấu kín và nhìn vào nó. Bây gi ờ b ạn bi ết r ằng b ạn không bị xáo động, nh ưng gi ận d ữ có đó, xáo động có đó. Xáo động có đó, và xáo động l ại không có đó. C ảm giác v ề hai l ực này đang làm vi ệc đồng th ời cho b ạn siêu vi ệt lên, và th ế thì trong gi ận d ữ th ực b ạn c ũng c ảm th ấy nó, b ạn có th ể c ảm th ấy nó trong tình hu ống th ực n ữa. Dùng kĩ thu ật này đi. Điều này s ẽ làm thay đổi cu ộc s ống b ạn hoàn toàn. M ột khi b ạn bi ết cách v ẫn còn yên tĩnh, th ế gi ới s ẽ không kh ổ v ới b ạn n ữa. Th ế thì ch ẳng có gì có th ể t ạo ra b ất kì l ẫn l ộn nào trong b ạn, ch ẳng cái gì có th ể làm t ổn thương được b ạn, th ực th ế. Bây gi ờ không còn đau kh ổ cho b ạn, và m ột khi b ạn bi ết v ề nó, b ạn c ũng có th ể làm điều khác n ữa. M ột khi b ạn có th ể tách trung tâm c ủa b ạn ra kh ỏi ngo ại vi, b ạn có th ể th ực hi ện được nó. M ột khi trung tâm được tách ra hoàn toàn, n ếu b ạn có th ể v ẫn còn yên tĩnh trong giân dữ, trong ham mu ốn, b ạn có th ể đùa v ới ham mu ốn, v ới gi ận d ữ, v ới xáo động. Kĩ thu ật này được dùng để t ạo ra c ảm giác v ề hai c ực điểm bên trong b ạn. Chúng có đó: hai c ực đối l ập có đó. M ột khi b ạn tr ở nên nh ận bi ết v ề các c ực này, l ần đầu tiên b ạn tr ở nên làm ch ủ được chính mình. 

Ngoài ra, người khác là ch ủ c ủa chính b ạn; b ạn chỉ là nô l ệ. V ợ b ạn bi ết, con b ạn bi ết, b ố b ạn bi ết, b ạn c ủa b ạn bi ết r ằng b ạn có th ể bị xô đẩy và lôi kéo. B ạn có th ể bị xáo động, b ạn có th ể bị làm cho h ạnh phúc hay b ất h ạnh. N ếu ai đó khác có th ể làm cho b ạn h ạnh phúc và b ất h ạnh, b ạn không ph ải là người ch ủ. B ạn chỉ là nô l ệ. Người kia có ảnh hưởng. Chỉ b ằng m ột c ử chỉ thôi, người đó có th ể làm cho b ạn thành b ất h ạnh; chỉ m ột n ụ cười nh ỏ người đó có th ể làm cho b ạn h ạnh phúc. Cho nên b ạn chỉ có bi ết ơn ai đó khác; người khác có th ể làm b ất kì cái gì cho b ạn. Và n ếu điều này là tình hu ống, t ất c ả m ọi ph ản ứng c ủa b ạn chỉ đơn thu ần là ph ản ứng, không ph ải là hành động. Tri th ức v ề trung tâm hay n ền t ảng trong trung tâm này làm cho b ạn thành người ch ủ. Ngoài ra b ạn là nô l ệ, và nô l ệ cho bi ết bao người - không chỉ cho m ột ông ch ủ mà cho nhi ều ông ch ủ. M ọi th ứ đều thành ông ch ủ, còn b ạn thành nô l ệ cho toàn b ộ v ũ trụ. Hi ển nhiên b ạn s ẽ trong r ắc r ối. V ới bi ết bao ông ch ủ nh ư th ế, kéo b ạn đi theo bi ết bao hướng và chi ều, b ạn ch ẳng bao gi ờ th ống nh ất được; b ạn không ph ải là m ột đơn vị. Và bị kéo đi theo bao nhiêu hướng nh ư v ậy, b ạn là trong đau kh ổ. Chỉ người ch ủ c ủa chính mình m ới có th ể siêu vi ệt lên trên đau kh ổ.

C ảm th ấy ‘tôi đây ’ Shiva nói: Ôi, người có con m ắt hoa sen, s ự dịu dàng c ủa vi ệc động ch ạm, khi hát, nhìn, n ếm, nh ận bi ết b ạn có đấy và phát hi ện ra cái s ống mãi. Kĩ thu ật này nói khi làm b ất kì điều gì - hát, nhìn, n ếm - nh ận bi ết r ằng b ạn có đấy và phát hi ện ra cái s ống mãi: và phát hi ện bên trong b ản thân b ạn dòng ch ảy, n ăng lượng, cu ộc s ống, cái s ống mãi. Nh ưng chúng ta không nh ận bi ết v ề b ản thân mình. Gurdjieff hay dùng vi ệc tự nh ớ nh ư m ột kĩ thu ật c ơ s ở ở phương Tây. 

T ự nh ớ được d ẫn ra từ l ời kinh này. Toàn b ộ h ệ th ống c ủa Gurdjieff đều d ựa trên l ời kinh này: nh ớ tới b ản thân b ạn, dù b ạn đang làm b ất kì cái gì. Điều này là r ất khó. Nó trông có v ẻ d ễ, nh ưng b ạn s ẽ c ứ quên hoài. Ngay c ả trong ba hay b ốn giây thôi b ạn c ũng không th ể nh ớ được chính mình. B ạn s ẽ có c ảm giác r ằng b ạn đang nh ớ, r ồi b ỗng nhiên b ạn l ại chuy ển sang ý nghĩ khác nào đó. Ngay c ả v ới ý nghĩ này r ằng “Thôi được, mình đang nh ớ v ề chính mình,” b ạn c ũng l ỡ, vì ý nghĩ này không ph ải là tự nh ớ. Trong tự nh ớ s ẽ không có suy nghĩ; b ạn s ẽ hoàn toàn tr ống r ỗng. Và tự nh ớ không ph ải là quá trình tâm trí. Nó không ph ải là b ạn nói, “Có, tôi đây.” Khi nói “Có, tôi đây” b ạn đã l ỡ. Đây là v ấn đề tâm trí; đây là quá trình tâm trí; “tôi đây.” C ảm th ấy “tôi đây,” không ph ải theo l ời “tôi đây.” Đừng nói. Chỉ c ảm th ấy r ằng b ạn có đấy. Đừng nghĩ. C ảm thôi! Th ử điều đó đi. Khó đấy, nh ưng n ếu b ạn c ứ b ền bỉ, nó x ảy ra. Trong khi bước đi, nh ớ b ạn có đấy, và c ảm th ấy con người b ạn, không ý nghĩ nào, không ý tưởng nào. Chỉ c ảm th ấy. Tôi ch ạm vào tay b ạn hay tôi đặt tay tôi lên đầu b ạn: đừng nói thành l ời. Chỉ c ảm th ấy cái ch ạm đó, và trong c ảm giác đó c ảm th ấy không chỉ là cái ch ạm, mà c ảm th ấy c ả người được ch ạm n ữa. Th ế thì tâm th ức c ủa b ạn tr ở thành m ũi tên hai đầu. B ạn đang bước dưới cây c ối: cây có đấy, làn gió tho ảng có đấy, m ặt tr ời đang lên. Đây là th ế gi ới t ất c ả quanh b ạn; b ạn đang nh ận bi ết v ề nó. Đứng m ột ch ốc và b ỗng nhiên nh ớ r ằng b ạn có đấy, nh ưng không nói thành lời. Chỉ c ảm th ấy r ằng b ạn có đấy. C ảm giác không thành lời này, cho dù chỉ có trong m ột kho ảnh kh ắc, c ũng s ẽ cho b ạn m ột thoáng nhìn - m ột thoáng nhìn c ủa cái th ực. 

Chỉ m ột kho ảnh kh ắc thôi b ạn được ném tr ở l ại v ới trung tâm c ủa con người mình. B ạn đang ở ngoài t ấm gương; b ạn đã siêu vi ệt trên th ế gi ới c ủa ph ản x ạ; b ạn là s ự t ồn tại. Và b ạn có th ể làm điều đó b ất kì lúc nào. Không c ần b ất kì không gian hay th ời gian đặc bi ệt nào. Và b ạn không th ể nói, “tôi không có th ời gian.” Khi ăn b ạn có th ể làm điều đó, khi t ắm b ạn có th ể làm điều đó, khi đi hay ng ồi b ạn có th ể làm điều đó - b ất kì lúc nào. B ạn đang làm gì c ũng ch ẳng thành v ấn đề, b ạn có th ể b ỗng nhiên nh ớ l ại chính mình, và th ế thì c ố ti ếp tục thoáng nhìn đó v ề con người b ạn. 

Điều ấy s ẽ khó kh ăn đấy. Kho ảnh kh ắc này b ạn s ẽ c ảm th ấy có đấy, kho ảnh kh ắc ti ếp b ạn s ẽ chuy ển đi xa. Ý nghĩ nào đó s ẽ đi vào, ý nghĩ nào đó s ẽ t ới v ới b ạn, và b ạn  sẽ tr ở nên dính líu vào trong ý nghĩ này. Nh ưng đừng bu ồn và đừng th ất v ọng. Điều này là nh ư v ậy đấy vì nhi ều ki ếp s ống chúng ta đã quan tâm t ới ng ẫm nghĩ này. Điều này đã tr ở thành c ơ ch ế ki ểu người máy. L ập tức, m ột cách tự động, chúng ta bị ném ngay vào ng ẫm nghĩ. Nh ưng n ếu chỉ m ột kho ảnh kh ắc b ạn có thoáng nhìn, th ế c ũng đủ cho vi ệc b ắt đầu. Và t ại sao th ế là đủ? Vì b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ có được hai kho ảnh kh ắc nh ư th ế cùng lúc đâu. Chỉ m ột kho ảnh kh ắc, bao gi ờ c ũng có v ới b ạn. Và n ếu b ạn có th ể có m ột thoáng nhìn cho m ột kho ảnh kh ắc thôi, b ạn có th ể còn l ại trong nó. Chỉ n ỗ l ực là c ần thi ết - n ỗ l ực liên tục là c ần thi ết. Tôi là ai? Gurdjieff đã th ử từ phương này. Th ử nh ớ b ạn có đấy. Raman Maharshi th ử từ m ột phương pháp khác. Ông ấy đã làm điều đó thành vi ệc thi ền để h ỏi, để h ỏi, “Tôi là ai?” Và b ạn đừng tin vào b ất kì câu tr ả l ời nào mà tâm trí có th ể đưa ra. Tâm trí s ẽ nói, “Mình đang h ỏi điều vô nghĩa gì th ế này? Mình là th ế này, mình là th ế n ọ, mình là đàn ông, mình là đàn bà, là người có giáo dục hay vô giáo d ục, gi ầu hay nghèo.” Tâm trí s ẽ cung c ấp câu tr ả l ời, nh ưng c ứ h ỏi mãi. Đừng ch ấp nh ận b ất kì câu tr ả l ời nào vì m ọi câu tr ả l ời do tâm trí đưa ra c ũng đều sai c ả. Chúng b ắt ngu ồn từ ph ần không th ật c ủa b ạn. Chúng đến từ l ời nói, chúng đến từ kinh sách, chúng đến từ hu ấn luy ện, chúng đến từ xã h ội, chúng đến từ người khác. C ứ h ỏi mãi. 

Để m ũi tên v ề “Tôi là ai?” được th ấm ngày càng sâu. M ột kho ảnh kh ắc s ẽ t ới khi không còn câu h ỏi nào đến n ữa. Đó là kho ảnh kh ắc đúng. Bây gi ờ b ạn đang g ần v ới câu tr ả l ời. Khi không câu tr ả l ời nào t ới, b ạn đang g ần v ới câu tr ả l ời vì tâm trí đang tr ở nên im l ặng - hay, b ạn đã đi xa kh ỏi tâm trí. Khi s ẽ không còn câu tr ả l ời và chân không s ẽ được t ạo ra t ất c ả quanh b ạn, vi ệc h ỏi c ủa b ạn s ẽ có v ẻ vô lí. B ạn đang h ỏi ai đây? Ch ẳng có ai tr ả l ời b ạn c ả. B ỗng nhiên, ngay c ả vi ệc h ỏi c ũng d ừng l ại. V ới vi ệc h ỏi, ph ần cu ối cùng c ủa tâm trí đã tan bi ến vì câu h ỏi này cũng là của tâm trí. Cả hai đã tan biến, cho nên bây giờ bạn có đấy. Thử điều này đi. Có mọi khả năng, nếu bạn cứ bền bỉ, rằng kĩ thuật này có thể cho bạn một thoáng nhìn vào cái thực - và cái thực là cái sống mãi.83

T ới chính trung tâm c ủa con người Shiva nói: Từng th ứ đều được c ảm nh ận qua hi ểu bi ết. Cái ta sáng lên trong không gian qua hi ểu bi ết. Cảm nh ận m ột người nh ư người bi ết và cái được bi ết. B ất kì khi nào b ạn bi ết điều gì đó, đấy là bi ết qua hi ểu bi ết. S ự v ật đến v ới tâm trí b ạn thông qua kh ả n ăng c ủa tri th ức. B ạn nhìn vào đoá hoa. B ạn bi ết đây là hoa h ồng. Hoa h ồng có đó và b ạn ở bên trong. Cái gì đó từ b ạn đến v ới hoa h ồng, cái gì đó từ b ạn được phóng chi ếu lên hoa h ồng. N ăng lượng nào đó từ b ạn đi ra, đến v ới hoa h ồng, lấy hình d ạng, m ầu s ắc và mùi vị c ủa nó, r ồi quay l ại và báo cho b ạn r ằng đây là hoa h ồng. M ọi tri th ức, b ất kì điều gì b ạn bi ết, đều l ộ ra qua kh ả n ăng hi ểu bi ết. Hi ểu bi ết là kh ả n ăng c ủa b ạn. Tri th ức được thu th ập qua kh ả n ăng này. Nh ưng hi ểu bi ết c ũng làm l ộ ra hai điều: cái được bi ết và người bi ết. B ất kì khi nào b ạn đang bi ết hoa h ồng, tri th ức c ủa b ạn chỉ là m ột n ửa n ếu b ạn quên đi người bi ết, người đang bi ết nó. Cho nên trong khi bi ết đến hoa h ồng, có ba điều: hoa h ồng - cái được bi ết t ới; người bi ết - b ạn; và m ối quan h ệ gi ữa hai điều này - tri th ức. 

Cho nên tri th ức có th ể được phân chia thành ba điều: người bi ết, cái được bi ết và hi ểu bi ết. Hi ểu bi ết gi ống nh ư cây c ầu gi ữa hai điều kia - ch ủ th ể và đối th ể. Thông thường tri th ức c ủa b ạn chỉ l ộ ra cái được bi ết; người bi ết v ẫn còn ch ưa l ộ ra. Thông thường tri th ức c ủa b ạn là m ũi tên m ột đầu: nó tr ỏ vào hoa h ồng nh ưng nó ch ẳng bao gi ờ tr ỏ vào b ạn c ả. Ch ừng nào nó còn ch ưa b ắt đầu tr ỏ vào b ạn, tri th ức đó cho b ạn bi ết đến th ế gi ới nh ưng nó không cho b ạn bi ết đến chính b ản thân b ạn. T ất c ả các kĩ thu ật thi ền đều để làm l ộ ra người bi ết. George Gurdjieff hay dùng m ột kĩ thu ật đặc bi ệt gi ống th ế này. Ông g ọi nó là tự nh ớ. Ông nói r ằng b ất kì khi nào b ạn bi ết điều gì đấy, bao gi ờ c ũng nên nh ớ đến người bi ết. Đừng quên điều đó trong đối th ể. Nh ớ đến ch ủ th ể. Ngay bây gi ờ b ạn đang nghe tôi. Khi b ạn nghe tôi, b ạn có th ể nghe theo hai cách. M ột: tâm trí b ạn có th ể t ập trung vào tôi - th ế thì b ạn quên m ất người nghe. Th ế thì di ễn gi ả được bi ết t ới nh ưng thính gi ả l ại bị quên m ất. Gurdjieff nói r ằng trong khi l ắng nghe, bi ết đến di ễn gi ả và c ũng bi ết t ới c ả thính gi ả n ữa. Tri th ức c ủa b ạn ph ải là m ũi tên hai đầu, tr ỏ t ới hai điểm - người bi ết và cái được bi ết. Nó ph ải không chỉ bay theo m ột chi ều hướng tới đối th ể. Nó ph ải bay đồng th ời theo hai hướng - cái được bi ết và người bi ết. 

Điều này ông ấy g ọi là tự nh ớ. Ph ật g ọi nó là samyak smriti - chính tâm. Ông ấy nói rằng tâm trí b ạn không ph ải là chính tâm n ếu nó chỉ bi ết m ột điểm. Nó ph ải bi ết c ả hai điểm. Và th ế thì điều di ệu kì x ảy ra: n ếu b ạn nh ận bi ết được c ả cái được bi ết và người bi ết, b ỗng nhiên b ạn tr ở thành cái th ứ ba - b ạn  ch ẳng là hai cái đó n ữa. Chỉ b ằng c ố g ắng nh ận bi ết c ả hai cái được bi ết và người bi ết mà b ạn tr ở thành cái th ứ ba, b ạn tr ở thành nhân ch ứng. Kh ả n ăng th ứ ba n ảy sinh tức kh ắc - vi ệc ch ứng ki ến cái ta đi vào trong con người - vì làm sao b ạn có th ể bi ết được c ả hai? N ếu b ạn là người bi ết, th ế thì b ạn v ẫn còn c ố định vào m ột điểm. Trong tự nh ớ b ạn dịch chuy ển kh ỏi điểm c ố định c ủa người bi ết. Th ế thì người bi ết là tâm trí b ạn và cái được bi ết là th ế gi ới, và b ạn tr ở thành điểm th ứ ba, tâm th ức, cái ta ch ứng ki ến. Điểm th ứ ba này không th ể được siêu vi ệt lên n ữa, và cái mà không th ể siêu vi ệt lên h ơn n ữa là cái t ối thượng. Cái mà còn có th ể được siêu vi ệt lên, ch ẳng đáng giá trị gì, vì th ế thì nó không ph ải là b ản tính c ủa b ạn - b ạn có th ể siêu vi ệt lên trên nó. B ạn đang ng ồi g ần hoa h ồng: nhìn vào nó. Điều đầu tiên c ần làm là hoàn toàn ch ăm chú, hoàn toàn chú ý t ới hoa h ồng, sao cho toàn b ộ th ế gi ới bi ến m ất và chỉ có hoa h ồng là còn l ại đó - tâm th ức b ạn hoàn toàn ch ăm chú vào sự t ồn t ại c ủa hoa h ồng. N ếu chú ý là toàn b ộ, th ế gi ới bi ến m ất, vì chú ý càng t ập trung vào hoa h ồng, m ọi th ứ khác càng r ơi rụng đi. 

Th ế gi ới bi ến m ất; chỉ hoa h ồng còn l ại. Hoa h ồng tr ở thành th ế gi ới. Đây là bước đầu tiên - t ập trung vào hoa h ồng. N ếu b ạn không th ể t ập trung được vào hoa h ồng, s ẽ khó chuy ển sang người bi ết, vì th ế thì tâm trí b ạn bao gi ờ c ũng bị phân tán. Cho nên vi ệc t ập trung tr ở thành bước ti ến th ứ nh ất t ới thi ền. Chỉ hoa h ồng còn l ại; toàn b ộ th ế gi ới bi ến m ất. Bây gi ờ b ạn có th ể đi vào trong; bây gi ờ hoa h ồng tr ở thành điểm từ đó b ạn có th ể đi t ới. Bây gi ờ nhìn hoa h ồng và b ắt đầu tr ở nên nh ận bi ết v ề b ản thân b ạn - người bi ết. Ban đầu b ạn s ẽ l ỡ. Khi b ạn dịch chuy ển sang người bi ết, hoa h ồng s ẽ l ọt ra kh ỏi ý th ức. 

Nó s ẽ tr ở nên m ờ nh ạt, nó s ẽ bi ến d ần, nó s ẽ tr ở thành xa xôi. L ần n ữa b ạn sẽ tr ở l ại hoa h ồng và b ạn s ẽ l ại quên cái ta. Trò ch ơi tr ốn tìm này s ẽ c ứ ti ếp di ễn, nh ưng n ếu b ạn b ền bỉ, s ớm hay mu ộn, m ột kho ảnh kh ắc c ũng s ẽ đến khi b ỗng nhiên b ạn ở vào gi ữa. Người bi ết, tâm trí, và hoa h ồng s ẽ có đó, và b ạn s ẽ chỉ ở gi ữa, nhìn vào c ả hai. Điểm gi ữa đó, điểm cân b ằng đó, chính là nhân ch ứng. M ột khi b ạn bi ết điều đó, b ạn đã tr ở thành c ả hai. Th ế thì hoa h ồng - cái được bi ết, và người bi ết - tâm trí, chỉ còn là đôi cánh c ủa b ạn. Th ế thì đối th ể và ch ủ th ể chỉ là đôi cánh; b ạn là trung tâm cho c ả hai. Chúng là s ự m ở rộng c ủa b ạn. Th ế thì th ế gi ới và điều thiêng liêng, c ả hai đều là s ự m ở r ộng c ủa b ạn. B ạn đã đi đến chính trung tâm c ủa con người. Và trung tâm này chính là nhân ch ứng.

 Nhìn vào trong Nh ững kĩ thu ật này có liên quan t ới vi ệc th ực hành nhìn. Trước khi chúng ta đi vào nh ững kĩ thu ật này, c ần ph ải hi ểu đôi điều v ề m ắt, vì nh ững kĩ thu ật này ph ụ thu ộc vào điều đó. Điều đầu tiên: m ắt là ph ần phi thân th ể nh ất c ủa thân th ể con người, tính thân th ể ít nh ất. N ếu v ật ch ất có th ể tr ở thành phi v ật ch ất, th ế thì đấy là trường h ợp c ủa m ắt. M ắt là v ật ch ất, nh ưng đồng th ời chúng c ũng là phi v ật ch ất. 

M ắt là điểm h ội ng ộ c ủa b ạn và thân th ể b ạn. Không còn ch ỗ nào khác trong thân th ể là điểm g ặp g ỡ sâu s ắc nh ư v ậy. Thân th ể con người và b ạn là tách bi ệt nhi ều nh ất. M ột kho ảng cách l ớn có đó, nh ưng t ại điểm c ủa m ắt, b ạn lại g ần nh ất v ới thân th ể mình và thân th ể là g ần nh ất v ới b ạn. Đó là lí do t ại sao m ắt l ại có th ể được dùng cho cu ộc hành trình bên trong. Chỉ m ột cái nh ảy từ m ắt là có th ể đưa b ạn v ề ngu ồn. Điều đó không th ể có được từ tay, không th ể có được từ tim, không th ể có được từ b ất kì đâu khác trên thân th ể. T ừ nh ững n ơi khác b ạn ph ải du hành dài lâu; kho ảng cách là l ớn. Nh ưng từ m ắt chỉ m ột bước là đủ để đi vào trong b ản thân b ạn. M ắt r ất linh động, di động, thường xuyên chuy ển động, và chuy ển động đó có nhịp điệu riêng c ủa nó, có h ệ th ống riêng, có c ơ ch ế riêng. M ắt b ạn không chuy ển động ng ẫu nhiên, h ỗn độn đâu. Chúng có nhịp điệu c ủa riêng chúng và nhịp điệu đó bi ểu l ộ nhi ều điều. N ếu b ạn có ý nghĩ d ục trong tâm trí, m ắt b ạn chuy ển động khác - v ới nhịp điệu khác. Chỉ b ằng cách nhìn vào m ắt b ạn và chuy ển động c ủa nó người ta có th ể nói ki ểu ý nghĩ nào đang thoáng qua bên trong. Khi b ạn c ảm th ấy đói và nghĩ v ề th ức ăn bên trong, m ắt có chuy ển động khác. Cho nên nh ớ điều này, r ằng chuy ển động m ắt và suy nghĩ được g ắn v ới nhau. 

Đó là lí do t ại sao, n ếu b ạn d ừng m ắt và chuy ển động c ủa nó, quá trình suy nghĩ c ủa b ạn s ẽ d ừng ngay l ập tức. Hay n ếu quá trình suy nghĩ c ủa b ạn d ừng l ại, m ắt b ạn c ũng tự động d ừng l ại. Và m ột điểm n ữa: m ắt chuy ển động liên tục từ v ật này sang v ật khác. T ừ A sang B, từ B sang C, chúng c ứ th ế mà chuy ển. Chuy ển động là b ản tính c ủa chúng. C ũng h ệt nh ư con sông tuôn ch ảy: chuy ển động là b ản tính c ủa chúng! Và b ởi vì chuy ển động đó mà chúng sinh động làm sao! Chuy ển động c ũng là cu ộc s ống. B ạn có th ể c ố g ắng d ừng m ắt b ạn vào m ột điểm đặc bi ệt, vào m ột s ự v ật đặc bi ệt, và không cho phép chúng chuy ển động, nh ưng chuy ển động là b ản tính c ủa chúng. B ạn không th ể d ừng được chuy ển động, nh ưng b ạn có th ể d ừng được m ắt mình: hi ểu khác bi ệt này. B ạn có th ể d ừng m ắt t ại m ột điểm c ố định đặc bi ệt - t ại m ột ch ấm trên tường. B ạn có th ể nhìn ch ăm ch ăm vào ch ấm đó, b ạn có th ể d ừng m ắt b ạn. Nh ưng chuy ển động là b ản tính c ủa chúng. Cho nên chúng có th ể không chuy ển từ v ật A sang v ật B vì b ạn ph ải bu ộc chúng v ẫn còn ở A, nh ưng r ồi m ột hi ện tượng r ất l ạ x ảy ra. Chuy ển động ch ắc ch ắn v ẫn có đấy; đó là b ản tính c ủa chúng. N ếu b ạn không cho phép chúng chuy ển từ A sang B, chúng s ẽ chuy ển từ bên ngoài vào bên trong. 

 Ho ặc chúng có th ể chuy ển từ A sang B, ho ặc n ếu b ạn không cho phép chuy ển động bên ngoài này, chúng s ẽ chuy ển vào bên trong. Chuy ển động là b ản tính c ủa chúng; chúng c ần chuy ển động. N ếu b ạn b ỗng nhiên dừng lại và không cho phép chúng chuy ển động bên ngoài, chúng s ẽ b ắt đầu chuy ển vào bên trong. Cho nên có hai kh ả n ăng c ủa chuy ển động. M ột là từ v ật A sang v ật B - đây là chuy ển động bên ngoài; đây là cách nó x ảy ra tự nhiên. Nh ưng có m ột kh ả n ăng n ữa mà đó chính là kh ả n ăng c ủa m ật tông và yoga - không cho phép chuy ển động từ v ật bên ngoài này sang v ật khác và d ừng chuy ển động này l ại. Th ế thì m ắt nh ảy từ v ật bên ngoài vào tâm th ức bên trong. Chúng b ắt đầu chuy ển vào trong. Nh ớ l ấy nh ững điểm này; th ế thì s ẽ d ễ dàng hi ểu được nh ững kĩ thu ật này.85 Th ấy bên trong Shiava nói: Mắt nh ắm, th ấy chi ti ết con người bên trong c ủa b ạn. Vậy th ấy b ản tính th ực c ủa b ạn. “M ắt nh ắm” - nh ắm m ắt l ại đi. Nh ưng cái nh ắm này v ẫn ch ưa đủ. Nh ắm toàn b ộ nghĩa là nh ắm m ắt l ại và d ừng chuy ển động c ủa chúng. N ếu không, m ắt s ẽ ti ếp tục th ấy cái gì đó từ bên ngoài. Ngay c ả v ới m ắt nh ắm b ạn v ẫn th ấy các v ật - hình ảnh v ề các v ật. Các v ật th ực t ại, không có đó, nh ưng hình ảnh, ý tưởng, kí ức tuy ển l ựa - chúng s ẽ b ắt đầu tuôn ra. Chúng c ũng là từ bên ngoài, cho nên m ắt b ạn v ẫn ch ưa nh ắm hoàn toàn. “M ắt nh ắm “hoàn toàn” nghĩa là không có gì để th ấy n ữa. Hi ểu khác bi ệt này đi. B ạn có th ể nh ắm m ắt; điều đó d ễ. M ọi người đều nh ắm m ắt m ọi lúc. Trong đêm b ạn nh ắm m ắt, nh ưng điều đó s ẽ không làm l ộ ra b ản tính bên trong cho b ạn. Nh ắm m ắt sao cho ch ẳng còn gì th ấy được n ữa - không v ật bên ngoài nào, không hình ảnh bên trong c ủa b ất kì v ật bên ngoài nào, chỉ m ột d ải đen ngòm dường nh ư b ạn b ỗng nhiên bị mù - không chỉ mù v ới th ực t ại mà còn c ả v ới th ực t ại m ơ n ữa. Người ta ph ải th ực hành điều này. S ẽ c ần t ới m ột th ời kì dài; nó không th ể được th ực hi ện m ột cách đột nhiên được. B ạn s ẽ c ần hu ấn luy ện lâu dài. Nh ắm m ắt l ại. B ất kì lúc nào b ạn c ảm th ấy d ễ dàng và b ạn có th ời gian, nh ắm m ắt và r ồi dừng bên trong m ọi chuy ển động c ủa m ắt. 

 Đừng cho phép b ất kì chuy ển động nào! C ảm thôi! Đừng cho phép b ất kì chuy ển động nào. D ừng m ọi chuy ển động c ủa m ắt. 

C ảm th ấy dường nh ư chúng đã tr ở thành đá, và rồi duy trì trong tr ạng thái m ắt “ đá” đó. Đừng làm b ất kì điều gì; chỉ còn ở đó thôi. R ồi b ỗng nhiên m ột hôm b ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết r ằng b ạn đang nhìn vào bên trong b ạn. B ạn đã từng th ấy thân th ể mình chỉ từ bên ngoài. B ạn đã từng th ấy thân th ể mình trong gương hay b ạn đã từng th ấy tay mình từ bên ngoài. B ạn không bi ết cái bên trong thân th ể mình. B ạn ch ưa từng bao gi ờ đi vào trong con người riêng c ủa mình; b ạn ch ưa bao gi ờ ở trung tâm c ủa thân th ể mình và nhìn quanh xem cái gì có đó từ bên trong. Nh ắm m ắt l ại đi, th ấy con người bên trong c ủa mình từng chi ti ết và đi từ chi n ọ t ới chi kia bên trong. Đi đến tận ngón chân cái. Quên toàn b ộ thân th ể: chuy ển t ới ngón chân cái. Đứng ở đó và nhìn. R ồi chuy ển lên qua c ẳng chân, đi ngược lên, đi t ới m ọi chi. Th ế thì nhi ều điều x ảy ra. Nhi ề u điều x ảy ra! Th ế thì thân th ể b ạn tr ở thành phương ti ện nh ạy c ảm lắm, b ạn th ậm chí không th ể nào tưởng tượng được ra điều đó. Th ế thì n ếu b ạn ch ạm vào ai đó, b ạn có th ể đi vào trong tay c ủa b ạn m ột cách hoàn toàn và cái ch ạm đó sẽ tr ở thành bi ến đổi. Đó là điều được nói t ới b ởi cái động ch ạm c ủa th ầy, cái động ch ạm c ủa th ầy: th ầy có th ể chuy ển vào b ất kì chi nào m ột cách hoàn toàn, và r ồi th ầy được t ập trung ở đó. N ếu b ạn có th ể chuy ển vào b ất kì ph ần nào c ủa thân th ể b ạn m ột cách hoàn toàn, ph ần đó tr ở thành s ống động - s ống động đến m ức b ạn không th ể nào tưởng tượng được điều gì x ảy ra cho ph ần đó. 

Th ế thì b ạn có th ể chuy ển vào m ắt hoàn toàn. N ếu b ạn có th ể chuy ển vào m ắt mình m ột cách hoàn toàn và r ồi nhìn vào m ắt ai đó, b ạn s ẽ th ấm sâu vào người đó; b ạn s ẽ đi vào r ất sâu trong người đó. Nh ắm m ắt l ại; nhìn con người bên trong b ạn th ật chi ti ết. Ph ần th ứ nh ất, bên ngoài nh ất là nhìn vào thân th ể b ạn từ bên trong - từ trung tâm bên trong c ủa b ạn. Đứng đó và nhìn. B ạn s ẽ bị tách bi ệt kh ỏi thân th ể vì người nhìn không bao gi ờ được nhìn vào. Người quan sát là khác v ới đối th ể. N ếu b ạn có th ể th ấy thân th ể mình m ột cách hoàn toàn từ bên trong, b ạn ch ẳng bao gi ờ có th ể r ơi vào ảo tưởng r ằng b ạn là thân th ể. Th ế thì b ạn s ẽ v ẫn còn khác bi ệt - hoàn toàn khác bi ệt: bên trong nó nh ưng không ph ải là nó, trong thân th ể nh ưng không ph ải là thân th ể. Đây là ph ần th ứ nh ất. Th ế thì b ạn có th ể di chuy ển. Th ế thì b ạn tự do di chuy ển. M ột khi được tự do kh ỏi thân th ể, được tự do kh ỏi c ăn cước, b ạn được tự do di chuy ển. Bây gi ờ b ạn có th ể di chuy ển vào trong tâm trí mình - sâu xu ống dưới. Đây là cái hang bên trong c ủa tâm trí. N ếu b ạn đi vào cái hang này c ủa tâm trí, b ạn s ẽ tr ở nên phân tách c ả v ới tâm trí n ữa. Th ế thì b ạn s ẽ th ấy r ằng tâm trí c ũng là đối th ể mà b ạn có th ể nhìn vào, và r ằng vi ệc đi vào tâm trí l ần n ữa là phân tách và khác bi ệt. Vi ệc đi vào trong tâm trí này chính là điều được nói t ới b ởi “th ấy chi ti ết con người bên trong c ủa b ạn.” Thân th ể và tâm trí c ả hai nên được đi vào và nhìn từ bên trong. Th ế thì b ạn đơn thu ần là nhân ch ứng, và nhân ch ứng này không th ể nào được th ấm nhu ần vào. 

Đó là lí do t ại sao nó chính là c ốt lõi bên trong nh ất c ủa b ạn: cái đó là b ạn. Cái có th ể th ấm nhu ần được, cái có  th ể th ấy được, không ph ải là b ạn. Khi b ạn đi đến t ới cái không th ể th ấm vào được, cái mà b ạn không th ể di chuy ển vào được, cái không th ể quan sát được, chỉ nh ư th ế b ạn m ới đi t ới cái ta th ực s ự. Nh ớ l ấy, b ạn không th ể ch ứng ki ến ng ọn ngu ồn ch ứng ki ến; điều đó là vô lí. N ếu ai đó nói r ằng “Tôi đã ch ứng ki ến nhân ch ứng c ủa tôi,” đó là vô lí. T ại sao nó l ại vô lí? Vì n ếu b ạn đã ch ứng ki ến cái ta ch ứng ki ến c ủa b ạn, cái ta ch ứng ki ến đó s ẽ không ph ải là cái ta ch ứng ki ến. Người đã ch ứng ki ến nó là nhân ch ứng. 

Cái b ạn có th ể th ấy, b ạn không ph ải là nó; cái b ạn có th ể quan sát, b ạn không là nó; cái b ạn có th ể tr ở nên nh ận bi ết, b ạn không ph ải là nó.86 Nhìn nh ư m ột t ổng th ể Shiva nói: Nhìn vào cái bát mà không th ấy ranh gi ới hay ch ất li ệu. Trong thoáng ch ốc tr ở nên nh ận bi ết. Nhìn vào b ất kì cái gì. M ột cái bát hay b ất kì đối th ể nào c ũng được, nh ưng nhìn v ới ph ẩm ch ất khác h ẳn. “Nhìn vào cái bát mà không th ấy ranh gi ới hay ch ất li ệu.” Nhìn vào b ất kì đối th ể nào, nh ưng v ới hai điều ki ện này. Không nhìn vào ranh gi ới: nhìn vào đối th ể nh ư m ột t ổng th ể. Thông thường, chúng ta nhìn vào các b ộ ph ận. Vi ệc đó không th ể được làm m ột cách th ật có ý th ức, nh ưng chúng ta nhìn vào các b ộ ph ận. N ếu tôi nhìn vào b ạn, đầu tiên tôi th ấy khuôn m ặt b ạn, r ồi đến thân mình b ạn r ồi m ới đến toàn th ể thân th ể b ạn. Nhìn vào m ột đối th ể nh ư m ột t ổng th ể đi; đừng phân chia nó thành các b ộ ph ận. Sao v ậy? 

Vì khi b ạn phân chia thành b ộ ph ận, m ắt có c ơ h ội để chuy ển từ ph ần n ọ sang ph ần kia. Nhìn vào m ột v ật nh ư m ột t ổng th ể đi. B ạn có th ể làm được điều đó. Th ử nó đi. Trước h ết nhìn vào m ột v ật từ đ o ạn n ọ đến đ o ạn kia. R ồi b ỗng nhiên nhìn vào v ật này nh ư m ột t ổng th ể; đừng phân chia nó. Khi b ạn nhìn vào m ột v ật nh ư m ột t ổng th ể, m ắt không c ần chuy ển động n ữa. Để không tạo ra b ất kì c ơ h ội nào cho chuy ển động m ắt, điều này đã được chuy ển thành m ột điều ki ện: nhìn vào đối th ể m ột  cách hoàn toàn, nhìn nh ư m ột t ổng th ể; th ứ hai, không th ấy v ật ch ất. N ếu cái bát b ằng g ỗ, đừng th ấy g ỗ: chỉ th ấy bát thôi, th ấy hình d ạng. Đừng th ấy ch ất li ệu. Nó có th ể b ằng vàng, nó có th ể b ằng b ạc. Quan sát nó. Đừng nhìn vào v ật ch ất t ạo nên nó. Chỉ nhìn vào hình d ạng. Điều đầu tiên là nhìn nó nh ư m ột t ổng th ể. Điều th ứ hai, nhìn vào nó nh ư hình d ạng, không ph ải nh ư ch ất li ệu. Sao v ậy? Vì ch ất li ệu là ph ần v ật ch ất, hình d ạng là ph ần tâm linh, và b ạn đang định chuy ển từ v ật ch ất sang phi v ật ch ất. Điều đó s ẽ có ích. Th ử nó đi. B ạn có th ể th ử nó v ới b ất kì ai. Người đàn ông nào đó hay người đàn bà nào đó đang đứng: nhìn và lấy toàn b ộ người đàn ông hay đàn bà đó vào trong cái nhìn c ủa b ạn, toàn b ộ vào trong nó. Đấy s ẽ là c ảm giác kì lạ lúc ban đầu vì b ạn còn ch ưa quen, nh ưng đến cu ối nó sẽ r ất đẹp. Và r ồi b ạn đừng nghĩ v ề vi ệc li ệu thân th ể có đẹp hay không, tr ắng hay đen, đàn ông hay đàn bà. B ạn đừng nghĩ: chỉ nhìn vào hình d ạng. Quên ch ất li ệu và chỉ nhìn vào hình d ạng. Trong vài kho ảnh kh ắc tr ở nên nh ận bi ết. C ứ nhìn vào hình d ạng nh ư m ột t ổng th ể. Đừng cho phép m ắt được chuy ển động. Đừng b ắt đầu nghĩ v ề “v ật ch ất.” 

Điều gì s ẽ x ảy ra? B ạn b ỗng nhiên tr ở nên nh ận bi ết v ề cái ta c ủa mình. Nhìn vào cái gì đó, b ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết v ề cái ta c ủa mình. Sao v ậy? Vì v ới m ắt, không có kh ả n ăng nào chuy ển ra ngoài. Hình d ạng đã được l ấy nh ư m ột t ổng th ể, cho nên b ạn không th ể đi vào các b ộ ph ận. V ật ch ất đã bị lo ại b ỏ; hình d ạng thu ần khi ết đã được l ấy ra. Bây gi ờ b ạn không th ể nghĩ v ề vàng, g ỗ, b ạc, v.v.. Duy trì v ới cái t ổng th ể và hình d ạng. B ỗng nhiên b ạn sẽ tr ở nên nh ận bi ết v ề b ản thân mình vì bây gi ờ m ắt không th ể chuy ển động. Và chúng, c ần chuy ển động; đấy là b ản tính c ủa chúng: cho nên cái nhìn c ủa b ạn s ẽ chuy ển hướng vào b ạn. Nó s ẽ quay l ại, nó s ẽ tr ở v ề nhà, và b ỗng nhiên b ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết v ề cái ta c ủa mình. Vi ệc tr ở nên nh ận bi ết v ề cái ta c ủa mình là m ột trong nh ững kho ảnh kh ắc c ực l ạc nh ất có th ể có. Khi l ần đầu tiên b ạn tr ở nên nh ận bi ết v ề cái ta c ủa mình, nó có cái đẹp và cái phúc l ạc đến m ức mà b ạn không th ể so sánh nó v ới b ất kì cái gì khác mà b ạn đã từng bi ết.

Vòng tròn bên trong Tử L ộ nói: khi ánh sáng được làm cho chuy ển động theo vòng tròn, m ọi n ăng lượng c ủa tr ời và đất, c ủa ánh sáng và bóng t ối, đều được kết tinh l ại. Tâm th ức b ạn đang tuôn ch ảy ra ngoài - đây là m ột s ự ki ện, ch ẳng có gì ph ải tin trong đó c ả. Khi b ạn nhìn vào m ột đối th ể, tâm th ức b ạn tuôn ch ảy v ề đối th ể đó. Ch ẳng h ạn, b ạn đang nhìn vào tôi. Th ế thì b ạn quên m ất b ản thân b ạn, b ạn tr ở nên t ập trung vào tôi. 

Th ế thì n ăng lượng c ủa b ạn ch ảy v ề phía tôi, th ế thì m ắt b ạn dán vào tôi. Đây là vi ệc hướng ngo ại. B ạn th ấy đoá hoa và b ạn say mê, b ạn tr ở nên t ập trung vào đoá hoa đó. B ạn tr ở nên quên m ất b ản thân mình, b ạn chỉ chú ý vào cái đẹp c ủa đoá hoa. Điều này tôi bi ết - m ọi kho ảnh kh ắc điều đó đều x ảy ra. M ột người ph ụ n ữ đẹp đi ngang qua và b ỗng nhiên n ăng lượng c ủa b ạn b ắt đầu ch ảy v ề cô ta. Chúng ta bi ết lu ồng ánh sáng hướng ngo ại này. Đây chỉ là m ột n ửa câu chuy ện. Nh ưng m ỗi khi ánh sáng ch ảy ra, b ạn l ại r ơi vào trong n ền t ảng, b ạn tr ở nên quên m ất b ản thân mình. Ánh sáng ph ải ch ảy ngược để cho b ạn cùng lúc là ch ủ th ể và đối th ể, đồng th ời, để cho b ạn th ấy b ản thân mình. Th ế thì tự hi ểu bi ết được thoát ra. Thông thường, chúng ta sống chỉ theo cách th ức n ửa v ời này - n ửa s ống, n ửa ch ết, đó là tình hu ống. Và d ần d ần, ánh sáng c ứ ch ảy ra và ch ẳng bao gi ờ quay tr ở l ại. B ạn tr ở nên ngày càng tr ống rỗng bên trong, thành l ỗ h ổng. B ạn tr ở thành l ỗ đen. Kinh nghi ệm c ủa Đạo là ở ch ỗ n ăng lượng mà b ạn d ồn ra bên ngoài có th ể ngày m ột làm cô đọng h ơn thay vì tiêu tán đi n ếu b ạn bi ết t ới khoa h ọc bí m ật v ề vi ệc quay vào trong. Đấy là điều có th ể; đó là toàn b ộ khoa h ọc v ề tất c ả các phương pháp t ập trung. Khi đứng trước t ấm gương hôm nào đó, th ử m ột th ực nghi ệm nh ỏ. 

B ạn đang nhìn vào trong gương, m ắt c ủa b ạn đang trong gương. Đây là hướng ngo ại: b ạn đang nhìn vào khuôn m ặt được soi gương - khuôn m ặt c ủa riêng b ạn, t ất nhiên, nh ưng đó là đối th ể bên ngoài b ạn. Th ế r ồi trong m ột kho ảnh kh ắc, đảo ngược l ại toàn b ộ quá trình này. B ắt đầu c ảm th ấy r ằng b ạn đang được nhìn b ởi vi ệc ph ản x ạ trong gương - không ph ải là b ạn đang nhìn vào vi ệc ph ản x ạ mà là vi ệc ph ản x ạ đang nhìn vào b ạn - và b ạn s ẽ ở trong m ột không gian r ất l ạ. Th ử điều đó trong vài phút; b ạn s ẽ r ất s ống động, và cái gì đó v ới s ức m ạnh mênh mông s ẽ b ắt đầu đi vào b ạn. B ạn th ậm chí có th ể còn tr ở nên s ợ hãi vì b ạn ch ưa từng bao gi ờ bi ết t ới nó; b ạn ch ưa từng bao gi ờ th ấy vòng tròn đầy đủ v ề n ăng lượng. M ặc d ầu điều này không được nói t ới trong kinh sách c ủa Đạo gia, điều này v ới tôi dường nh ư là m ột th ực nghi ệm đơn gi ản nh ất mà b ất kì ai c ũng có th ể làm được - và r ất d ễ dàng. Chỉ đứng trước gương trong bu ồng t ắm, trước h ết nhìn vào trong s ự ph ản x ạ; b ạn đang nhìn và s ự ph ản x ạ là m ột đối th ể. R ồi thay đổi toàn b ộ tình hu ống, đảo ngược quá trình. B ắt đầu c ảm th ấy r ằng b ạn là s ự ph ản x ạ và s ự ph ản x ạ đang nhìn vào b ạn. 

Ngay l ập tức b ạn s ẽ th ấy s ự thay đổi x ảy ra, n ăng lượng l ớn đi vào phía b ạn. Ban đầu điều ấy có th ể gây ho ảng s ợ vì b ạn ch ưa bao gi ờ th ực hi ện nó và b ạn ch ưa bao gi ờ bi ết đến nó; nó có v ẻ r ất quái dị. B ạn có th ể c ảm th ấy rùng mình, có th ể phát sinh run r ẩy trong b ạn, hay b ạn có th ể c ảm th ấy m ất hướng, vì toàn b ộ chi ều hướng c ủa b ạn từ trước cho t ới nay đều là hướng ngo ại. Hướng n ội ph ải được h ọc d ần d ần. Nh ưng vòng tròn là hoàn chỉnh. N ếu b ạn th ực hi ện nó trong vài ngày, b ạn s ẽ ng ạc nhiên làm sao b ạn l ại c ảm th ấy s ống động đến th ế trong c ả ngày - chỉ có vài phút đứng trước gương thôi mà để cho n ăng lượng quay l ại b ạn cho nên vòng tròn thành đầy đủ - và b ất kì khi nào vòng tròn là đầy đủ, c ũng đều có im l ặng vĩ đại. Vòng tròn không đầy đủ t ạo ra b ất ổn, khi vòng tròn đầy đủ, nó t ạo ra yên tâm. Nó làm cho b ạn định tâm l ại, và được định tâm là thành m ạnh m ẽ. S ức m ạnh là c ủa b ạn. Đây chỉ là th ực nghi ệm; b ạn có th ể th ử nó theo nhi ều cách. Nhìn vào hoa h ồng, trước h ết nhìn nó trong m ột ch ốc, vài phút, và r ồi b ắt đầu đảo ngược quá trình: hoa h ồng đang nhìn vào b ạn. B ạn s ẽ ng ạc nhiên bi ết bao nhiêu n ăng lượng hoa h ồng có th ể trao cho b ạn. C ũng điều nh ư th ế có th ể th ực hi ện v ới cây c ối và các vì sao và v ới m ọi người. Cách t ốt nh ất để làm điều đó là v ới người đàn bà hay đàn ông mà b ạn yêu. Chỉ c ần nhìn vào m ắt nhau. Trước h ết b ắt đầu nhìn vào người kia và r ồi b ắt đầu c ảm th ấy người kia quay n ăng lượng vào b ạn; món quà đang quay l ại. B ạn sẽ c ảm th ấy được cung c ấp thêm n ăng lượng, b ạn s ẽ c ảm th ấy được t ắm mát, t ắm n ắng trong m ột lo ại n ăng lượng m ới. B ạn s ẽ đi ra từ nó được tr ẻ trung l ại, s ống động l ại.

Thiền về ánh sáng Trong tim bạn ngọn lửa bùng cháy. Thân thể bạn chỉ là ánh sáng quanh ngọn lửa đó. Thi ền ánh sáng vàng Th ực hi ện kĩ thu ật này ít nh ất hai l ần m ột ngày- lúc tốt nh ất là sáng s ớm, ngay trước khi ra kh ỏi giường. Kho ảnh kh ắc b ạn c ảm th ấy tỉnh táo, th ức tỉnh, ti ến hành nó trong hai mươi phút. Th ực hi ện nó nh ư vi ệc đầu tiên trong bu ổi sáng! - đừng ra kh ỏi giường ngay. Th ực hi ện nó ở đấy, t ại ch ỗ ấy, ngay l ập tức! - vì khi b ạn ra kh ỏi gi ấc ng ủ b ạn r ất r ất thanh thoát, nh ạy c ảm. Khi b ạn ra kh ỏi gi ấc ng ủ b ạn r ất tươi t ắn, và tác động s ẽ đi r ất sâu. Khi b ạn m ới ra kh ỏi gi ấc ng ủ, b ạn còn ít tâm trí h ơn bao gi ờ h ết. Do đó nh ững l ỗ h ổng nào đó có đấy mà qua đó phương pháp này s ẽ th ấm tràn vào c ốt lõi bên trong nh ất c ủa b ạn. Và sáng s ớm, khi b ạn m ới tỉnh d ậy và toàn b ộ trái đất c ũng đang tỉnh d ậy, có đợt sóng tri ều n ăng lượng tỉnh th ức vĩ đại trên kh ắp th ế gi ới. Dùng đợt sóng tri ều đó; đừng b ỏ l ỡ c ơ h ội đó. M ọi tôn giáo c ổ đại đều hay c ầu nguy ện vào sáng sớm khi m ặt tr ời m ới m ọc, vì vi ệc m ặt tr ời m ọc là vi ệc dâng lên c ủa m ọi n ăng lượng trong s ự t ồn t ại. 

Trong kho ảnh kh ắc đó b ạn đơn thu ần cưỡi lên đợt sóng n ăng lượng đang lên ấy, vi ệc ấy s ẽ d ễ dàng h ơn. Đến bu ổi chi ều t ối, s ẽ khó kh ăn, n ăng lượng s ẽ rút xu ống; th ế thì b ạn s ẽ ph ải tranh đấu v ới lu ồng đi xu ống. Bu ổi sáng b ạn sẽ được đi cùng v ới lu ồng n ăng lượng. Cho nên th ời gian t ốt nh ất để b ắt đầu là vào sáng sớm, ngay l ập t ức, ngay khi b ạn đang còn n ửa ng ủ, n ửa th ức. Và quá trình này, đơn gi ản l ắm. Nó ch ẳng c ần tư th ế thì ch ẳng c ần yogasana, ch ẳng c ần bu ồng t ắm, ch ẳng c ần gì c ả. B ạn đơn thu ần n ằm ra, nh ư b ạn đang n ằm trên giường, n ằm ng ửa. Để m ắt nh ắm. Khi b ạn hít vào, quán tưởng ánh sáng vĩ đại đi từ đầu b ạn vào trong thân th ể, dường nh ư m ặt tr ời đã m ọc ngay g ần đầu b ạn - ánh sáng vàng trút vào đầu b ạn. B ạn chỉ là lỗ h ổng và ánh sáng vàng trút vào đầu b ạn, và c ứ đi vào, đi vào, đi vào, sâu mãi, sâu mãi, đi t ới t ận ngón chân. Khi b ạn hít vào, v ừa hít v ừa th ực hi ện quán tưởng này. Và khi b ạn th ở ra, quán tưởng điều khác: bóng t ối đi vào từ ngón chân b ạn, dòng sông bóng t ối l ớn đi vào qua ngón chân b ạn, đi lên, và đi ra qua đầu. Làm ch ậm rãi, th ở sâu để cho b ạn có th ể quán tưởng được. Ti ến hành r ất ch ậm rãi. Và ngay sau gi ấc ng ủ b ạn có th ể có h ơi th ở r ất sâu và ch ậm vì thân th ể đã được nghỉ ng ơi, th ảnh th ơi. Tôi xin nh ắc l ại: hít vào, để cho ánh sáng vàng đi vào trong b ạn qua đầu, vì Hoa Vàng đang đợi ở đó. Ánh sáng vàng đó s ẽ có ích. 

Nó s ẽ lau s ạch toàn b ộ thân th ể b ạn và sẽ làm cho thân th ể tràn ng ập tính sáng t ạo. Đây là n ăng lượng nam tính. R ồi khi b ạn th ở ra, để cho bóng t ối, cái t ối t ăm nh ất b ạn có th ể qua ni ệm được, gi ống nh ư bóng đêm, tựa dòng sông, đi từ ngón chân đi lên - đây là n ăng lượng n ữ tính: nó s ẽ làm yên dịu b ạn, nó s ẽ làm cho b ạn d ễ c ảm nh ận, nó sẽ làm b ạn bình tĩnh, nó s ẽ cho b ạn nghỉ ng ơi - và để nó đi ra kh ỏi đầu. R ồi l ại hít vào l ần n ữa, và ánh sáng vàng đi vào. Th ực hi ện vi ệc này trong hai mươi phút m ỗi ngày vào sáng s ớm. Và r ồi th ời gian t ốt th ứ nhì là khi b ạn s ắp đi ng ủ, trong đêm. N ằm ra trên giường, th ảnh th ơi trong vài phút. Khi b ạn b ắt đầu c ảm th ấy r ằng bây gi ờ b ạn đang dao động gi ữa ng ủ và th ức, ngay trong kho ảng l ưng ch ừng đó, b ắt đầu l ại quá trình này, và ti ếp tục trong hai mươi phút. N ếu b ạn r ơi vào gi ấc ng ủ trong khi ti ến hành nó, đó là điều t ốt nh ất, vì tác động s ẽ còn l ưu l ại trong ti ềm th ức và s ẽ ti ếp tục làm vi ệc. Sau m ột th ời kì ba tháng b ạn s ẽ ng ạc nhiên: n ăng lượng thường được t ập h ợp t ại muladhar, t ại trung tâm d ục, th ấp nh ất, không còn t ập h ợp t ại đó n ữa. Nó đang đi lên.90 Trung tâm ánh sáng Shiva nói: Tỉnh, ng ủ, m ơ, bi ết b ạn là ánh sáng. Trong khi “tỉnh,” di chuy ển, ăn, làm vi ệc, nh ớ b ản thân b ạn là ánh sáng, dường nh ư trong tim b ạn m ột ng ọn lửa đang bùng cháy, và thân th ể b ạn ch ẳng là gì khác h ơn ngoài v ầng hào quang quanh ng ọn l ửa đó. 

Tưởng tượng ra nó: trong tim b ạn ng ọn l ửa đang bùng cháy, và thân th ể b ạn ch ẳng là gì khác h ơn ngoài v ầng hào quang sáng chói quanh ng ọn l ửa đó; thân th ể b ạn chỉ là ánh sáng bao quanh ng ọn l ửa. Cho phép nó đi sâu vào bên trong tâm trí b ạn và tâm th ức b ạn. Hút nó vào. S ẽ m ất th ời gian đấy, nh ưng n ếu b ạn c ứ nghĩ v ề nó mãi, c ứ c ảm th ấy nó, tưởng tượng v ề nó, trong m ột th ời kì nào đó, b ạn s ẽ có th ể nh ớ nó được c ả ngày. Khi tỉnh th ức, đi trên ph ố, b ạn là ng ọn l ửa chuy ển động. Lúc ban đầu ch ẳng ai khác nh ận bi ết v ề nó, sau ba tháng nh ững người khác c ũng s ẽ tr ở nên nh ận bi ết. Chỉ khi nh ững người khác tr ở nên nh ận bi ết, b ạn m ới có th ể th ấy d ễ chịu. Đừng nói điều gì cho b ất kì ai. Đơn thu ần c ứ tưởng tượng ng ọn l ửa, và thân th ể b ạn chỉ là v ầng hào quang quanh nó - không ph ải là thân th ể v ật lí mà là thân th ể điện, thân ánh sáng. C ứ làm điều đó. N ếu b ạn b ền bỉ, trong vòng ba tháng hay quanh quanh c ỡ đó, nh ững người khác s ẽ tr ở nên nh ận bi ết r ằng cái gì đó đã x ảy ra cho b ạn. 

H ọ s ẽ c ảm th ấy ánh sáng tinh t ế | quanh b ạn. Khi b ạn đến g ần h ọ, h ọ s ẽ c ảm th ấy h ơi ấm khác bi ệt. N ếu b ạn ch ạm vào h ọ, h ọ s ẽ c ảm th ấy cái ch ạm nóng b ỏng. H ọ s ẽ tr ở nên nh ận bi ết r ằng cái gì đó kì l ạ đang x ảy ra cho b ạn. Đừng nói v ới ai c ả. Khi nh ững người khác tr ở nên nh ận bi ết, b ạn có th ể c ảm th ấy d ễ chịu, và th ế thì b ạn có th ể đi vào bước th ứ hai, không trước điều đó. Bước th ứ hai là đưa nó vào trong m ơ. Bây gi ờ b ạn có th ể đưa nó vào trong m ơ. Nó đã tr ở thành th ực t ại. Bây gi ờ nó không còn là tưởng tượng n ữa. Qua tưởng tượng b ạn đã làm l ộ ra th ực t ại. Nó là th ực. M ọi th ứ đều bao g ồm ánh sáng. B ạn là ánh sáng - nh ưng ch ưa nh ận bi ết được v ề s ự ki ện này - vì m ọi h ạt v ật ch ất đều là ánh sáng. Các nhà khoa h ọc nói v ật ch ất bao g ồm các điện tử; đấy c ũng là cùng m ột th ứ c ả. Ánh sáng là ngu ồn g ốc c ủa tất c ả. B ạn c ũng là ánh sáng cô đặc l ại: qua tưởng tượng b ạn đơn thu ần làm l ộ ra th ực t ại. Hút nó vào - và khi b ạn đã tr ở nên tràn ng ập v ới nó, b ạn có th ể đem nó vào trong gi ấc m ơ, không s ớm h ơn. Th ế thì, trong khi chìm vào gi ấc ng ủ, c ứ nghĩ v ề ng ọn lửa, c ứ th ấy nó, c ảm th ấy b ạn là ánh sáng. Nh ớ nó... nh ớ... nh ớ b ạn chìm vào gi ấc ng ủ, và vi ệc nh ớ v ẫn ti ếp tục. Ban đầu b ạn s ẽ b ắt đầu có m ột s ố gi ấc m ơ trong đó b ạn s ẽ c ảm th ấy b ạn có ng ọn l ửa bên trong, r ằng b ạn là ánh sáng. 

D ần d ần, trong gi ấc m ơ b ạn c ũng s ẽ di chuy ển v ới cùng c ảm giác đó. Và m ột l ần n ữa c ảm giác này đi vào trong các gi ấc m ơ, gi ấc m ơ s ẽ b ắt đầu bi ến m ất. S ẽ ngày càng ít có gi ấc m ơ h ơn và ngày càng ng ủ say h ơn. Khi trong gi ấc m ơ, th ực t ại này được l ộ ra - r ằng b ạn là ánh sáng, ng ọn l ửa, ng ọn l ửa bùng cháy - t ất c ả các gi ấc m ơ s ẽ bi ến m ất. Chỉ khi gi ấc m ơ bi ến m ất, b ạn m ới có th ể mang c ảm giác này vào trong gi ấc ng ủ, trước đó, ch ẳng bao gi ờ có. Bây gi ờ b ạn đang ở c ạnh c ửa. Khi gi ấc m ơ đã bi ến m ất và b ạn nh ớ t ới chính mình nh ư ng ọn l ửa, b ạn đang ở cánh c ửa gi ấc ng ủ. Bây gi ờ b ạn có th ể đi vào v ới c ảm giác đó. Và khi b ạn đi vào gi ấc ng ủ v ới c ảm giác rằng b ạn là ng ọn l ửa, b ạn s ẽ nh ận bi ết trong nó - gi ấc ng ủ sẽ x ảy ra chỉ cho thân th ể, không ph ải cho b ạn. 

Yoga và m ật tông chia cu ộc s ống c ủa tâm trí con người thành ba ph ần - cu ộc s ống c ủa tâm trí, nh ớ l ấy. H ọ chia tâm trí thành ba ph ần: tỉnh, ng ủ và m ơ. Nh ững điều này không ph ải là phân chia c ủa tâm th ức b ạn, đây là phân chia c ủa tâm trí b ạn, và tâm th ức là cái th ứ tư. Người ta đã không đặt ra b ất kì tên nào cho nó ở phương Đông; h ọ chỉ đơn thu ần g ọi nó là cái th ứ tư, turiya. Ba cái đầu đều có tên; chúng đều là mây. Chúng có th ể được đặt tên - đám mây tỉnh, đám mây ng ủ, đám mây m ơ. T ất c ả chúng đều là nh ững đám mây, và không gian trong đó chúng di chuy ển - b ầu tr ời -, không có tên, chỉ đơn thu ần bị b ỏ l ại nh ư cái th ứ tư. Kĩ thu ật này có ích cho b ạn vượt ra ngoài ba tr ạng thái này. N ếu b ạn có th ể nh ận bi ết r ằng b ạn là ng ọn l ửa, là ánh sáng, r ằng gi ấc ng ủ không x ảy ra cho b ạn, b ạn là tâm th ức. B ạn đang mang n ỗ l ực tâm th ức; bây gi ờ b ạn đang cô đọng quanh ng ọn l ửa. Thân th ể đang ng ủ, b ạn, không. Đây là điều Krishna nói trong Gita: r ằng nhà yoga không bao gi ờ ng ủ. Trong khi nh ững người khác ng ủ, h ọ tỉnh th ức. Không ph ải là thân th ể h ọ ch ưa bao gi ờ ng ủ, thân th ể h ọ v ẫn ng ủ - nh ưng chỉ thân th ể thôi. Thân th ể c ần nghỉ ng ơi, tâm th ức không c ần nghỉ ng ơi; vì thân th ể là máy móc, tâm th ức không ph ải là máy móc. 

Thân th ể c ần nhiên li ệu, chúng c ần nghỉ ng ơi. Đó là lí do t ại sao khi chúng được sinh ra, chúng tr ẻ trung, r ồi chúng tr ở nên già đi, r ồi chúng ch ết. Tâm th ức, ch ẳng bao gi ờ sinh, ch ẳng bao gi ờ già, ch ẳng bao gi ờ ch ết. Nó không c ần nhiên li ệu, nó không c ần nghỉ ng ơi. Nó là n ăng lượng thu ần khi ết, n ăng lượng vĩnh h ằng b ất di ệt. N ếu b ạn có th ể mang hình ảnh này v ề ng ọn l ửa và ánh sáng qua cánh c ửa c ủa gi ấc ng ủ, b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ ng ủ l ại n ữa, chỉ có thân th ể, v ẫn ng ủ. Và trong khi thân th ể ng ủ, b ạn s ẽ bi ết nó. M ột khi điều này x ảy ra, b ạn đã tr ở thành cái th ứ tư. Bây gi ờ vi ệc tỉnh vi ệc m ơ và vi ệc ng ủ là các b ộ ph ận c ủa tâm trí. Chúng là các b ộ ph ận, còn b ạn đã tr ở thành cái th ứ tư - người đã đi qua t ất c ả chúng và không ph ải là m ột trong chúng.91 Th ấy s ự hi ện di ện ê te Shiva nói: Devi thân m ến, đi vào s ự hi ện di ện ê te đang to ả xa phía trên và dưới hình dạng b ạn. Phương pháp này có th ể được th ực hi ện chỉ n ếu b ạn đã th ực hi ện “Ch ạm nh ư v ật nh ẹ.” 

Nó c ũng có th ể được th ực hi ện tách bi ệt, nh ưng th ế thì s ẽ r ất khó đấy. Nh ưng n ếu b ạn th ực hi ện phương pháp kia trước, vi ệc th ực hi ện phương pháp th ứ hai này c ũng t ốt và r ất d ễ dàng. B ất kì khi nào x ảy ra vi ệc b ạn c ảm th ấy nh ẹ nhàng, lâng lâng, dường nh ư b ạn có th ể bay, b ỗng nhiên b ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết r ằng xung quanh hình d ạng thân th ể b ạn có ánh sáng h ơi xanh. Nh ưng điều đó b ạn chỉ có th ể th ấy khi b ạn c ảm th ấy r ằng b ạn có th ể bay b ổng, r ằng thân th ể b ạn có th ể bay, r ằng nó tr ở nên nh ẹ nhàng, hoàn toàn tự do kh ỏi m ọi s ức n ặng, hoàn toàn tự do kh ỏi b ất kì l ực h ấp d ẫn xu ống đất. B ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy s ự vô tr ọng lượng này, v ới m ắt nh ắm tr ở nên nh ận bi ết v ề hình d ạng c ủa thân th ể b ạn. V ới m ắt nh ắm, c ảm th ấy ngón chân và hình d ạng c ủa nó, và c ẳng chân cùng hình d ạng c ủa nó, r ồi đến hình d ạng c ủa toàn b ộ thân th ể. N ếu b ạn đang ng ồi trong tư th ế hoa sen siddhasana, nh ư Ph ật, c ảm th ấy hình d ạng đó khi  ng ồi tựa nh ư Ph ật. Bên trong c ố c ảm th ấy hình d ạng thân th ể b ạn. Nó s ẽ tr ở nên rõ ràng, nó s ẽ xu ất hi ện trước b ạn, và b ạn s ẽ đồng th ời tr ở nên nh ận bi ết r ằng ngay xung quanh hình d ạng đó là ánh sáng xanh. Ti ến hành điều này v ới m ắt nh ắm lúc đầu. Và khi ánh sáng c ứ lan r ộng và b ạn c ảm th ấy hào quang, hào quang xanh, bao quanh hình d ạng, đôi khi trong khi th ực hi ện điều này vào ban đêm không có ánh đèn trong phòng t ối, m ở m ắt và b ạn s ẽ th ấy đích xác xung quanh thân th ể b ạn - hình d ạng xanh, chỉ là ánh sáng, ánh sáng xanh, bao quanh thân b ạn. N ếu b ạn th ực t ế mu ốn th ấy nó, không nh ắm m ắt mà m ở m ắt, làm điều đó trong phòng t ối không có ánh sáng chút nào. D ạng xanh này, ánh sáng xanh này, là s ự hi ện di ện c ủa th ể ê te. B ạn có nhi ều th ể. Kĩ thu ật này liên quan t ới th ể ê te, và qua th ể ê te b ạn có th ể đi vào c ực l ạc cao nh ất. Có b ẩy th ể, và m ọi th ể đều có th ể được dùng để đi vào điều thiêng liêng; m ọi th ể đều chỉ là cánh c ửa. Kĩ thu ật này dùng th ể ê te, và th ể ê te là d ễ th ực hi ện nh ất. Th ể càng sâu càng khó h ơn; nh ưng th ể ê te là ngay g ần b ạn, ngay g ần th ể v ật lí. Nó r ất g ần g ũi. D ạng th ứ hai là c ủa th ể ê te - bao sát quanh b ạn, quanh thân th ể b ạn. Nó tràn ng ập thân th ể b ạn và nó c ũng bao quanh thân th ể b ạn tựa nh ư ánh sáng m ờ m ờ, ánh sáng xanh, l ơ l ửng xung quanh tựa nh ư cái váy chùng. B ất kì khi nào ai đó yêu b ạn, b ất kì khi nào người đó ch ạm vào b ạn v ới tình yêu sâu s ắc, người đó c ũng ch ạm vào th ể ê te c ủa b ạn. Đó là lí do t ại sao b ạn c ảm th ấy nó nh ư m ột th ứ mịn màng. Nó c ũng đã được ch ụp ảnh. Hai người yêu nhau trong tình yêu sâu s ắc, làm tình: n ếu vi ệc giao h ợp có th ể ti ếp tục bên ngoài gi ới h ạn nào đó, bên ngoài b ốn mươi phút, và không có xu ất tinh, xung quanh c ả hai thân th ể, sâu trong tình yêu, ánh sáng xanh xu ất hi ện. Nó c ũng đã từng được ch ụp ảnh. Đầu tiên b ạn s ẽ ph ải tr ở nên nh ận bi ết v ề hình d ạng bao quanh hình d ạng v ật lí c ủa mình, và khi b ạn đã tr ở nên nh ận bi ết, giúp cho nó trưởng thành, giúp cho nó t ăng lên và m ở r ộng. B ạn có th ể làm gì nào? C ứ ng ồi im l ặng, nhìn vào nó; đừng làm gì c ả, chỉ nhìn vào d ạng xanh bao quanh b ạn; không làm gì c ả, chỉ nhìn vào nó - b ạn s ẽ c ảm th ấy nó t ăng lên, tr ải r ộng, tr ở nên l ớn d ần ra. Vì khi b ạn không làm gì c ả, toàn b ộ n ăng lượng đi vào ê te. Nh ớ l ấy điều này. Khi b ạn làm điều gì đó, n ăng lượng bị l ấy ra kh ỏi ê te. Khi b ạn không làm gì c ả, n ăng lượng c ủa b ạn không chuy ển ra ngoài. 

Nó đi vào ê te. 

Nó được tích lu ỹ ở đấy. Th ể ê te c ủa b ạn tr ở thành n ơi dự trữ điện. Và nó càng phát tri ển, b ạn càng tr ở nên im l ặng. B ạn càng tr ở nên im lặng, nó càng phát tri ển. Và khi b ạn bi ết cách đem n ăng lượng cho th ể ê te và cách không làm lãng phí nó m ột cách không c ần thi ết, b ạn đã đi đến hi ểu bi ết; b ạn đã đi đến bi ết v ề chìa khoá bí m ật.92 | | 11/10/97 -4 213 28/03/2010 - 107 214 S ự hi ện di ện trong m ờ Shiva nói: Cảm th ấy v ũ tr ụ nh ư s ự hi ện di ện s ống trong m ờ. Kĩ thu ật này dựa trên nh ạy c ảm bên trong. Trước h ết phát tri ển nh ạy c ảm. Đóng c ửa l ại, làm cho phòng t ối đi, và đốt ng ọn n ến nh ỏ. Ng ồi c ạnh ng ọn n ến v ới thái độ r ất yêu m ến - đúng h ơn, v ới thái độ c ầu nguy ện. C ầu nguy ện trước ng ọn n ến, “Xin hãy hi ển l ộ b ản thân ngài cho tôi.” T ắm, vã nước l ạnh vào m ắt, r ồi ng ồi trong tâm tr ạng r ất nguy ện c ầu trước ng ọn n ến. Nhìn vào nó và quên m ọi th ứ khác. 

Chỉ nhìn vào ng ọn n ến nh ỏ - ng ọn l ửa và cây n ến. C ứ ng ắm nó. Sau n ăm phút b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng nhi ều th ứ đang thay đổi trong ng ọn n ến. Chúng không thay đổi trong ng ọn n ến - nh ớ l ấy. M ắt b ạn thay đổi. V ới thái độ yêu m ến, v ới toàn b ộ th ế gi ới xích l ại, v ới toàn b ộ t ập trung, v ới trái tim tình c ảm, c ứ nhìn vào cây n ến và ng ọn l ửa. Th ế thì b ạn s ẽ phát hi ện ra m ầu s ắc m ới quanh ng ọn l ửa, nh ững s ắc thái m ới mà b ạn ch ưa bao gi ờ nh ận bi ết đang có đó. Chúng có đó: toàn b ộ s ắc c ầu v ồng có đó. B ất kì khi nào có ánh sáng, s ắc c ầu v ồng c ũng có đó vì ánh sáng là t ất c ả m ầu s ắc. B ạn c ần nh ạy c ảm tinh tế. C ảm th ấy nó và c ứ ng ắm nó. Cho dù nước m ắt có trào ra, c ứ ng ắm nó. Nước m ắt đó s ẽ giúp m ắt b ạn được tươi tắn h ơn. Đôi khi b ạn có th ể c ảm th ấy r ằng ng ọn l ửa, cây n ến, đã tr ở nên bí ẩn. Nó không ph ải là cây n ến thông thường b ạn v ẫn mang theo mình. Nó đã mang v ẻ đẹp quy ến rũ m ới. S ự thiêng liêng tinh t ế đã đi vào nó. B ạn c ứ làm điều này. B ạn có th ể c ũng làm điều này v ới nhi ều v ật khác. Nh ạy c ảm ph ải trưởng thành. M ọi giác quan c ủa b ạn ph ải tr ở nên sinh động h ơn. Th ế thì b ạn có th ể th ực nghi ệm v ới kĩ thu ật này. “C ảm th ấy v ũ trụ nh ư s ự hi ện di ện s ống trong m ờ.” M ọi n ơi đều là ánh sáng - trong nhi ều, nhi ều hình d ạng, ánh sáng x ảy ra kh ắp n ơi. 

Nhìn vào nó đi! Và ánh sáng, ở kh ắp m ọi n ơi, vì toàn b ộ hi ện tượng đều d ựa trên n ền t ảng c ủa ánh sáng. Nhìn vào chi ếc lá hay đoá hoa hay t ảng đá, và ch ẳng chóng, ch ầy b ạn s ẽ c ảm th ấy nh ững tia sáng phát ra từ nó. Chỉ c ần ch ờ đợi kiên nh ẫn. Đừng v ội vã vì ch ẳng có gì l ộ ra khi b ạn v ội vã c ả. Trong v ội vã b ạn thành không tinh tường. Ch ờ đợi im lặng v ới b ất kì cái gì, và b ạn s ẽ phát hi ện ra hi ện tượng m ới bao gi ờ c ũng v ẫn có đó, nh ưng v ới nó b ạn còn ch ưa tỉnh táo - ch ưa nh ận bi ết v ề nó. “C ảm th ấy v ũ trụ nh ư s ự hi ện di ện s ống trong m ờ,” và tâm trí b ạn s ẽ tr ở nên hoàn toàn im l ặng và b ạn c ảm th ấy s ự hi ện di ện c ủa s ự t ồn t ại s ống mãi. B ạn s ẽ chỉ là m ột ph ần trong nó, chỉ là m ột n ốt nh ạc trong b ản giao hưởng vĩ đại. Không n ặng gánh, không c ăng th ẳng: gi ọt nước đã r ơi vào trong đại dương. Nh ưng ban đầu c ần có tưởng tượng l ớn lao, và n ếu b ạn c ũng c ố g ắng hu ấn luy ện nh ạy c ảm khác, điều đó s ẽ có ích.

Bạn có thể thử nhiều cách. Cầm tay ai đó trong tay bạn. Nhắm mắt lại và cảm thấy cuộc sống trong người khác. Cảm thấy nó, và cho phép nó đi vào bạn. Cảm thấy cuộc sống riêng của bạn và cho phép nó đi vào người khác. Ngồi gần cây cối và chạm vào vỏ cây. Nhắm mắt lại và cảm thấy cuộc sống đang nảy sinh trong cây, và bạn thay đổi ngay lập tức. Nếu phương pháp này được thực hiện trong ba tháng, bạn sẽ sống trong một thế giới khác bởi vì bây giờ bạn sẽ khác.

Thiền về bóng tối Giống như hạt mầm bắt đầu cuộc sống của nó trong bóng tối của đất, hay như đứa trẻ bắt đầu cuộc sống của nó trong bóng tối bụng mẹ, mọi sự bắt đầu đều trong bóng tối, vì bóng tối là một trong những điều bản chất nhất cho mọi thứ bắt đầu. Cái bắt đầu là bí ẩn, do đó bóng tối là cần thiết. 

Và cái bắt đầu tinh tế làm sao, đó cũng là lí do tại sao bóng tối lại cần thiết. Cái bắt đầu cũng rất riêng tư, đấy cũng là lí do tại sao bóng tối lại cần thiết. Bóng tối có chiều sâu và quyền năng mênh mông để nuôi dưỡng. Ngày làm bạn mệt mỏi; đêm hồi phục lại bạn. Sáng sẽ tới, ngày sẽ theo sau, nhưng nếu bạn sợ bóng tối, ngày sẽ chẳng bao giờ tới. Nếu người ta muốn nhảy qua bóng tối, ngày không thể có được. Người ta phải đi qua bóng tối của linh hồn mới đạt tới bình minh. Cái chết là trước hết rồi mới có cuộc sống. Trong trình tự thông thường của mọi vật, sinh trước hết rồi mới là cuộc sống, nhưng trong thế giới bên trong, trong cuộc hành trình bên trong, lại là điều ngược lại: chết là trước hết rồi mới là cuộc sống.94 Bóng tối bên trong Shiva nói: Trong cơn mưa buổi đêm đen, đi vào đen tối đó như hình dạng của các dạng. Làm sao bạn có thể đi vào đen tối? Có ba điều. Bước 1: Nhìn vào đen tối. Khó đấy. Nhìn vào ngọn lửa, dễ, nhìn vào bất kì nguồn sáng nào cũng dễ, bởi vì nó có đó như một vật, được trỏ tới; bạn có thể hướng chú ý của mình vào nó. Bóng tối không phải là vật; nó ở khắp mọi nơi, nó ở xung quanh. Bạn không thể thấy nó như vật được. Nhìn vào trong chân không đi. Tất cả xung quanh nó đều có đó; bạn chỉ nhìn vào nó. Cảm thấy thoải mái và nhìn vào nó. Nó sẽ bắt đầu đi vào mắt bạn. Và khi bóng tối đi vào mắt bạn, bạn đang đi vào trong nó. Mở mắt khi thực hiện kĩ thuật này trong đêm tối. Đừng nhắm mắt, vì với mắt nhắm bạn có bóng tối khác của riêng bạn, tâm trí; nó không thực. Thực tại, nó là phần âm bản; nó không phải là bóng tối dương bản. Đây là ánh sáng: bạn nhắm mắt và bạn có thể có bóng tối, nhưng bóng tối đó đơn thuần là âm bản của ánh sáng. 

Giống như khi bạn nhìn ra cửa sổ và rồi bạn nhắm mắt, bạn có hình ảnh âm bản của cửa sổ. Tất cả kinh nghiệm của chúng ta là về ánh sáng, cho nên khi chúng ta nhắm m ắt ta có kinh nghi ệm âm b ản c ủa ánh sáng mà ta g ọi là bóng t ối. Nó không ph ải là th ực, nó ch ẳng có tác dụng. M ở m ắt, v ẫn còn m ở m ắt trong bóng t ối, và b ạn s ẽ có bóng t ối khác - bóng t ối dương b ản có đó. Nhìn kĩ vào nó đi. C ứ nhìn vào bóng t ối. Nước m ắt b ạn s ẽ ch ảy ra, m ắt b ạn s ẽ đau, chúng s ẽ t ổn thương. Đừng lo, c ứ ti ếp tục. Và m ột kho ảnh kh ắc bóng t ối, bóng t ối th ực có đó, s ẽ đi vào m ắt b ạn, nó s ẽ cho b ạn c ảm giác êm dịu r ất sâu. Khi bóng tối th ực đi vào trong b ạn, b ạn s ẽ bị tràn ng ập b ởi nó. Và vi ệc đi vào trong bóng t ối này s ẽ làm h ết s ạch m ọi bóng t ối âm b ản c ủa b ạn. Đây là hi ện tượng r ất sâu s ắc. Bóng t ối mà b ạn có bên trong chỉ là v ật âm b ản; nó ngược lại ánh sáng. Nó không ph ải là vi ệc thi ếu ánh sáng; nó ngược l ại v ới ánh sáng. 

Nó không ph ải là bóng t ối mà Shiva đang nói t ới nh ư hình d ạng c ủa m ọi d ạng - bóng t ối th ực có đó. Chúng ta s ợ nó đến m ức ta t ạo ra bi ết bao ngu ồn sáng chỉ nh ư b ảo v ệ, và chúng ta s ống trong th ế gi ới được chi ếu sáng. Th ế thì chúng ta nh ắm m ắt và th ế gi ới được chi ếu sáng ph ản ánh âm b ản bên trong. Chúng ta m ất ti ếp xúc v ới bóng t ối th ực đang có đó - bóng t ối c ủa B ản ch ất, hay bóng t ối c ủa Shiva. Chúng ta không còn ti ếp xúc v ới nó. Chúng ta đã tr ở nên s ợ nó đến m ức chúng ta quay lưng hoàn toàn đi. Chúng ta đang đứng quay l ưng vào nó. Cho nên điều này s ẽ khó kh ăn, nh ưng n ếu b ạn có th ể làm điều đó, đấy là s ự di ệu kì, nó là điều ảo thu ật. B ạn s ẽ có con người hoàn toàn khác. Khi bóng t ối đi vào trong b ạn, b ạn c ũng đi vào trong nó. Điều này bao gi ờ c ũng tương h ỗ, đi đôi. B ạn không th ể đi vào trong b ất kì hi ện tượng v ũ trụ nào mà hi ện tượng v ũ trụ đó không đi vào b ạn. B ạn không th ể cưỡng đ o ạt nó, b ạn không th ể ép bu ộc b ất kì s ự đi vào nào. N ếu b ạn s ẵn sàng, mong manh, và n ếu b ạn nhường đường cho b ất kì th ực t ại v ũ trụ nào đi vào trong b ạn, chỉ th ế b ạn m ới đi vào được trong nó. Điều ấy bao gi ờ c ũng qua l ại l ẫn nhau. B ạn không th ể ép bu ộc được nó; b ạn chỉ có th ể cho phép nó. Khó mà tìm ra được th ực t ại bóng t ối trong các thành ph ố bây gi ờ; khó mà tìm th ấy được th ực t ại bóng t ối trong nhà chúng ta. V ới ánh sáng không th ực chúng ta đã làm ra m ọi th ứ không th ực. 

Ngay c ả bóng t ối c ũng bị ô nhi ễm, không thu ần khi ết n ữa. Cho nên c ũng hay n ếu b ạn có th ể đến m ột n ơi nào đó chỉ để c ảm th ấy bóng t ối. Đến m ột thôn làng h ẻo lánh n ơi không có điện, hay lên đỉnh núi. Ở đó m ột tu ần để kinh nghi ệm bóng t ối thu ần khi ết. B ạn s ẽ quay l ại v ới m ột con người khác, vì trong b ẩy ngày bóng t ối tuy ệt đối đó, t ất c ả n ỗi s ợ, t ất c ả nh ững cái sợ nguyên thu ỷ s ẽ t ới. B ạn s ẽ ph ải đương đầu v ới quỉ, b ạn sẽ ph ải đương đầu v ới vô th ức riêng c ủa mình. Toàn b ộ loài người s ẽ... c ứ dường nh ư là b ạn đang đi qua toàn b ộ đ o ạn đường mà loài người đã qua, và sâu trong vô th ức c ủa b ạn nhi ều th ứ s ẽ n ảy sinh. Chúng s ẽ có v ẻ th ực. B ạn có th ể phát s ợ, ho ảng h ốt, vì chúng sao mà th ực th ế - và chúng, chỉ là s ự sáng t ạo tinh th ần c ủa b ạn thôi. B ạn ph ải chịu ch ấp nh ận v ới vô th ức c ủa mình. Và vi ệc thi ền v ề bóng t ối này s ẽ h ấp thu m ọi cái điên khùng c ủa b ạn hoàn toàn. Th ử nó đi. Ngay trong nhà mình, b ạn c ũng có th ể th ử nó. Ngay trong đêm, dành m ột gi ờ v ới bóng t ối. Đừng làm gì c ả, chỉ nhìn vào bóng t ối. B ạn s ẽ có c ảm giác tan ch ảy, và b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng cái gì đó đang đi vào b ạn và b ạn đang đi vào trong cái gì đó.

 Ở đấy, s ống v ới bóng t ối trong ba tháng, m ỗi gi ờ m ột ngày, b ạn s ẽ m ất m ọi c ảm giác v ề cá nhân, v ề phân tách. Th ế thì b ạn s ẽ không là m ột hòn đảo n ữa; b ạn s ẽ tr ở thành đại dương. B ạn s ẽ là m ột v ới bóng t ối. Và bóng t ối, là đại dương bao la; ch ẳng có gì mênh mông, ch ẳng có gì vĩnh c ửu được đến nh ư v ậy. Và c ũng ch ẳng có gì làm b ạn s ợ hãi và ho ảng h ốt đến v ậy. Nó chỉ ngay góc kia thôi, bao gi ờ c ũng đợi đấy. Bước 2: N ằm ra và c ảm th ấy dường nh ư b ạn đang g ần m ẹ mình. Bóng t ối là m ẹ, người m ẹ c ủa t ất c ả chúng ta. Nghĩ đi: khi không có gì c ả, có gì ở đó? B ạn không th ể nghĩ v ề b ất kì cái gì khác h ơn bóng t ối. N ếu m ọi th ứ bi ến m ất, cái gì s ẽ v ẫn có đó? Bóng t ối s ẽ có đó. Bóng t ối là m ẹ, b ụng m ẹ, cho nên hãy n ằm xu ống và c ảm th ấy r ằng b ạn đang n ằm trong b ụng m ẹ. 

Và điều đó sẽ tr ở thành th ực, nó s ẽ tr ở nên ấm áp, và ch ẳng chóng, ch ầy b ạn s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy r ằng bóng t ối, b ụng m ẹ, đang bao b ọc b ạn từ m ọi n ơi, b ạn là trong nó. Bước 3: Di chuy ển, đi làm, nói chuy ện, ăn u ống, làm b ất kì cái gì, mang m ảng bóng t ối bên trong b ạn. Bóng t ối đã đi vào trong b ạn, mang nó theo. Nh ư khi chúng ta nói chuy ện v ề phương pháp mang ng ọn l ửa, mang c ả bóng t ối. Nh ư tôi đã nói v ới b ạn, n ếu b ạn mang ng ọn l ửa và c ảm th ấy b ạn là ánh sáng, thân th ể b ạn s ẽ b ắt đầu to ả ra ánh sáng kì l ạ nào đó và nh ững người nh ạy c ảm s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy nó; điều tương tự s ẽ x ảy ra cho bóng t ối. N ếu b ạn mang bóng t ối bên trong mình, toàn b ộ thân th ể b ạn s ẽ tr ở thành th ảnh th ơi và bình tĩnh, tr ầm tĩnh đến m ức người ta c ũng c ảm th ấy được. Và khi b ạn mang ánh sáng bên trong mình, người nào đó s ẽ tr ở nên bị h ấp d ẫn đến v ới b ạn, khi b ạn mang bóng t ối bên trong mình, người nào đó đơn thu ần tr ốn kh ỏi b ạn. H ọ s ẽ tr ở nên s ợ hãi và ho ảng h ốt. H ọ s ẽ không th ể nào chịu n ổi người im lặng đến th ế; điều ấy tr ở thành không th ể nào chịu n ổi v ới h ọ. Mang bóng t ối bên trong c ả ngày s ẽ giúp b ạn nhi ều lắm đấy, vì th ế thì khi b ạn suy tư và thi ền v ề bóng t ối trong đêm, bóng t ối bên trong mà b ạn v ẫn đang mang c ả ngày s ẽ giúp b ạn g ặp g ỡ - bóng t ối bên trong s ẽ đến g ặp bóng t ối bên ngoài. 

Và chỉ b ằng cách nh ớ r ằng b ạn đang mang bóng t ối - b ạn s ẽ tràn ng ập bóng t ối, từng l ỗ chân lông trên thân th ể, m ọi t ế bào thân th ể đều tràn ng ập v ới bóng t ối - b ạn s ẽ c ảm th ấy th ảnh th ơi v ậy. Th ử điều đó xem. B ạn s ẽ c ảm th ấy th ảnh th ơi l ắm. M ọi th ứ trong b ạn s ẽ ch ậm d ần. B ạn sẽ không th ể nào ch ạy, b ạn s ẽ bước, và vi ệc bước đó c ũng sẽ ch ậm d ần l ại. B ạn s ẽ bước ch ậm rãi, nh ư người ph ụ n ữ có mang bước đi. B ạn s ẽ bước ch ậm rãi, r ất c ẩn th ận. B ạn đang mang cái gì đó. Và điều hoàn toàn đối l ập s ẽ x ảy ra khi b ạn đang mang ng ọn l ửa: bước đi c ủa b ạn s ẽ nhanh h ơn, thay vì th ế b ạn s ẽ ch ạy. S ẽ có nhi ều chuy ển động h ơn, b ạn s ẽ tr ở nên ho ạt động h ơn. Mang bóng t ối b ạn s ẽ được th ảnh th ơi. Người khác s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy là b ạn lười bi ếng. Trong nh ững ngày khi tôi còn ở đại h ọc, tôi đã làm th ực nghi ệm này trong hai n ăm. Tôi tr ở nên lười bi ếng đến m ức ngay c ả ra kh ỏi giường bu ổi sáng c ũng khó. Th ầy giáo tôi tr ở nên r ất khó chịu v ề vi ệc đó, và h ọ nghĩ  có cái gì đó không ổn với tôi - hoặc tôi bị ốm, hoặc tôi đã trở thành hoàn toàn khác. Một thầy giáo, yêu tôi lắm, trưởng khoa tôi, trở nên lo lắng đến mức vào ngày thi của tôi ông ấy phải đến kí túc xá sinh viên từ sáng sớm chỉ để đưa tôi đến phòng thi sao cho tôi có ở đấy đúng giờ. Mọi ngày cứ khi nào ông ấy thấy tôi vào lớp học, ông ấy mới yên tâm và về nhà. Thử nó xem. Đấy là một trong kinh nghiệm đẹp đẽ nhất trong cuộc sống, đem bóng tối theo mình, trở thành bóng tối. Bước, ăn, ngồi, làm bất kì cái gì, nhớ lấy, bóng tối đang tràn ngập trong bạn: bạn đang tràn ngập với nó. Và thế thì nhìn cách thức mọi vật thay đổi. Bạn không thể bị kích động, bạn không thể rất tích cực, bạn không thể bị căng thẳng. Giấc ngủ của bạn sẽ trở nên sâu đến mức mơ sẽ biến mất và cả ngày bạn sẽ di động dường như đang say sưa.

Mang bóng t ối bên trong Shiva nói: Trong đêm m ưa không tr ăng, nh ắm m ắt l ại và th ấy cái đen t ối trước b ạn. Mở m ắt ra, th ấy cái đen t ối. Th ế là cái sai bi ến m ất mãi mãi. Điều này có h ơi khó hi ểu h ơn m ột chút. Trong cách thi ền trước, b ạn mang bóng t ối th ực vào trong. Trong cách thi ền này b ạn mang cái sai bên ngoài - c ứ mang nó. Nh ắm m ắt l ại, c ảm th ấy bóng t ối; m ở m ắt ra và v ới m ắt m ở th ấy bóng t ối bên ngoài. Đây là cách b ạn ném bóng tối sai bên trong ra - c ứ ném nó đi. S ẽ ph ải m ất ba đến sáu tu ần đấy, và r ồi b ỗng nhiên b ạn s ẽ có kh ả n ăng mang bóng t ối bên trong đó ra. Ngày mà b ạn có th ể đem được bóng t ối bên trong đó ra, b ạn đã đi t ới bóng t ối bên trong th ực s ự. Cái th ực, có th ể được đem đi; cái gi ả, không đem đi được. Và đấy là kinh nghi ệm r ất huy ền bí. N ếu b ạn có th ể mang được bóng t ối ra, ngay c ả trong c ăn bu ồng sáng trưng b ạn c ũng có th ể mang được nó ra, và m ảnh bóng t ối đó s ẽ tr ải r ộng trước b ạn. Kinh nghi ệm này r ất l ạ kì, vì c ăn phòng v ẫn sáng trưng. Hay ngay c ả trong ánh m ặt tr ời... n ếu b ạn đã đi t ới bóng t ối bên trong, b ạn có th ể đem được nó ra. Th ế thì m ảng bóng t ối đến ngay trước m ắt b ạn. B ạn có th ể c ứ tr ải r ộng nó ra n ữa. M ột khi b ạn bi ết r ằng nó có th ể x ảy ra, b ạn có th ể có bóng t ối, t ối nh ư đêm t ối nh ất, ngay trong ngày đầy n ắng. M ặt tr ời v ẫn có đó, nh ưng b ạn có th ể tr ải r ộng bóng t ối. Bóng t ối, bao gi ờ c ũng có đó; ngay c ả khi m ặt tr ời có đó, bóng t ối c ũng có đó. 

B ạn không th ể th ấy được nó; nó bị ánh m ặt tr ời che ph ủ m ất. M ột khi b ạn bi ết cách làm l ộ nó ra, b ạn có th ể làm l ộ nó ra được. Đó chính là phương pháp này. Trước h ết c ảm th ấy nó ở bên trong; c ảm th ấy nó sâu s ắc để cho b ạn có th ể c ảm nh ận được nó ra. R ồi b ỗng nhiên m ở m ắt và c ảm th ấy nó ra. S ẽ t ốn th ời gian đấy. Và n ếu b ạn có th ể đem được bóng t ối bên trong đó ra ngoài, cái sai s ẽ bi ến m ất mãi mãi, vì n ếu bóng t ối bên trong được c ảm th ấy, b ạn đã tr ở thành tr ầm tĩnh, im l ặng, không xáo động đến m ức mà cái sai không th ể nào còn l ại v ới b ạn được. Nh ớ l ấy điều này: cái sai có th ể t ồn t ại chỉ n ếu b ạn là ngu ồn sinh ra sai bị kích động, n ếu b ạn có khuynh hướng bị kích động. Chúng không t ồn t ại trong b ản thân chúng; chúng t ồn t ại trong kh ả n ăng c ủa b ạn nh ận l ấy kích động. Ai đó xúc ph ạm b ạn, và b ạn không có bóng t ối bên trong để h ấp thu điều xúc ph ạm: b ạn tr ở nên bị kích động b ừng b ừng, b ạn bùng n ổ c ơn ph ẫn n ộ, b ạn thành dữ t ợn, và r ồi m ọi th ứ đều có th ể. B ạn có th ể b ạo hành, b ạn có th ể gi ết người, b ạn có th ể làm điều mà chỉ người điên m ới làm. B ất kì cái gì đều có th ể - b ạn bây gi ờ điên. Ai đó ca ng ợi b ạn: b ạn l ại phát điên theo c ực khác. T ất c ả m ọi người quanh b ạn đều có nh ững tình hu ống đó, còn b ạn không có kh ả n ăng h ấp thu. Xúc ph ạm vị ph ật mà xem: ông ta có th ể h ấp thu nó, ông ta đơn thu ần nu ốt nó, tiêu hoá nó. Ai tiêu hoá xúc phạm đó? 

Vùng bóng tối bên trong, im lặng. Bạn ném bất kì cái gì có chất độc vào; nó đều bị hấp thu hết. Không phản ứng nào nảy sinh ra từ nó. Thử điều này xem, và khi ai đó xúc phạm bạn, nhớ rằng bạn đang tràn đầy với bóng tối, và bỗng nhiên bạn sẽ cảm thấy không có phản ứng. Bạn đi qua phố; bạn thấy người đàn bà hay người đàn ông đẹp - bạn bị kích động. Cảm thấy rằng bạn đang tràn đầy với bóng tối; bỗng nhiên đam mê sẽ biến mất. Bạn thử nó đi. Điều này hoàn toàn là thực nghiệm, không cần phải tin vào nó. Khi bạn cảm thấy rằng bạn đang tràn đầy đam mê hay ham muốn hay dục, đơn thuần nhớ đến bóng tối bên trong. Trong một khoảnh khắc nhắm mắt lại và cảm thấy bóng tối và thấy - đam mê đã biến đi, ham muốn không còn nữa. Bóng tối bên trong đã hấp thu nó. Bạn đã trở thành chân không vô hạn trong đó mọi thứ có thể rơi vào và sẽ không trở lại. Bạn bây giờ giống như vực thẳm.

Chuyển năng lượng lên Điều đầu tiên là cảm thấy năng lượng của mình. Điều đầu tiên là đừng hỏi, “Dùng nó thế nào?” Điều đầu tiên là: cảm thấy nó thế nào và làm sao cảm thấy nó một cách mạnh mẽ, đam mê, toàn bộ. Và cái đẹp là ở chỗ khi bạn đã cảm thấy năng lượng của mình, chính từ cảm giác đó mà sáng suốt nảy sinh: làm sao dùng nó. Năng lượng bắt đầu hướng dẫn bạn. Không phải là bạn hướng dẫn năng lượng đâu: chỉ có điều ngược lại thôi, năng lượng bắt đầu di chuyển theo cách của nó và bạn đơn thuần đi theo nó. Thế thì có cái tự nhiên và có tự do.

 Đi lên c ủa n ăng lượng s ống 1 Shiva nói: Xem xét b ản ch ất c ủa b ạn là tia sáng đang lên t ừ trung tâm t ới trung tâm trên c ột s ống, và do v ậy làm n ảy sinh “cái s ống ” trong b ạn. Nhi ều phương pháp yoga đều d ựa trên điều này. Trước h ết hi ểu nó là gì r ồi đến áp dụng. 

C ột s ống, xương sống là c ơ s ở cho c ả thân th ể và tâm trí b ạn. Tâm trí b ạn, đầu b ạn, là ph ần cu ối c ủa xương s ống. Toàn b ộ thân th ể b ắt r ễ vào xương s ống. N ếu xương s ống tr ẻ, b ạn tr ẻ. N ếu xương s ống già, b ạn già. N ếu b ạn có th ể gi ữ cho xương sống mình được tr ẻ, khó mà tr ở thành già được. M ọi th ứ đều ph ụ thu ộc vào xương s ống c ủa b ạn. N ếu xương s ống sinh động, b ạn s ẽ có tâm trí r ất l ỗi l ạc. N ếu xương s ống đờ đẫn và ch ết, b ạn s ẽ có tâm trí r ất trì tr ệ. Toàn b ộ yoga đều c ố g ắng theo nhi ều cách để làm cho xương s ống b ạn được sinh động, sáng chói, tràn đầy ánh sáng, tr ẻ trung và tươi t ắn. Xương s ống có hai đầu. Ch ỗ b ắt đầu là trung tâm dục và ch ỗ k ết thúc là sahasrar (trung tâm th ứ b ẩy trên đỉnh đầu). Ch ỗ b ắt đầu c ủa xương s ống được g ắn v ới đất, và d ục là điều mang tính đất nh ất trong b ạn. T ừ trung tâm b ắt đầu trong xương s ống, b ạn ở trong ti ếp xúc v ới tự nhiên, v ới cái đã từng được g ọi là prakrati - đất, v ật ch ất. T ừ trung tâm cu ối cùng, hay c ực th ứ hai, sahasrar, trên đầu, b ạn ở trong ti ếp xúc v ới điều thiêng liêng. Đây là hai c ực c ủa s ự t ồn t ại c ủa b ạn: đầu th ứ nh ất là dục và đầu kia là sahasrar. Không có từ tương ứng v ới ‘sahasrar’ trong ti ếng Anh. Đây là hai c ực - ho ặc cu ộc s ống b ạn s ẽ hướng d ục ho ặc hướng sahasrar. Ho ặc n ăng lượng c ủa b ạn s ẽ ch ảy xu ống từ trung tâm dục tr ở v ề đất, ho ặc n ăng lượng b ạn s ẽ được thoát ra t ừ sahasrar vào v ũ trụ. 

T ừ sahasrar b ạn ch ảy vào trong Brahman, vào trong s ự t ồn t ại tuy ệt đối. T ừ d ục b ạn ch ảy xu ống vào trong s ự t ồn t ại tương đối. Đây là hai lu ồng ch ảy, hai kh ả n ăng. Ch ừng nào b ạn còn ch ưa b ắt đầu ch ảy lên, kh ổ c ủa b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ k ết thúc c ả. B ạn có th ể có thoáng nhìn vào h ạnh phúc, nh ưng chỉ thoáng nhìn thôi - và là thoáng nhìn r ất hão huy ền. Khi n ăng lượng b ắt đầu chuy ển lên trên, b ạn s ẽ có ngày càng nhi ều thoáng nhìn th ực h ơn. Và khi nó đạt t ới sahasrar và thoát ra ở đó, b ạn s ẽ có phúc l ạc tuy ệt đối trong mình - đó là ni ết bàn. Th ế thì không thoáng nhìn nào n ữa: b ạn tr ở thành chính b ản thân phúc l ạc. Cho nên toàn b ộ v ấn đề đối v ới yoga và m ật tông là làm sao chuy ển n ăng lượng đi lên qua c ột s ống, qua c ột xương sống, làm sao giúp nó di chuy ển ngược v ới l ực h ấp d ẫn. 

D ục, r ất d ễ vì nó đi theo l ực h ấp d ẫn. Đất kéo m ọi th ứ xu ống, tr ở l ại; n ăng lượng d ục c ủa b ạn bị đất kéo xu ống. B ạn có th ể ch ưa từng nghe nói v ề nó, nh ưng các phi hành gia, có c ảm th ấy điều này - kho ảnh kh ắc h ọ vượt ra ngoài lực h ấp d ẫn c ủa qu ả đất, h ọ không c ảm th ấy nhi ều d ục lắm. Khi thân th ể m ất tr ọng lượng, d ục tan bi ến, bi ến m ất. Đất đang kéo n ăng lượng s ống c ủa b ạn xu ống và điều này là tự nhiên, vì n ăng lượng s ống đến từ đất. B ạn ăn đất  và b ạn đang t ạo ra n ăng lượng s ống bên trong b ạn; nó đến từ đất, và đất đang kéo nó tr ở l ại. M ọi th ứ đều tr ở v ề ngu ồn c ủa nó. Và n ếu nó ti ếp tục di chuy ển theo cách này, n ăng lượng s ống c ứ quay l ại mãi, b ạn di chuy ển trong vòng tròn; b ạn s ẽ c ứ di chuy ển h ết ki ếp này đến ki ếp khác. B ạn có th ể ti ếp tục di chuy ển theo cách này vô h ạn l ần ch ừng nào b ạn còn ch ưa có cái nh ảy nh ư các phi hành gia. Gi ống nh ư các phi hành gia, b ạn ph ải nh ảy và vượt ra ngoài vòng tròn. Th ế thì hình m ẫu c ủa l ực h ấp d ẫn c ủa trái đất bị v ỡ tung. Nó có th ể bị v ỡ đấy! Nh ững kĩ thu ật v ề cách đập v ỡ nó là ở đây - cách chuy ển n ăng lượng lên theo chi ều đứng và dâng nó lên bên trong b ạn, đạt t ới các trung tâm m ới; cách làm l ộ ra nh ững n ăng lượng m ới bên trong b ạn, làm b ạn thành người m ới v ới m ọi cách di chuy ển. 

Và kho ảnh kh ắc n ăng lượng được thoát ra từ sahasrar c ủa b ạn, c ực đối l ập c ủa d ục, b ạn không còn là con người n ữa. Th ế thì b ạn không thu ộc v ề trái đất này n ữa; b ạn đã tr ở thành điều thiêng liêng. Đó là điều được ng ụ ý t ới khi chúng ta nói Krishna là Thượng đế hay Ph ật là Thượng đế. Thân th ể c ủa h ọ s ẽ ph ải ốm y ếu và h ọ s ẽ ph ải ch ết. M ọi th ứ x ảy ra trong thân th ể h ọ nh ư nó đang x ảy ra cho b ạn. Chỉ m ột điều không x ảy ra trong thân th ể h ọ mà l ại x ảy ra cho b ạn - n ăng lượng c ủa h ọ phá v ỡ hình m ẫu h ấp d ẫn. Điều đó b ạn không th ể th ấy; nó không th ấy được dưới m ắt b ạn. Nh ưng đôi khi b ạn đang ng ồi bên c ạnh vị ph ật, b ạn có th ể c ảm th ấy điều này. B ỗng nhiên b ạn c ảm th ấy vi ệc dâng lên c ủa n ăng lượng bên trong b ạn, và n ăng lượng c ủa b ạn b ắt đầu chuy ển lên trên. Chỉ th ế thì b ạn m ới bi ết r ằng cái gì đó đã x ảy ra. Chỉ b ằng cách ti ếp xúc v ới vị ph ật, n ăng lượng c ủa b ạn m ới b ắt đầu chuy ển lên trên hướng t ới sahasrar. Vị ph ật có quy ền n ăng đến m ức ngay c ả trái đất c ũng kém quy ền n ăng h ơn, nó không th ể kéo được n ăng lượng c ủa b ạn đi xu ống. Nh ững người đã c ảm th ấy điều này quanh m ột Jesus, m ột Ph ật, m ột Krishna, đều g ọi h ọ là Thượng đế. H ọ có ngu ồn n ăng lượng khác còn m ạnh h ơn đất. Làm sao hình m ẫu này có th ể bị phá v ỡ? Kĩ thu ật này rất có ích để phá v ỡ hình m ẫu đó. Trước h ết c ần hi ểu đôi điều c ơ b ản. M ột, n ếu b ạn đã quan sát t ất c ả, b ạn ph ải đã quan sát r ằng n ăng lượng d ục c ủa mình di chuy ển theo tưởng tượng. Chính qua tưởng tượng mà trung tâm dục c ủa b ạn b ắt đầu v ận hành. Th ực t ế, không có tưởng tượng, nó không th ể v ận hành được. Đó là lí do t ại sao n ếu b ạn trong yêu đương v ới ai đó, nó v ận hành t ốt h ơn: vì v ới tình yêu, tưởng tượng đi vào. N ếu b ạn không yêu, s ẽ r ất khó kh ăn. Nó s ẽ không v ận hành. Vì trung tâm dục v ận hành qua tưởng tượng nên b ạn có th ể cương c ứng và phóng tinh ngay c ả trong m ơ - chúng là th ực; gi ấc m ơ chỉ là tưởng tượng. Người ta đã từng quan sát r ằng m ọi người, n ếu th ể ch ất m ạnh kho ẻ, s ẽ có ít nh ất mười l ần cương c ứng trong đêm. V ới m ọi chuy ển động c ủa tâm trí, chỉ h ơi nghĩ đến d ục là vi ệc cương c ứng s ẽ t ới. Tâm trí b ạn có nhi ều n ăng lượng, nhi ều n ăng l ực, và n ăng l ực là ý chí. Nh ưng b ạn không th ể ý chí dục được. V ới d ục, ý chí là b ất l ực. N ếu b ạn c ố yêu ai đó, b ạn s ẽ c ảm th ấy b ạn đi vào b ất l ực. Cho nên đừng bao gi ờ th ử. Ý chí ch ẳng bao gi ờ v ận hành qua dục; chỉ tưởng tượng m ới v ận hành. C ứ tưởng tượng, và trung tâm dục s ẽ b ắt đầu v ận hành. T ại sao tôi nh ấn m ạnh vào s ự ki ện này? - vì n ếu tưởng tượng giúp cho n ăng lượng di chuy ển, b ạn  có th ể di chuy ển nó lên hay xu ống chỉ b ởi tưởng tượng. B ạn không th ể di chuy ển máu mình b ằng tưởng tượng; b ạn không th ể làm b ất kì điều gì khác trong thân th ể b ằng tưởng tượng. Nh ưng n ăng lượng d ục, có th ể được di chuy ển b ằng tưởng tượng, b ạn có th ể đổi hướng c ủa nó. L ời kinh này nói, “Xem xét b ản ch ất b ạn là tia sáng...” nghĩ v ề b ản thân mình, con người mình, nh ư tia sáng ... “từ trung tâm t ới trung tâm trên c ột s ống,” đi lên trên c ột s ống, “và do v ậy làm n ảy sinh ‘cái s ống’ trong b ạn.” Yoga đã chia xương s ống b ạn thành b ẩy trung tâm. Trung tâm đầu tiên là trung tâm dục và trung tâm cu ối cùng là sahasrar, và gi ữa hai trung tâm này có n ăm trung tâm. M ột s ố h ệ th ống chia thành chín, m ột s ố chia thành ba, m ột s ố chia thành b ốn: phân chia không có nghĩa nhi ều l ắm. B ạn c ũng có th ể t ạo ra phân chia riêng c ủa mình. Chỉ n ăm trung tâm là đủ để làm vi ệc: trung tâm th ứ nh ất là trung tâm dục, trung tâm th ứ hai ở ngay dưới r ốn, trung tâm th ứ ba ở ngay dưới tim, trung tâm th ứ tư ở dưới hai lông mày, ở ngay gi ữa, gi ữa trán. Và trung tâm th ứ n ăm, sahasrar, ở ngay trên đỉnh đầu b ạn. N ăm trung tâm này c ũng đủ. 

L ời kinh này nói, “Xem xét b ản thân b ạn”: điều này có nghĩa là hãy tưởng tượng b ản thân b ạn dường nh ư là b ạn là ánh sáng. Điều này không chỉ là tưởng tượng đâu. Ban đầu, nó là tưởng tượng đấy, nh ưng nó c ũng là th ực tại n ữa vì m ọi th ứ đều bao g ồm ánh sáng. Khoa h ọc bây gi ờ nói r ằng m ọi th ứ đều bao g ồm ánh sáng; khoa h ọc nói rằng m ọi th ứ đều là điện. M ật tông bao gi ờ c ũng nói r ằng m ọi th ứ đều bao g ồm các h ạt ánh sáng - và b ạn c ũng v ậy. Đó là lí do t ại sao Koran nói r ằng Thượng đế là ánh sáng. B ạn là ánh sáng! Tưởng tượng trước h ết r ằng mình chỉ là các tia sáng; rồi chuy ển tưởng tượng c ủa mình t ới trung tâm dục. T ập trung chú ý c ủa b ạn vào đó và c ảm th ấy r ằng các tia sáng đang dâng lên từ trung tâm dục, dường nh ư trung tâm dục đã tr ở thành ngu ồn sáng và tia sáng đang chuy ển theo chi ều đi lên - đi lên hướng t ới trung tâm r ốn. Vi ệc phân chia là c ần thi ết b ởi vì s ẽ khó cho b ạn n ối trung tâm dục c ủa mình v ới sahasrar. Cho nên phân chia nh ỏ h ơn s ẽ có ích. N ếu b ạn có th ể n ối được, ch ẳng c ần t ới phân chia làm gì. B ạn có th ể lo ại b ỏ m ọi phân chia từ trung tâm dục đi lên, và n ăng lượng, l ực s ống s ẽ dâng lên khi ánh sáng hướng t ới sahasrar. Nh ưng vi ệc phân chia s ẽ có ích h ơn vì tâm trí b ạn có th ể quan ni ệm nh ững đ o ạn nh ỏ h ơn d ễ dàng h ơn. Cho nên c ảm th ấy r ằng n ăng lượng, các tia sáng, đang dâng lên từ trung tâm dục t ới r ốn gi ống nh ư dòng sông ánh sáng. L ập tức b ạn s ẽ c ảm th ấy h ơi ấm n ảy sinh trong mình. Ch ẳng m ấy ch ốc r ốn s ẽ tr ở nên nóng. B ạn có th ể c ảm th ấy cái nóng đó; ngay c ả người khác c ũng có th ể c ảm th ấy cái nóng đó. Qua tưởng tượng c ủa b ạn mà n ăng lượng d ục s ẽ b ắt đầu dâng lên. Khi b ạn c ảm th ấy r ằng bây gi ờ trung tâm th ứ hai t ại r ốn đã tr ở thành ngu ồn ánh sáng, rằng nh ững tia sáng đó đang t ới và được t ập h ợp ở đó, b ắt đầu chuy ển nó lên trung tâm tim. Khi ánh sáng đạt t ới trung tâm tim, khi các tia sáng t ới, nhịp tim b ạn s ẽ bị thay đổi. H ơi th ở b ạn s ẽ tr ở nên sâu h ơn, và h ơi ấm s ẽ t ới tim b ạn. B ạn c ứ đưa nó lên ti ếp. 

 Và khi b ạn c ảm th ấy h ơi ấm, ngay bên c ạnh b ạn s ẽ c ảm th ấy ‘cái s ống’, cu ộc s ống m ới đến v ới b ạn, ánh sáng bên trong dâng lên. N ăng lượng d ục có hai ph ần: m ột là ph ần v ật lí và m ột là ph ần tâm lí. Trong thân th ể b ạn m ọi th ứ đều có hai ph ần. H ệt nh ư thân th ể và tâm trí b ạn, m ọi th ứ bên trong b ạn đều có hai ph ần - m ột ph ần v ật ch ất và ph ần kia tâm linh. 

N ăng lượng d ục c ũng có hai ph ần. Ph ần v ật ch ất là tinh dịch. Nó không th ể đi lên; không có lối đi cho nó. B ởi điều này mà nhi ều nhà lí sinh h ọc phương Tây nói r ằng các phương pháp m ật tông và yoga là vô nghĩa và h ọ ch ối từ chúng th ẳng cánh. Làm sao mà n ăng lượng d ục đi lên được? Không có l ối đi và n ăng lượng d ục không th ể đi lên. H ọ c ũng ph ải mà v ẫn sai. Tinh dịch, ph ần v ật ch ất, không th ể đi lên, nh ưng đấy không ph ải là toàn b ộ c ủa nó - đấy m ới chỉ là ph ần thân th ể c ủa n ăng lượng d ục; đấy ch ưa ph ải là n ăng lượng d ục. N ăng lượng d ục là ph ần tâm lí c ủa nó, và ph ần tâm lí, có th ể đi lên. Và v ới ph ần tâm lí đó, l ối chuy ển c ột s ống được dùng t ới - l ối chuy ển c ột s ống và các trung tâm c ủa nó. Nh ưng điều đó ph ải được c ảm th ấy và c ảm giác c ủa b ạn đã đi đến ch ỗ ch ết. Tôi nh ớ ở đâu đó r ằng m ột nhà trị li ệu tâm lí nào đó đã vi ết v ề b ệnh nhân, m ột người đàn bà. Ông ta b ảo v ới bà ấy c ảm th ấy cái gì đó nh ưng nhà trị li ệu tâm lí l ại c ảm th ấy r ằng b ất kì cái gì bà ta làm, bà ta đều không c ảm th ấy, mà chỉ nghĩ v ề c ảm giác, và đó là m ọt s ự vi ệc khác. Cho nên nhà trị li ệu đặt tay lên tay người đàn bà và ấn vào đó, b ảo bà ấy nh ắm m ắt và k ể l ại xem bà ấy c ảm th ấy gì. Bà ấy nói ngay l ập tức, “Tôi c ảm th ấy tay ông.” Nh ưng nhà trị li ệu tâm lí nói, “Không ph ải, đấy không ph ải là c ảm giác c ủa bà. Đấy chỉ là suy nghĩ c ủa bà, suy di ễn c ủa bà. Tôi đã đặt tay tôi trong tay bà; bà nói bà đang c ảm th ấy tay tôi. 

Nh ưng bà đâu có c ảm. Đấy là suy di ễn. Bà c ảm th ấy gì nào?” Th ế là bà ấy nói, “Tôi c ảm th ấy ngón tay ông.” Nhà trị li ệu l ại nói, “Không ph ải, đấy không ph ải là c ảm giác. Đừng suy di ễn điều gì c ả. Nh ắm m ắt l ại và di chuy ển t ới n ơi tay tôi; r ồi nói cho tôi bà c ảm th ấy gì.” Th ế là bà ấy nói, “Ôi! tôi nh ầm toàn b ộ v ấn đề. Tôi c ảm th ấy sức ép và h ơi ấm.” Khi bàn tay ch ạm vào b ạn, bàn tay đâu có được c ảm th ấy. S ức ép và h ơi ấm m ới được c ảm th ấy ch ứ. Bàn tay chỉ là suy di ễn, nó là trí tu ệ, không ph ải là c ảm giác. H ơi ấm và s ức ép, đó là c ảm giác. Bây gi ờ bà ấy m ới c ảm th ấy. Chúng ta đã m ất c ảm giác hoàn toàn. B ạn s ẽ ph ải phát tri ển c ảm giác. Chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể th ực hi ện được nh ững kĩ thu ật này. B ằng không, chúng s ẽ không v ận hành. B ạn s ẽ chỉ trí tu ệ hoá mà thôi. B ạn s ẽ chỉ nghĩ rằng b ạn c ảm giác và ch ẳng có gì x ảy ra c ả. Đó là lí do t ại sao người ta hay đến tôi và nói, “Th ầy d ạy chúng tôi kĩ thu ật này có ý nghĩa th ế thì nh ưng ch ẳng có gì x ảy ra c ả.” H ọ đã th ử, nh ưng h ọ bị l ỡ chi ều hướng - chi ều hướng c ảm giác. Cho nên trước h ết b ạn ph ải phát tri ển điều đó, và có m ột s ố phương pháp b ạn có th ể th ử được. Trung tâm c ảm giác ph ải b ắt đầu v ận hành; chỉ th ế thì nh ững kĩ thu ật này m ới t ỏ ra có ích. Ngoài ra b ạn c ứ nghĩa r ằng n ăng lượng đang lên, nh ưng s ẽ không có c ảm giác nào. Và n ếu không có c ảm giác, tưởng tượng c ũng b ất l ực, vô ích. 

Chỉ tưởng tượng có c ảm giác, m ới cho b ạn k ết qu ả. B ạn có th ể làm nhi ều th ứ và không c ần t ạo ra n ỗ lực đặc bi ệt để th ực hi ện chúng. Khi b ạn đi ng ủ, c ảm th ấy | | 11/10/97 -4 239 28/03/2010 - 120 240 cái giường b ạn, cái g ối b ạn - cái l ạnh. B ật nó lên: ch ơi đùa v ới cái g ối. Nh ắm m ắt và l ắng nghe ti ếng động c ủa máy điều hoà nhi ệt độ, hay c ủa xe c ộ giao thông, hay c ủa đồng h ồ, c ủa b ất kì cái gì. Chỉ l ắng nghe thôi. Đừng dán nhãn cho nó, đừng nói điều gì c ả. Đừng dùng tâm trí. Chỉ s ống trong c ảm giác. Bu ổi sáng, ngay lúc v ừa th ức d ậy, khi b ạn c ảm th ấy r ằng bây gi ờ gi ấc ng ủ đã qua, đừng b ắt đầu nghĩ ngay. Trong vài kho ảnh kh ắc, b ạn có th ể là đứa tr ẻ - h ồn nhiên, tươi t ắn. Đừng b ắt đầu nghĩ. Đừng nghĩ v ề điều b ạn định làm, khi nào, b ắt đầu đến v ăn phòng hay định đáp chuy ến t ầu nào. 

Đừng b ắt đầu nghĩ. B ạn s ẽ có đủ th ời gian cho m ọi vi ệc vô nghĩa đó. Chỉ đợi thôi. Trong thoáng ch ốc chỉ l ắng nghe ti ếng động. Chim hót hay gió xào x ạc qua vòm lá hay đứa tr ẻ khóc hay người bán bánh rao hàng và t ạo nên âm thanh. V ới m ọi th ứ x ảy ra, c ảm th ấy nó. Nh ạy c ảm v ới nó, c ởi m ở v ới nó. Cho phép nó được x ảy ra v ới b ạn và nh ạy c ảm c ủa b ạn s ẽ tăng lên. T ạo ra nh ạy c ảm và vi ệc c ảm giác. Th ế thì s ẽ d ễ dàng cho b ạn để th ực hi ện nh ững kĩ thu ật này, và th ế thì b ạn s ẽ c ảm th ấy ‘cái s ống’ đang n ảy sinh trong b ạn. Đừng b ỏ n ăng lượng này ở b ất kì đâu.Cho phép nó đi t ới sahasrar. Nh ớ l ấy điều này: b ất kì khi nào b ạn th ực hi ện th ực nghi ệm này, ch ớ b ỏ nó gi ữa ch ừng. B ạn ph ải hoàn t ất nó. Chú tâm r ằng không ai qu ấy r ối b ạn. N ếu b ạn b ỏ n ăng lượng này ở đâu đó gi ữa ch ừng, có th ể có h ại đấy. Nó ph ải được thoát ra. Cho nên đem nó lên đến đầu và c ảm th ấy dường nh ư đầu b ạn đã tr ở thành l ối m ở. Ở Ấn Độ chúng ta đã v ẽ sahasrar nh ư bông sen - bông sen m ột nghìn cánh. “Sahasrar’ nghĩa là đoá hoa có nghìn cánh, vi ệc n ở c ủa đoá hoa m ột nghìn cánh. quan ni ệm v ề hoa sen v ới m ột nghìn cánh, n ở ra, và từ m ọi cánh n ăng lượng ánh sáng này đang chuy ển vào trong v ũ trụ. L ần n ữa, đây là hành động yêu đương - không ph ải v ới tự nhiên bây gi ờ, mà v ới cái t ối thượng. 

L ần n ữa, đấy là c ực điểm sung sướng. Có hai ki ểu c ực thích: là d ục và ki ểu kia là tâm linh. D ục đến từ trung tâm th ấp nh ất còn tâm linh, đến từ trung tâm cao nh ất. T ừ n ơi cao nh ất b ạn g ặp cái cao nh ất và từ n ơi th ấp nh ất b ạn g ặp cái th ấp nh ất. Ngay c ả trong khi th ực t ế đang trong hành động d ục, b ạn c ũng có th ể th ực hành bài t ập này: c ả hai b ạn tình có th ể làm điều này. Chuy ển n ăng lượng đi lên, và th ế thì hành động d ục tr ở thành sadhana m ật tông: nó tr ở thành thi ền. Nh ưng đừng b ỏ n ăng lượng này ở đâu đó trong thân th ể t ại trung tâm nào đó. M ột s ố người có th ể t ới và b ạn sẽ có công vi ệc nào đó, hay cú điện tho ại g ọi t ới và b ạn s ẽ ph ải dừng. Cho nên th ực hi ện nó vào lúc mà không ai qu ấy r ầy b ạn, và đừng để n ăng lượng này t ại b ất kì trung tâm nào. N ếu không, trung tâm mà b ạn để n ăng lượng này lại s ẽ tr ở thành v ết thương, và b ạn có th ể t ạo ra nhi ều b ệnh tinh th ần. Cho nên nh ận bi ết đi; n ếu không, đừng làm điều này. Phương pháp này c ần s ự riêng tư tuy ệt đối và không bị r ối lo ạn, và nó ph ải được th ực hi ện đầy đủ. N ăng lượng ph ải đi lên đến đầu, và nó nên được thoát ra từ đó. B ạn s ẽ có nhi ều kinh nghi ệm. Khi b ạn s ẽ c ảm th ấy rằng các tia sáng b ắt đầu đi lên từ trung tâm dục, s ẽ có cương c ứng hay c ảm giác t ại trung tâm dục. Nhi ều, nhi ều  người t ới tôi r ất s ợ hãi và ho ảng h ốt. 

H ọ nói r ằng b ất kì khi nào h ọ b ắt đầu thi ền, khi h ọ b ắt đầu đi vào sâu, đều cương c ứng c ả. H ọ tự h ỏi, “Cái gì th ế nhỉ?” H ọ s ợ b ởi vì h ọ nghĩ r ằng trong thi ền d ục ph ải không có đó. Nh ưng b ạn không bi ết s ự v ận hành c ủa cu ộc s ống. Đấy là d ấu hi ệu t ốt đấy. Nó ch ứng t ỏ r ằng n ăng lượng bây gi ờ đang sống động. Bây gi ờ nó nó c ần di chuy ển. Cho nên đừng tr ở nên ho ảng h ốt và đừng nghĩ r ằng cái gì đó bị sai. Đấy là d ấu hi ệu t ốt. Khi b ạn b ắt đầu thi ền, trung tâm dục s ẽ tr ở nên nh ạy c ảm, s ống động và kích động h ơn, và lúc đầu kích động sẽ h ệt nh ư b ất kì kích động d ục nào - nh ưng chỉ lúc đầu thôi. Khi vi ệc thi ền c ủa b ạn tr ở nên sâu h ơn, b ạn s ẽ c ảm th ấy n ăng lượng đi lên. Khi n ăng lượng ch ảy ra, trung tâm d ục tr ở nên im l ặng, ít bị kích động. Khi n ăng lượng th ực s ự chuy ển lên sahasrar, s ẽ không còn c ảm giác t ại trung tâm dục n ữa. Nó s ẽ hoàn toàn tĩnh lặng và im l ặng. Nó s ẽ tr ở nên hoàn toàn l ạnh, và h ơi ấm sẽ lên đến đầu. Và điều này là v ật lí. Khi trung tâm dục bị kích động, nó tr ở nên nóng. B ạn có th ể c ảm th ấy cái nóng đó; nó là v ật lí. Khi n ăng lượng di chuy ển, trung tâm dục sẽ tr ở nên l ạnh d ần, l ạnh d ần, và cái nóng, s ẽ lên đến đầu. B ạn s ẽ c ảm th ấy chóng m ặt. Khi n ăng lượng lên đến đầu, b ạn s ẽ c ảm th ấy chóng m ặt. Đôi khi b ạn th ậm chí còn có th ể c ảm th ấy bu ồn nôn vì l ần đầu tiên n ăng lượng đã lên đến đầu và đầu b ạn còn ch ưa quen v ới nó. Cho nên đừng tr ở nên s ợ hãi. Đôi khi b ạn có th ể tr ở nên vô ý th ức ngay l ập tức, nh ưng đừng s ợ. 

Điều này v ẫn x ảy ra. N ếu quá nhi ều n ăng lượng b ỗng nhiên chuy ển t ới và bùng n ổ trong đầu, b ạn có th ể tr ở thành vô ý th ức. Nh ưng cái vô ý th ức đó không th ể kéo dài quá m ột gi ờ. Trong vòng m ột gi ờ n ăng lượng s ẽ tự động tụt xu ống hay thoát ra. Tôi nói m ột gi ờ, nh ưng trong th ực t ế nó đích xác là 48 phút. Nó không th ể lâu h ơn th ế. Trong hàng nghìn n ăm th ực nghi ệm ch ưa bao gi ờ lâu h ơn th ế thì cho nên đừng s ợ. N ếu b ạn qu ả tr ở nên vô ý th ức, c ũng t ốt. Sau cái vô ý th ức đó b ạn s ẽ c ảm th ấy tươi t ắn đến m ức dường nh ư là b ạn đã trong gi ấc ng ủ l ần đầu tiên, trong gi ấc ng ủ say nh ất. Yoga g ọi nó b ằng m ột tên đặc bi ệt: ‘yoga tandra’ - gi ấc ng ủ yoga. Nó r ất sâu: b ạn đi vào trung tâm sâu nh ất c ủa mình. Nh ưng đừng s ợ. Và n ếu đầu b ạn tr ở nên nóng, đấy là d ấu hi ệu t ốt. X ả n ăng lượng ra. C ảm th ấy dường nh ư đầu b ạn đang m ở ra t ựa nh ư đoá hoa sen, dường nh ư n ăng lượng đang thoát vào v ũ trụ. Khi n ăng lượng được thoát ra, b ạn s ẽ c ảm th ấy cái l ạnh đến v ới b ạn. B ạn ch ưa bao gi ờ c ảm th ấy cái l ạnh đến sau cái nóng này. Nh ưng th ực hi ện đầy đủ kĩ thu ật này; đừng bao gi ờ làm nó không đầy đủ.

Đi lên c ủa n ăng lượng s ống 2 Shiva nói: Hay trong không gian ở gi ữa, c ảm th ấy điều này nh ư tia ch ớp. Đây là phương pháp r ất gi ống phương pháp trước nh ưng chỉ h ơi khác: “Hay trong không gian ở gi ữa, c ảm th ấy điều này nh ư tia ch ớp.” Gi ữa trung tâm này và trung tâm khác, khi tia sáng đến, b ạn có th ể c ảm th ấy nó tựa nh ư tia ch ớp - h ệt nh ư cái nh ảy c ủa ánh sáng. V ới m ột s ố người phương pháp th ứ hai này s ẽ thích h ợp h ơn và v ới m ột s ố người khác, phương pháp th ứ nh ất thích h ợp h ơn. 

Đây là lí do t ại sao có s ửa đổi. Có nh ững người không th ể tưởng tượng được nh ững th ứ d ần d ần và có nh ững người không th ể tưởng tượng được trong cái nh ảy. N ếu b ạn có th ể nghĩ và tưởng tượng d ần d ần, th ế thì phương pháp th ứ nh ất là t ốt. Nh ưng n ếu b ạn th ử phương pháp th ứ nh ất và b ạn b ỗng nhiên c ảm th ấy r ằng từ trung tâm này tia sáng nh ảy trực ti ếp lên trung tâm th ứ hai, th ế thì đừng th ực hi ện phương pháp th ứ nh ất. Phương pháp th ứ hai là t ốt h ơn cho b ạn. “C ảm th ấy điều này nh ư tia ch ớp”- gi ống nh ư tia sáng nh ảy từ trung tâm này sang trung tâm ti ếp. Và phương pháp th ứ hai th ực h ơn vì ánh sáng th ực s ự nh ảy. Không có phát tri ển d ần từng bước. Ánh sáng là cái nh ảy. V ới đàn bà, kĩ thu ật đầu s ẽ d ễ dàng h ơn còn đối v ới đàn ông, đó là kĩ thu ật th ứ hai. Tâm trí đàn bà có th ể quan ni ệm được cái d ần d ần d ễ dàng h ơn còn đàn ông, nh ảy d ễ dàng. Tâm trí đàn ông mang tính ‘thay đổi th ất thường’: nó nh ảy từ v ật n ọ sang v ật kia. Có tr ạng thái b ứt rứt trong tâm trí đàn ông. Tâm trí đàn bà có quá trình d ần d ần. Nó không thay đổi th ất thường. Đó là lí do t ại sao logic n ữ tính và nam tính là r ất khác nhau. Người đàn ông, c ứ nh ảy từ v ật n ọ sang v ật kia, còn đối v ới người đàn bà, điều này không th ể quan ni ệm được. V ới h ọ ph ải có trưởng thành - trưởng thành d ần d ần. Nh ưng ch ọn đi. Th ử hai cách này và ch ọn cách nào b ạn c ảm th ấy t ốt cho b ạn. Hai hay ba điều n ữa v ề phương pháp này. V ới tia ch ớp b ạn có th ể c ảm th ấy nóng đến độ dường nh ư không th ể chịu đựng n ổi. N ếu b ạn c ảm th ấy điều đó, đừng th ử nó. Tia ch ớp có th ể cho b ạn nhi ều nhi ệt. N ếu b ạn c ảm th ấy điều này, r ằng điều đó là không th ể chịu đựng n ổi, đừng th ử phương pháp này. Th ế thì dùng phương pháp th ứ nh ất, n ếu b ạn th ấy tho ải mái, th ế thì nó là t ốt. N ếu không - n ếu v ẫn th ấy khó chịu - đừng th ử nó. 

Đôi khi s ự bùng n ổ có th ể l ớn đến m ức b ạn có th ể tr ở nên khi ếp s ợ nó, và m ột khi s ợ, b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ làm nó l ần n ữa. Th ế thì cái s ợ s ẽ đi vào. Cho nên người ta ph ải luôn luôn nh ận bi ết đừng tr ở nên s ợ hãi v ề b ất kì cái gì. N ếu b ạn c ảm th ấy r ằng cái s ợ sẽ đến và nó là quá nhi ều v ới b ạn, đừng th ử nó. Th ế thì phương pháp th ứ nh ất v ới tia sáng là t ốt nh ất. N ếu b ạn c ảm th ấy r ằng ngay c ả v ới tia sáng c ũng quá nhi ều cái nóng đang t ới v ới b ạn, quán tưởng tia sáng là mát m ẻ, tưởng tượng chúng là mát m ẻ. Th ế thì thay vì c ảm giác ấm áp b ạn s ẽ c ảm th ấy cái l ạnh v ới m ọi th ứ. Điều đó n ữa cũng có hiệu quả. Cho nên bạn có thể quyết định: thử và quyết định. Nhớ lấy, với kĩ thuật này, và với các kĩ thuật khác nữa, nếu bạn cảm thấy rất không thoải mái hay bất kì cái gì không chịu đựng được, đừng làm nó. Còn có các phương pháp khác, và phương pháp này có thể không phải là dành cho bạn. Với rối loạn không cần thiết bên trong, bạn sẽ tạo ra nhiều vấn đề hơn là bạn sẽ giải quyết chúng.99

Lắng nghe âm thanh vô âm Những cách thiền liên quan tới năng lượng tai là cách thiền nữ tính, thụ động - bạn phải lắng nghe, đừng làm gì cả. Lắng nghe chim hót, gió xào xạc qua rặng thông, hay nghe nhạc, hay tiếng ồn giao thông - chỉ lắng nghe, không làm gì cả - im lặng lớn lao đi vào, và an bình lớn lao bắt đầu rủ xuống và bầy tỏ cho bạn. Qua tai dễ dàng hơn qua mắt. Qua tai dễ dàng hơn vì tai thụ động, không năng nổ. Nó không thể làm bất kì cái gì cho sự tồn tại, nó chỉ có thể để cho mọi thứ xảy ra. Tai là cánh cửa: nó cho phép vào.

 Thi ền Nadabrahma Nadabrahma là m ột kĩ thu ật Tây Tạng c ổ mà v ề ngu ồn g ốc, được th ực hi ện vào nh ững gi ờ đầu bu ổi sáng. Nó có th ể được th ực hi ện vào b ất kì lúc nào trong ngày, th ực hi ện m ột mình hay v ới nh ững người khác, nh ưng c ần ph ải có b ụng r ỗng và v ẫn còn b ất ho ạt trong ít nh ất 15 phút sau đó. Vi ệc thi ền kéo dài m ột gi ờ, và có ba giai đo ạn. 

Giai đ o ạn th ứ nh ất: 30 phút Ng ồi trong tư th ế th ảnh th ơi v ới m ắt nh ắm và môi mím. B ắt đầu kêu o o, to đủ cho người khác nghe và t ạo ra rung động trong toàn thân b ạn. B ạn có th ể quán tưởng m ột ống th ủng hay con t ầu r ỗng, ch ất đầy v ới các rung động o o. M ột điểm s ẽ t ới khi ti ếng o o tự ti ếp tục và b ạn tr ở thành người nghe. Không có h ơi th ở đặc bi ệt và b ạn có th ể thay đổi độ cao th ấp hay di chuy ển thân th ể nhịp nhàng và ch ậm rãi n ếu b ạn c ảm th ấy nó. 

Giai đ o ạn th ứ hai: 15 phút Giai đ o ạn th ứ hai được chia thành hai ph ần 7 phút rưỡi. V ới n ửa th ứ nh ất, b ạn đưa tay ra, lòng bàn tay ng ửa, chuy ển động tu ần hoàn vào và ra. B ắt đầu từ r ốn, c ả hai tay đưa ra trước r ồi chia ra để làm thành hai vòng tròn l ớn soi gương nhau gi ữa bên ph ải và bên trái. Chuy ển động nên ch ậm đến m ức vào m ỗi lúc dường nh ư không có chuy ển động nào h ết c ả. C ảm th ấy r ằng b ạn đang cho n ăng lượng đi ra v ũ trụ. Sau b ẩy phút rưỡi quay hai bàn tay, lòng bàn tay úp, và b ắt đầu di chuy ển chúng theo hướng ngược l ại. Bây gi ờ tay s ẽ đi vào nhau hướng t ới r ốn và chia ra sang hai bên thân. C ảm th ấy r ằng mình đang l ấy n ăng lượng vào. Nh ư trong giai đ o ạn th ứ nh ất, đừng ng ăn c ản b ất kì chuy ển động m ềm m ại, ch ậm ch ạp nào c ủa ph ần thân th ể còn l ại. Giai đ o ạn th ứ ba: 15 phút Ng ồi hay n ằm hoàn toàn yên tĩnh và tĩnh l ặng.

101 Nadabrahma cho đôi l ứa 

Th ầy đã cho m ột bi ến th ể đẹp c ủa kĩ thu ật này áp d ụng cho đôi l ứa. Đôi b ạn tình ng ồi đối di ện nhau, đắp b ằng kh ăn tr ải giường và c ầm chéo tay nhau. T ốt nh ất là không m ặc qu ần áo. Th ắp sáng c ăn phòng chỉ b ằng b ốn ng ọn n ến nh ỏ và th ắp hương đặc bi ệt, chỉ gi ữ cho vi ệc thi ền này. Nh ắm m ắt l ại và kêu o o cùng nhau trong ba mươi phút. Sau m ột quãng ng ắn b ạn s ẽ c ảm th ấy n ăng lượng g ặp nhau, h ội nh ập và th ống nh ất.

 Aum Shiva nói: Ngân m ột âm nh ư AUM th ật ch ậm. Khi âm thanh đi vào vô thanh, b ạn c ũng đi vào. “Ngân m ột âm nh ư AUM th ật ch ậm”: ch ẳng h ạn, l ấy âm AUM. Đây là m ột trong nh ững âm c ơ b ản. 

A-U-M: ba âm này được t ổ h ợp trong nó. A-U-M là ba âm c ơ b ản. Mọi âm đều được t ạo nên từ chúng hay được suy d ẫn ra từ chúng; m ọi âm đều là t ổ h ợp c ủa ba âm này. Cho nên ba âm này là c ơ b ản. Chúng là c ơ b ản nh ư các nhà v ật lí v ẫn tuyên b ố r ằng điện tử, neutron (trung tử) và proton là c ơ sở. Điều này c ần ph ải được hi ểu r ất sâu s ắc. Vi ệc ngân nga m ột âm là khoa h ọc r ất tinh t ế. Trước h ết b ạn ph ải ngân nó to, hướng ra ngoài. Th ế thì người khác có th ể nghe th ấy nó, và vi ệc b ắt đầu nói to là điều tốt. Sao v ậy? Vì b ạn c ũng có th ể nghe th ấy nó rõ ràng khi b ạn ngân nó to lên: vì b ất kì cái gì b ạn nói, đấy là dành cho người khác - và điều này đã tr ở thành thói quen. B ất kì khi nào b ạn đang nói, b ạn đều đang nói v ới người khác, còn b ạn nghe chính mình nói chỉ khi b ạn đang nói v ới người khác. Cho nên b ắt đầu từ thói quen tự nhiên này. Ngân âm ‘Aum’, th ế thì lát n ữa thôi, c ảm th ấy s ự hài hoà v ới âm thanh. Khi b ạn ngân âm Aum, tràn ng ập v ới nó ddi. Quên m ọi th ứ khác. Tr ở thành Aum, tr ở thành âm này. Và r ất d ễ dàng tr ở thành âm này vì âm này có th ể rung động qua thân th ể b ạn, qua tâm trí b ạn, qua toàn b ộ h ệ th ần kinh c ủa b ạn. C ảm th ấy s ự vang d ội c ủa Aum. Ngân nó và c ảm th ấy nó dường nh ư là toàn b ộ thân th ể b ạn đều tràn ng ập v ới nó, m ọi t ế bào đều rung động v ới nó. Vi ệc ngân nó c ũng là “trong chuy ển bi ến.” Hoà h ợp b ản thân b ạn v ới âm này, tr ở thành âm này. Và th ế thì, khi b ạn c ảm th ấy hài hoà sâu l ắng gi ữa b ạn và âm này và b ạn phát tri ển trìu m ến sâu s ắc cho nó (và âm này c ũng đẹp đẽ và đầy ch ất nh ạc - Aum), th ế thì b ạn càng ngân nó nhi ều, b ạn càng c ảm th ấy r ằng b ản thân mình tràn đầy v ới dịu dàng tinh t ế. Có nh ững âm thanh cay đắng, có nh ững âm thanh r ất gay g ắt. Aum là âm thanh r ất dịu dàng, thu ần khi ết nh ất. Ngân nó lên và tràn ng ập v ới nó. Và khi b ạn b ắt đầu c ảm th ấy hài hoà v ới nó, b ạn có th ể b ỏ vi ệc ngân to. Th ế thì mím môi và ngân nó bên trong, nh ưng bên trong, trước h ết v ẫn ph ải c ố ngân to. Ngân bên trong, nh ưng ngân to để cho âm thanh lan to ả kh ắp thân th ể b ạn, ch ạm t ới m ọi ph ần, m ọi t ế bào thân th ể b ạn. B ạn s ẽ c ảm th ấy được nó ti ếp s ức s ống, b ạn s ẽ c ảm th ấy được tr ẻ l ại, b ạn s ẽ c ảm th ấy cu ộc s ống m ới đang đi vào b ạn vì thân th ể b ạn là nh ạc c ụ. Nó c ần hài hoà, và khi hài hoà bị r ối lo ạn, b ạn c ũng bị r ối lo ạn. Đó là lí do t ại sao, khi b ạn nghe nh ạc, b ạn c ảm th ấy vui v ẻ. T ại sao b ạn c ảm th ấy vui v ẻ? Nh ạc có là cái gì ngoài nh ững âm thanh hài hoà đâu! T ại sao b ạn l ại c ảm th ấy h ạnh phúc th ế khi có âm nh ạc quanh mình? Và khi có h ỗn độn, ầm ĩ, t ại sao b ạn c ảm th ấy r ối lo ạn th ế? B ản thân b ạn c ũng là âm nh ạc sâu l ắng. B ạn là nh ạc c ụ, và nh ạc c ụ đó vang v ọng l ại m ọi th ứ.

Ngân ‘Aum’ bên trong, và b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng toàn b ộ thân th ể b ạn nh ảy múa trong nó. B ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng toàn b ộ thân th ể b ạn đang tr ải qua t ắm rửa s ạch s ẽ; m ọi l ỗ chân lông đều được lau s ạch. 

Nh ưng khi b ạn c ảm th ấy nó m ạnh m ẽ h ơn và khi nó th ấm vào b ạn nhi ều h ơn, c ứ tr ở nên ngày m ột ch ậm h ơn, vì âm thanh càng ch ậm h ơn, nó càng có th ể đi sâu h ơn. Nó h ệt nh ư phép ch ữa dùng vi lượng. Li ều dùng càng nh ỏ, thu ốc càng ng ấm sâu - vì n ếu b ạn mu ốn đi sâu h ơn, b ạn ph ải đi vào tinh vi h ơn, tinh t ế h ơn, vi t ế h ơn. Nh ững âm thanh thô thi ển, l ởm kh ởm, không th ể đi vào trái tim b ạn được. Chúng có th ể vào tai b ạn, nh ưng chúng không th ể vào tim b ạn. Bước chuy ển r ất h ẹp và trái tim thanh nhã đến m ức chỉ nh ững âm r ất ch ậm, r ất nhịp điệu, r ất nguyên b ản m ới được phép đi vào nó. Và ch ừng nào m ột âm thanh còn ch ưa vào đến tim b ạn, câu m ật chú này v ẫn còn ch ưa đầy đủ. Câu m ật chú là đầy đủ chỉ khi âm thanh đi vào tim b ạn - ch ỗ sâu nh ất, c ốt lõi trung tâm nh ất c ủa con người b ạn. Th ế thì c ứ ti ếp tục ch ậm n ữa, ch ậm n ữa, ch ậm h ơn n ữa. Và c ũng còn có nh ững lí do khác làm cho nh ững âm thanh này ch ậm h ơn và vi t ế h ơn: âm thanh càng vi t ế, b ạn càng c ần nh ận bi ết m ạnh m ẽ h ơn để c ảm th ấy nó bên trong. Âm thanh càng thô thi ển càng ít c ần t ới b ất kì nh ận bi ết nào. Âm này là đủ để đập vào b ạn; b ạn s ẽ tr ở nên nh ận bi ết v ề nó. 

Nh ưng th ế thì nó là b ạo hành. N ếu âm mang tính nh ạc, hài hoà, tinh t ế, th ế thì b ạn sẽ ph ải l ắng nghe nó ở bên trong và b ạn s ẽ ph ải r ất tỉnh táo l ắng nghe nó. N ếu b ạn không tỉnh táo, b ạn s ẽ bu ồn ng ủ và l ỡ toàn b ộ v ấn đề. Đó là v ấn đề v ới m ật chú, v ới vi ệc tụng ni ệm, v ới b ất kì cách dùng âm thanh nào: nó có th ể t ạo ra gi ấc ng ủ. Đó là cân b ằng tinh t ế. N ếu b ạn ti ếp tục l ặp l ại b ất kì âm thanh nào mà không tỉnh táo v ề nó, b ạn s ẽ r ơi vào gi ấc ng ủ vì th ế thì vi ệc l ặp l ại tr ở thành máy móc. ‘Aum-Aum-Aum’ tr ở thành máy móc, và th ế thì vi ệc l ặp l ại t ạo ra chán chường. Cho nên hai điều c ần ph ải làm: âm thanh ph ải ch ậm d ần và b ạn ph ải tr ở nên tỉnh táo h ơn. Âm thanh càng tr ở nên tinh t ế, b ạn càng ph ải tỉnh táo h ơn. Để làm cho b ạn tỉnh táo h ơn, âm thanh c ũng ph ải được làm tinh t ế h ơn, và m ột điểm s ẽ t ới khi âm thanh đi vào cái vô âm, vô thanh, và b ạn đi vào v ới toàn b ộ nh ận bi ết. Khi âm thanh đi vào cái vô âm hay vô thanh, vào lúc đó tỉnh táo c ủa b ạn ph ải ch ạm t ới đỉnh. Khi âm thanh đạt t ới thung l ũng, khi nó đi xu ống th ấp nh ất, trung tâm sâu nh ất trong thung l ũng, nh ận bi ết c ủa b ạn đã đi đến chính đỉnh, t ới đỉnh Everest. Và t ại đó, âm thanh tan bi ến trong vô thanh hay vô âm, còn b ạn, tan bi ến trong nh ận bi ết hoàn toàn.

Devavani M ỗi đêm trước khi b ạn đi ng ủ, b ạn có th ể th ực hi ện m ột kĩ thu ật nh ỏ mà có ích ghê l ắm. T ắt đèn, ng ồi trong giường s ẵn sàng ng ủ, nh ưng ng ồi quãng mười l ăm phút. Nh ắm m ắt và r ồi b ắt đầu nói b ất kì âm thanh vô nghĩa đơn điệu nào, ch ẳng h ạn: la, la, la - và đợi cho tâm trí cung c ấp thêm âm thanh m ới. Điều duy nh ất c ần nh ớ là ở ch ỗ nh ững âm thanh hay l ời này không nên thu ộc vào b ất kì ngôn ng ữ nào b ạn bi ết. 

N ếu b ạn bi ết ti ếng Anh, ti ếng Đức và ti ếng Italia, th ế thì chúng không nên thu ộc vào ti ếng Italia, ti ếng Đức hay ti ếng Anh. B ất kì th ứ ti ếng nào khác b ạn không bi ết, đều được phép - ti ếng Tây T ạng, Trung qu ốc, Nh ật. Nh ưng n ếu b ạn bi ết ti ếng Nh ật, nó l ại không được phép, th ế thì ti ếng Italia l ại tuy ệt v ời. Nói b ất kì th ứ ti ếng nào mà b ạn không bi ết. B ạn s ẽ khó kh ăn trong vài giây chỉ trong ngày đầu, vì làm sao b ạn nói được ngôn ng ữ mà b ạn không bi ết? Nó có th ể được nói ra, và m ột khi nó b ắt đầu, nó s ẽ tuôn ra b ất kì âm thanh nào, b ất kì l ời nói vô nghĩa nào, chỉ g ạt ý th ức ra và cho phép vô th ức nói... Khi vô th ức nói, vô th ức ch ẳng bi ết ngôn ng ữ nào. Đấy là phương pháp r ất c ổ l ỗ sĩ. Nó đến từ th ời kinh C ựu ước. Trong th ời ấy nó được g ọi là glossolalia, và m ột vài nhà th ờ ở Mĩ v ẫn còn dùng nó. H ọ g ọi nó là ‘nói trong lưỡi.’ Và đó là phương pháp kì di ệu, m ột trong nh ững phương pháp sâu s ắc và th ấm nhu ần nh ất vào trong vô th ức. B ạn b ắt đầu v ới ‘la, la, la,’ và th ế thì b ạn có th ể ti ếp tục v ới b ất kì cái gì x ảy t ới. V ới ngày đầu tiên b ạn s ẽ c ảm th ấy nó có đôi chút khó kh ăn. M ột khi nó t ới, b ạn s ẽ bi ết m ẹo v ề nó. Th ế thì trong mười l ăm phút, dùng ngôn ng ữ v ừa t ới v ới b ạn, và dùng nó nh ư m ột ngôn ng ữ; trong th ực tế b ạn đang nói trong nó. 

Mười l ăm phút này s ẽ làm th ảnh th ơi tâm trí có ý th ức sâu s ắc và th ế thì b ạn chỉ đơn thu ần n ằm ra và đi vào gi ấc ng ủ. Gi ấc ng ủ c ủa b ạn s ẽ tr ở nên sâu h ơn. Trong vòng vài tu ần b ạn s ẽ c ảm th ấy chi ều sâu trong gi ấc ng ủ c ủa mình, và vào bu ổi sáng b ạn s ẽ c ảm th ấy hoàn toàn tươi t ắn.

104 Hướng d ẫn v ề thi ền Devavani

 Devavani là Ti ếng nói Thiêng liêng chuy ển t ới và nói qua thi ền nhân, người tr ở thành con t ầu r ỗng, kênh dẫn. Cách thi ền này là t ự phát (Latihan) c ủa lưỡi. Nó làm th ảnh th ơi tâm trí có ý th ức sâu s ắc đến m ức, khi được là vi ệc cu ối cùng trong đêm, ch ắc ch ắn nó dẫn theo gi ấc ng ủ sâu l ắng. Có b ốn giai đo ạn, m ỗi giai đo ạn ch ừng 15 phút. nh ắm m ắt trong su ốt b ốn giai đo ạn. 

Giai đ o ạn th ứ nh ất: 15 phút 

Ng ồi yên t ĩnh, có th ể v ới ti ếng nh ạc nh ẹ. Giai đ o ạn th ứ hai: 15 phút B ắt đầu t ạo ra âm thanh vô ngh ĩa, ch ẳng h ạn “la..la..la, ” và ti ếp t ục nh ững âm thanh t ựa l ời nói không quen thu ộc đang n ảy sinh. Nh ững âm thanh này c ần đến từ ph ần không quen thu ộc c ủa b ộ óc v ẫn được dùng khi còn tr ẻ con, trước khi h ọc nói. Cho phép vi ệc ngân nga đối tho ại dịu dàng; đừng kêu khóc hay la hét, cười nói hay gào thét. 

Giai đ o ạn th ứ ba: 15 phút 

Đứng dậy và ti ếp t ục nói, cho phép thân th ể b ạn chuy ển động m ềm m ại hài hoà v ới âm thanh. Nếu thân th ể b ạn được th ảnh th ơi, n ăng lượng vi t ế s ẽ t ạo ra s ự t ự phát (Latihan) ngoài điều khi ển c ủa b ạn. 

Giai đ o ạn th ứ t ư: 15 phút Nằm ra, im l ặng và t ĩnh l ặng.

105 Nh ạc nh ư cách thi ền 

Shiva nói: Trong khi l ắng nghe nh ạc c ụ dây, nghe th ấy âm thanh trung tâm h ợp thành; do v ậy hi ện di ện kh ắp n ơi. B ạn đang nghe m ột nh ạc c ụ - đàn sita, hay b ất kì cái gì. Nhi ều n ốt nh ạc có đó. Tỉnh táo và l ắng nghe c ốt lõi trung tâm, xương s ống c ủa nó, mà xung quanh nó t ất c ả các n ốt nh ạc đều tuôn ch ảy, dòng ch ảy sâu s ắc nh ất g ắn tất c ả các n ốt l ại v ới nhau - cái là trung tâm, h ệt nh ư xương s ống c ủa b ạn v ậy. Toàn b ộ thân th ể đều được xương s ống ôm gi ữ. Khi nghe nh ạc, tỉnh táo, th ấm nhu ần âm nh ạc, và tìm th ấy xương s ống c ủa nó - cái trung tâm v ẫn c ứ tuôn ch ảy, ôm gi ữ m ọi th ứ v ới nhau. N ốt nh ạc t ới rồi đi và bi ến m ất, nh ưng c ốt lõi trung tâm, tuôn ch ảy mãi. tr ở nên nh ận bi ết v ề nó. V ề c ơ b ản, kh ởi thu ỷ, âm nh ạc được dùng cho thi ền; nói riêng, âm nh ạc Ấn Độ đã phát tri ển nh ư m ột phương pháp cho thi ền, điệu v ũ Ấn Độ đã phát tri ển nh ư m ột phương pháp c ủa thi ền. V ới di ễn viên đấy là vi ệc thi ền sâu s ắc, còn đối v ới thính gi ả đấy c ũng là vi ệc thi ền sâu sắc. V ũ công hay nh ạc sĩ có th ể là kĩ thu ật viên. N ếu không có thi ền trong đó, người đó chỉ là kĩ thu ật viên. Người đó có th ể là kĩ thu ật viên vĩ đại. Người đó có th ể là kĩ thu ật viên vĩ đại, nh ưng th ế thì linh h ồn không có đó chỉ có thân xác. 

Linh h ồn chỉ đến khi nh ạc sĩ là thi ền nhân sâu s ắc. Và âm nh ạc c ũng chỉ là cái bên ngoài. Trong khi ch ơi cây đàn sita c ủa mình, người ta không chỉ ch ơi cây đàn sita c ủa mình: người đó c ũng còn ch ơi trên tỉnh táo bên trong c ủa mình n ữa. Cây sita c ứ ch ơi bên ngoài còn nh ận bi ết m ạnh m ẽ c ủa người đó, chuy ển vào trong. Âm nh ạc tuôn ch ảy bên ngoài, nh ưng người đó đang nh ận bi ết, thường xuyên tỉnh táo v ề c ốt lõi bên trong nh ất c ủa nó. Và điều đó đem l ại samadhi! Điều đó tr ở thành c ực l ạc! Điều đó tr ở thành đỉnh cao nh ất! Nh ưng b ạn đang làm gì khi b ạn l ắng nghe âm nh ạc? B ạn không thi ền. Ngược l ại, b ạn đang dùng âm nh ạc nh ư cái gì đó tựa nh ư rượu c ồn. B ạn đang dùng nó để được th ảnh th ơi, b ạn đang dùng nó để tự quên đi. Đây là điều không may m ắn, n ỗi kh ổ: nh ững kĩ thu ật đã được phát tri ển cho nh ận bi ết, nay chỉ dùng cho gi ấc ng ủ. Và đây là cách th ức con người c ứ gi ở trò tinh ranh v ới chính mình. L ời kinh này nói trong khi l ắng nghe các nh ạc c ụ dây, nghe th ấy âm thanh trung tâm đầy đủ c ủa chúng, âm thanh trung tâm h ợp thành c ủa chúng; “do v ậy hi ện di ện kh ắp m ọi n ơi.” Và th ế thì b ạn s ẽ bi ết cái gì c ần ph ải được bi ết hay cái gì đáng để bi ết. B ạn s ẽ tr ở thành hi ện di ện kh ắp n ơi. V ới âm nh ạc đó, khi tìm th ấy c ốt lõi trung tâm đầy đủ, b ạn s ẽ tr ở nên tỉnh th ức, và v ới tỉnh th ức đó b ạn s ẽ có ở m ọi n ơi. 

Ngay bây gi ờ, b ạn đang “ ở đâu đó” - m ột điểm mà chúng ta g ọi là ‘b ản ngã’. Đó là điểm b ạn đang ở. N ếu b ạn có th ể tr ở nên tỉnh th ức, điểm này s ẽ bi ến m ất. Th ế thì b ạn s ẽ không ở đâu c ả: b ạn s ẽ ở m ọi n ơi - dường nh ư b ạn đã tr ở thành t ất c ả. B ạn s ẽ tr ở thành đại dương, b ạn s ẽ tr ở thành cái vô h ạn. Cái h ữu h ạn là v ới tâm trí; các trung tâm vô h ạn, đi v ới thi ền.

 Trung tâm c ủa âm thanh Shiva nói: Tắm trong trung tâm c ủa âm thanh, nh ư trong âm thanh liên t ục c ủa thác nước, hay b ằng cách l ấy ngón tay bịt tai, nghe th ấy âm thanh c ủa các âm thanh. 

Kĩ thu ật này có th ể được th ực hi ện theo nhi ều cách. M ột cách là b ắt đầu b ằng cách ng ồi ở b ất kì đâu. Âm thanh bao gi ờ c ũng hi ện h ữu. Nó có th ể có trong ch ợ hay nó có th ể có t ại n ơi ẩn c ư Himalayas: âm thanh luôn có đấy. Ng ồi im l ặng, và v ới âm thanh còn có cái gì đó r ất đặc bi ệt. B ất kì khi nào có âm thanh, b ạn đều ở trung tâm. T ất c ả các âm thanh đều đến v ới b ạn từ m ọi n ơi, từ m ọi hướng. V ới cái nhìn, v ới m ắt, điều này không ph ải nh ư v ậy. Cái nhìn là theo đường th ẳng. Tôi th ấy b ạn, th ế thì có đường th ẳng hướng t ới b ạn. Âm thanh đi vòng; nó không đi th ẳng. Cho nên t ất c ả âm thanh đều đến từ vòng tròn và b ạn là trung tâm. Dù b ạn ở đâu, b ạn bao gi ờ c ũng là trung tâm c ủa âm thanh. V ới âm thanh, b ạn bao gi ờ c ũng là “Thượng đế,” trung tâm c ủa toàn b ộ v ũ trụ. M ọi âm thanh đều đang đến v ới b ạn, chuy ển t ới b ạn, theo vòng tròn. Kĩ thu ật này nói, “T ắm trong trung tâm c ủa âm thanh.” B ất kì khi nào b ạn có đấy, n ếu b ạn đang làm kĩ thu ật này, nh ắm m ắt l ại, và c ảm th ấy toàn b ộ v ũ trụ tràn ng ập âm thanh. C ảm th ấy dường nh ư là m ọi âm thanh đều đang hướng v ề b ạn và b ạn là trung tâm. Ngay c ả c ảm giác này v ề vi ệc b ạn là trung tâm c ũng s ẽ cho b ạn an bình r ất sâu s ắc. Toàn b ộ v ũ trụ tr ở thành chu vi, còn b ạn là trung tâm và m ọi th ứ đang di chuy ển hướng v ề b ạn, r ơi vào b ạn. “Nh ư trong âm thanh liên tục c ủa thác nước” - n ếu b ạn đang ng ồi bên c ạnh thác nước, nh ắm m ắt và c ảm th ấy âm thanh kh ắp quanh b ạn, r ơi vào b ạn, t ừ m ọi phía, t ạo ra trung tâm trong b ạn từ m ọi phía. T ại sao ph ải nh ấn m ạnh vào c ảm giác là b ạn đang trong trung tâm? Vì trong trung tâm không có âm thanh. 

Trung tâm không âm thanh; đó là lí do t ại sao b ạn có th ể nghe th ấy âm thanh. N ếu không, b ạn ch ẳng th ể nào nghe n ổi chúng. Âm thanh này không th ể nghe n ổi âm thanh khác. Vì b ạn là vô âm t ại trung tâm nên b ạn m ới có th ể nghe th ấy âm thanh. Trung tâm là tuy ệt đối im l ặng: đó là lí do t ại sao b ạn có th ể nghe th ấy âm thanh đi vào b ạn, t ới v ới b ạn, th ấm vào b ạn, vây quanh b ạn. N ếu b ạn có th ể tìm th ấy ch ỗ c ủa trung tâm, n ơi trong b ạn m ọi âm thanh d ồn t ới, b ỗng nhiên âm thanh s ẽ bi ến m ất và b ạn s ẽ đi vào trong cái vô âm. N ếu b ạn có th ể c ảm th ấy m ột trung tâm n ơi m ọi âm thanh đều được nghe th ấy, b ỗng nhiên s ẽ có s ự chuy ển bi ến tâm th ức. Kho ảnh kh ắc này b ạn s ẽ nghe th ấy toàn b ộ th ế gi ới tràn ng ập v ới âm thanh, và kho ảnh kh ắc khác, nh ận bi ết c ủa b ạn b ỗng nhiên quay vào trong và b ạn s ẽ nghe th ấy cái vô âm, trung tâm c ủa cu ộc s ống. 

 M ột khi b ạn đã nghe th ấy điều đó, th ế thì ch ẳng âm thanh nào qu ấy r ầy được b ạn. Nó t ới b ạn, nh ưng nó ch ẳng bao gi ờ đạt t ới b ạn. Nó t ới b ạn, nó bao gi ờ c ũng t ới b ạn, nh ưng nó ch ẳng bao gi ờ đạt được t ới b ạn. Có m ột điểm mà không âm thanh nào đi vào được. Điểm đó là b ạ n. Th ực hành điều này trong bãi ch ợ: không có n ơi nào khác gi ống được nh ư bãi ch ợ. Nó tràn ng ập âm thanh làm sao - âm thanh điên khùng. Nh ưng đừng b ắt đầu nghĩ v ề âm thanh - r ằng đây là t ốt và đây là x ấu, đây là qu ấy nhi ễu và kia là r ất đẹp và hài hoà. B ạn không gi ả thi ết nghĩ v ề trung tâm. B ạn không gi ả thi ết nghĩ v ề m ọi âm thanh đang hướng v ề mình - dù nó là t ốt, x ấu, đẹp. B ạn chỉ nh ớ r ằng b ạn là trung tâm và m ọi âm thanh đang hướng t ới b ạn - m ọi âm thanh, b ất kì lo ại nào. Âm thanh không được nghe trong tai. 

Chúng không được nghe trong tai; tai không th ể nghe th ấy chúng. Chúng chỉ làm công vi ệc chuy ển t ải, và trong vi ệc chuy ển tải chúng c ắt xén đi r ất nhi ều nh ững cái vô ích đối v ới b ạn. Chúng ch ọn, chúng l ựa, và r ồi nh ững âm thanh đó m ới vào b ạn. Bây gi ờ tìm ở bên trong xem trung tâm c ủa b ạn ở đâu. Tai không ph ải là trung tâm. B ạn đang nghe từ đâu đó sâu bên trong. Tai chỉ đơn thu ần g ửi cho b ạn nh ững âm thanh đã được tuy ển l ựa. B ạn ở đâu? Trung tâm c ủa b ạn ở đâu? N ếu b ạn đang làm vi ệc v ới âm thanh, th ế thì ch ẳng chóng, ch ầy b ạn s ẽ ng ạc nhiên - vì trung tâm không ở trong đầu. Trung tâm không có trong đầu! Nó dường nh ư trong đầu vì b ạn ch ưa bao gi ờ nghe th ấy âm thanh: b ạn nghe th ấy l ời nói. V ới l ời nói, đầu là trung tâm, v ới âm thanh nó không ph ải là trung tâm. Đó là lí do t ại sao ở Nh ật người ta nói r ằng con người suy nghĩ không ph ải qua đầu mà qua b ụng - vì đã làm vi ệc v ới âm thanh từ lâu trước đây. B ạn đã th ấy trong m ọi ngôi đền đều có chuông hay khánh. Chuông được đặt ở đó để t ạo ra âm thanh quanh người tìm ki ếm. Ai đó s ẽ đang thi ền còn ti ếng chuông, ngân lên hay khánh được gõ lên. Dường nh ư s ự r ất xáo động đã được ti ếng chuông t ạo ra. Ai đó đang thi ền, và cái chuông hay cái khánh này dường nh ư làm náo lo ạn. Điều này dường nh ư náo lo ạn thôi! Trong ngôi đền, m ọi khách th ăm đều s ẽ t ới gõ vào khánh hay rung chuông. V ới ai đó đang thi ền ở đó, điều này dường nh ư là s ự qu ấy rối thường xuyên. Không ph ải đâu - vì người đó l ại đang đợi âm thanh này. 

Cho nên m ọi khách th ăm đều có ích. Chuông c ứ bị gõ đi gõ l ại, và âm thanh được t ạo ra còn thi ền nhân, c ứ đi vào b ản thân mình. Người đó nhìn vào trung tâm n ơi âm thanh này đi sâu đến. Chỉ có m ột cái gõ chuông: khách th ăm đã làm điều đó. Bây gi ờ cái gõ th ứ hai s ẽ là ở bên trong thi ền nhân, đâu đó bên trong. Nó ở đâu v ậy? Âm thanh bao gi ờ c ũng ch ạm vào b ụng, và r ốn, ch ẳng bao gi ờ trong đầu c ả. N ếu nó ch ạm vào đầu, b ạn có th ể hi ểu rõ rằng đấy không ph ải là âm thanh: đấy là l ời. Th ế thì b ạn b ắt đầu nghĩ v ề âm thanh. Th ế thì cái thu ần khi ết bị m ất đi. “T ắm trong trung tâm c ủa âm thanh, nh ư trong âm thanh liên tục c ủa thác nước, hay b ằng cách l ấy ngón tay bịt tai, nghe th ấy âm thanh c ủa các âm thanh.” 

B ạn có th ể tạo ra âm thanh chỉ b ằng cách dùng ngón tay mình, hay v ới b ất kì cái gì để bịt tai m ột cách bó bu ộc. Th ế thì b ạn sẽ nghe th ấy m ột âm nào đó. Âm thanh đó là gì và t ại sao b ạn nghe th ấy nó khi tai bị bịt, khi tai bị nút l ại?

Gi ống nh ư âm b ản c ủa phim, c ũng có nh ững âm thanh âm b ản. Không chỉ m ắt có th ể th ấy âm b ản: tai th ậm chí còn có th ể nghe th ấy âm b ản. Cho nên khi b ạn bịt tai, b ạn nghe th ấy th ế gi ới âm b ản c ủa âm thanh. M ọi âm thanh đều đã d ừng l ại. B ỗng nhiên âm thanh m ới được nghe th ấy. Âm thanh này là vi ệc thi ếu v ắng âm thanh. L ỗ h ổng đã đi vào. B ạn đang b ỏ l ỡ điều gì đó, và th ế thì b ạn nghe th ấy cái thi ếu v ắng này. “Hay, b ằng cách l ấy ngón tay bịt tai, nghe th ấy âm thanh c ủa các âm thanh” - âm thanh âm b ản đó được bi ết t ới nh ư âm thanh c ủa các âm thanh - vì nó không th ực s ự là âm thanh, mà là thi ếu v ắng âm thanh. Hay nó là âm thanh tự nhiên vì nó không do b ất kì cái gì khác t ạo ra. “B ằng cách l ấy ngón tay bịt tai, nghe th ấy âm thanh c ủa các âm thanh” - thi ếu v ắng âm thanh này là kinh nghi ệm r ất tinh t ế. Nó s ẽ cho b ạn cái gì? Kho ảnh kh ắc không có âm thanh, b ạn r ơi tr ở v ề chính mình. 

V ới âm thanh chúng ta đi xa; v ới âm thanh chúng ta đi t ới người khác. C ố hi ểu điều này ddi: v ới âm thanh chúng ta có quan h ệ v ới người khác, chúng ta liên l ạc v ới người khác. N ếu âm thanh là phương ti ện để đi t ới người khác th ế thì vô âm tr ở thành phương ti ện để đi t ới chính mình. V ới âm thanh b ạn liên l ạc v ới người khác, v ới vô âm b ạn r ơi vào v ực th ẳm c ủa riêng mình. Đó là lí do t ại sao có nhi ều kĩ thu ật dùng vô âm đến v ậy để đi vào trong. Tr ở thành hoàn toàn câm l ặng và điếc đặc đi - cho dù chỉ trong m ột thoáng ch ốc. Và b ạn không th ể đi b ất kì đâu khác ngoài b ản thân mình: cho nên b ỗng nhiên b ạn s ẽ th ấy r ằng b ạn đang đứng bên trong; không chuy ển động nào có th ể có. 

Đó là lí do t ại sao im l ặng l ại được th ực hành nhi ều đến th ế. Trong nó, m ọi cây c ầu để chuy ển động t ới người khác đã bị phá v ỡ. “Hay, b ằng cách l ấy ngón tay bịt tai, nghe th ấy âm thanh c ủa các âm thanh” - trong kĩ thu ật này hai c ực đối lập đã được b ầy t ỏ. “T ắm trong trung tâm c ủa âm thanh, nh ư trong âm thanh liên tục c ủa thác nước” - đây là m ột c ực điểm; “hay, b ằng cách l ấy ngón tay bịt tai, nghe th ấy âm thanh c ủa các âm thanh”: đây là c ực điểm khác. M ột ph ần là nghe th ấy âm thanh d ồn t ới trung tâm b ạn, ph ần kia là d ừng m ọi âm thanh và c ảm th ấy trung tâm vô âm. C ả hai c ực này đều được nêu ra trong m ột kĩ thu ật v ới m ục đích đặc bi ệt - để cho b ạn có th ể chuy ển từ c ực n ọ sang c ực kia. Cái “ho ặc” không ph ải là ch ọn l ựa làm cái này hay cái kia. Làm c ả hai! Đó là lí do t ại sao c ả hai đã được nêu trong m ột kĩ thu ật. Trước h ết th ực hi ện m ột ph ần trong m ột vài tháng, r ồi th ực hi ện ph ần kia trong vài tháng. B ạn sẽ sinh động h ơn, và b ạn s ẽ bi ết c ả hai c ực điểm. Và n ếu b ạn có th ể chuy ển t ới hai c ực điểm này m ột cách d ễ dàng, b ạn c ũng có th ể duy trì s ự tr ẻ trung mãi mãi.

B ắt đầu và k ết thúc c ủa âm thanh Shiva nói: Trong lúc b ắt đầu và vi ệc làm mịn dần âm thanh c ủa b ất kì ch ữ nào, v ẫn tỉnh th ức. Làm sao b ạn có th ể th ực hi ện được điều đó? Đi vào đền. Chuông có đó hay khánh có đó. C ầm chuông trong tay và đợi. Trước h ết tr ở nên hoàn toàn tỉnh táo. 

Âm thanh đang có đó và b ạn không b ỏ l ỡ cái b ắt đầu. Trước h ết hoàn toàn tỉnh táo, dường nh ư cu ộc s ống c ủa b ạn ph ụ thu ộc vào điều này, dường nh ư ai đó đang định gi ết b ạn ngay chính kho ảnh kh ắc này và b ạn s ẽ tỉnh th ức. Tỉnh táo - dường nh ư điều này đang s ắp là cái ch ết c ủa b ạn. Và n ếu có ý nghĩ, đợi đấy đã, vì ý nghĩ đang s ẵn sàng đi ng ủ. V ới ý nghĩ b ạn không th ể tỉnh táo. Khi b ạn tỉnh táo, không có ý nghĩ. Cho nên đợi đấy! Khi b ạn c ảm th ấy r ằng bây gi ờ tâm trí không có ý nghĩ, r ằng không có đám mây nào và b ạn tỉnh táo, thì đi v ới âm thanh. Nhìn khi âm thanh không có đó, r ồi nh ắm m ắt l ại. R ồi nhìn khi âm thanh được t ạo ra, bị đập; r ồi di chuy ển v ới âm thanh. Âm thanh s ẽ tr ở nên ngày càng ch ậm h ơn, tinh tế h ơn, tinh t ế h ơn và r ồi nó s ẽ không có đó n ữa. Th ế thì c ứ ti ếp tục v ới âm thanh. Nh ận bi ết, tỉnh táo. Di chuy ển cùng v ới âm thanh t ới chính ng ọn ngu ồn. 

Th ấy c ả hai c ực c ủa âm thanh, c ả cái b ắt đầu và cái k ết thúc. Th ử nó v ới m ột âm thanh bên ngoài nào đó nh ư chuông hay khánh hay b ất kì cái gì, r ồi nh ắm m ắt l ại. Th ốt ra b ất kì ch ữ nào bên trong - Aum hay b ất kì âm nào khác - và r ồi ti ến hành cùng th ực nghi ệm này v ới nó. Khó đấy; đó là lí do t ại sao chúng ta l ại th ực hi ện nó bên ngoài trước. Khi b ạn có th ể th ực hi ện nó bên ngoài trước th ế thì b ạn s ẽ có th ể th ực hi ện nó bên trong được. Th ế thì th ực hi ện nó đi. Đợi đấy đến kho ảnh kh ắc mà tâm trí v ắng lặng, r ồi t ạo ra âm thanh bên trong. C ảm th ấy nó, chuy ển đi v ới nó, đi v ới nó, cho t ới khi nó bi ến m ất hoàn toàn. B ạn s ẽ t ốn th ời gian cho t ới khi b ạn có th ể làm được điều này. Có th ể c ần t ới vài tháng, ít nh ất là ba tháng. Trong ba tháng này, b ạn s ẽ tr ở nên ngày càng tỉnh táo h ơn, ngày càng tỉnh táo h ơn. Tr ạng thái ti ền âm thanh và tr ạng thái h ậu âm thanh ph ải được quan sát. Ch ẳng có gì bị b ỏ l ỡ c ả. M ột khi b ạn tr ở nên tỉnh táo đến m ức b ạn có th ể quan sát cái b ắt đầu và cái k ết thúc c ủa âm thanh, qua quá trình này b ạn s ẽ tr ở thành m ột con người hoàn toàn khác.

Tìm thấy không gian bên trong Cái trống rỗng là trung tâm bên trong nhất của bạn. 

Mọi hoạt động đều chỉ ở phần ngoại vi: trung tâm bên trong nhất chỉ là số không.

 Đi vào b ầu tr ời trong tr ẻo Shiva nói: Trong mùa hè khi b ạn th ấy toàn b ộ b ầu tr ời trong tr ẻo vô t ận, đi vào trong s ự sáng t ỏ ấy. Thi ền v ề b ầu tr ời đi: b ầu tr ời mùa hè không mây, tr ống r ỗng và trong tr ẻo vô t ận, ch ẳng có gì di chuy ển trong nó, trong s ự trinh b ạch hoàn toàn c ủa nó. Suy t ư v ề nó, thi ền v ề nó, và đi vào sáng t ỏ này. Tr ở thành sáng t ỏ này, sáng t ỏ tựa không gian này. 

Thi ền v ề b ầu tr ời là đẹp đẽ. N ằm xu ống để cho b ạn quên đi m ặt đất; n ằm ng ửa trên b ất kì bãi cát nào m ột mình, trên b ất kì m ảnh đất nào, và chỉ nhìn lên tr ời thôi. B ầu tr ời trong tr ẻo s ẽ có ích - tr ời không mây, vô t ận. Khi nhìn lên, ngước nhìn vào b ầu tr ời, c ảm th ấy sáng t ỏ c ủa nó - s ự m ở r ộng không gi ới h ạn, không mây mù - và r ồi đi vào s ự sáng t ỏ đó, tr ở thành m ột v ới nó. C ảm th ấy dường nh ư b ạn đã tr ở thành b ầu tr ời, thành không gian. Kĩ thu ật này - nhìn vào s ự sáng t ỏ c ủa b ầu tr ời và tr ở thành m ột v ới nó - là m ột trong nh ững kĩ thu ật được th ực hành nhi ều nh ất. Nhi ều tín ngưỡng đã dùng kĩ thu ật này. Và đặc bi ệt cho tâm trí hi ện đại, nó r ất có ích, vì ch ẳng có gì còn l ại trên trái đất để thi ền n ữa - chỉ còn b ầu tr ời. N ếu b ạn nhìn xung quanh, m ọi th ứ đều nhân t ạo, m ọi th ứ đều bị gi ới h ạn, v ới biên gi ới, gi ới h ạn. 

Chỉ có b ầu tr ời là tĩnh lặng, may m ắn thay, c ởi m ở cho vi ệc thi ền. Th ử kĩ thu ật này đi, nó s ẽ có ích, nh ưng nh ớ ba điều. M ột: đừng nháy m ắt - c ứ nhìn th ẳng. Cho dù m ắt b ạn có c ảm th ấy m ỏi và nước m ắt ch ảy ra, c ũng đừng lo l ắng. Ngay c ả nh ững gi ọt nước m ắt đó s ẽ là m ột ph ần c ủa vi ệc khuây kho ả; chúng s ẽ có ích. Nh ững gi ọt nước m ắt đó làm cho m ắt b ạn được h ồn nhiên h ơn và được t ắm trong tươi t ắn. B ạn c ứ nhìn thôi. Điều th ứ hai: đừng nghĩ v ề b ầu tr ời, nh ớ l ấy. B ạn có th ể b ắt đầu nghĩ v ề b ầu tr ời. B ạn có th ể nh ớ đến nhi ều bài th ơ, nhi ều bài th ơ hay v ề b ầu tr ời - th ế thì b ạn s ẽ l ỡ m ất v ấn đề. B ạn không nên nghĩ v ề nó - b ạn nên đi vào nó, b ạn nên tr ở thành m ột v ới nó - vì n ếu b ạn b ắt đầu nghĩ v ề nó, l ần n ữa rào ch ắn s ẽ được d ựng lên. B ạn l ại l ỡ b ầu tr ời lần n ữa, và b ạn l ại bị bao vây trong tâm trí mình l ần n ữa. Đừng nghĩ v ề b ầu tr ời. 

Là b ầu tr ời đi. Chỉ nhìn và di chuy ển vào trong b ầu tr ời, và cho phép b ầu tr ời di chuy ển vào trong b ạn. N ếu b ạn di chuy ển vào trong b ầu tr ời, b ầu tr ời s ẽ di chuy ển vào trong b ạn ngay l ập tức. Làm sao b ạn có th ể làm được vi ệc đó? Làm sao b ạn sẽ làm được vi ệc đó - vi ệc chuy ển vào trong b ầu tr ời này? C ứ nhìn xa mãi xa mãi đi. C ứ ti ếp tục nhìn - dường nh ư b ạn đang c ố tìm ra biên gi ới. Đi sâu vào. Đi vào nhi ều nh ất có th ể được. Chính kho ảnh kh ắc đó s ẽ phá v ỡ rào ch ắn. Và phương pháp này nên được th ực hành trong ít nh ất b ốn mươi phút; ít h ơn s ẽ không có tác d ụng, s ẽ không có ích nhi ều l ắm. Khi b ạn th ực s ự c ảm th ấy r ằng b ạn đã tr ở thành m ột, th ế thì b ạn có th ể nh ắm m ắt. Khi b ầu tr ời đã đi vào trong b ạn, b ạn có th ể nh ắm m ắt. B ạn s ẽ có th ể th ấy nó c ũng ở bên trong n ữa. Cho nên chỉ sau b ốn mươi phút, khi b ạn c ảm th ấy r ằng cái m ột đã x ảy ra và có s ự c ảm thông và b ạn đã tr ở thành m ột ph ần c ủa nó và tâm trí không còn n ữa, nh ắm m ắt l ại và duy trì trong b ầu tr ời bên trong. Sáng t ỏ s ẽ giúp cho điều th ứ ba: “ đi vào sáng t ỏ đó.” Sáng t ỏ s ẽ giúp - b ầu tr ời không ô nhi ễm, không mây. Nh ận bi ết v ề sáng t ỏ t ất c ả đang bao quanh b ạn. Đừng nghĩ v ề nó; chỉ nh ận bi ết v ề sáng t ỏ, cái thu ần khi ết, cái h ồn nhiên. 

Không nên l ặp l ại nh ững l ời này. B ạn ph ải c ảm th ấy chúng ch ứ đừng nghĩ v ề chúng. Và m ột khi b ạn nhìn vào trong b ầu tr ời, c ảm giác s ẽ đến, vì vi ệc tưởng tượng ra nh ững điều này không ph ải là ph ần b ạn - chúng có đấy r ồi. N ếu b ạn nhìn chúng s ẽ b ắt đầu x ảy ra cho b ạn. N ếu b ạn thi ền v ề b ầu tr ời không mây r ộng m ở, b ỗng nhiên b ạn s ẽ c ảm th ấy nh ận bi ết r ằng dường nh ư b ầu tr ời trong tr ẻo c ũng đã đi vào trong b ạn n ữa. S ẽ có kho ảng h ở. V ới th ời gian, ý nghĩ s ẽ d ừng - dường nh ư giao thông đã d ừng và không ai di chuy ển n ữa. Ban đầu đấy chỉ là nh ững kho ảnh kh ắc, nh ưng ngay c ả nh ững kho ảnh kh ắc đó c ũng đang bi ến đổi. Lát n ữa thôi tâm trí s ẽ ch ậm d ần, l ỗ h ổng l ớn h ơn s ẽ xu ất hi ện. Trong vài phút s ẽ không còn ý nghĩ n ữa, không còn mây n ữa. Và khi không còn ý nghĩ, không mây, b ầu tr ời bên ngoài và b ầu tr ời bên trong tr ở thành m ột, vì chỉ ý nghĩ m ới t ạo ra b ức tường. Chỉ vì ý nghĩ mà bên ngoài m ới là bên ngoài và bên trong m ới là bên trong. Khi ý nghĩ không có đó, bên ngoài và bên trong m ất biên gi ới c ủa chúng, chúng tr ở thành m ột. Biên gi ới ch ưa bao gi ờ th ực sự t ồn t ại ở đó c ả. 

Chúng chỉ dường nh ư có đó b ởi vì ý nghĩ, cái rào ch ắn. Nh ưng đấy không ph ải là mùa hè, b ạn s ẽ làm gì đây? N ếu b ầu tr ời đầy mây, không trong sáng, th ế thì nh ắm m ắt l ại và đi vào b ầu tr ời bên trong. Nh ắm m ắt, và n ếu b ạn th ấy ý nghĩ nào đó, th ấy chúng dường nh ư chúng là mây n ổi trên b ầu tr ời. Nh ận bi ết v ề n ền t ảng, v ề b ầu tr ời, và v ề khác bi ệt v ới ý nghĩ. Chúng ta quá b ận tâm t ới ý nghĩ và ch ẳng bao gi ờ nh ận bi ết đến l ỗ h ổng. M ột ý nghĩ trôi qua, và trước khi m ột ý nghĩ khác đi vào, có m ột l ỗ h ổng - trong l ỗ h ổng đó b ầu tr ời có đấy. Th ế thì, b ất kì khi nào không có ý nghĩ, sẽ có gì ở đấy? Cái tr ống r ỗng có đấy. Cho nên n ếu b ầu tr ời mây mù - không ph ải vào mùa hè và tr ời không trong - nh ắm m ắt l ại t ập trung tâm trí b ạn vào n ền t ảng, b ầu tr ời bên trong mà trong đó ý nghĩ t ới r ồi đi. Đừng chú ý nhi ều tới ý nghĩ; chú ý đến không gian trong đó chúng di chuy ển. Ch ẳng h ạn, chúng ta đang ng ồi trong phòng này. Tôi có th ể nhìn vào c ăn phòng này theo hai cách. Ho ặc tôi có th ể nhìn vào b ạn, để cho tôi dửng d ưng v ới không gian b ạn đang ở trong đó, không gian c ăn phòng, cái phòng b ạn đang ở đó - tôi nhìn vào b ạn, tôi t ập trung tâm trí mình vào b ạn, người đang ở đây, và không chú ý vào c ăn phòng n ơi b ạn đang ở - hay, tôi có th ể thay đổi t ập trung c ủa mình: tôi có th ể nhìn vào c ăn phòng, và tôi tr ở nên d ửng d ưng v ới b ạn. B ạn có đấy, nh ưng nh ấn m ạnh c ủa tôi, s ự h ội tụ c ủa tôi, là vào c ăn phòng. Th ế thì toàn b ộ khung c ảnh thay đổi. Làm điều này trong th ế gi ới bên trong đi. Nhìn vào không gian. 

Ý nghĩ đang di chuy ển trong nó: dửng d ưng v ới chúng, đừng chú ý gì vào chúng c ả. Chúng có đó; ghi nh ận r ằng chúng có đó, đang di chuy ển. Giao thông đang vận hành trên phố. Nhìn vào phố và dửng dưng với giao thông. Đừng nhìn để thấy người đi qua; chỉ biết rằng cái gì đó đang trôi qua và nhận biết về không gian mà nó diễn ra trong đó. Thế thì bầu trời mùa hè xảy ra bên trong.110 Bao hàm mọi thứ Shiva nói: Hỡi người yêu, tại thời điểm này để tâm trí, hiểu biết, hơi thở, hình dạng được bao hàm cả. Kĩ thuật này có đôi chút khó khăn, nhưng nếu bạn có thể thực hiện được nó, thế thì sẽ rất tuyệt diệu, đẹp đẽ. Khi ngồi, đừng phân chia. Ngồi trong thiền, bao hàm tất cả - thân thể bạn, tâm trí bạn, hơi thở, suy nghĩ, hiểu biết, mọi thứ. Bao hàm tất cả. 

Đừng phân chia, đừng tạo ra bất kì phân mảnh nào. Thông thường chúng ta hay phân mảnh; chúng ta cứ phân mảnh. Chúng ta nói, “Thân thể không phải là tôi.” Cũng có những kĩ thuật có thể dùng điều đó, nhưng kĩ thuật này lại hoàn toàn khác, đúng hơn là đối lập lại. Đừng phân chia. Đừng nói, “Tôi không là thân thể.” Đừng nói, “Tôi không là tâm trí.” Nói, “Tôi là tất cả” - và là tất cả. Đừng tạo ra bất kì phân đoạn nào bên trong bạn. Đây là một cảm giác. Với mắt nhắm bao hàm mọi thứ tồn tại trong bạn. Đừng làm cho bản thân bạn bị định tâm vào bất kì đâu - không định tâm. Hơi thở tới rồi đi, ý nghĩ tới rồi chuyển. Hình dạng thân thể bạn sẽ cứ thay đổi. Bạn còn chưa quan sát điều này. Nếu bạn ngồi với đôi mắt nhắm, bạn sẽ cảm thấy rằng đôi khi thân thể bạn lớn, đôi khi thân thể bạn nhỏ; đôi khi nó rất nặng, đôi khi lại nhẹ, dường như bạn có thể bay. Bạn có thể cảm thấy sự tăng và giảm này của hình dạng. 

 Chỉ nh ắm m ắt l ại và ng ồi b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng đôi khi thân th ể r ất l ớn - choán toàn b ộ c ăn phòng; đôi khi nó l ại nh ỏ th ế - chỉ là nguyên tử. T ại sao hình d ạng này l ại thay đổi? Khi chú ý c ủa b ạn thay đổi, hình d ạng thân th ể b ạn c ũng thay đổi. N ếu b ạn đang bao g ồm, nó s ẽ tr ở nên l ớn; n ếu b ạn lo ại trừ - “cái này không ph ải là ta, cái này không ph ải là ta” -, nó tr ở thành r ất tỉ mỉ, r ất nh ỏ, nguyên tử. Bao hàm m ọi th ứ vào con người b ạn đi và đừng b ỏ th ứ gì. Đừng nói, “Cái này không ph ải là ta.” Nói, “ta đấy,” và hàm ch ứa m ọi th ứ trong đó. N ếu b ạn có th ể làm điều này khi ng ồi, nh ững điều tuy ệt đối m ới, di ệu kì s ẽ x ảy ra cho b ạn. B ạn s ẽ c ảm th ấy không có trung tâm, trong b ạn không có trung tâm. Và v ới trung tâm đã trôi qua, c ũng không còn cái ngã, không có b ản ngã; chỉ tâm th ức là còn l ại - tâm th ức gi ống b ầu tr ời bao ph ủ m ọi th ứ. Và khi nó trưởng thành, không chỉ h ơi th ở riêng c ủa b ạn được bao hàm, không chỉ hình d ạng riêng c ủa b ạn được bao hàm; chung cu ộc toàn b ộ v ũ trụ c ũng tr ở nên được bao hàm cho b ạn. V ấn đề c ơ b ản c ần ph ải nh ớ là tính bao hàm. 

Đừng lo ại trừ. Đây là điểm m ấu ch ốt cho l ời kinh này - tính bao hàm, vi ệc bao hàm. Bao hàm và trưởng thành. Bao hàm và m ở r ộng. Th ử nó v ới thân th ể b ạn, và r ồi th ử nó v ới c ả th ế gi ới bên ngoài n ữa. Ng ồi dưới g ốc cây, nhìn vào cây, r ồi nh ắm m ắt l ại và c ảm th ấy r ằng cây đang bên trong b ạn. Nhìn lên b ầu tr ời, rồi nh ắm m ắt l ại và c ảm th ấy r ằng b ầu tr ời là bên trong b ạn. Nhìn vào m ặt tr ời đang lên, r ồi nh ắm m ắt l ại và c ảm th ấy r ằng m ặt tr ời đang lên bên trong b ạn. C ảm th ấy bao hàm nhi ều h ơn. M ột kinh nghi ệm l ớn lao s ẽ x ảy ra cho b ạn. Khi b ạn c ảm th ấy r ằng cây ở bên trong b ạn, l ập tức b ạn s ẽ c ảm th ấy tr ẻ trung h ơn, tươi t ắn h ơn. Và điều này không ph ải là tưởng tượng, vì cây và b ạn c ả hai đều thu ộc v ề đất. B ạn và cây v ừa b ắt r ễ trong cùng đất và chung cu ộc c ũng b ắt rễ trong cùng s ự t ồn t ại. Cho nên khi b ạn c ảm th ấy r ằng cây ở bên trong b ạn, cây ở bên trong b ạn - điều này không là tưởng tượng n ữa. Và l ập tức b ạn s ẽ c ảm th ấy hi ệu qu ả. Cái s ống động c ủa cây, cái xanh th ắm, cái tươi mát, làn gió tho ảng qua nó, s ẽ được c ảm th ấy bên trong tim b ạn. Bao hàm ngày càng nhi ều s ự t ồn t ại và đừng lo ại trừ cái gì c ả. Cho nên nh ớ điều này: làm cho vi ệc bao hàm thành phong cách s ống - không chỉ là phong cách thi ền, mà là phong cách s ống, cách s ống. C ố bao hàm ngày càng nhi ều h ơn. B ạn càng bao hàm nhi ều, b ạn càng m ở r ộng nhi ều, biên gi ới c ủa b ạn càng lùi xa v ề chính các góc c ủa s ự t ồn tại. R ồi m ột ngày nào đó b ạn là điều duy nh ất; toàn b ộ s ự tồn t ại đều được bao hàm vào. Đây là điều t ối thượng c ủa tất c ả các kinh nghi ệm tôn giáo.

 Thiền trên máy bay 

Bạn không thể tìm thấy tình huống nào tốt cho thiền hơn là khi đang bay ở độ cao. Chiều cao càng lớn, thiền càng dễ dàng. Do đó, trong nhiều thế kỉ, thiền nhân đã đi lên Himalayas để tìm độ cao. Khi lực hấp dẫn ít đi và trái đất ở rất xa, nhiều lực kéo của đất cũng bị xa ra. Bạn xa hẳn xã hội hư hỏng mà con người đã xây dựng nên. Bạn được bao quanh bởi mây cùng sao, mặt trăng, mặt trời và không gian mênh mông. Vậy làm một việc: bắt đầu cảm thấy là một với cái mênh mông đó, và thực hiện điều đó theo ba bước. Bước thứ nhất là: trong vài phút chỉ nghĩ rằng bạn đang trở nên ngày càng lớn hơn... bạn choán đầy toàn bộ máy bay. 

Rồi bước thứ hai: 

bắt đầu cảm thấy rằng bạn đang trở nên cứ lớn mãi, lớn hơn máy bay, trong thực tế máy bay bây giờ ở bên trong bạn. 

Và bước thứ ba: 

cảm thấy rằng bạn đã mở rộng ra toàn bộ bầu trời. Bây giờ nhưng đám mây này đang di chuyển, và mặt trăng, các vì sao - chúng đang di chuyển trong bạn; bạn là khổng lồ, vô giới hạn. Cảm giác này sẽ trở thành việc thiền của bạn, và bạn sẽ cảm thấy hoàn toàn thảnh thơi và không căng thẳng.

112 Cảm thấy thiếu mọi thứ 

Patanjali nói: Lúc đạt tới sự thuần khiết nhất của giai đoạn nirvicharra của samadhi, có sự hừng lên của ánh sáng tâm linh. Con người bên trong nhất của bạn có bản chất ánh sáng. Tâm thức là ánh sáng, tâm thức là ánh sáng duy nhất. Bạn đang tồn tại rất vô ý thức: làm mọi việc, chẳng biết tại sao; ham muốn mọi thứ, chẳng biết tại sao; đòi hỏi mọi thứ, chẳng biết tại sao; chìm dần vào giấc ngủ vô ý thức. Bạn là người ngủ đang bước. Mộng du là bệnh tật tâm linh duy nhất - bước đi và sống trong mê ngủ. Trở nên ý thức hơn đi. Bắt đầu ý thức với các đối thể. Nhìn vào mọi vật với nhiều tỉnh táo hơn. Bạn đi qua cây; nhìn vào cây với nhiều tỉnh táo hơn. Dừng lại một chốc, nhìn lên cây; chùi mắt, nhìn lên cây với nhiều tỉnh táo hơn. Thu lấy nhận biết của bạn, nhìn lên cây và quan sát khác biệt. Bỗng nhiên khi bạn tỉnh táo, cây khác: nó xanh hơn, nó sống động hơn, nó đẹp hơn. Cây vẫn thế, chỉ bạn là đã thay đổi. 

Nhìn vào đoá hoa dường như toàn bộ sự tồn tại của nó phụ thuộc vào cái nhìn này. Đem tất cả nhận biết của  b ạn vào đoá hoa và b ỗng nhiên đoá hoa được tôn lên - nó rạng ng ời h ơn, nó to ả sáng h ơn. Nó có cái gì đó c ủa vinh quang vĩnh h ằng, dường nh ư cái vĩnh h ằng đã đi vào trong cái t ạm th ời theo hình d ạng c ủa hoa. Nhìn vào khuôn m ặt ch ồng mình, v ợ mình, b ạn mình, người yêu mình, v ới tỉnh táo; thi ền v ề nó, và b ỗng nhiên b ạn th ấy không chỉ thân th ể mà c ả cái b ề ngoài thân th ể, cái đi ra từ thân th ể. Có hào quang c ủa tâm linh xung quanh thân th ể. Khuôn m ặt c ủa người yêu không còn là khuôn m ặt c ủa người yêu n ữa; khuôn m ặt c ủa người yêu đã tr ở thành khuôn m ặt c ủa điều thiêng liêng. Nhìn vào con b ạn. V ới tỉnh táo, nh ận bi ết đầy đủ, quan sát nó ch ơi và b ỗng nhiên đối th ể được tôn lên. Ch ẳng h ạn, chim hót trên cây: tỉnh táo, dường nh ư trong kho ảnh kh ắc đó b ạn và ti ếng chim hót đó t ồn t ại - cái t ổng th ể không t ồn t ại, không thành v ấn đề n ữa. T ập trung con người b ạn hướng v ề ti ếng chim hót và b ạn s ẽ th ấy khác bi ệt. Ti ếng ồn giao thông không t ồn t ại n ữa, hay có t ồn t ại ở ph ần ngo ại vi c ủa s ự t ồn t ại, xa xôi, cách bi ệt. Con chim nh ỏ này và ti ếng hót c ủa nó tràn ng ập con người b ạn hoàn toàn - chỉ có b ạn và con chim nh ỏ là t ồn tại. Và th ế thì khi ti ếng chim dừng l ại, l ắng nghe thi ếu v ắng c ủa ti ếng chim. Th ế thì đối th ể ấy tr ở thành tinh t ế. Bao gi ờ c ũng nh ớ: khi ti ếng chim dừng l ại, nó để l ại ph ẩm ch ất nào đó cho b ầu không khí - s ự thi ếu v ắng. 

Nó không còn nh ư c ũ n ữa. B ầu không khí đã thay đổi hoàn toàn b ởi vì ti ếng chim đã có và r ồi ti ếng chim bi ến đi. Bây gi ờ là thi ếu v ắng c ủa ti ếng chim - quan sát nó, toàn b ộ s ự t ồn t ại được tràn ng ập b ởi thi ếu v ắng c ủa ti ếng chim. Nó còn đẹp h ơn b ất kì ti ếng chim nào vì nó là ti ếng ca c ủa im l ặng. Bài ca thường dùng âm thanh, và khi âm thanh bi ến đi, thi ếu v ắng dùng im l ặng. Sau khi chim hót, im l ặng còn sâu s ắc h ơn. N ếu b ạn có th ể quan sát nó, n ếu b ạn có th ể tỉnh táo thì b ạn bây gi ờ là đang thi ền v ề chính đối th ể tinh t ế đó, v ề chính đối th ể tinh t ế đó. M ột người đi qua, m ột người đẹp đi qua - quan sát người đó. Và khi người đó đã r ời đi, quan sát thi ếu v ắng; người đó đã b ỏ l ại cái gì đó. N ăng lượng c ủa người đó đã làm thay đổi c ăn phòng; nó không còn là c ăn phòng c ũ n ữa. N ếu b ạn có m ũi thính - r ất ít người có được m ũi thính; nhân lo ại h ầu nh ư m ất m ũi hoàn toàn. Con v ật có m ũi t ốt h ơn; m ũi chúng nh ạy c ảm h ơn nhi ều, h ơn kh ả n ăng c ủa con người. Cái gì đó đã x ảy ra cho m ũi con người, cái gì đó đã đi sai; r ất ít người có kh ả n ăng kh ứu giác, nh ưng n ếu b ạn có - th ế thì hãy l ại g ần đoá hoa, để mùi th ơm c ủa nó tràn ng ập b ạn. Th ế thì, lát n ữa thôi, đi xa kh ỏi hoa, r ất ch ậm rãi, nh ưng v ẫn ti ếp tục ch ăm chú t ới mùi th ơm, hương th ơm. 

Khi b ạn ra xa, hương th ơm s ẽ tr ở nên ngày càng tinh t ế, và b ạn s ẽ c ần nhi ều nh ận bi ết h ơn để c ảm th ấy nó. Tr ở thành m ũi đi. Quên đi toàn b ộ thân th ể, đem t ất c ả n ăng lượng c ủa b ạn v ề m ũi, dường nh ư chỉ có m ũi là t ồn t ại. N ếu b ạn m ất d ấu v ết c ủa mùi vị m ột ch ốc sau đó, ti ến lên trước thêm chút n ữa. R ồi l ại b ắt l ấy mùi vị, r ồi chuy ển lui, đi lui l ại. 

Lát sau đó, b ạn s ẽ có kh ả n ăng ng ửi đoá hoa từ kho ảng cách r ất, r ất xa - không ai khác có th ể ng ửi được đoá hoa ấy từ ch ỗ đó. R ồi c ứ đi xa ti ếp. Theo m ột cách r ất đơn gi ản b ạn đang làm m ột đối th ể tinh t ế. R ồi m ột kho ảnh kh ắc s ẽ t ới khi b ạn s ẽ không th ể nào ng ửi được mùi n ữa: bây gi ờ ng ửi thi ếu v ắng. Bây gi ờ ng ửi thi ếu v ắng n ơi hương th ơm v ừa m ới có ở kho ảnh kh ắc trước, và bây gi ờ không còn ở đó n ữa. Đó là ph ần bên kia c ủa s ự t ồn t ại c ủa nó, ph ần thi ếu v ắng, ph ần t ối. N ếu b ạn có th ể ng ửi được thi ếu v ắng c ủa mùi, n ếu b ạn có th ể c ảm th ấy được nó, điều đó s ẽ t ạo ra khác bi ệt - nó tạo ra khác bi ệt - th ế thì đối th ể đã tr ở thành r ất tinh t ế. B ạn có th ể th ực hi ện điều này v ới nén hương. Th ắp hương lên, thi ền v ề nó, c ảm th ấy nó, ng ửi nó, tràn ng ập v ới nó, và r ồi lùi l ại, ra xa kh ỏi nó. Và c ứ th ế thì c ứ thi ền v ề nó và để nó tr ở nên ngày m ột tinh t ế. M ột kho ảnh kh ắc sẽ t ới khi b ạn có th ể c ảm th ấy thi ếu v ắng c ủa v ật nào đó. Th ế thì b ạn đã đi đến nh ận bi ết r ất sâu. Nh ưng khi đối th ể hoàn toàn bi ến m ất, và hi ện di ện c ủa đối th ể bi ến đi, và thi ếu v ắng c ủa đối th ể bi ến đi, ý nghĩ bi ến đi và ý tưởng v ề vô trí bi ến đi, chỉ th ế thì b ạn m ới đạt t ới cái t ột b ậc. Bây gi ờ đây là kho ảnh kh ắc khi b ỗng nhiên ân hu ệ h ạ xu ống b ạn. Đây là kho ảnh kh ắc khi hoa trút xu ống. Đây là kho ảnh kh ắc khi b ạn được n ối v ới ng ọn ngu ồn c ủa cu ộc s ống và con người. Đây là kho ảnh kh ắc khi b ạn không còn là k ẻ ăn mày n ữa; b ạn đã tr ở thành hoàng đế. Đây là kho ảnh kh ắc khi b ạn được lên ngôi. Trước đó b ạn ở trên cây ch ữ th ập; đây là kho ảnh kh ắc cây ch ữ th ập bi ến m ất và b ạn lên ngôi hoàng đế.113 Cây tre h ổng Tilopa nói: Gi ống nh ư cây tre h ổng, nghỉ ng ơi tho ải mái v ới thân th ể b ạn. Đây là phương pháp đặc bi ệt c ủa Tilopa. M ọi b ậc th ầy đều có phương pháp đặc bi ệt riêng qua đó ông ta đạt tới ch ứng ng ộ, và qua nó ông ấy s ẽ giúp cho nh ững người khác. Đây là đặc thù c ủa Tilopa: “Gi ống nh ư cây tre h ổng, nghỉ ng ơi tho ải mái v ới thân th ể b ạn.” 

Cây tre - bên trong hoàn toàn h ổng. Khi b ạn nghỉ ng ơi, c ảm th ấy r ằng b ạn đang gi ống nh ư cây tre - bên trong hoàn toàn h ổng và r ỗng không. Và trong th ực t ế đây chính là c ảnh ng ộ: thân th ể b ạn h ệt nh ư cây tre, và bên trong đó là l ỗ h ổng. Da b ạn, xương b ạn, máu b ạn, m ọi b ộ ph ận đều là tre, và bên trong có không gian, có tính h ổng. Khi b ạn đang ng ồi v ới mi ệng hoàn toàn im l ặng, b ất ho ạt, lưỡi ch ạm hàm ếch và im l ặng, không rung v ới ý nghĩ, tâm trí theo dõi th ụ động, không ch ờ đợi b ất kì cái gì đặc bi ệt c ả, c ảm th ấy gi ống nh ư cây tre h ổng đi - và b ỗng nhiên n ăng lượng vô h ạn b ắt đầu trút vào trong b ạn, b ạn tràn ng ập v ới cái ch ưa bi ết, v ới điều bí ẩn, v ới điều thiêng liêng. Cây tre h ổng tr ở thành chi ếc sáo và điều thiêng liêng b ắt đầu ch ơi nh ạc trên nó. M ột khi b ạn r ỗng không, không có rào ch ắn nào ng ăn c ản điều thiêng liêng đi vào trong b ạn. 

 Thử điều này đi; đây là một trong những cách thiền đẹp nhất, thiền trở thành cây tre hổng. Bạn không cần làm bất kì cái gì khác. Bạn chỉ đơn thuần trở thành điều này - và tất cả những cái khác sẽ xảy ra. Bỗng nhiên bạn cảm thấy cái gì đó đang hạ xuống trong cái hổng của bạn. Bạn giống như bụng mẹ và cuộc sống mới đang đi vào bạn, hạt mầm đang rơi xuống. Và một khoảnh khắc sẽ tới khi cây tre hoàn toàn biến mất.

Đi vào trong cái chết Cuộc sống là cuộc hành hương tới cái chết. Từ ngay chính lúc đầu, cái chết đang tới rồi. Từ ngay lúc sinh ra, cái chết đã bắt đầu tiến tới bạn; bạn đã bắt đầu đi dần về cái chết. Và tai hoạ lớn nhất xảy ra cho tâm trí con người là ở chỗ nó chống lại cái chết. Chống lại cái chết có nghĩa là bạn sẽ bỏ lỡ điều bí ẩn lớn nhất. Và chống lại cái chết cũng có nghĩa là bạn sẽ bỏ lỡ bản thân cuộc sống - vì chúng gắn bó sâu sắc với nhau; chúng không phải là hai. Cuộc sống là trưởng thành, cái chết là việc nở hoa của nó. Hành trình và mục tiêu là không tách rời - hành trình kết thúc trong mục tiêu.

 Đi vào trong cái ch ết Shiva nói: Tập trung vào ng ọn l ửa đang n ảy sinh qua hình dạng b ạn, t ừ ngón chân lên, cho t ới khi thân th ể bùng cháy thành tro nh ưng không ph ải b ạn. Ph ật thích kĩ thu ật này l ắm; ông ấy điểm đạo cho các đệ tử theo kĩ thu ật này. B ất kì ai được Ph ật điểm đạo, điều đầu tiên là th ế này: ông ấy s ẽ b ảo người đó đi đến ch ỗ dàn thiêu và quan sát m ột xác người đang cháy, m ột xác ch ết đang bị đốt cháy. Trong ba tháng người đó không làm gì c ả mà chỉ ng ồi đó và quan sát. Ph ật nói, “Đừng nghĩ v ề nó. Chỉ nhìn nó thôi.” Và c ũng khó mà không đi đến ý nghĩ r ằng s ớm hay mu ộn thân th ể b ạn c ũng s ẽ bị đem đi thiêu. Ba tháng là th ời gian dài, và liên tục, c ả ngày l ẫn đêm, b ất kì khi nào có cái xác đem đi thiêu, người tìm ki ếm l ại thi ền. S ớm hay mu ộn người đó s ẽ b ắt đầu th ấy thân th ể mình trên dàn thiêu. Người đó s ẽ th ấy b ản thân mình bị đem thiêu. N ếu b ạn r ất s ợ ch ết, b ạn không th ể th ực hi ện được kĩ thu ật này, vì chính cái s ợ s ẽ b ảo v ệ b ạn. B ạn không th ể đi vào trong nó được. Hay, b ạn chỉ có th ể tưởng tượng trên b ề m ặt, nh ưng con người sâu bên trong c ủa b ạn s ẽ không ở trong đó. 

Th ế thì ch ẳng có gì x ảy ra v ới b ạn c ả. Nh ớ l ấy, dù b ạn s ợ hay không, ch ết v ẫn là điều ch ắc ch ắn duy nh ất. Trong cu ộc s ống, ch ẳng có gì ch ắc ch ắn ngo ại trừ cái ch ết. M ọi th ứ đều không ch ắc ch ắn; chỉ có cái ch ết là ch ắc ch ắn thôi. T ất c ả m ọi điều khác đều là ng ẫu nhiên - nó có th ể x ảy ra, nó có th ể không x ảy ra - chỉ cái ch ết là không ng ẫu nhiên. Và nhìn vào tâm trí con người mà xem. Chúng ta bao gi ờ c ũng nói v ề cái ch ết dường nh ư đó là điều ng ẫu nhiên. B ất kì khi nào ai đó ch ết ta đều nói cái ch ết c ủa người đó là không đúng lúc. B ất kì khi nào ai đó ch ết chúng ta l ại b ắt đầu nói dường nh ư đó là điều ng ẫu nhiên. Chỉ cái ch ết m ới không là ng ẫu nhiên - chỉ cái ch ết. M ọi th ứ khác đều là ng ẫu nhiên. 

Cái ch ết là tuy ệt đối ch ắc ch ắn. B ạn ph ải ch ết. Và khi tôi nói b ạn ph ải ch ết, điều đó dường nh ư trong tương lai, r ất xa xôi. Không ph ải v ậy đâu - b ạn đã ch ết r ồi đấy. Kho ảnh kh ắc b ạn được sinh ra là b ạn ch ết. V ới sinh thành, cái ch ết đã tr ở thành hi ện tượng được ấn định. M ột ph ần c ủa nó đã x ảy ra r ồi - sinh thành; bây gi ờ chỉ còn ph ần th ứ hai, ph ần sau ph ải x ảy ra. Cho nên b ạn đã ch ết, n ửa ch ết, vì m ột khi người ta được sinh ra, người ta ph ải đi đến c ảnh gi ới c ủa cái ch ết, đi vào trong nó. Bây gi ờ, ch ẳng có gì thay đổi được nó n ữa, bây gi ờ không có cách nào thay đổi được nó. B ạn đã đi vào trong nó. B ạn n ửa ch ết v ới vi ệc sinh ra. Điều th ứ hai: cái ch ết không ph ải sắp x ảy ra vào lúc cu ối; nó v ẫn đang x ảy ra. Nó là quá trình. H ệt nh ư cu ộc s ống là quá trình, cái ch ết c ũng là quá trình. Chúng ta t ạo ra nhị nguyên - nh ưng cu ộc s ống và cái ch ết c ũng h ệt nh ư hai bàn chân b ạn, hai chân b ạn. S ống và ch ết c ả hai đều là quá trình. B ạn đang ch ết đi vào m ọi kho ảnh kh ắc. 

 Để tôi nêu điều đó theo cách này: b ất kì khi nào b ạn hít vào, đấy là s ống, và b ất kì khi nào b ạn th ở ra, đấy là ch ết. Điều đầu tiên đứa tr ẻ làm là hít vào. Đứa tr ẻ không th ể th ở ra. Điều đầu tiên là hít vào. Nó không th ể th ở ra, vì không có không khí bên trong ng ực nó; nó ph ải hít vào. Hành động đầu tiên là hít vào. Và người già, khi s ắp ch ết, sẽ th ực hi ện hành động cu ối cùng, vi ệc th ở ra. Ch ết đi, b ạn không th ể hít vào - hay b ạn có th ể? Khi b ạn s ắp ch ết, b ạn không th ể hít vào. Hành động cu ối cùng không th ể là hít vào, hành động cu ối cùng s ẽ là th ở ra. Hành động đầu tiên là hít vào và hành động cu ối cùng là th ở ra. Hít vào là sinh thành và th ở ra là ch ết đi. Nh ưng m ọi kho ảnh kh ắc b ạn đều làm c ả hai - hít vào, th ở ra. Hít vào là s ống, th ở ra là ch ết. B ạn có th ể ch ưa từng quan sát, nh ưng c ố quan sát nó. 

B ất kì khi nào b ạn th ở ra, b ạn đều an bình h ơn. Th ở ra sâu và b ạn s ẽ c ảm th ấy an bình nào đó bên trong. B ất kì khi nào b ạn hít vào, b ạn đều tr ở nên n ồng nhi ệt, b ạn tr ở nên c ăng th ẳng. Và nh ấn m ạnh thông thường, bình thường, bao gi ờ c ũng là hít vào. N ếu tôi b ảo th ở sâu, b ạn bao gi ờ c ũng b ắt đầu b ằng vi ệc hít vào. Th ực th ế thì chúng ta s ợ vi ệc th ở ra. Đó là lí do t ại sao vi ệc th ở đã tr ở thành nông. B ạn ch ẳng bao gi ờ th ở ra, b ạn c ứ hít vào. Chỉ thân th ể m ới c ứ th ở ra, vì thân th ể không th ể t ồn t ại chỉ v ới hít vào. Nó c ần c ả hai : s ống và ch ết. Bước 1: Th ử m ột th ực nghi ệm. C ả ngày, h ễ khi nào nh ớ t ới, th ở ra th ật sâu mà không hít vào. Cho phép thân th ể được hít vào; b ạn đơn thu ần th ở ra sâu. B ạn s ẽ c ảm th ấy an bình sâu s ắc, vì cái ch ết là an bình, cái ch ết là im l ặng. Và n ếu b ạn có th ể chú ý, ch ăm chú h ơn vào th ở ra, b ạn s ẽ c ảm th ấy vô ngã. V ới hít vào b ạn s ẽ c ảm th ấy nhi ều b ản ngã h ơn; v ới th ở ra b ạn s ẽ c ảm th ấy nhi ều vô ngã h ơn. chú ý nhi ều h ơn t ới th ở ra. C ả ngày, h ễ khi nào nh ớ t ới, th ở ra sâu và không hít vào. Cho phép thân th ể hít vào; b ạn không làm điều gì c ả. Nh ấn m ạnh này vào th ở ra s ẽ giúp b ạn r ất nhi ều để th ực hi ện th ực nghi ệm này, vì b ạn s ẽ s ẵn sàng ch ết. S ự sẵn sàng là c ần thi ết, n ếu không kĩ thu ật này s ẽ ch ẳng ích lợi gì l ắm. 

Và b ạn có th ể s ẵn sàng chỉ n ếu b ạn đã n ếm tr ải cái ch ết theo cách nào đó. Th ở ra sâu và b ạn s ẽ có n ếm tr ải v ề nó. Nó là đẹp đẽ. Cái ch ết là đẹp, vì ch ẳng có gì gi ống cái ch ết c ả - im lặng th ế, th ảnh th ơi th ế, bình tĩnh th ế, không r ối lo ạn th ế. Nh ưng chúng ta s ợ cái ch ết. Và t ại sao chúng ta s ợ cái ch ết? T ại sao có nhi ều vi ệc s ợ ch ết th ế? Chúng ta s ợ ch ết không ph ải b ởi vì cái ch ết - vì chúng ta không bi ết nó. Làm sao b ạn có th ể s ợ được cái gì mà b ạn ch ưa h ề g ặp? Làm sao b ạn có th ể s ợ cái gì mà b ạn không bi ết? Chí ít, b ạn ph ải bi ết nó để mà s ợ nó ch ứ. Cho nên th ực s ự b ạn không s ợ cái ch ết; cái s ợ là cái gì đó khác. B ạn ch ưa bao gi ờ th ực s ự s ống - điều đó t ạo ra vi ệc s ợ v ề cái ch ết. S ợ đến b ởi vì b ạn không s ống, cho nên b ạn s ợ - “Mình v ẫn còn ch ưa s ống được, và n ếu cái ch ết x ảy ra, sao đây? Ch ưa hoàn t ất, ch ưa được s ống, mà tôi s ẽ ch ết.”

S ợ v ề cái ch ết chỉ đến v ới nh ững người còn ch ưa th ực s ự sống động. N ếu b ạn s ống động, b ạn s ẽ đón m ừng cái ch ết. Th ế thì không có s ợ. B ạn đã bi ết cu ộc s ống; bây gi ờ b ạn mu ốn bi ết c ả cái ch ết n ữa. Nh ưng chúng ta s ợ b ản thân cái ch ết đến độ chúng ta ch ẳng bi ết v ề nó, chúng ta ch ưa đi vào sâu trong nó. Điều đó t ạo ra s ợ ch ết. N ếu b ạn mu ốn đi vào kĩ thu ật này, b ạn ph ải nh ận bi ết v ề n ỗi s ợ sâu xa này. Và n ỗi s ợ sâu xa này ph ải bị qu ẳng đi, ph ải được thanh l ọc, chỉ có th ế thì b ạn m ới có th ể đi vào kĩ thu ật này. Điều này s ẽ có ích: chú ý nhi ều h ơn t ới vi ệc th ở ra. C ả ngày b ạn s ẽ c ảm th ấy th ảnh th ơi, và im lặng bên trong s ẽ được t ạo ra. Bước 2: B ạn có th ể làm sâu s ắc h ơn c ảm giác này n ếu b ạn th ực hi ện m ột th ực nghi ệm khác. Th ở ra sâu trong mười lăm phút m ỗi ngày. Ng ồi trong gh ế hay trên sàn, th ở ra sâu, và trong khi th ở ra, nh ắm m ắt l ại. 

Khi không khí đi ra, b ạn đi vào. Và r ồi cho phép thân th ể hít vào, và khi không khí đi vào, m ở m ắt và b ạn đi ra. Chỉ là vi ệc đối lập: khi không khí đi ra, b ạn đi vào; khi không khí đi vào, b ạn đi ra. Khi b ạn th ở ra, không gian được t ạo nên bên trong, vì th ở là cu ộc s ống. Khi b ạn th ở ra sâu, b ạn thành tr ống v ắng, cu ộc s ống đã đi ra. Theo m ột cách, b ạn ch ết. Trong im l ặng đó c ủa cái ch ết, đi vào trong. Không khí đi ra: b ạn nh ắm m ắt và đi vào trong. Không gian có đó và b ạn có th ể di chuy ển d ễ dàng. Trước khi th ực hi ện kĩ thu ật sau đây, th ực hi ện th ực nghi ệm này trong mười l ăm phút để cho b ạn được s ẵn sàng - không chỉ s ẵn sàng, mà còn đón chào, nh ạy c ảm. N ỗi s ợ cái ch ết không có đó, vì bây gi ờ cái ch ết dường nh ư gi ống th ảnh th ơi, cái ch ết dường nh ư gi ống vi ệc nghỉ ng ơi sâu s ắc. Bước 3: N ằm xu ống. Trước h ết quan ni ệm b ản thân b ạn nh ư cái ch ết; thân th ể b ạn h ệt nh ư cái xác. N ằm xu ống, và r ồi đem chú ý c ủa b ạn xu ống ngón chân. V ới m ắt nh ắm di chuy ển vào trong. Đưa chú ý c ủa b ạn t ới ngón chân và c ảm th ấy r ằng ng ọn l ửa đang b ốc lên từ đó, m ọi th ứ đang b ốc cháy. Khi ng ọn l ửa đi lên, thân th ể b ạn bi ến m ất. B ắt đầu từ ngón chân và chuy ển d ần lên. T ại sao l ại b ắt đầu từ ngón chân? S ẽ d ễ dàng h ơn, vì ngón chân ở r ất xa cái tôi c ủa b ạn, b ản ngã c ủa b ạn. B ản ngã c ủa b ạn t ồn t ại trong đầu. 

B ạn không th ể b ắt đầu từ cái đầu được, s ẽ r ất khó kh ăn, cho nên b ắt đầu từ điểm xa xôi - ngón chân là n ơi xa xôi nh ất v ới b ản ngã. B ắt đầu ng ọn l ửa từ đó. C ảm th ấy r ằng ngón chân đang cháy, chỉ có tro là còn l ại, và r ồi chuy ển ch ập ch ạp, đốt cháy m ọi th ứ mà ng ọn l ửa đi ngang qua. M ọi b ộ ph ận, c ẳng chân, b ắp đùi s ẽ bi ến m ất. C ứ th ấy r ằng chúng đã thành tro. Ng ọn l ửa đang b ốc lên, và các b ộ ph ận mà ng ọn l ửa đi qua, không còn n ữa; chúng đã tr ở thành tro. C ứ đi lên, và cu ối cùng, đầu c ũng bi ến m ất. B ạn s ẽ còn l ại chỉ là người quan sát trên núi. Thân th ể s ẽ có đó - ch ết, b ốc cháy, thành tro - còn b ạn s ẽ là người quan sát, b ạn s ẽ là nhân ch ứng. Nhân ch ứng này không có b ản ngã. 

 Kĩ thu ật này r ất t ốt để đạt t ới tr ạng thái vô ngã. Sao v ậy? - vì nhi ều điều được bao hàm trong đó. Nó có v ẻ đơn gi ản; nh ưng nó không đơn gi ản th ế đâu. C ơ ch ế bên trong là r ất ph ức t ạp. Điều đầu tiên: kí ức b ạn là m ột ph ần c ủa thân th ể. Kí ức là ông ch ủ; đó là lí do t ại sao nó có th ể được ghi l ại - nó được ghi l ại trong t ế bào b ộ óc. Chúng là v ật ch ất, ph ần c ủa thân th ể. Các t ế bào óc b ạn có th ể được v ận hành, và n ếu nh ững t ế bào óc nào đó bị lo ại b ỏ, m ột số kí ức nào đó s ẽ bi ến m ất kh ỏi b ạn. Nh ớ l ấy, đây là v ấn đề ph ải hi ểu: n ếu kí ức v ẫn còn đó, th ế thì thân th ể v ẫn còn đó và b ạn đang gi ở th ủ đ o ạn. N ếu b ạn th ực s ự đi sâu vào c ảm giác r ằng thân th ể ch ết, bùng cháy, và ng ọn l ửa đã hoàn toàn tiêu hu ỷ nó, b ạn s ẽ ch ẳng có kí ức gì vào kho ảnh kh ắc đó. 

Trong kho ảnh kh ắc ch ứng ki ến đó, s ẽ không có tâm trí. M ọi th ứ s ẽ d ừng lại - không chuy ển động c ủa ý nghĩ, chỉ quan sát, chỉ th ấy điều đã x ảy ra. Và m ột khi b ạn bi ết điều này, b ạn có th ể v ẫn còn trong tr ạng thái này liên tục. M ột khi b ạn đã bi ết r ằng b ạn có th ể tách b ản thân mình kh ỏi thân th ể - kĩ thu ật này chỉ là phương pháp để tách b ản thân b ạn ra kh ỏi thân th ể, chỉ để t ạo ra l ỗ h ổng gi ữa b ạn và thân th ể, chỉ để có vài kho ảnh kh ắc b ạn thoát ra kh ỏi thân th ể. N ếu b ạn có th ể làm được điều đó, th ế thì b ạn có th ể v ẫn còn trong thân th ể mà b ạn s ẽ không trong thân th ể. B ạn có th ể c ứ s ống nh ư b ạn đã s ống trước đây, nh ưng b ạn s ẽ không nh ư c ũ n ữa. Kĩ thu ật này s ẽ c ần ít nh ất là ba tháng. B ạn c ứ ti ến hành nó đi. Nó không x ảy ra ngày m ột ngày hai đâu, nh ưng n ếu b ạn c ứ th ực hi ện nó m ột gi ờ m ỗi ngày, trong vòng ba tháng, m ột hôm nào đó b ỗng nhiên tưởng tượng c ủa b ạn s ẽ có ích và l ỗ h ổng s ẽ được t ạo ra, và b ạn th ực t ế sẽ th ấy thân th ể bi ến thành tro. Th ế thì b ạn có th ể quan sát. Trong quan sát đó b ạn s ẽ nh ận ra m ột hi ện tượng sâu sắc - r ằng b ản ngã là th ực th ể gi ả t ạo. Nó có đó b ởi vì b ạn đã đồng nh ất v ới thân th ể; v ới ý nghĩ, v ới tâm trí. B ạn ch ẳng là chúng - ch ẳng là tâm trí mà c ũng ch ẳng là thân th ể. B ạn khác bi ệt v ới t ất c ả nh ững cái bao quanh mình; b ạn khác bi ệt v ới ph ần ngo ại vi c ủa mình.116 M ở h ội cái ch ết Tôi đã từng nghe nói v ề ba s ư. 

Ch ẳng ai nh ắc đến tên h ọ c ả, vì h ọ ch ẳng bao gi ờ nói tên mình cho b ất kì ai, h ọ ch ẳng bao gi ờ tr ả l ời điều gì. Cho nên ở Trung qu ốc h ọ chỉ được bi ết t ới đơn gi ản là ‘ba ông s ư cười’. H ọ chỉ làm m ỗi m ột vi ệc: h ọ đi vào từng thôn làng, đứng gi ữa ch ợ, và b ắt đầu cười. B ỗng nhiên m ọi người tr ở nên nh ận bi ết, và h ọ s ẽ cười v ới toàn b ộ con người mình. Th ế r ồi người khác c ũng bị lây nhi ễm và r ồi đám đông tụ t ập l ại, chỉ nhìn h ọ toàn b ộ đám đông b ắt đầu cười. Điều gì x ảy ra? Th ế là toàn b ộ thị tr ấn s ẽ tham dự vào, và h ọ s ẽ chuy ển sang thị tr ấn khác. H ọ được m ọi người yêu m ến l ắm. Đó là bu ổi l ễ duy nh ất c ủa h ọ, thông điệp duy nh ất c ủa h ọ - cái cười. Và h ọ c ũng ch ẳng d ạy, h ọ chỉ đơn thu ần t ạo ra tình hu ống. Th ế r ồi s ự vi ệc x ảy ra là h ọ tr ở nên n ổi ti ếng kh ắp vùng quê - ‘ba s ư cười’. C ả nước Trung qu ốc yêu m ến h ọ, kính tr ọng h ọ. Ch ẳng ai c ầu nguy ện theo cách đó c ả - rằng cu ộc s ống ph ải là cái cười và không là gì khác h ết. 

 Và h ọ c ũng ch ẳng cười riêng ai, chỉ đơn thu ần cười, dường nh ư h ọ đã hi ểu trò đùa v ũ trụ. 

H ọ tr ải r ộng bi ết bao vui v ẻ trên kh ắp nước Trung qu ốc mà ch ẳng nói l ấy m ột lời. M ọi người h ỏi tên h ọ, nh ưng h ọ chỉ cười, cho nên thành cái tên c ủa h ọ - ‘ba s ư cười’. Th ế r ồi h ọ già đi, và trong m ột thôn làng, m ột trong ba s ư ch ết. C ả làng r ất mong đợi, tràn tr ề trông ngóng, vì bây gi ờ ít nh ất khi m ột người trong h ọ ch ết, h ọ ph ải khóc. Điều này s ẽ là cái gì đó đang xem, vì ch ẳng ai có th ể quan ni ệm n ổi nh ững người này khóc. C ả làng tụ t ập l ại. Hai s ư đang đứng bên c ạnh thi hài c ủa người th ứ ba và cười, cười phình c ả b ụng. Cho nên dân làng m ới h ỏi, “Chí ít các công c ũng ph ải gi ải thích điều này ch ứ!” Cho nên l ần đầu tiên h ọ nói, và h ọ nói, “Chúng tôi cười vì người này đã th ắng. Chúng tôi bao gi ờ c ũng tự h ỏi ai s ẽ ch ết trước, và người này đã làm chúng tôi thua. Chúng tôi cười vào cái thua c ủa mình, vào cái th ắng c ủa ông ấy. Và r ồi ông ấy đã s ống v ới chúng tôi bi ết bao nhiêu n ăm tr ời, và chúng tôi đã cùng cười, chúng tôi c ũng tận hưởng s ự có l ẫn nhau, s ự hi ện di ện c ủa nhau. Ch ẳng có cách nào khác để th ực hi ện vi ệc đưa ti ễn cu ối cùng cho ông ấy. Chúng tôi chỉ có th ể cười.” 

C ả làng đều bu ồn, nh ưng khi cái xác c ủa ông s ư ch ết được đưa lên dàn ho ả thiêu, dân làng hi ểu ra r ằng không chỉ hai ông s ư đùa - người th ứ ba đã ch ết, c ũng cười. Vì người th ứ ba, đã ch ết, đã b ảo v ới b ạn đồng hành, “Đừng thay qu ần áo cho tôi!” T ục l ệ x ưa nay là khi m ột người ch ết, người ta thay qu ần áo và t ắm cho cái xác, cho nên ông ta đã nói, “Đừng t ắm cho tôi, vì tôi ch ưa bao gi ờ là không s ạch s ẽ. Bi ết bao ti ếng cười có trong đời tôi đến m ức ch ẳng th ứ ô tr ọc nào có th ể tích lu ỹ g ần tôi được, không th ể t ới g ần tôi được. Tôi ch ẳng thu th ập chút b ụi b ặm nào; cái cười bao gi ờ c ũng tr ẻ trung và tươi t ắn. Cho nên đừng t ắm cho tôi và đừng thay qu ần áo cho tôi.” Cho nên, chỉ để bày t ỏ lòng kính tr ọng v ới ông ấy, h ọ đã không thay qu ần áo ông. Và khi cái xác được đưa vào lửa, b ỗng nhiên h ọ tr ở nên nh ận bi ết là ông ấy đã gi ấu nhi ều th ứ phía trong qu ần áo và nh ững th ứ này b ắt đầu ... pháo hoa Trung qu ốc!! Th ế là c ả làng l ăn ra cười, còn hai người này nói, “Ông tinh quái l ắm! Ông đã ch ết, nh ưng lần n ữa ông làm chúng tôi thua cu ộc. Cái cười c ủa ông là cái cười cu ối cùng.” Có cái cười v ũ trụ, khi toàn b ộ chuy ện cười c ủa v ũ trụ này được hi ểu ra. Đó là điều cao nh ất, chỉ vị ph ật m ới có th ể cười gi ống th ế. Ba s ư này ph ải là ba vị ph ật.

 Quan sát bằng con mắt thứ ba Đây là đóng góp của phương Đông cho thế giới: hiểu ra rằng giữa hai con mắt, còn có con mắt thứ ba mà thông thường, vẫn còn ngủ. Người ta phải làm việc vất vả, đem toàn bộ năng lượng dục đi lên, chống lại lực hấp dẫn, và khi năng lượng này đạt tới con mắt thứ ba, nó mở ra. Nhiều phương pháp đã từng cố gắng để làm điều đó, vì khi nó mở ra, bỗng nhiên có tia chớp ánh sáng, và những thứ trước đây chưa bao giờ rõ ràng cho bạn nay bỗng nhiên thành sáng tỏ. Khi tôi nhấn mạnh vào quan sát, chứng kiến..., đó là phương pháp tốt nhất để đưa con mắt thứ ba vào hoạt động, vì việc quan sát đó là bên trong. Hai con mắt thường không thể dùng được, chúng chỉ có thể nhìn ra ngoài. Chúng phải nhắm lại. Và khi bạn thử nhìn vào bên trong, điều đó chắc chắn có nghĩa là có cái gì đó tựa như con mắt để thấy. Ai thấy ý nghĩ của bạn? Không phải hai con mắt thường này. Ai thấy rằng giận dữ đang bột phát trong bạn? Vị trí thấy đó được gọi một cách hình tượng là ‘con mắt thứ ba’.

Thiền Gourishankar Kĩ thuật này bao gồm bốn giai đoạn, mỗi giai đoạn 15 phút. Hai giai đoạn đầu chuẩn bị cho thiền nhân trở nên tự phát (Latihan) cho giai đoạn thứ ba. Osho (Osho) đã nói rằng nếu việc thở được thực hiện đúng trong giai đoạn đầu, khí các bô níc trong máu sẽ làm cho bạn cảm thấy cao như đỉnh núi Gourishankar (đỉnh Everest). 

Giai đoạn thứ nhất: 15 phút 

Ngồi với mắt nhắm. 

Hít vào sâu qua mũi, tràn đầy phổi. Nín thở lâu nhất có thể được, rồi thở ra nhẹ nhàng qua mồm và để cho phổi rỗng nhất có thể được. Tiếp tục chu kì thở này trong suốt giai đoạn thứ nhất. 

Giai đoạn thứ hai: 15 phút 

Trở lại việc thở bình thường và nhìn trìu mến vào cây nến đang cháy hay ánh sáng xanh loé lên. Giữ thân thể tĩnh lặng. Giai đoạn thứ ba: 15 phút Với mắt nhắm, đứng dậy và thả lỏng thân thể bạn và nhạy cảm. Bạn sẽ cảm thấy năng lượng tinh tế chuyển thân thể bạn ra ngoài sự kiểm soát thông thường của mình. Cho phép việc tự phát (Latihan) này xảy ra. Bạn đừng làm việc chuyển động: để cho việc chuyển động xảy ra, nhẹ nhàng và duyên dáng. Giai đoạn thứ tư: 15 phút Nằm xuống với mắt nhắm, im lặng và tĩnh lặng. Ba giai đoạn đầu nên được thực hiện kèm với nhịp đập đều đặn, tốt hơn là với nền nhạc nhẹ nhàng. Nhịp đập nên là bẩy lần nhịp tim và, nếu có thể, chớp sáng nên được nhấp nháy đồng bộ hoá với nhịp đập.

Thiền Mandala Đây là kĩ thuật thanh tâm mạnh mẽ khác, có khả năng tạo ra vòng năng lượng và hình thành việc định tâm tự nhiên. Có bốn giai đoạn, mỗi giai đoạn 15 phút. 

Giai đoạn thứ nhất: 15 phút 

Mắt mở chạy tại chỗ, ban đầu chậm rồi sau nhanh dần. Giơ đầu gối lên cao nhất có thể được. Việc thở sâu và đều đặn sẽ chuyển năng lượng vào bên trong. Quên tâm trí và thân thể đi. Chạy đi! 

Giai đoạn thứ hai: 15 phút 

Ngồi nhắm mắt, mồm há và thả lỏng. 

Xoay nhẹ nhàng thân trên như cây sậy lay động trong gió. Cảm thấy gió thổi mình từ bên nọ sang bên kia, ra sau ra trước, vòng quanh và vòng quanh. Điều này sẽ đem năng lượng thức tỉnh của bạn vào trung tâm rốn. 

Giai đoạn thứ ba: 15 phút Nằm ngửa, mở mắt, và với đầu tĩnh lặng, đưa mắt theo chiều kim đồng hồ. Đảo mắt một vòng trong tròng mắt dường như bạn đang dõi theo kim giây của chiếc đồng hồ cực lớn, nhưng thật nhanh. Điều quan trọng là mồm vẫn há và hàm thả lỏng, thở nhẹ nhàng, đều đặn. Điều này sẽ đem các năng lượng đã tập trung của bạn vào con mắt thứ ba. 

Giai đoạn thứ tư: 15 phút Nhắm mắt và tĩnh lặng.

Tìm th ấy nhân ch ứng Shiva nói: Chú ý vào gi ữa hai lông mày, để tâm trí ra trước ý ngh ĩ. Để hình dạng tràn đầy b ản ch ất h ơi th ở đến đỉnh đầu và trút ra nh ư ánh sáng. 

Đây là kĩ thu ật được Pythagoras nêu ra. Pythagoras đã mang kĩ thu ật này t ới Hi l ạp. Và, th ực t ế, ông ấy đã tr ở thành ngu ồn g ốc, ng ọn ngu ồn cho m ọi ngu ồn th ần bí ở phương Tây. Ông ấy là cha đẻ cho t ất c ả các ngu ồn th ần bí ở phương Tây. Kĩ thu ật này là m ột trong nh ững phương pháp r ất sâu sắc. C ố hi ểu điều này: “Chú ý vào gi ữa hai lông mày...” Sinh lí h ọc hi ện đại, nghiên c ứu khoa h ọc hi ện đại nói rằng gi ữa hai lông mày là m ột tuy ến v ẫn là ph ần bí ẩn nh ất trong thân th ể. Tuy ến này, được g ọi là tuy ến yên, là con m ắt th ứ ba c ủa người Tây T ạng - Shivanetra: con m ắt c ủa Shiva, c ủa m ật tông. Gi ữa hai m ắt có con m ắt th ứ ba tồn t ại, nh ưng thông thường nó không ho ạt động. B ạn ph ải làm điều gì đó v ề nó để khai m ở nó. Nó không bị mù. Nó chỉ đơn thu ần nh ắm l ại. Kĩ thu ật này là để khai m ở con m ắt th ứ ba. “Chú ý vào gi ữa hai lông mày...” nh ắm m ắt, r ồi t ập trung c ả hai m ắt b ạn vào ngay gi ữa đôi lông mày. T ập trung vào chính gi ữa, v ới m ắt nh ắm, dường nh ư b ạn đang nhìn v ới hai con m ắt. Chú ý hoàn toàn vào nó. Đây là m ột trong nh ững phương pháp đơn gi ản nh ất để chú ý. B ạn không th ể chú ý t ới b ất kì b ộ ph ận nào c ủa thân th ể d ễ dàng được nh ư v ậy. Tuy ến này h ấp thu chú ý nh ư m ọi th ứ. N ếu b ạn chú ý đến nó, c ả hai m ắt b ạn s ẽ tr ở thành bị thôi miên b ởi con m ắt th ứ ba. 

Chúng tr ở nên c ố định; chúng không th ể di động. N ếu b ạn th ử chú ý t ới b ất kì b ộ ph ận nào khác trong thân th ể, điều ấy là khó kh ăn. Con m ắt th ứ ba này thâu tóm chú ý, b ắt bu ộc chú ý. Nó có s ức h ấp d ẫn cho chú ý. Cho nên t ất c ả các phương pháp trên kh ắp th ế gi ới đều dùng nó. Nó là cách đơn gi ản nh ất để hu ấn luy ện chú ý vì không chỉ b ạn đang c ố được chú ý: b ản thân tuy ến yên giúp b ạn; nó là l ực h ấp d ẫn. Chú ý c ủa b ạn bị bó bu ộc đem t ới nó. Nó bị h ấp thu. Trong kinh sách m ật tông c ổ có nói r ằng chú ý là th ức ăn cho con m ắt th ứ ba. Nó đang đói; nó đã đói trong nhi ều ki ếp r ồi. N ếu b ạn chú ý đến nó, nó tr ở nên s ống động. Nó tr ở nên s ống động! Th ức ăn đã được trao cho nó. Và m ột khi b ạn bi ết r ằng chú ý là th ức ăn, m ột khi b ạn c ảm th ấy r ằng chú ý c ủa mình bị hút vào đó, bị h ấp d ẫn, bị kéo b ởi chính b ản thân tuy ến yên, th ế thì chú ý không còn là điều khó kh ăn n ữa. Người ta chỉ ph ải bi ết đúng v ấn đề. Cho nên nh ắm m ắt l ại, để cho hai m ắt b ạn chuy ển vào gi ữa, và c ảm th ấy v ấn đề. Khi b ạn ở g ần v ấn đề, b ỗng nhiên m ắt b ạn tr ở nên c ố định. Khi khó mà di chuy ển được chúng, bi ết là b ạn đã n ắm được đúng v ấn đề. “Chú ý vào gi ữa hai lông mày, để tâm trí ra trước ý nghĩ...” N ếu chú ý d ồn vào gi ữa hai lông mày, l ần đầu tiên b ạn s ẽ đi t ới kinh nghi ệm m ột hi ện tượng kì l ạ. L ần đầu tiên b ạn s ẽ c ảm th ấy ý nghĩ ch ạy trước b ạn; b ạn s ẽ tr ở thành nhân ch ứng. C ũng h ệt nh ư màn ảnh phim: ý nghĩ đang ch ạy đ u ổi và b ạn là nhân ch ứng. M ột khi chú ý c ủa  b ạn được t ập trung vào trung tâm con m ắt th ứ ba, l ập tức b ạn tr ở thành nhân ch ứng cho ý nghĩ. Thông thường b ạn không là nhân ch ứng: b ạn bị đồng nh ất v ới ý nghĩ. 

N ếu gi ận d ữ có đó, b ạn tr ở nên gi ận d ữ. N ếu m ột ý nghĩ thoáng qua, b ạn không là nhân ch ứng - b ạn tr ở thành m ột v ới ý nghĩ, bị đồng nh ất v ới nó, và b ạn di chuy ển luôn theo nó. B ạn tr ở thành ý nghĩ; b ạn l ấy hình d ạng c ủa ý nghĩ. Khi d ục có đó, b ạn tr ở thành dục; khi gi ận d ữ có đó, b ạn tr ở thành gi ận d ữ; khi tham lam có đó b ạn tr ở thành tham lam. B ất kì ý nghĩ nào thoáng qua đều tr ở thành được đồng nh ất v ới b ạn. B ạn không có b ất kì l ỗ h ổng nào gi ữa b ạn v ới ý nghĩ đó. Nh ưng khi t ập trung vào con m ắt th ứ ba, b ỗng nhiên b ạn tr ở thành nhân ch ứng. Qua con m ắt th ứ ba, b ạn tr ở thành nhân ch ứng. Qua con m ắt th ứ ba, b ạn có th ể th ấy các ý nghĩ ch ạy nh ư đám mây trên b ầu tr ời hay nh ư m ọi người di chuy ển trên ph ố. Th ử là nhân ch ứng đi. Dù b ất kì điều gì x ảy ra, th ử là nhân ch ứng. B ạn đang ốm sao, thân th ể đang đau nh ức sao, b ạn có n ỗi kh ổ s ở sao, b ất kì cái gì: là nhân ch ứng cho điều đó đi. B ất kì cái gì đang x ảy ra, đừng đồng nh ất b ản thân b ạn v ới cái đó. Là nhân ch ứng - người quan sát. Th ế thì n ếu vi ệc ch ứng ki ến tr ở thành có th ể, b ạn s ẽ được tập trung vào con m ắt th ứ ba. Th ứ hai, điều ngược l ại c ũng là trường h ợp c ần xét. N ếu b ạn t ập trung vào con m ắt th ứ ba, b ạn s ẽ tr ở thành nhân ch ứng. Hai điều này là b ộ ph ận c ủa cái m ột. Cho nên điều đầu tiên: b ằng cách định tâm vào con m ắt th ứ ba, sẽ n ảy sinh b ản thân vi ệc ch ứng ki ến. Bây gi ờ b ạn có th ể g ặp g ỡ v ới ý nghĩ c ủa mình. 

Đây s ẽ là điều đầu tiên. Và điều th ứ hai s ẽ là vi ệc bây gi ờ b ạn có th ể c ảm th ấy rung động tinh t ế, tinh vi c ủa h ơi th ở. Bây gi ờ b ạn có th ể c ảm th ấy hình d ạng c ủa vi ệc th ở, chính b ản ch ất c ủa vi ệc th ở. Trước h ết c ố hi ểu ‘hình d ạng’ nghĩa là gì, ‘b ản ch ất vi ệc th ở’ là gì. Trong khi b ạn th ở, b ạn không chỉ th ở không khí. Khoa h ọc nói b ạn chỉ th ở khí - ô xi này, hidro này và các khí khác trong d ạng h ỗn h ợp c ủa khí. H ọ nói b ạn đang th ở “khí!” Nh ưng m ật tông nói r ằng khí chỉ là phương ti ện, không ph ải là cái th ật. B ạn th ở prana - sinh lực. Không khí chỉ là phương ti ện; prana m ới là n ội dung. B ạn th ở prana, không chỉ không khí. B ằng cách t ập trung vào con m ắt th ứ ba, b ỗng nhiên b ạn có th ể quan sát chính b ản ch ất c ủa vi ệc th ở - không ph ải vi ệc th ở, mà chính b ản ch ất c ủa cái th ở, prana. Và n ếu b ạn có th ể quan sát b ản ch ất c ủa cái th ở, prana, b ạn đã t ới điểm mà cái nh ảy, vi ệc ch ọc th ủng phòng tuy ến x ảy ra.

Ch ạm nh ư v ật nh ẹ Shiva nói: khi ch ạm vào tròng m ắt nh ư m ột v ật nh ẹ, cái nh ẹ chen vào gi ữa chúng m ở vào trái tim và t ại đó v ũ tr ụ ùa vào. Dùng c ả hai lòng bàn tay, đặt lên đôi m ắt nh ắm, và lấy lòng bàn tay ch ạm vào hai tròng m ắt - nh ưng chỉ nh ư m ột v ật nh ẹ, không ấn. N ếu b ạn ấn, b ạn s ẽ b ỏ l ỡ v ấn đề, b ạn b ỏ l ỡ toàn b ộ kĩ thu ật này. Đừng ấn; chỉ ch ạm nh ư m ột v ật nh ẹ. B ạn s ẽ ph ải điều chỉnh, vì ban đầu b ạn s ẽ ấn. Để s ức ấn ngày càng ít cho t ới khi b ạn chỉ ch ạm mà không ấn chút nào - chỉ lòng bàn tay b ạn ch ạm vào tròng m ắt. Chỉ là cái ch ạm, chỉ là s ự g ặp g ỡ không s ức ấn, vì n ếu s ức ấn có đó, th ế thì kĩ thu ật này s ẽ không v ận hành. Cho nên - hãy gi ống nh ư v ật nh ẹ. Sao v ậy? - vì cái kim có th ể làm được vi ệc gì đó mà lưỡi gươm không th ể làm được. N ếu b ạn ấn, ch ất lượng đã đổi - b ạn thành hung h ăng. Và n ăng lượng ch ảy qua m ắt l ại r ất tinh t ế: s ức ấn nh ỏ là nó b ắt đầu tranh đấu và kháng c ự được t ạo ra. N ếu b ạn ấn, th ế thì n ăng lượng ch ảy qua m ắt s ẽ b ắt đầu kháng c ự, tranh đấu; cu ộc v ật l ộn sẽ x ảy ra sau đó. Cho nên đừng ấn; cho dù s ức ấn nh ẹ c ũng đủ cho n ăng lượng m ắt ph ải phân x ử. Nó r ất tinh t ế, nó r ất tinh vi. Đừng ấn - gi ống nh ư v ật nh ẹ, chỉ lòng bàn tay b ạn ch ạm t ới, dường nh ư không ph ải là ch ạm. Ch ạm dường nh ư không ch ạm, không s ức ấn; chỉ là cái ch ạm, c ảm giác nh ẹ mà lòng bàn tay ch ạm vào tròng m ắt, đó là t ất c ả. Điều gì s ẽ x ảy ra? Khi b ạn đơn thu ần ch ạm mà không có s ức ấn nào, n ăng lượng b ắt đầu đi vào bên trong. N ếu b ạn ấn, nó b ắt đầu tranh đấu v ới bàn tay, v ới lòng bàn tay, và nó đi ra. 

Chỉ ch ạm và n ăng lượng b ắt đầu đi vào trong. Cánh c ửa bị khép; đơn thu ần cánh c ửa bị khép và n ăng lượng r ơi tr ở l ại. Kho ảnh kh ắc n ăng lượng r ơi tr ở l ại, b ạn sẽ c ảm th ấy s ự nh ẹ nhàng đến trên kh ắp khuôn m ặt b ạn, đầu b ạn. N ăng lượng quay l ại này làm cho b ạn nh ẹ. Và ngay gi ữa hai m ắt này là con m ắt th ứ ba, con m ắt trí hu ệ, prajna-chakshu. Ngay gi ữa hai m ắt này là con m ắt th ứ ba. N ăng lượng r ơi l ại từ hai m ắt s ẽ ch ạm vào con m ắt th ứ ba. Đó là lí do t ại sao người ta c ảm th ấy nh ẹ nhàng, bay b ổng, dường nh ư không có s ức hút. Và t ừ con m ắt th ứ ba n ăng lượng r ơi vào tim. Đó là quá trình v ật lí: chỉ nh ỏ gi ọt, nh ỏ gi ọt, từng gi ọt r ơi xu ống, và b ạn s ẽ c ảm th ấy c ảm giác r ất nh ẹ nhàng đi vào tim b ạn. Nhịp đập tim b ạn s ẽ ch ậm d ần l ại, h ơi th ở s ẽ ch ậm d ần l ại. Toàn b ộ thân th ể b ạn s ẽ c ảm th ấy th ảnh th ơi. Cho dù b ạn không đi vào thi ền sâu, điều này v ẫn s ẽ có ích cho b ạn v ề m ặt th ể ch ất. B ất kì lúc nào trong ngày, th ảnh th ơi trên gh ế - hay n ếu b ạn không có gh ế, khi chỉ ng ồi trên t ầu - nh ắm m ắt l ại, c ảm th ấy được th ảnh th ơi trong toàn b ộ thân th ể b ạn, và r ồi đặt c ả hai lòng bàn tay lên m ắt b ạn. Nh ưng đừng ấn - đó là điều r ất có ý nghĩa. Chỉ ch ạm tựa v ật nh ẹ. Khi b ạn ch ạm và không ấn, ý nghĩ c ủa b ạn s ẽ d ừng l ại ngay l ập tức. Trong tâm trí th ảnh th ơi ý nghĩ không th ể di chuy ển; chúng thành đông c ứng l ại. 

Chúng c ần điên cu ồng và b ồn ch ồn, chúng c ần c ăn th ẳng để chuy ển động. Chúng s ống qua c ăng th ẳng. Khi m ắt im l ặng, th ảnh th ơi và n ăng lượng đang chuy ển ngược l ại, ý nghĩ s ẽ d ừng. B ạn s ẽ c ảm th ấy ph ẩm ch ất nào đó c ủa tr ạng thái nh ởn nh ơ, và điều đó s ẽ sâu s ắc h ơn hàng ngày. Cho nên ti ến hành nó nhi ều l ần trong ngày. Cho dù chỉ m ột kho ảnh kh ắc, vi ệc ch ạm c ũng s ẽ t ốt. B ất kì khi nào m ắt b ạn c ảm th ấy c ạn ki ệt, khô h ết n ăng lượng, bị khai thác h ết - sau khi đọc sách, xem phim, hay xem ti vi - b ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy điều ấy, nh ắm m ắt và ch ạm. L ập tức s ẽ có hi ệu qu ả. Nh ưng n ếu b ạn mu ốn làm nó thành cách thi ền thì làm nó ít nh ất b ốn mươi phút. Và toàn b ộ s ự vi ệc là không ấn. Th ật d ễ dàng để m ột ch ốc có cái nh ẹ nhàng - t ựa nh ư cái ch ạm; nh ưng l ại khó cho b ốn mươi phút. Nhi ều l ần b ạn s ẽ quên m ất và b ạn b ắt đầu ấn. Đừng ấn. Trong b ốn mươi phút, v ẫn còn nh ận bi ết rằng tay b ạn không có tr ọng lượng; chúng chỉ ch ạm vào. C ứ nh ận bi ết r ằng b ạn không ấn, chỉ ch ạm. Điều này s ẽ tr ở thành nh ận bi ết sâu s ắc, gi ống nh ư th ở. 

Nh ư Ph ật nói v ề th ở v ới đầy nh ận bi ết, c ũng điều ấy s ẽ x ảy ra v ới vi ệc ch ạm, vì b ạn ph ải thường xuyên ý th ức r ằng b ạn không ấn. Tay b ạn nên chỉ nh ư v ật nh ẹ, v ật vô tr ọng lượng, đơn thu ần ch ạm. Tâm trí b ạn s ẽ ở đó hoàn toàn, tỉnh táo, g ần m ắt, và n ăng lượng s ẽ tuôn ch ảy thường xuyên. Lúc ban đầu nó chỉ nh ỏ theo từng gi ọt. Trong vài tháng b ạn s ẽ c ảm th ấy nó tr ở thành lu ồng. Và khi nó x ảy ra - “ch ạm vào tròng m ắt nh ư m ột v ật nh ẹ, cái nh ẹ chen vào gi ữa chúng” - khi b ạn ch ạm b ạn s ẽ c ảm th ấy cái nh ẹ. B ạn có th ể c ảm th ấy nó ngay lúc này. L ập tức, kho ảnh kh ắc b ạn ch ạm, cái nh ẹ t ới. Và “cái nh ẹ chen vào gi ữa chúng m ở vào trái tim”; cái nh ẹ đó th ấm vào, m ở vào trái tim. Trong tim, chỉ cái nh ẹ m ới có th ể đi vào; không cái gì n ặng có th ể vào được. Chỉ nh ững th ứ r ất nh ẹ m ới có th ể x ảy ra v ới trái tim. Cái nh ẹ này gi ữa hai m ắt s ẽ b ắt đầu nh ỏ gi ọt vào trong trái tim, và trái tim s ẽ m ở ra để đón nh ận nó - “và tại đó v ũ trụ ùa vào.” Khi n ăng lượng r ơi xu ống này tr ở thành lu ồng và r ồi thành sông r ồi thành tr ận l ụt, b ạn s ẽ bị cu ốn đi hoàn toàn, cu ốn đi xa mãi. B ạn s ẽ không c ảm th ấy b ạn có đấy. B ạn s ẽ chỉ c ảm th ấy b ạn đã tr ở thành v ũ trụ. V ũ trụ t ới và v ũ trụ đi. Th ực th ể mà b ạn đã từng là, b ản ngã, s ẽ không có đó.

 Nhìn ch ỏm m ũi Tử L ộ nói: người ta nên nhìn vào ch ỏm m ũi mình. Sao v ậy? - vì điều này có ích, nó làm b ạn th ẳng hàng v ới con m ắt th ứ ba. Khi c ả hai m ắt b ạn c ố định vào ch ỏm m ũi, nó làm được nhi ều th ứ. 

Điều c ơ b ản là ở ch ỗ con m ắt th ứ ba c ủa b ạn đúng là th ẳng hàng ch ỏm m ũi b ạn - chỉ vài x ăng ti mét phía trên, nh ưng trên cùng m ột đường th ẳng. Và m ột khi b ạn đang th ẳng hàng v ới con m ắt th ứ ba, thì l ực h ấp d ẫn c ủa con m ắt th ứ ba, l ực kéo, t ừ l ực c ủa con m ắt th ứ ba l ớn đến m ức n ếu b ạn đã r ơi vào th ẳng hàng v ới nó, b ạn s ẽ bị kéo ngược l ại b ản thân b ạn. B ạn chỉ ph ải đúng th ẳng hàng v ới nó để cho l ực h ấp d ẫn, l ực hút c ủa con m ắt th ứ ba b ắt đầu v ận hành. M ột khi b ạn đứng th ẳng hàng v ới nó, s ẽ ch ẳng c ần ph ải n ỗ l ực gì c ả. B ỗng nhiên b ạn s ẽ th ấy động thái đã thay đổi, vì hai m ắt t ạo ra nhị nguyên c ủa th ế gi ới và ý nghĩ, và m ột m ắt ở gi ữa hai m ắt này, t ạo ra l ỗ h ổng. Đây là phương pháp đơn gi ản làm thay đổi động thái. Tâm trí có th ể bóp méo nó - tâm trí có th ể nói, “Được, bây gi ờ nhìn vào ch ỏm m ũi. Nghĩ v ề ch ỏm m ũi, t ập trung vào nó.” N ếu b ạn t ập trung quá nhi ều vào ch ỏm m ũi, b ạn sẽ b ỏ l ỡ v ấn đề, vì b ạn ph ải ở đó trên ch ỏm m ũi nh ưng r ất th ảnh th ơi để cho con m ắt th ứ ba có th ể kéo được b ạn. N ếu b ạn quá t ập trung vào ch ỏm m ũi, bị b ắt r ễ, bị t ập trung, bị c ố định ở đó, con m ắt th ứ ba c ủa b ạn s ẽ không th ể nào kéo b ạn vào được, vì con m ắt th ứ ba c ủa b ạn ch ẳng bao gi ờ v ận hành nh ư trước. L ực kéo c ủa nó không th ể nào r ất l ớn ngay lúc đầu. 

D ần d ần nó trưởng thành ngày m ột nhi ều. M ột khi nó b ắt đầu v ận hành và b ụi b ặm lắng đọng quanh nó m ất đi khi s ử d ụng, và c ơ ch ế này ho ạt động m ạnh, cho dù b ạn có c ố định vào ch ỏm m ũi, b ạn c ũng v ẫn bị kéo vào. Nh ưng không ph ải ngay ban đầu. B ạn ph ải r ất r ất nh ẹ, không n ặng gánh, không có b ất kì c ăng th ẳng nào. B ạn ph ải đơn thu ần có đấy, hi ện h ữu, theo cách buông b ỏ... Nếu người ta không hướng theo m ũi, ho ặc người ta m ở to m ắt và nhìn vào kho ảng xa, đến m ức ch ẳng th ấy m ũi, ho ặc mi m ắt khép quá nhi ều đến m ức m ắt nh ắm l ại, và l ại không th ấy được m ũi. Ch ức n ăng khác c ủa vi ệc nhìn r ất nh ẹ vào ch ỏm m ũi là th ế này: điều đó không cho phép b ạn m ở to m ắt. N ếu b ạn m ở to m ắt, toàn b ộ th ế gi ới thành có s ẵn, và có c ả nghìn l ẻ m ột th ứ làm phân tán. M ột người đàn bà đẹp đi qua và b ạn b ắt đầu bám theo - ít nh ất, c ũng trong tâm trí. Hay ai đó đang đánh nhau; b ạn ch ẳng liên can, nh ưng b ạn b ắt đầu nghĩ “Cái gì x ảy ra th ế nhỉ?” Hai ai đó kêu khóc còn b ạn tr ở nên tò mò. C ả nghìn l ẻ m ột th ứ c ứ ti ếp tục chuy ển xung quanh b ạn. N ếu m ắt m ở to, b ạn tr ở thành n ăng lượng nam tính, dương. N ếu m ắt hoàn toàn nh ắm l ại, b ạn r ơi vào m ột lo ại m ơ màng, b ạn b ắt đầu m ơ; b ạn tr ở thành n ăng lượng n ữ tính, âm. 

Để tránh c ả hai b ạn chỉ c ần nhìn vào ch ỏm m ũi - m ột cách th ức đơn gi ản, nh ưng k ết qu ả, g ần nh ư ảo thu ật. Và điều này không chỉ nh ư v ậy đối v ới Đạo gia, các ph ật tử c ũng bi ết nó, người Hindu c ũng bi ết nó. Qua nhi ều th ời đại t ất c ả các thi ền nhân b ằng cách nào đó tình c ờ đã g ặp s ự ki ện là n ếu m ắt b ạn chỉ m ở hé thôi, theo m ột cách r ất huy ền di ệu b ạn thoát được hai c ạm b ẫy. M ột c ạm b ẫy là bị phân tán b ởi th ế gi ới bên ngoài, c ạm b ẫy kia là bị phân tán b ởi th ế gi ới m ơ bên trong. B ạn v ẫn còn ở ngay biên gi ới c ủa bên trong và bên ngoài. Và đó m ới là v ấn đề: ở ngay biên gi ới c ủa bên trong và bên ngoài nghĩa là b ạn không nam không n ữ vào kho ảnh kh ắc đó. Cái nhìn c ủa b ạn tự do kh ỏi nhị nguyên; cái nhìn c ủa b ạn đã siêu vi ệt lên trên phân chia trong b ạn. Chỉ khi b ạn vượt ra ngoài phân chia bên trong, b ạn m ới r ơi vào đường th ẳng c ủa trường từ c ủa con m ắt th ứ ba. Điều chính y ếu là h ạ th ấp tròng m ắt theo đúng cách, và r ồi cho phép ánh sáng ch ảy vào trong chính nó. Đó là điều r ất quan tr ọng c ần ph ải nh ớ: b ạn không kéo ánh sáng vào, b ạn không bu ộc ánh sáng vào. N ếu c ửa sổ m ở ra, ánh sáng t ới theo cách riêng c ủa nó. N ếu c ửa m ở ra, ánh sáng ùa vào. B ạn không c ần đem nó vào, b ạn không c ần đẩy nó vào, b ạn không c ần lôi nó vào. Và làm sao b ạn có th ể lôi được ánh sáng vào? Làm sao b ạn có th ể đẩy được ánh sáng vào? Và điều c ần thi ết là ở ch ỗ b ạn nên c ởi m ở và d ễ bị đi vào. Người ta nhìn b ằng c ả hai m ắt vào ch ỏm m ũi. Nh ớ l ấy, b ạn ph ải nhìn b ằng c ả hai m ắt vào ch ỏm m ũi để cho t ại ch ỏm m ũi, hai m ắt b ạn m ất tính nhị nguyên c ủa chúng. Cho nên trên ch ỏm m ũi ánh sáng ch ảy ra từ m ắt b ạn tr ở thành m ột; nó r ơi vào m ột điểm. N ơi hai m ắt b ạn g ặp nhau, đó là ch ỗ c ửa s ổ m ở ra. V

à th ế thì t ất c ả đều t ốt. Th ế thì c ứ để nó th ế thì th ế thì chỉ t ận hưởng, th ế thì chỉ m ở h ội, vui v ẻ, hân hoan. Th ế thì ch ẳng có gì ph ải làm c ả. Người ta nhìn b ằng c ả hai m ắt vào ch ỏm m ũi, ng ồi th ẳng... Ng ồi th ẳng có ích đấy. Khi xương s ống b ạn th ẳng, n ăng lượng từ trung tâm dục c ũng tr ở nên s ẵn có cho con m ắt th ứ ba. Chỉ là nh ững cách th ức đơn gi ản, ch ẳng có gì ph ức t ạp v ề chúng c ả... chỉ là khi hai m ắt b ạn g ặp nhau t ại ch ỏm m ũi, b ạn s ẵn có con m ắt th ứ ba. Làm cho n ăng lượng d ục c ủa b ạn c ũng có s ẵn cho con m ắt th ứ ba. Th ế thì hi ệu qu ả s ẽ g ấp đôi, hi ệu qu ả s ẽ m ạnh m ẽ, vì trung tâm dục c ủa b ạn có t ất c ả n ăng lượng mà b ạn có. Khi xương s ống th ẳng, đứng, trung tâm dục c ũng s ẵn có cho con m ắt th ứ ba. T ốt h ơn là t ấn công vào con m ắt th ứ ba từ c ả hai chi ều, c ố g ắng th ấm vào con m ắt th ứ ba từ c ả hai hướng. Người ta... ng ồi th ẳng và trong t ư th ế tho ải mái. Th ầy làm m ọi th ứ r ất rõ ràng. Ng ồi th ẳng, ch ắc ch ắn rồi, nh ưng đừng làm nó thành không tho ải mái; n ếu không, l ần n ữa b ạn s ẽ bị phân tán b ởi s ự không tho ải mái đó. Đó là ý nghĩa c ủa tư th ế yoga. T ừ ti ếng Ph ạn asana nghĩa là t ư th ế tho ải mái. Tho ải mái là ph ẩm ch ất c ơ b ản c ủa nó. N ếu không th ể tho ải mái được, tâm trí c ủa b ạn s ẽ bị phân tán b ởi s ự không tho ải mái. Nó ph ải được tho ải mái. Điều đó không nh ất thi ết có ngh ĩa là ở gi ữa đầu. Và b ằng cách định tâm, điều đó không có nghĩa là b ạn ph ải định đâm ở gi ữa đầu. Trung tâm hi ện di ện kh ắp n ơi; m ọi th ứ đều được ch ứa trong nó; nó được n ối v ới s ự phát kh ởi ra c ủa toàn b ộ quá trình sáng t ạo. 

 Và khi b ạn đã đạt t ới điểm con m ắt th ứ ba và định tâm ở đó và ánh sáng ùa vào, b ạn đã đạt t ới điểm mà từ đó toàn b ộ s ự sáng t ạo n ảy sinh. B ạn đã đạt t ới cái vô hình, cái không bi ểu l ộ. B ạn có th ể g ọi nó là Thượng đế n ếu b ạn mu ốn. Đây là v ấn đề, đây là không gian, từ đó m ọi s ự n ảy sinh. Đây chính là h ạt m ầm c ủa toàn b ộ s ự t ồn tại. Nó là toàn n ăng, nó là toàn di ện, nó là vĩnh c ửu. Cố định suy t ư là điều không th ể thi ếu được. Suy tư là gì? M ột kho ảnh kh ắc vô ý nghĩ. Tr ạng thái vô ý nghĩ, m ột kho ảng h ở. Và nó bao gi ờ c ũng x ảy ra, nh ưng b ạn, không tỉnh táo v ề nó; n ếu không, đã ch ẳng có v ấn đề gì trong nó. Ý nghĩ này đến, r ồi ý nghĩ khác đến, và gi ữa hai ý nghĩ này bao gi ờ c ũng có m ột l ỗ h ổng nh ỏ. Và l ỗ h ổng đó là cánh c ửa t ới điều thiêng liêng, l ỗ h ổng đó là suy tư. 

N ếu b ạn nhìn vào l ỗ h ổng đó sâu s ắc, nó b ắt đầu tr ở nên l ớn d ần lên. Tâm trí tựa nh ư con đường đầy giao thông; chi ếc xe này vút qua, r ồi chi ếc khác vút qua, còn b ạn tr ở nên b ận rộn v ới xe c ộ đến m ức b ạn không th ấy l ỗ h ổng bao gi ờ c ũng có đó gi ữa hai chi ếc xe. N ếu không có l ỗ h ổng này, chúng s ẽ đụng nhau. Mà chúng không đụng nhau; cái gì có đó ở gi ữa chúng gi ữ chúng tách ra. Ý nghĩ c ủa b ạn không va ch ạm nhau, chúng không chèn l ấp nhau theo b ất kì cách nào. M ỗi ý nghĩ đều có biên gi ới riêng, m ỗi ý nghĩ đều xác định, nh ưng quá trình suy nghĩ, nhanh quá, t ốc độ cao quá đến m ức b ạn không th ể th ấy được l ỗ h ổng trừ phi b ạn th ực s ự ch ờ đợi nó, tìm ki ếm nó. Suy tư có nghĩa là thay đổi động thái. Thông thường chúng ta nhìn vào ý nghĩ: ý nghĩ này, ý nghĩ khác, ý nghĩ khác n ữa. Khi b ạn thay đổi động thái, b ạn nhìn vào kho ảng h ở này, kho ảng h ở khác, kho ảng h ở khác n ữa. Nh ấn m ạnh c ủa b ạn không còn vào ý nghĩ n ữa mà vào kho ảng h ở. Người ta ph ải không ng ồi c ứng nh ắc n ếu ý ngh ĩ phàm tục t ới mà người ta ph ải ki ểm tra n ơi ý ngh ĩ có đấy, n ơi nó b ắt đầu và n ơi nó nh ạt nhoà đi. Điều này s ẽ không x ảy ra trong l ần th ử đầu. B ạn s ẽ nhìn vào ch ỏm m ũi và ý nghĩ s ẽ t ới. 

Chúng đã t ới trong bi ết bao nhiêu ki ếp r ồi, chúng không th ể b ỏ l ại b ạn m ột mình m ột cách d ễ dàng th ế. Chúng đã tr ở thành m ột ph ần c ủa b ạn, chúng đã tr ở thành g ần nh ư có s ẵn. B ạn đang sống g ần nh ư m ột cu ộc s ống theo chương trình s ẵn. Điều này x ảy ra: khi m ọi người ng ồi im l ặng trong thi ền, nhi ều ý nghĩ d ồn t ới h ơn là lúc thường, h ơn là nó thường t ới - bùng n ổ b ất thường. Hàng tri ệu ý nghĩ xô vào, vì chúng đã có s ự đầu tư nào đó vào b ạn - còn b ạn định thoát ra kh ỏi quy ền l ực c ủa nó sao? Chúng s ẽ cho b ạn m ột th ời kì v ất v ả đấy. Cho nên ý nghĩ ch ắc ch ắn t ới. B ạn định làm gì v ới các ý nghĩ? B ạn không th ể chỉ c ứ ng ồi mãi ở đó, b ạn s ẽ ph ải làm gì đó. Đánh nhau c ũng ch ẳng ích gì vì n ếu b ạn b ắt đầu đánh nhau, b ạn s ẽ quên nhìn vào ch ỏm m ũi, nh ận bi ết v ề con m ắt th ư ba, s ự luân chuy ển c ủa ánh sáng; b ạn s ẽ quên t ất c ả và b ạn s ẽ l ạc trong rừng ý nghĩ. N ếu b ạn b ắt đầu s ăn đ u ổi ý nghĩ, b ạn lạc, n ếu b ạn theo chúng, b ạn l ạc, n ếu b ạn đánh nhau v ới chúng, b ạn l ạc. Th ế thì ph ải làm gì? 

Và đây là bí m ật. Ph ật c ũng đã dùng cùng bí m ật này. Trong th ực t ế, bí m ật g ần nh ư nhau vì con người là nh ư nhau - ổ khoá là nh ư nhau, cho nên chìa c ũng ph ải nh ư nhau. Đây là bí m ật: Ph ật g ọi nó là sammasati, nh ớ đúng. Nh ớ l ấy: ý nghĩ này đã đến, th ấy nó đấy, không đối kháng, không bi ện minh, không k ết án. Hãy khách quan vì nhà khoa h ọc là khách quan. Th ấy nó đấy, nó t ới từ đâu, nó đang đi đâu. Th ấy vi ệc t ới c ủa nó, th ấy vi ệc ở l ại c ủa nó, th ấy vi ệc ra đi c ủa nó. Và ý nghĩ, r ất linh động; chúng đâu có ở l ại lâu. B ạn đơn thu ần ph ải quan sát vi ệc n ảy sinh c ủa ý nghĩ, và s ự ra đi c ủa ý nghĩ. Đừng c ố đánh nhau, đừng c ố theo đ u ổi, chỉ là người quan sát im l ặng. Và b ạn s ẽ ng ạc nhiên: quan sát càng tr ở nên l ắng xu ống, càng ít ý nghĩ t ới. Khi quan sát hoàn h ảo, ý nghĩ bi ến m ất. Chỉ có l ỗ h ổng còn l ại, kho ảng h ở còn l ại. Nh ưng nh ớ thêm m ột điểm n ữa: tâm trí l ại có th ể ch ơi x ỏ đấy. Ch ẳng thu được gì b ằng vi ệc xô đẩy suy ngh ĩ thêm n ữa. Đó chính là điều trường phái phân tâm h ọc c ủa Freud làm: liên k ết tự do c ủa ý nghĩ. M ột ý nghĩ t ới, và r ồi b ạn đợi ý nghĩ khác, r ồi ý nghĩ khác n ữa, và toàn b ộ dây chuy ền... Đó là điều t ất c ả các lo ại trường phái phân tâm th ực hi ện - b ạn b ắt đầu đi lùi v ề quá kh ứ. Ý nghĩ này được n ối v ới ý nghĩ khác, và c ứ th ế mãi, kéo đến vô h ạ n. Không có cái k ết thúc cho nó. N ếu b ạn đi vào trong nó, b ạn s ẽ đi vào trong cu ộc hành trình vĩnh c ửu lãng phí vô cùng. Tâm trí có th ể làm điều đó. 

Cho nên nh ận bi ết v ề nó. B ạn không th ể đi v ới tâm trí vượt ra ngoài tâm trí, cho nên đừng c ố cái vô ích, cái không c ần thi ết; n ếu không điều này s ẽ d ẫn b ạn t ới điều khác và c ứ th ế mãi, và b ạn s ẽ hoàn toàn quên m ất b ạn đang c ố làm gì ở đó. Ch ỏm m ũi sẽ bi ến m ất, con m ắt th ứ ba s ẽ bị quên lãng, s ự luân chuy ển c ủa ánh sáng s ẽ ra xa b ạn nhi ều d ặm. Cho nên hai điều này ph ải được ghi nh ớ, đó là hai cánh. M ột: khi có kho ảng h ở, không ý nghĩ nào t ới, hãy suy tư. Khi ý nghĩ t ới, chỉ nhìn vào ba điều này: nó đang ở đâu, nó t ới từ đâu, nó đi đến đâu. Trong m ột kho ảnh kh ắc d ừng vi ệc nhìn vào l ỗ h ổng, nhìn vào ý nghĩ, quan sát ý nghĩ, nói t ạm bi ệt nó. Khi nó đi, l ập tức l ại chuy ển v ề suy tư. Khi vi ệc đu ổi b ắt ý ngh ĩ c ứ m ở r ộng thêm n ữa, người ta nên dừng l ại và b ắt đầu suy t ư. Để cho người ta suy t ư và r ồi b ắt đầu l ại vi ệc c ố định. 

V ậy, b ất kì khi nào ý nghĩ t ới, c ố định l ại. B ất kì khi nào ý nghĩ đi, suy tư. Đó là phương pháp kép làm nhanh ch ứng ng ộ. Nó ngh ĩa là vi ệc luân chuy ển c ủa ánh sáng. Sự luân chuy ển là c ố định l ại. Ánh sáng là suy t ư. B ất kì khi nào b ạn suy tư, b ạn s ẽ th ấy ánh sáng tràn ng ập bên trong, và b ất kì khi nào b ạn c ố định, b ạn s ẽ t ạo ra s ự luân chuy ển, b ạn s ẽ làm cho vi ệc luân chuy ển thành có th ể. C ả hai đều c ần. Ánh sáng là suy t ư. Cố định không suy t ư là luân chuy ển không ánh sáng. Đó là điều v ẫn x ảy ra; tai ho ạ đó đã x ảy ra cho hatha yoga. H ọ c ố định, h ọ t ập trung, nh ưng h ọ quên m ất ánh sáng. H ọ đã hoàn toàn quên m ất vị khách. H ọ c ứ chu ẩn bị ngôi nhà, h ọ tr ở nên mê m ải trong vi ệc chu ẩn bị ngôi nhà đến m ức h ọ quên m ất m ục đích mà từ đó h ọ m ới đi chu ẩn bị ngôi nhà, cho ai. Người hatha yoga c ứ ti ếp tục chu ẩn bị thân th ể mình, làm thu ần khi ết thân th ể mình, luy ện t ập các tư th ế yoga, t ập th ở, và c ứ t ập ad nauseam. Người đó hoàn toàn quên m ất người đó đang làm điều ấy vì cái gì. 

 Và ánh sáng, đang đứng đó nhưng người đó sẽ không cho phép nó vì ánh sáng có thể tới chỉ khi người đó hoàn toàn trong buông bỏ. Cố định không suy tư là luân chuyển không ánh sáng. Đây là tai hoạ vẫn xảy ra cho cái gọi là những người yoga. Một loại tai hoạ khác xảy ra cho các nhà phân tâm học, các nhà triết học. Suy tư không cố định là ánh sáng không luân chuyển. Họ nghĩ về ánh sáng, nhưng họ chẳng chuẩn bị gì cho nó tràn ngập vào; họ chỉ nghĩ về ánh sáng. Họ nghĩ về người khách, họ tưởng tượng cả nghìn lẻ một thứ về người khách, nhưng ngôi nhà của họ, không sẵn sàng. Cả hai đều lỡ. Lưu ý về điều đó! Đừng rơi vào cái nào trong hai ảo tưởng này. Nếu bạn còn có thể duy trì tỉnh táo, đấy là quá trình rất đơn giản và biến đổi vô cùng. Trong một khoảnh khắc, người hiểu đúng có thể đi vào một loại thực tại tách biệt.

Chỉ ngồi 

Bạn đơn thuần ngồi đấy, chẳng làm gì... và tất cả đều im lặng và tất cả đều an bình và tất cả đều phúc lạc. Bạn đã đi vào Thượng đế, bạn đã đi vào chân lí.

Ng ồi thi ền Thi ền nhân thường nói chỉ ng ồi không làm gì c ả. Điều gần nh ư khó kh ăn nh ất trong th ế gi ới này là chỉ ng ồi đấy không làm gì c ả. Nh ưng m ột khi b ạn đã bi ết được m ẹo v ề nó, n ếu b ạn c ứ ng ồi trong vài tháng ch ẳng làm gì, trong vài gi ờ m ỗi ngày, nhi ều điều s ẽ x ảy ra. B ạn s ẽ c ảm th ấy bu ồn ng ủ, b ạn s ẽ m ơ. Nhi ều ý nghĩ s ẽ chen chúc trong tâm trí b ạn, nhi ều th ứ. Tâm trí s ẽ nói, “Sao mình l ại lãng phí th ời gian th ế này? Đáng ra mình có th ể ki ếm thêm chút ti ền. Mà chí ít, mình c ũng có th ể đi xem phim, tự gi ải trí, hay mình có th ể th ảnh th ơi và tán chuy ện. Mình có th ể xem ti vi hay nghe đài, hay ít nh ất, mình c ũng có th ể đọc báo mà mình còn ch ưa xem. Sao mình l ại lãng phí th ời gian th ế nhỉ?” Tâm trí s ẽ cho b ạn c ả nghìn l ẻ m ột lu ận c ứ, nh ưng n ếu b ạn chỉ nghe thôi mà không bị b ận tâm b ởi tâm trí..., nó s ẽ gi ở đủ trò m ẹo m ực; nó s ẽ t ạo ảo giác, nó s ẽ m ơ m ộng, nó s ẽ tr ở nên bu ồn ng ủ. Nó s ẽ làm m ọi th ứ có th ể để lôi b ạn ra kh ỏi vi ệc chỉ ng ồi. Nh ưng n ếu b ạn c ứ ti ếp tục, n ếu b ạn kiên trì, m ột hôm nào đó m ặt tr ời s ẽ m ọc. R ồi m ột hôm s ự vi ệc x ảy ra, b ạn s ẽ không c ảm th ấy bu ồn ng ủ, tâm trí đã tr ở nên m ệt m ỏi v ề b ạn, chán ngán b ạn, đã lo ại b ỏ ý tưởng r ằng b ạn có th ể bị s ập b ẫy, nó đơn thu ần k ết thúc m ọi trò v ới b ạn! Không bu ồn ng ủ n ữa, không ảo giác n ữa, không m ơ m ộng, không ý nghĩ. B ạn đơn thu ần ng ồi đấy, ch ẳng làm gì... và t ất c ả đều im l ặng và t ất c ả đều an bình và t ất c ả đều phúc l ạc. B ạn đã đi vào Thượng đế, b ạn đã đi vào chân lí.

125 B ạn có th ể ng ồi ở b ất kì đâu, nh ưng b ất kì cái gì b ạn nhìn vào c ũng không nên quá kích động. Ch ẳng h ạn m ọi v ật không nên di chuy ển quá nhi ều. Chúng tr ở thành phân tán. B ạn có th ể nhìn cây - điều đấy không ph ải là v ấn đề vì chúng không di chuy ển và khung c ảnh v ẫn còn không đổi. B ạn có th ể quan sát b ầu tr ời hay chỉ ng ồi trong góc nhà nhìn tường. Điều th ứ hai là, đừng nhìn vào b ất kì cái gì đặc bi ệt - chỉ nhìn cái tr ống không, vì m ắt có đấy và người ta ph ải nhìn vào cái gì đó, nh ưng b ạn không nhìn vào b ất kì cái gì đặc bi ệt c ả. Đừng h ội tụ hay t ập trung vào v ật gì - chỉ là m ột hình ảnh lan truy ền. Điều đó làm th ảnh th ơi nhi ều lắm. Và điều th ứ ba, th ảnh th ơi h ơi th ở c ủa b ạn. Đừng th ực hi ện vi ệc th ở, để cho nó x ảy ra. Để cho nó tự nhiên và điều đó s ẽ làm th ảnh th ơi h ơn n ữa. Điều th ứ tư là, để thân th ể b ạn v ẫn còn b ất động nhi ều nh ất có th ể được. Trước h ết tìm ra tư th ế t ốt - b ạn có th ể ng ồi trên g ối hay n ệm hay b ất kì cái gì b ạn c ảm th ấy tho ải mái, nh ưng m ột khi b ạn đã định vị r ồi, duy trì b ất động, vì n ếu thân th ể không di động, tâm trí tự động r ơi vào im lặng. Trong thân th ể di động, tâm trí c ũng liên tục di động, vì thân-tâm không ph ải là hai th ứ. Chúng là m ột... đó là m ột n ăng lượng. Ban đầu s ẽ dường nh ư có đôi chút khó kh ăn nh ưng sau vài ngày b ạn s ẽ t ận hưởng nó c ực kì. B ạn s ẽ th ấy, lát n ữa thôi, h ết t ầng n ọ đến t ầng kia c ủa tâm trí b ắt đầu bị  lo ại b ỏ. 

M ột kho ảnh kh ắc s ẽ t ới khi b ạn đơn thu ần có đó nh ưng vô trí.

126 Hướng d ẫn 

Ng ồi quay m ặt vào tường, cách tường kho ảng m ột cánh tay b ạn. M ắt nên hé m ở cho phép cái nhìn thoáng lên tường. Gi ữ l ưng th ẳng và để bàn tay này vào bàn tay kia v ới các ngón tay ch ạm nhau t ạo thành hình ô van. Ng ồi tĩnh l ặng h ết s ức trong 30 phút. Trong khi ng ồi, cho phép nh ận bi ết vô ch ọn l ựa, không hướng chú ý đặc bi ệt vào đâu c ả, nh ưng duy trì nh ạy c ảm và tỉnh táo nhi ều nh ất, từ kho ảnh kh ắc n ọ sang kho ảnh kh ắc kia.1

27 Cái cười c ủa thi ền 

M ột hôm Ph ật đã có bài nói đặc bi ệt và hàng nghìn tín đồ từ xa nhi ều d ặm đường c ũng kéo t ới nghe. Khi Ph ật xu ất hi ện ông ấy c ầm trong tay m ột đoá hoa. Th ời gian trôi qua mà Ph ật ch ẳng nói gì. Ông ấy chỉ nhìn vào hoa. Đám đông tr ở nên th ấp th ỏm, trừ m ỗi Mahakashyap, người không th ể nào kìm gi ữ mình được n ữa và phá lên cười. Ph ật g ật đầu ra hi ệu cho ông ta t ới, trao cho ông ta đoá hoa, và nói v ới đám đông: “Ta có nh ững sáng su ốt c ủa giáo hu ấn chân lí. T ất c ả nh ững cái có th ể nói ra b ằng lời, ta đã trao cho m ọi người; nh ưng v ới đoá hoa này, ta trao cho Mahakashyap tinh hoa c ủa giáo hu ấn này.” 

Câu chuy ện này là m ột trong nh ững câu chuy ện có ý nghĩa nh ất, vì từ đây đã phát sinh ra truy ền th ống thi ền. Ph ật là ng ọn ngu ồn, còn Mahakashyap là vị th ầy nguyên g ốc, đầu tiên, t ổ c ủa thi ền. Ph ật là ng ọn ngu ồn, Mahakashyap là th ầy th ứ nh ất, và câu chuy ện này là ng ọn ngu ồn từ đó toàn b ộ truy ền th ống - m ột trong nh ững truy ền th ống đẹp đẽ và s ống động nh ất t ồn t ại trên trái đất này, truy ền th ống thi ền - b ắt đầu. C ố hi ểu câu chuy ện này đi. M ột sáng Ph ật đến, và nh ư thường l ệ đám đông tụ t ập l ại. Nhi ều người đã đợi để lắng nghe ông ấy. Nh ưng m ột điều b ất thường - ông ấy mang m ột đoá hoa trong tay. Trước đây ông ấy ch ưa bao gi ờ mang b ất kì v ật nào trong tay. M ọi người nghĩ r ằng ai đó ph ải gi ới thi ệu v ề điều này. Ph ật t ới; người ng ồi dưới g ốc cây. Đám đông ch ờ đợi và ch ờ đợi mà ông ấy, ch ẳng nói l ời nào. Ông ấy th ậm chí còn ch ẳng nhìn vào h ọ. Ông ấy c ứ nhìn mãi vào đoá hoa. Nhi ều phút trôi qua, r ồi nhi ều gi ờ trôi qua, và m ọi người tr ở nên r ất th ấp th ỏm. 

Tương truy ền r ằng Mahakashyap không th ể kìm được mình - ông ta cười phá lên r ất to. Ph ật g ọi ông ta t ới, đưa cho ông ta đoá hoa và nói v ới đám đông đang tụ t ập: “B ất kì cái gì có th ể nói được b ằng l ời, ta đã nói h ết v ới các ông, và cái mà không th ể nói được b ằng l ời, ta trao cho Mahakashyad. Điều tinh hoa không th ể trao đổi b ằng l ời được. Ta trao tay điều tinh hoa đó cho Mahakashyad.” Nh ưng v ới thi ền, đây là ngu ồn g ốc. Mahakashyad tr ở thành người đầu tiên n ắm gi ữ tinh hoa. Th ế r ồi sáu người k ế tục l ưu truy ền ở Ấn Độ, cho t ới B ồ đề đạt ma. Ông ấy là người th ứ sáu l ưu gi ữ tinh hoa, và r ồi ông ấy đã tìm ki ếm, tìm mãi kh ắp Ấn Độ, mà ch ẳng th ể nào tìm ra được m ột người có kh ả n ăng c ủa Mahakashyad - người có th ể hi ểu được im l ặng. Ông ph ải r ời kh ỏi Ấn Độ chỉ để đi tìm m ột người có th ể trao được tinh hoa; n ếu không, tinh hoa này s ẽ bị th ất truy ền. Ph ật giáo đã vào Trung qu ốc cùng v ới B ồ đề đạt ma trong khi tìm người để có th ể trao được tinh hoa, người có th ể hi ểu được im l ặng, người có th ể nói từ trái tim sang trái tim mà không bị ám ảnh b ởi tâm trí, người không có đầu. Trao đổi vượt ra ngoài l ời nói này là có th ể chỉ từ tim sang tim. 

Cho nên trong chín n ăm, B ồ đề đạt ma đã tìm ki ếm ở Trung qu ốc, và r ồi ông chỉ có th ể tìm th ấy m ột người. Người Trung qu ốc này tr ở thành s ư t ổ th ứ b ẩy. Và cho t ới nay nó đã được l ưu truy ền. Tinh hoa, v ẫn đấy; ai đó v ẫn đang gi ữ nó. Con sông đã không khô c ạn. Chúng ta yêu c ầu c ả Ph ật c ũng ph ải nói, vì đó là t ất c ả nh ững điều chúng ta hi ểu. Điều này th ật đần độn. B ạn nên h ọc cách im l ặng v ới vị Ph ật, vì chỉ th ế thì ông ta m ới có th ể đi vào b ạn được. Qua l ời nói, ông ta có th ể gõ vào cánh c ửa b ạn, nh ưng ch ẳng bao gi ờ vào được; qua im lặng ông ấy có th ể vào b ạn, và ch ừng nào ông ấy còn ch ưa vào, v ẫn ch ẳng có gì x ảy ra cho b ạn c ả. Vi ệc đi vào c ủa ông ta s ẽ đem ph ần tử m ới vào th ế gi ới c ủa b ạn; vi ệc đi vào trong tim c ủa ông ta s ẽ cho b ạn nhịp đập m ới và xung l ực m ới, cu ộc s ống m ới, nh ưng chỉ v ới vi ệc đi vào c ủa ông ấy. Mahakashyad cười vào cái đần độn c ủa con người. 

H ọ c ứ th ấp th ỏm và nghĩ: Khi nào Ph ật s ẽ đứng d ậy và b ỏ toàn b ộ im l ặng này để cho chúng tôi có th ể v ề nhà được? Ông ấy cười to. Cái cười b ắt đầu từ Mahakashyad, và c ứ ti ếp di ễn mãi theo truy ền th ống thi ền. Không truy ền th ống nào khác có th ể cười được. Trong các thi ền vi ện, h ọ c ứ cười, cười mãi, cười mãi không thôi. Mahakashyas cười, và cái cười này mang nhi ều chi ều trong nó. M ột chi ều là cười vào cái đần độn c ủa toàn b ộ tình hu ống, cười vào vi ệc Ph ật im l ặng mà ch ẳng ai hi ểu được ông ấy, ai c ũng trông đợi ông ấy nói. 

Toàn b ộ cu ộc  đời c ủa Ph ật đã nói lên r ằng chân lí không th ể nói ra được, th ế mà v ẫn có nh ững người c ứ trông đợi ông ấy nói. Chi ều th ứ hai - ông ấy cười vào Ph ật n ữa, trong toàn b ộ tình hu ống đầy tính kịch này mà Ph ật đã t ạo ra, ng ồi đấy v ới đoá hoa trong tay, nhìn hoa, t ạo ra bi ết bao điều không d ễ chịu, th ấp th ỏm trong m ọi người. Và c ử chỉ đầy tính kịch này c ủa Ph ật n ữa, ông ấy c ứ th ế mà cười mãi, cười mãi. Chi ều th ứ ba - ông ấy cười b ản thân mình. Sao cho đến nay ông ấy không th ể đứng d ậy được? Toàn b ộ v ấn đề th ật d ễ dàng và đơn gi ản. Và cái ngày b ạn hi ểu ra, b ạn sẽ cười to, vì ch ẳng có gì c ần hi ểu c ả. Ch ẳng có khó kh ăn nào ph ải gi ải quy ết. M ọi th ứ bao gi ờ c ũng đơn gi ản và rõ ràng. Làm sao b ạn có th ể l ỡ nó được? V ới Ph ật v ẫn im l ặng, chin hót trên cây, gió xào x ạc trong r ặng cây, th ế mà m ọi người th ấp th ỏm. Mahakashyad đã hi ểu. Ông ấy đã hi ểu cái gì? Ông ấy hi ểu r ằng ch ẳng có gì c ần hi ểu c ả, ch ẳng có gì c ần nói c ả, ch ẳng có gì c ần gi ải thích c ả. Toàn b ộ tình hu ống là đơn gi ản và trong su ốt. 

Ch ẳng có gì bị che d ấu bên trong nó. Không c ần ph ải tìm ki ếm, vì t ất c ả m ọi th ứ đều ở đây và bây gi ờ, bên trong b ạn. Ông ấy cười vào b ản thân mình n ữa, vào toàn b ộ n ỗ lực vô lí c ủa nhi ều ki ếp s ống chỉ để hi ểu im l ặng này - bi ết bao suy nghĩ đến th ế. Ph ật g ọi ông ấy đến, đưa cho ông ấy đoá hoa và nói: “ Đây, ta trao cho ông tinh hoa.” Tinh hoa là gì? Im l ặng và cái cười là tinh hoa - im lặng bên trong, cái cười bên ngoài. Và khi cái cười b ật ra từ im l ặng, đấy không ph ải là điều tr ần tục n ữa, đấy là điều thiêng liêng. Khi cái cười đến từ im l ặng, b ạn không cười vào phí ph ạm c ủa người khác. B ạn cười vào toàn b ộ trò đùa v ũ trụ. Mà nó th ực là trò đùa. Đó là lí do t ại sao tôi c ứ hay k ể chuy ện đùa cho b ạn, vì chuy ện đùa chuy ển v ận được nhi ều h ơn b ất kì kinh sách nào. 

Nó là chuy ện đùa vì bên trong b ạn, b ạn có đủ m ọi th ứ, th ế mà b ạn l ại đi tìm m ọi n ơi. Còn cái gì khác có th ể là chuy ện đùa h ơn th ế? B ạn là vua, mà hành động h ệt nh ư k ẻ ăn mày, không chỉ l ừa d ối người khác, mà còn l ừa d ối chính mình r ằng b ạn là k ẻ ăn mày. B ạn có ngu ồn t ất c ả tri th ức mà c ứ h ỏi các câu h ỏi; b ạn có hi ểu bi ết b ản thân mình mà c ứ nghĩ r ằng b ạn là vô hi ểu bi ết; b ạn có cái b ất tử bên trong mình mà b ạn l ại s ợ hãi và ho ảng h ốt v ề cái ch ết và b ệnh t ật. Điều này th ực s ự là trò đùa, và n ếu Mahakashyad cười, ông ấy đã cười to lắm. Mahakashyad v ẫn còn im l ặng, và v ới im l ặng dòng sông bên trong đã tuôn ch ảy. V ới người khác tinh hoa đã được trao, và tinh hoa v ẫn còn s ống động, v ẫn còn m ở c ửa. Hai điều này là các b ộ ph ận. Im l ặng bên trong - im lặng sâu s ắc đến độ không còn rung động nào trong con người b ạn; b ạn có đấy, nh ưng không có sóng; b ạn chỉ là cái ao, không sóng, không g ợn sóng d ậy lên; toàn b ộ con người im l ặng, tĩnh l ặng; bên trong, t ại trung tâm, là im lặng - và trên ph ần ngo ại vi là l ễ h ội và cái cười. Và chỉ im l ặng, m ới có th ể cười, vì chỉ im l ặng m ới có th ể hi ểu được trò đùa v ũ trụ. 

 Tôi b ảo b ạn, im l ặng mà t ồn t ại cùng bu ồn là không th ể đúng được. Cái gì đó đã đi sai r ồi. B ạn đã b ỏ l ỡ con đường; b ạn đã đi sai v ệt. Chỉ l ễ h ội m ới có th ể đưa ra b ằng ch ứng r ằng im l ặng th ực s ự đã x ảy ra. Đâu là khác bi ệt gi ữa im l ặng th ực s ự và im l ặng gi ả? Im l ặng gi ả bao gi ờ c ũng bị bó bu ộc. Qua n ỗ l ực người ta đạt được nó. Điều ấy không ph ải là tự nhiên, nó không x ảy ra cho b ạn. B ạn đã làm cho nó x ảy ra. B ạn ng ồi im l ặng và có nhi ều h ỗn độn bên trong. 

B ạn kìm nén nó và th ế thì b ạn không th ể cười được. B ạn s ẽ tr ở nên bu ồn vì cười s ẽ là nguy hi ểm - n ếu b ạn cười, b ạn s ẽ m ất im l ặng, vì trong cười b ạn không th ể kìm nén. Cười là ch ống l ại kìm nén. N ếu b ạn mu ốn kìm nén, b ạn không được cười; n ếu b ạn cười, m ọi th ứ s ẽ v ăng ra. Cái th ật s ẽ v ăng ra trong ti ếng cười, và cái không th ật s ẽ bị m ất. Đây là tinh hoa - ph ần bên trong c ủa nó là im l ặng, còn ph ần bên ngoài c ủa tinh hoa là l ễ h ội, ti ếng cười. Vui v ẻ và im lặng. T ạo ra ngày càng nhi ều kh ả n ăng quanh b ạn đi - đừng bó bu ộc cái bên trong ph ải im l ặng, t ạo ra ngày càng nhi ều kh ả n ăng quanh b ạn để cho im l ặng bên trong có th ể n ở hoa trong nó. Thi ền không d ẫn b ạn t ới im l ặng. Thi ền chỉ t ạo ra tình hu ống trong đó im l ặng x ảy ra. Và điều này nên là tiêu chu ẩn - r ằng b ất kì khi nào im l ặng x ảy ra, cười s ẽ t ới trong cu ộc s ống b ạn. L ễ h ội cu ộc s ống s ẽ x ảy ra xung quanh. Khi im l ặng quá nhi ều, im l ặng tr ở thành cười. Nó tr ở thành quá tràn ng ập đến m ức nó b ắt đầu tràn ra theo đủ m ọi hướng. Ông ấy b ật cười. Đấy ph ải là cái cười điên d ại, và trong cái cười đó, không còn Mahakashyad n ữa. Im l ặng là vi ệc cười. In l ặng đã đi t ới tr ổ hoa. 

Ch ứng ng ộ c ủa b ạn là hoàn h ảo chỉ khi im l ặng đã đi tới thành l ễ h ội. Do đó nh ấn m ạnh c ủa tôi là sau khi b ạn thi ền, b ạn ph ải m ở h ội. Sau khi b ạn đã im l ặng, b ạn ph ải tận hưởng nó, b ạn ph ải có t ạ ơn. Lòng bi ết ơn sâu l ắng ph ải được bi ểu l ộ hướng v ề cái t ổng th ể chỉ vì c ơ h ội mà b ạn có đây, mà b ạn có th ể thi ền, mà b ạn có th ể im l ặng, mà b ạn có th ể cười.

Dâng lên trong tình: B ạn tình trong thi ền Có vài điều r ất n ền t ảng c ần ph ải hi ểu. Trước h ết, đàn ông và đàn bà m ột m ặt là n ửa c ủa nhau, và m ặt khác là các c ực đối di ện. Cái đối l ập con người c ủa h ọ h ấp d ẫn h ọ vào v ới nhau. 

H ọ càng xa nhau, h ấp d ẫn càng sâu s ắc h ơn; h ọ càng khác bi ệt l ẫn nhau, h ọ càng duyên dáng và đẹp đẽ và h ấp d ẫn. Nh ưng toàn b ộ v ấn đề n ằm ở đấy. Khi h ọ đến g ần nhau, h ọ mu ốn tr ở thành m ột, m ột tổng th ể hài hoà - nh ưng h ấp d ẫn toàn b ộ c ủa h ọ ph ụ thu ộc vào đối l ập, và hài hoà s ẽ ph ụ thu ộc vào vi ệc tan bi ến đối l ập. Ch ừng nào mà chuy ện tình còn ch ưa r ất ý th ức, nó còn t ạo ra đau kh ổ l ớn, r ắc r ối l ớn. T ất c ả m ọi người yêu đều trong r ắc r ối. R ắc r ối không ph ải là riêng cá nhân; nó n ằm trong chính b ản ch ất c ủa m ọi v ật. H ọ s ẽ không còn bị h ấp d ẫn vào nhau n ữa - h ọ g ọi điều đó là đổ vì tình - h ọ không th ể đưa ra b ất kì lí do nào t ại sao h ọ l ại có l ực kéo lớn th ế v ề nhau. H ọ th ậm chí còn không ý th ức được các lí do n ền t ảng; do đó điều kì l ạ x ảy ra: nh ững người yêu h ạnh phúc nh ất là nh ững người ch ưa bao gi ờ g ặp nhau. M ột khi h ọ g ặp nhau, c ũng đối l ập, cái đã t ạo ra h ấp d ẫn, nay tr ở thành xung đột. T ừ m ỗi điểm nh ỏ nh ặt, thái độ c ủa h ọ c ũng khác, cách ti ếp c ận c ủa h ọ c ũng khác. M ặc d ầu h ọ nói cùng ngôn ng ữ, h ọ v ẫn không th ể hi ểu được l ẫn nhau. 

Cách đàn ông nhìn vào th ế gi ới là khác v ới cách nhìn c ủa đàn bà. Ch ẳng h ạn, đàn ông quan tâm đến nh ững th ứ xa x ăm - trong tương lai c ủa nhân lo ại, ở các ngôi sao xa xôi, n ơi có nh ững sinh linh trên hành tinh khác hay không. Đàn bà đơn thu ần cười khúc khích vào toàn b ộ cái điều vô nghĩa ấy. Cô ấy chỉ quan tâm t ới m ột vòng tròn rất nh ỏ, khép kín - trong hàng xóm, trong gia đình, trong người đang l ừa v ợ mình, người có bà v ợ ngo ại tình v ới lái xe. M ối quan tâm c ủa cô ấy r ất c ục b ộ và r ất con người. Cô ấy ch ẳng lo nghĩ v ề tái sinh; cô ấy c ũng ch ẳng quan tâm đến cu ộc s ống sau cái ch ết. 

M ối quan tâm c ủa cô ấy th ực ch ứng h ơn. Cô ấy quan tâm v ới hi ện t ại, ở đây và bây gi ờ. Đàn ông ch ẳng bao gi ờ ở đây và bây gi ờ. Anh ta bao gi ờ c ũng ở đâu đó khác. Anh ta có m ối b ận tâm kì l ạ - tái sinh, cu ộc s ống sau cái ch ết. N ếu hai b ạn tình đều có ý th ức v ề s ự ki ện r ằng đấy là g ặp g ỡ c ủa các ph ần đối l ập, s ự ki ện r ằng ch ẳng c ần làm cho nó thành xung đột, th ế thì nó là c ơ h ội l ớn để hi ểu toàn b ộ quan điểm đối l ập và h ấp thu nó. Th ế thì cu ộc  sống chung c ủa đàn ông và đàn bà có th ể tr ở thành hài hoà đẹp đẽ. Ngược l ại, nó là cu ộc tranh đấu liên tục. Có nh ững ngày nghỉ. Người ta không th ể liên tục tranh đấu c ả hai mươi b ốn ti ếng m ột ngày, người ta c ần chút ít nghỉ ng ơi n ữa - nghỉ để r ồi s ẵn sàng cho cu ộc chi ến m ới. Nh ưng m ột trong nh ững hi ện tượng l ạ lùng nh ất là trong hàng nghìn n ăm nay đàn ông và đàn bà đã từng sống v ới nhau, m ặc d ầu h ọ là nh ững người xa l ạ. H ọ c ứ cho sinh ra nh ững đứa tr ẻ, nh ưng h ọ v ẫn còn là người xa lạ. 

Cách ti ếp c ận n ữ tính và cách ti ếp c ận nam tính là đối lập l ẫn nhau đến m ức ch ừng nào còn ch ưa t ạo ra n ỗ l ực có ý th ức, ch ừng nào nó còn ch ưa tr ở thành vi ệc thi ền c ủa b ạn, ch ẳng có hi v ọng nào có được cu ộc s ống an bình. Đó là m ột trong nh ững b ăn kho ăn sâu s ắc c ủa tôi: làm sao làm cho yêu và thi ền g ắn l ẫn nhau đến m ức m ỗi chuy ện tình tự động tr ở thành c ộng tác trong thi ền - và m ỗi vi ệc thi ền làm cho b ạn có ý th ức đến m ức b ạn không đổ vì yêu, b ạn có th ể dâng lên trong yêu. B ạn có th ể tìm ra người b ạn m ột cách có ý th ức, có cân nh ắc. B ạn c ảm th ấy hài hoà sâu s ắc v ới tôi, nh ững kho ảnh kh ắc an bình, tình yêu và im l ặng, và m ột cách tự nhiên câu h ỏi n ảy sinh trong b ạn là n ếu điều này là có th ể v ới tôi, t ại sao nó không th ể n ảy sinh v ới người b ạn yêu? 

Khác bi ệt c ần ph ải được hi ểu rõ. B ạn yêu tôi, nh ưng tôi không yêu tôi theo cùng cách nh ư b ạn yêu ch ồng b ạn, v ợ b ạn. Tình yêu c ủa b ạn v ới tôi không ph ải là sinh h ọc; v ới tôi, tình yêu c ủa b ạn là hi ện tượng hoàn toàn khác - nó là tình yêu c ủa tinh th ần, không ph ải c ủa thân xác. Và điều th ứ hai, b ạn có liên quan v ới tôi b ởi vi ệc tìm ki ếm chân lí b ạn. M ối quan h ệ c ủa tôi v ới b ạn là m ối quan h ệ c ủa thi ền. Thi ền là cây c ầu duy nh ất b ắc gi ữa tôi và b ạn. Yêu c ủa b ạn s ẽ sâu s ắc h ơn khi thi ền c ủa b ạn sâu sắc h ơn, và ngược l ại: khi thi ền c ủa b ạn n ở hoa, yêu c ủa b ạn c ũng s ẽ n ở hoa. Nh ưng nó ở trên m ức độ hoàn toàn khác. 

V ới ch ồng b ạn, b ạn không được n ối trong thi ền. Các b ạn ch ưa bao gi ờ ng ồi im l ặng v ới nhau được l ấy m ột gi ờ chỉ để c ảm th ấy tâm th ức c ủa nhau. Ho ặc là b ạn đánh nhau hay b ạn làm tình, nh ưng trong c ả hai trường h ợp, b ạn chỉ quan h ệ v ề thân th ể, ph ần th ể ch ất, ph ần sinh h ọc, hoóc môn. B ạn không có quan h ệ v ới c ốt lõi bên trong nh ất c ủa người kia. Linh h ồn các b ạn v ẫn còn tách bi ệt. Trong đền th ờ và trong nhà th ờ và trong toà án, chỉ có thân th ể các b ạn là l ấy nhau. Linh h ồn các b ạn xa nhau hàng d ặm đường. N ếu b ạn mu ốn có quan h ệ hài hoà v ới người đàn ông c ủa mình, b ạn s ẽ ph ải h ọc thi ền nhi ều h ơn. Yêu m ột mình nó không đủ. Yêu m ột mình nó là mù quáng; thi ền đem cho nó đôi m ắt. 

Thi ền cho nó hi ểu bi ết. Và m ột khi yêu c ủa b ạn là c ả yêu và thi ền, các b ạn s ẽ tr ở thành nh ững l ữ khách thân thi ết. Th ế thì nó không còn là m ối quan h ệ thông thường gi ữa ch ồng và v ợ n ữa. Th ế thì nó tr ở thành thân thi ết trên con đường hướng t ới vi ệc khám phá ra nh ững bí ẩn c ủa cu ộc s ống. M ột mình đàn ông, m ột mình đàn bà s ẽ th ấy cu ộc hành trình r ất bu ồn t ẻ và r ất dài, nh ư h ọ đã th ấy nó trong quá kh ứ: th ấy xung đột liên tục này, t ất c ả các tôn giáo  đều quy ết định r ằng nh ững người mu ốn tìm ki ếm, ph ải từ b ỏ người kia - s ư ph ải vô d ục, ni ph ải vô d ục. Nh ưng trong n ăm nghìn n ăm lịch s ử, bao nhiêu s ư và bao nhiêu ni đã tr ở nên hi ểu được linh h ồn? B ạn th ậm chí không th ể nêu cho tôi đủ tên để đếm trên đầu ngón tay. Và hàng tri ệu s ư và ni c ủa m ọi tôn giáo - Ph ật giáo, Hindu giáo, Ki tô giáo, Mô ha mét giáo - điều gì đã x ảy ra? Quá kh ứ c ũng không dài l ắm. M ục tiêu không ph ải là xa l ắm. 

Nh ưng ngay c ả b ạn mu ốn đi sang nhà hàng xóm, b ạn s ẽ c ần c ả hai chân. Chỉ nh ảy lò cò, b ạn có th ể đi được bao xa? Tôi đang gi ới thi ệu cách nhìn hoàn toàn m ới, r ằng đàn ông và đàn bà cùng nhau trong thân thi ết sâu s ắc, trong m ối quan h ệ thi ền, âu y ếm, nh ư m ột t ổng th ể h ữu c ơ, có th ể đạt t ới m ục tiêu vào b ất kì kho ảnh kh ắc nào h ọ mu ốn. Vì m ục tiêu không ph ải bên ngoài b ạn; nó là trung tâm c ủa c ơn xoáy l ốc, nó là ph ần bên trong nh ất c ủa con người b ạn. Nh ưng b ạn có th ể tìm th ấy nó chỉ khi b ạn là tổng th ể, và b ạn không th ể là t ổng th ể mà không có người kia. Cho nên thay vì m ất th ời gian vào đánh nhau, c ố hi ểu lẫn nhau đi. Th ử đặt mình vào vị trí c ủa người kia; th ử nhìn nh ư người đàn ông nhìn, th ử nhìn nh ư người đàn bà nhìn. Và b ốn m ắt, bao gi ờ c ũng t ốt h ơn là hai m ắt - b ạn có cái nhìn đầy đủ; b ốn hướng đều có s ẵn cho b ạn. Nh ưng m ột điều c ần ph ải nh ớ: r ằng không có thi ền, yêu nh ất định s ẽ h ỏng; không có kh ả n ăng nào cho nó thành công c ả. B ạn có th ể có ch ủ ý và b ạn có th ể l ừa d ối người kia, nh ưng b ạn không th ể l ừa d ối chính mình được. B ạn bi ết sâu bên trong r ằng t ất c ả m ọi h ứa h ẹn mà tình yêu đã trao cho b ạn đều v ẫn còn ch ưa được hoàn thành. 

Chỉ v ới thi ền, yêu m ới b ắt đầu mang m ầu s ắc m ới, âm nh ạc m ới, bài ca m ới, điệu v ũ m ới - vì thi ền cho b ạn sáng su ốt để hi ểu c ực đối di ện, và trong chính hi ểu bi ết đó mà xung đột bi ến m ất. T ất c ả m ọi xung đột đều do hi ểu l ầm. B ạn nói điều này, v ợ b ạn hi ểu điều khác. V ợ b ạn nói điều này, b ạn hi ểu sang điều khác. Tôi đã th ấy nhi ều đôi s ống v ới nhau ba mươi, b ốn mươi n ăm; ấy th ế mà h ọ dường nh ư v ẫn ch ưa chín ch ắn nh ư h ọ v ẫn trong nh ững ngày đầu v ới nhau. V ẫn cùng nh ững l ời phàn nàn c ũ: “Bà ấy ch ẳng hi ểu điều tôi nói.” B ốn mươi n ăm chung s ống mà b ạn v ẫn không th ể nào hình dung ra được theo m ột cách nào đó v ợ b ạn có th ể hi ểu đích xác điều b ạn nói, và do v ậy b ạn có th ể hi ểu đích xác điều v ợ b ạn nói. Tôi nghĩ không th ể có kh ả n ăng cho điều đó x ảy ra ngo ại trừ qua thi ền, vì thi ền cho b ạn ph ẩm ch ất c ủa im lặng, nh ận bi ết, l ắng nghe kiên nh ẫn, kh ả n ăng đặt b ản thân b ạn vào vị trí c ủa người khác. Điều ấy là có th ể đối v ới tôi: tôi không b ận tâm đến nh ững điều t ầm thường trong cu ộc s ống c ủa b ạn. B ạn ở đây v ề c ơ b ản để l ắng nghe và hi ểu bi ết. B ạn ở đây để trưởng thành v ề tâm linh. M ột cách tự nhiên không có v ấn đề xung đột, và hài hoà n ảy sinh không c ần n ỗ l ực gì. B ạn có th ể yêu tôi m ột cách hoàn toàn, vì v ới tôi m ối quan h ệ c ủa b ạn là v ề thi ền. 

V ới b ất kì người đàn ông khác hay người đàn bà khác, n ếu b ạn mu ốn s ống trong hài  hoà, b ạn s ẽ ph ải đem đến cùng b ầu không khí và cùng khí h ậu mà b ạn đã mang đến đây. Nh ững điều này là không th ể được, nh ưng chúng ta đã không th ử đúng thu ốc. Tôi mu ốn l ưu ý b ạn là từ ‘thu ốc’ có cùng g ốc v ới từ ‘thi ền’. Thu ốc ch ữa cho thân th ể b ạn; thi ền ch ữa cho linh h ồn b ạn. Thu ốc ch ữa cho ph ần v ật ch ất c ủa b ạn; thi ền ch ữa cho ph ần tâm linh c ủa b ạn. Người ta v ẫn s ống v ới nhau và tâm linh c ủa h ọ đầy nh ững v ết thương; do đó, nh ững điều nh ỏ nhoi làm h ọ đau l ắm. Người ta v ẫn s ống mà không có hi ểu bi ết. Do đó, b ất kì cái gì h ọ làm c ũng đều d ẫn t ới k ết c ục trong th ảm ho ạ. N ếu b ạn yêu người đàn ông, thi ền s ẽ là món quà t ốt nh ất mà b ạn có th ể t ặng cho người đó. N ếu b ạn yêu người đàn bà, th ế thì Kohinoor, viên kim cương l ớn nh ất th ế gi ới c ũng ch ẳng là gì; thi ền s ẽ là món quà còn quí giá h ơn nhi ều - và nó s ẽ làm cho cu ộc đời b ạn thành vui v ẻ t ột b ậc. Chúng ta đều có ti ềm n ăng có vui v ẻ t ột b ậc, nh ưng chúng ta không bi ết cách xoay x ở v ới nó. M ột mình, nhi ều nh ất chúng ta c ũng chỉ bu ồn. Cùng v ới nhau, điều ấy th ực s ự tr ở thành địa ng ục. Ngay c ả m ột người nh ư Jean-Paul Sartre, người thông minh xu ất chúng, c ũng ph ải nói r ằng người khác là địa ng ục, r ằng s ống m ột mình còn t ốt h ơn, b ạn không th ể làm cho cu ộc s ống t ốt h ơn v ới người kia. 

Ông ta tr ở nên bi quan đến m ức ông ta nói không th ể nào th ực hi ện được điều đó v ới người kia, người kia là địa ng ục. Thông thường, ông ta ph ải. Nh ưng v ới thi ền, người kia l ại thành cõi tr ời c ủa b ạn. Nh ưng Jean-Paul Sartre, ch ẳng có ý tưởng gì v ề thi ền c ả. Đó là cái kh ổ c ủa đàn ông phương Tây. Đàn ông phương Tây đang b ỏ l ỡ vi ệc n ở hoa c ủa cu ộc đời vì người đó ch ẳng bi ết gì v ề thi ền c ả, còn đàn ông phương Đông c ũng b ỏ l ỡ vì người đó ch ẳng bi ết gì v ề yêu c ả. Và v ới tôi, đàn ông và đàn bà là các n ửa c ủa m ột t ổng th ể, cho nên h ọ là yêu và thi ền. Thi ền là đàn ông; yêu là đàn bà. Trong g ặp g ỡ c ủa thi ền và yêu là g ặp g ỡ c ủa đàn ông và đàn bà. Và trong g ặp g ỡ đó, chúng ta t ạo ra con người siêu vi ệt - ch ẳng đàn ông c ũng ch ẳng đàn bà. Ch ừng nào chúng ta còn ch ưa t ạo ra được con người siêu vi ệt trên trái đất, ch ẳng có nhi ều hi v ọng cho l ắm. Nh ưng tôi c ảm th ấy người c ủa tôi có kh ả n ăng làm được nh ững điều dường nh ư không th ể làm được.

Vòng tròn tình yêu Shiva nói: Cảm th ấy ph ẩm ch ất đẹp c ủa s ự sáng t ạo th ấm nhu ần vú b ạn và n ắm l ấy hình th ể thanh tú. T ập trung vào vú, tr ở thành m ột, quên toàn b ộ thân th ể. Chuy ển toàn b ộ tâm th ức c ủa b ạn t ới vú và s ẽ có nhi ều hi ện tượng x ảy ra cho b ạn. N ếu b ạn có th ể làm điều này, t ập trung hoàn toàn g ần vú, toàn b ộ thân th ể b ạn s ẽ m ất tr ọng lượng, và s ự dịu dàng, dịu dàng sâu s ắc s ẽ bao lấy b ạn. Nó s ẽ r ộn ràng quanh b ạn, bên trong b ạn, trên, dưới, m ọi n ơi - c ảm giác dịu dàng sâu s ắc. Th ực v ậy, t ất c ả các kĩ thu ật đã được phát tri ển, đều đã được phát tri ển ít nhi ều b ởi đàn ông, do đó chúng bao gi ờ c ũng d ồn tr ọng tâm làm d ễ dàng cho đàn ông theo đ u ổi. Trong ph ạm vi tôi bi ết được, chỉ có Shiva m ới nêu ra m ột s ố kĩ thu ật mà v ề c ơ s ở dành cho đàn bà. Đàn ông không th ể th ực hi ện được kĩ thu ật này. Th ực sự n ếu đàn ông th ử t ập trung g ần vú, người đó s ẽ tr ở nên rất không tho ải mái. C ứ th ử mà xem. 

Th ậm chí chỉ trong vòng n ăm phút thôi b ạn s ẽ c ảm th ấy đổ m ồ hôi, b ạn s ẽ tr ở nên r ất không tho ải mái, vì vú đàn ông là âm tính, chúng sẽ cho b ạn âm tính. B ạn s ẽ c ảm th ấy không tho ải mái, không thu ận ti ện, c ảm th ấy r ằng cái gì đó đang đi sai trong thân th ể, không m ạnh kho ẻ, ốm y ếu. Nh ưng vú đàn bà là dương tính. N ếu đàn bà t ập trung vào g ần vú, h ọ s ẽ c ảm th ấy r ất h ạnh phúc, r ất phúc l ạc, dịu dàng s ẽ xâm chi ếm t ất c ả con người h ọ và thân th ể s ẽ m ất tr ọng l ực. H ọ s ẽ c ảm th ấy nh ẹ, dường nh ư h ọ có th ể bay. Và v ới t ập trung này nhi ều th ứ s ẽ thay đổi: b ạn s ẽ tr ở thành mang tính người m ẹ nhi ều h ơn. B ạn có th ể không ph ải là người m ẹ nh ưng b ạn s ẽ tr ở nên mang tính người m ẹ nhi ều h ơn. V ới m ọi người, m ối quan h ệ c ủa b ạn s ẽ tr ở thành mang tính m ẹ - từ bi h ơn, yêu thương h ơn s ẽ x ảy ra. Nh ưng t ập trung này vào g ần vú nên được th ực hi ện r ất th ảnh th ơi, không c ăng th ẳng. N ếu b ạn c ăng th ẳng v ề nó, sẽ có phân chia gi ữa b ạn và vú. 

Th ảnh th ơi và tan ch ảy vào trong chúng, và c ảm th ấy r ằng b ạn không còn n ữa, chỉ có vú còn đấy. N ếu đàn ông ph ải làm cùng điều đó, người đó s ẽ ph ải làm điều đó v ới trung tâm dục, không ph ải v ới vú. Do đó m ới có t ầm quan tr ọng c ủa luân xa th ứ nh ất trong t ất c ả các môn yoga kundalini. Người đó ph ải t ập trung ngay vào g ốc c ủa dương v ật - ở đó người đó có tính sáng t ạo, ở đó người đó là dương tính. Và bao gi ờ c ũng ph ải nh ớ điều này: đừng bao gi ờ t ập trung vào b ất kì cái gì âm tính vì v ới âm tính m ọi th ứ âm tính s ẽ kéo theo. V ới dương tính, m ọi th ứ dương tính s ẽ kéo theo. Khi đàn ông và đàn bà g ặp nhau, hai c ực này - âm tính là ở ph ần trên c ủa đàn ông, còn dương tính là ở ph ần dưới; âm tính là ở ph ần dưới c ủa đàn bà và dương tính ở ph ần trên - hai c ực âm tính và dương tính g ặp nhau và vòng tròn được t ạo ra. Vòng tròn đó là phúc l ạc, nh ưng nó không thông thường. Trong hành động d ục thông thường, vòng tròn không x ảy ra - đó là lí do t ại sao b ạn c ảm th ấy h ấp d ẫn đến th ế v ới d ục, và c ũng c ảm th ấy bị đẩy ra đến  th ế. 

B ạn c ảm th ấy nó nhi ều th ế, b ạn c ần nó nhi ều th ế, b ạn đòi h ỏi nhi ều th ế, nh ưng khi nó được trao cho, khi nó có đấy, b ạn l ại c ảm th ấy chán n ản - ch ẳng có gì x ảy ra c ả. Điều này là có th ể chỉ khi c ả hai thân th ể đều th ảnh th ơi và c ởi m ở v ới nhau mà không s ợ hãi, không có kháng c ự nào. Buông b ỏ hoàn chỉnh đến m ức điện có th ể h ội nh ập và g ặp g ỡ và tr ở thành vòng tròn. Th ế thì có hi ện tượng r ất l ạ... m ật tông đã ghi nh ận điều đó và b ạn có th ể còn ch ưa từng được nghe th ấy v ề hi ện tượng đó. Đây là hi ện tượng, hi ện tượng r ất l ạ - khi hai người yêu nhau th ực s ự g ặp g ỡ và tr ở thành vòng tròn, th ế thì vi ệc đổi ngôi x ảy ra. Trong m ột kho ảnh kh ắc người yêu tr ở thành người được yêu, người được yêu tr ở thành người yêu, và kho ảnh kh ắc ti ếp người yêu l ại thành người được yêu, người được yêu là người yêu. Con trai thành con gái trong thoáng ch ốc, r ồi con gái thành con trai trong thoáng ch ốc - vì vòng tròn đang chuy ển, n ăng lượng đang chuy ển, nó tr ở thành vòng tròn. Cho nên điều sẽ x ảy ra là con trai s ẽ tích c ực trong vài phút r ồi người đó s ẽ th ảnh th ơi và con gái s ẽ tr ở thành tích c ực. Điều đó có nghĩa là bây gi ờ n ăng lượng con trai đã chuy ển sang thân th ể con gái và cô ấy s ẽ hành động còn con trai s ẽ v ẫn còn th ụ động. Và điều này s ẽ c ứ ti ếp di ễn. 

Thông thường b ạn là đàn ông, đàn bà. Trong tình yêu sâu s ắc, trong c ực thích sâu s ắc, điều s ẽ x ảy ra là trong thoáng ch ốc b ạn s ẽ tr ở thành đàn bà, và đàn bà s ẽ tr ở thành đàn ông. Và b ạn sẽ c ảm th ấy điều này, hoàn toàn c ảm th ấy và nh ận ra, rằng tính th ụ động thay đổi. Trong cu ộc s ống có nhịp điệu; trong m ọi th ứ đều có nhịp điệu. B ạn th ở, h ơi th ở đi vào - r ồi vài giây sau nó d ừng l ại, không có chuy ển động. R ồi nó l ại chuy ển, nó đi ra - r ồi l ần n ữa l ại có điểm dừng, l ỗ h ổng, không chuy ển động, r ồi l ại chuy ển động. Chuy ển động, không chuy ển động, chuy ển động. Tim b ạn đang đập, nhịp đập, l ỗ h ổng, lại nhịp đập khác, l ỗ h ổng. Đập có nghĩa là tích c ực, l ỗ h ổng nghĩa là th ụ động. 

Nhịp đập có nghĩa con trai, không đập có nghĩa con gái. Cu ộc s ống là nhịp điệu. Trong khi hai người g ặp g ỡ, con trai và con gái, nó tr ở thành vòng tròn: s ẽ có l ỗ h ổng - cho c ả hai. B ạn là đàn bà và b ỗng nhiên s ẽ có l ỗ h ổng, b ạn không là đàn bà n ữa, b ạn đã tr ở thành đàn ông. B ạn là đàn ông và đàn bà và đàn ông. Và khi nh ững l ỗ h ổng này bị b ỏ l ại, th ế thì b ạn có th ể c ảm th ấy r ằng b ạn đã đạt t ới vòng tròn.

 Run r ẩy trong d ục Shiva nói: Khi ăn n ằm v ới nhau, các giác quan b ạn bị rung chuy ển nh ư chi ếc lá, đi vào cái run r ẩy chuy ển này. “Khi ăn n ằm v ới nhau,” trong s ự cùng chia s ẻ sâu s ắc đó v ới người yêu, “các giác quan b ạn bị run r ẩy nh ư chi ếc lá, đi vào cái run r ẩy này.” Chúng ta th ậm chí tr ở nên s ợ hãi: trong khi làm tình b ạn không cho phép thân th ể mình được chuy ển động quá nhi ều, vì n ếu thân th ể b ạn được phép chuy ển động nhi ều quá, hành động d ục s ẽ lan kh ắp toàn b ộ thân th ể. B ạn có th ể ki ểm soát nó khi nó còn c ục b ộ t ại trung tâm dục. Tâm trí có th ể còn trong ki ểm soát. Khi nó lan r ộng kh ắp thân th ể b ạn, b ạn không th ể ki ểm soát được nó. B ạn có th ể b ắt đầu run r ẩy, b ạn có th ể b ắt đầu cười phá lên, và b ạn s ẽ không th ể nào ki ểm soát được thân th ể b ạn m ột khi thân th ể đã n ắm quy ền. Chúng ta kìm nén chuy ển động. Đặc bi ệt, trên kh ắp th ế gi ới, chúng ta kìm nén m ọi chuy ển động, m ọi run r ẩy cho đàn bà. H ọ v ẫn còn h ệt nh ư cái xác ch ết. 

B ạn đang làm điều gì đó v ới h ọ; h ọ ch ẳng làm điều gì v ới b ạn c ả. H ọ chỉ là người b ạn tình th ụ động. T ại sao điều này x ảy ra? T ại sao trên kh ắp th ế gi ới đàn ông l ại kìm nén đàn bà theo cách đó? Có n ỗi s ợ - vì m ột khi thân th ể người ph ụ n ữ tr ở nên s ở h ữu nó, s ẽ r ất khó cho đàn ông tho ả mãn được cô ấy vì đàn bà có th ể có chu ỗi c ực thích; đàn ông, không th ể th ế được. Đàn ông chỉ có th ể có m ột c ực thích; đàn bà có th ể có chu ỗi c ực thích. Đã có nhi ều báo cáo v ề nh ững trường h ợp đa c ực thích. B ất kì người đàn bà nào c ũng có t ối thi ểu ba c ực thích theo chu ỗi, nh ưng đàn ông chỉ có th ể có m ột. Và v ới c ực thích c ủa đàn ông, đàn bà được xáo động và s ẵn sàng cho c ực thích thêm n ữa. Th ế thì khó kh ăn r ồi. Th ế thì làm sao mà cai qu ản được nó! Run lên đi! 

Rung động! 

Cho phép từng t ế bào thân th ể b ạn được nh ảy múa, và điều này nên có cho c ả hai. Người được yêu c ũng nh ảy múa, m ọi t ế bào đều rung động. Chỉ th ế thì c ả hai b ạn m ới có th ể g ặp nhau, và th ế thì cu ộc g ặp g ỡ đó m ới không là tinh th ần. Nó là g ặp g ỡ c ủa n ăng lượng sinh h ọc c ủa b ạn. Run lên là kì di ệu vì khi b ạn run trong hành động d ục, n ăng lượng b ắt đầu ch ảy kh ắp thân th ể, n ăng lượng rung động kh ắp toàn thân. M ọi t ế bào c ủa thân th ể đều dính líu vào trong đó. M ọi t ế bào đều tr ở thành s ống động vì m ọi tế bào đều là t ế bào dục. Khi b ạn được sinh ra, hai t ế bào dục g ặp nhau và con người b ạn được t ạo ra, thân th ể b ạn được t ạo ra. Hai t ế bào dục này ở kh ắp n ơi trong thân th ể b ạn. Chúng c ứ nhân lên, nhân lên, nhân lên mãi, nh ưng đơn vị c ơ s ở c ủa b ạn v ẫn còn là t ế bào dục. Khi b ạn rung lên kh ắp thân th ể, đấy không chỉ là g ặp g ỡ c ủa b ạn v ới người yêu. Bên trong thân th ể b ạn n ữa, từng t ế bào đầu g ặp g ỡ v ới t ế bào đối lập. Run r ẩy này bi ểu l ộ điều đó. Nó tựa nh ư con v ật, nh ưng con người là con v ật và ch ẳng có gì sai trong đó c ả. Đi vào cái run r ẩy này đi, và trong khi run r ẩy, đừng v ẫn còn tách xa. Đừng là khán gi ả, vì tâm trí là khán gi ả. Đừng đứng tách xa! Run lên, tr ở thành vi ệc run r ẩy. Quên  h ết m ọi th ứ và tr ở thành vi ệc run r ẩy. Đấy không ph ải là thân th ể b ạn run r ẩy: đấy chính là b ạ n, toàn b ộ con người b ạn. B ạn tr ở thành b ản thân vi ệc run r ẩy. Th ế thì không ph ải có hai thân th ể, hai tâm trí n ữa. Ban đầu, có hai n ăng lượng run r ẩy, và đến cu ối chỉ là vòng tròn - không có hai. 

Điều gì s ẽ x ảy ra trong vòng tròn này? M ột, b ạn s ẽ là m ột ph ần c ủa l ực t ồn t ại - không ph ải là tâm trí xã h ội mà là l ực t ồn t ại. B ạn s ẽ là m ột ph ần c ủa toàn b ộ v ũ trụ. Trong cái run r ẩy đó b ạn s ẽ là m ột ph ần c ủa toàn b ộ v ũ trụ. Kho ảnh kh ắc đó là kho ảnh kh ắc c ủa sáng t ạo vĩ đại. B ạn đang tan bi ến đi thân th ể v ững chãi. B ạn tr ở thành ch ất l ỏng - ch ảy vào nhau. Tâm trí bị m ất đi, phân chia bị m ất đi. B ạn có cái m ột. Đây là adwaita: đây là b ất nhị. Và n ếu b ạn không th ể c ảm th ấy cái b ất nhị này, th ế thì t ất c ả m ọi tri ết h ọc v ề b ất nhị đều vô ích h ết. Chúng chỉ là l ời nói. M ột khi b ạn bi ết kho ảnh kh ắc t ồn t ại b ất nhị này, chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể hi ểu được Upanishad. Chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể hi ểu được các nhà huy ền môn - điều h ọ ng ụ ý khi nói v ề cái m ột v ũ trụ, cái t ổng th ể. Th ế thì b ạn không tách bi ệt v ới th ế gi ới n ữa, không xa l ạ v ới nó. Th ế thì s ự t ồn t ại tr ở thành ngôi nhà c ủa b ạn. Và v ới c ảm giác r ằng “bây gi ờ mình đang ở nhà trong s ự t ồn t ại,” m ọi lo nghĩ bi ến m ất. Th ế thì không còn đau kh ổ, không còn tranh đấu, không xung đột. 

Đây là điều Lão T ử g ọi là Đạ o, điều Shankara g ọi là adwaita. B ạn có th ể ch ọn từ riêng c ủa mình cho nó, nh ưng qua vi ệc ăn n ằm sâu s ắc, b ạn d ễ dàng c ảm th ấy nó. S ống động, run r ẩy, và tr ở thành b ản thân vi ệc run r ẩy.131 Vòng tròn tình đơn độc Shiva nói: Dù chỉ là nh ớ l ại s ự th ống nh ất, không ăn n ằm v ới nhau, c ũng là bi ến đổi r ồi! M ột khi b ạn bi ết hai cách thi ền v ừa nói trước này, th ậm chí c ũng ch ẳng c ần đến b ạn tình n ữa. B ạn có th ể đơn thu ần nh ớ l ại hành động và đi vào nó. Nh ưng trước h ết b ạn ph ải có c ảm giác đó. N ếu b ạn bi ết c ảm giác đó, b ạn có th ể đi vào trong hành động mà không c ần b ạn tình. Điều này có đôi chút khó kh ăn, nh ưng nó x ảy ra. Và ch ừng nào mà nó còn ch ưa x ảy ra, b ạn v ẫn còn bị ph ụ thu ộc: ph ụ thu ộc được t ạo ra. B ởi nhi ều lí do nó v ẫn x ảy ra. N ếu b ạn đã có c ảm giác đó, n ếu b ạn đã bi ết kho ảnh kh ắc khi b ạ n không có đó mà chỉ là n ăng lượng rung động - b ạn đã tr ở thành m ột và đã có vòng tròn v ới b ạn tình - trong kho ảnh kh ắc đó không có b ạn tình. Trong kho ảnh kh ắc đó chỉ có b ạn, và v ới b ạn tình, không có b ạn: chỉ có anh ấy hay cô ấy. Cái m ột đó được định tâm bên trong b ạn; b ạn tình không còn ở đó n ữa. Và s ẽ d ễ dàng h ơn cho đàn bà để có c ảm giác này vì h ọ bao gi ờ c ũng làm tình v ới m ắt nh ắm. 

 Trong kĩ thu ật này, n ếu b ạn nh ắm m ắt, s ẽ t ốt. Th ế thì chỉ c ảm giác bên trong v ề vòng tròn là có đó, chỉ c ảm giác bên trong v ề cái m ột. Th ế thì nh ớ l ấy nó. Nh ắm m ắt lại; n ằm xu ống dường nh ư b ạn đang ở cùng v ới b ạn tình. Nh ớ l ại và b ắt đầu c ảm th ấy nó. Thân th ể b ạn s ẽ b ắt đầu run r ẩy và rung động. Cho phép nó! Quên hoàn toàn r ằng người kia không có đó. Di chuy ển dường nh ư người kia đang hi ện h ữu. Chỉ lúc b ắt đầu nó m ới là ‘dường nh ư’ thôi. M ột khi b ạn bi ết nó, th ế thì nó s ẽ không ‘dường nh ư’ n ữa. Th ế thì người kia có đấy. Dường nh ư b ạn đang th ực tế đi vào hành động làm tình. Làm b ất kì cái gì b ạn s ẽ làm v ới b ạn tình. Cười, di chuy ển, run lên. Ch ẳng m ấy ch ốc vòng tròn s ẽ có đó, và vòng tròn này là điều kì di ệu. 

Ch ẳng m ấy ch ốc b ạn s ẽ c ảm th ấy r ằng vòng tròn này được t ạo ra, nh ưng bây gi ờ vòng tròn này không được t ạo ra v ới người đàn ông và đàn bà. N ếu b ạn là đàn ông, th ế thì toàn b ộ v ũ trụ đã tr ở thành đàn bà; n ếu b ạn là đàn bà, toàn b ộ v ũ trụ đã tr ở thành đàn ông. Bây gi ờ b ạn đang trong chia s ẻ sâu s ắc v ới b ản thân s ự t ồn t ại, và cánh c ửa, người kia, không còn ở đó n ữa. Người kia đơn thu ần chỉ là cánh c ửa. Trong khi làm tình v ới người đàn bà, b ạn th ực s ự làm tình v ới b ản thân s ự t ồn t ại. Người đàn bà chỉ là cánh c ửa, người đàn ông chỉ là cánh c ửa. Người kia chỉ là cánh c ửa cho cái t ổng th ể, nh ưng b ạn l ại v ội vã đến m ức b ạn ch ẳng bao gi ờ c ảm th ấy điều đó c ả. N ếu b ạn v ẫn còn trong chia s ẻ, trong ăn n ằm sâu s ắc hàng gi ờ v ới nhau, b ạn s ẽ quên người kia và người kia s ẽ chỉ tr ở thành sự kéo dài c ủa cái t ổng th ể. M ột khi bi ết t ới kĩ thu ật này, b ạn có th ể dùng nó m ột mình, và khi b ạn có th ể dùng nó m ột mình, nó đem cho b ạn tự do m ới - tự do kh ỏi người kia. 

Th ực đấy, s ự vi ệc x ảy ra là toàn b ộ s ự t ồn t ại tr ở thành người kia - người yêu c ủa b ạn, người b ạn yêu - và th ế thì kĩ thu ật này có th ể được dùng liên t ục, và người ta có th ể v ẫn còn trong chia s ẻ thường xuyên v ới s ự t ồn t ại. Và th ế thì b ạn có th ể th ực hi ện được nó c ả theo chi ều hướng khác n ữa. Đi d ạo bu ổi sáng b ạn có th ể th ực hi ện nó. Th ế thì b ạn đang trong chia s ẻ v ới không khí, v ới m ặt tr ời, v ới các vì sao và cây c ối. Nhìn lên các vì sao trong đêm, b ạn có th ể th ực hi ện điều đó. Nhìn vào m ặt tr ăng, b ạn có th ể th ực hi ện điều đó. B ạn có th ể trong hành động d ục v ới toàn th ể v ũ trụ m ột khi b ạn bi ết cách nó x ảy ra. Nh ưng b ắt đầu v ới con người là t ốt vì h ọ là g ần g ũi nh ất v ới b ạn - ph ần g ần g ũi nh ất c ủa v ũ trụ. Nh ưng h ọ có th ể được b ỏ qua. B ạn có th ể nh ảy qua và quên hoàn toàn cánh c ửa. “Dù chỉ là nh ớ l ại s ự th ống nh ất, c ũng là bi ến đổi r ồi.” Và b ạn s ẽ được bi ến đổi: b ạn s ẽ tr ở thành m ới. 

M ật tông nói di chuy ển vào nó m ột cách hoàn toàn. Quên b ản thân b ạn đi, quên n ền v ăn minh, tôn giáo, v ăn hoá, lí tưởng. Quên m ọi th ứ. Chỉ chuy ển vào trong hành động d ục: chuy ển vào nó m ột cách hoàn toàn; đừng b ỏ l ại cái gì. Tr ở thành tuy ệt đối vô suy nghĩ. Chỉ th ế thì nh ận bi ết m ới n ảy sinh r ằng b ạn đã tr ở thành m ột v ới ai đó. Và th ế thì c ảm giác này v ề cái m ột có th ể tách ra kh ỏi người b ạn tình và nó có th ể được dùng v ới toàn b ộ v ũ trụ. B ạn có th ể trong hành động d ục v ới cái cây, v ới tr ăng, v ới b ất kì cái gì. M ột khi b ạn bi ết cách t ạo ra vòng tròn này, nó có th ể được t ạo ra v ới b ất kì cái gì - th ậm chí v ới ch ẳng có cái gì c ả. B ạn có th ể t ạo ra vòng tròn này bên trong b ản thân mình vì đàn ông là c ả đàn ông và đàn bà, và đàn bà là c ả đàn bà và đàn ông. B ạn là c ả hai b ởi vì b ạn đã được t ạo ra  từ cả hai. Bạn đã được tạo ra bởi cả hai người đàn ông và đàn bà, cho nên một nửa của bạn vẫn còn là người kia. Bạn có thể quên mọi thứ hoàn toàn, và vòng tròn có thể được tạo ra bên trong bạn. Một khi vòng tròn này được tạo ra bên trong bạn - đàn ông của bạn gặp với đàn bà của bạn; người đàn bà bên trong gặp với người đàn ông bên trong - bạn là trong việc ăn nằm bên trong với chính mình. Và chỉ khi vòng tròn này được tạo ra, vô dục thực sự mới được đạt tới. Ngoài ra mọi vô dục đều chỉ là xuyên tạc, và thế thì họ tạo ra vấn đề của riêng họ. Khi vòng tròn này được tạo ra bên trong, bạn được tự do.

 Chướng ngại cho thiền

Hai khó kh ăn Chỉ có hai khó kh ăn trên con đường thi ền: m ột là b ản ngã. B ạn liên t ục bị xã h ội, gia đình, trường h ọc, nhà th ờ, m ọi người xung quanh chu ẩn bị cho b ạn có b ản ngã. Ngay c ả tâm lí h ọc hi ện đại c ũng dựa trên vi ệc làm m ạnh cho b ản ngã. B ản ngã Toàn b ộ ý tưởng c ủa giáo d ục và tâm lí h ọc hi ện đại là ở ch ỗ ch ừng nào người ta còn ch ưa có b ản ngã r ất m ạnh m ẽ, người đó s ẽ không th ể nào tranh đấu được trong cu ộc s ống, n ơi có nhi ều c ạnh tranh đến m ức n ếu b ạn là người khiêm nhường, b ất kì ai c ũng s ẽ g ạt b ạn ra rìa; b ạn bao gi ờ c ũng bị tụt phía sau. 

B ạn c ần b ản ngã r ất c ứng r ắn, m ạnh m ẽ để tranh đấu trong th ế gi ới c ạnh tranh này; chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể tr ở nên thành công. Trong b ất kì lĩnh v ực nào - đấy có th ể là kinh doanh, đấy có th ể là chính trị, đấy có th ể là b ất kì ngh ề nghi ệp nào - b ạn c ần tính cách r ất qu ả quy ết, và toàn b ộ xã h ội chúng ta ăn kh ớp v ới nhau để t ạo ra cá tính qu ả quy ết trong đứa tr ẻ. Ngay từ th ủa ban đầu chúng ta đã b ảo nó, “Con ph ải nh ất lớp”; khi đứa tr ẻ được nh ất l ớp, m ọi người đều ca ng ợi nó. B ạn đang làm gì v ậy? B ạn đang nuôi dưỡng b ản ngã c ủa nó t ừ ngay ban đầu. B ạn đang trao cho nó tham v ọng nào đó: “Con có th ể tr ở thành t ổng th ống nước ta, con có th ể tr ở thành th ủ tướng nước ta.” Nó b ắt đầu cu ộc hành trình v ới nh ững ý tưởng này, và b ản ngã c ủa nó c ứ tr ở nên ngày càng l ớn h ơn khi nó thành công. Theo m ọi cách b ản ngã là lo ại t ật b ệnh l ớn nh ất có th ể x ảy đến cho con người. N ếu b ạn thành công, b ản ngã c ủa b ạn tr ở nên l ớn - đó là m ối nguy hi ểm, vì th ế thì b ạn s ẽ ph ải lo ại b ỏ t ảng đá l ớn ngáng con đường phát tri ển. Hay n ếu b ản ngã nh ỏ, b ạn không thành công, b ạn đã ch ứng t ỏ th ất b ại, th ế thì b ản ngã c ủa b ạn s ẽ tr ở thành v ết thương. Th ế thì nó bị t ổn thương, th ế thì nó t ạo ra ph ức c ảm tự ti - th ế thì nó n ữa c ũng t ạo ra v ấn đề. B ạn bao gi ờ c ũng s ợ ph ải đi vào trong b ất kì cái gì, ngay c ả thi ền, vì b ạn bi ết b ạn bị th ất b ại, r ằng b ạn s ẽ làm h ỏng - điều đó đã tr ở thành tâm trí b ạn. 

M ọi n ơi b ạn đều làm h ỏng, còn thi ền là vi ệc l ớn đến th ế... b ạn không th ể thành công được. N ếu b ạn đi vào trong thi ền v ới ý tưởng này - r ằng th ất b ại ch ắc ch ắn có đấy, r ằng nó là định m ệnh c ủa b ạn, đó là số ph ận c ủa b ạn - th ế thì t ất nhiên b ạn không th ể thành công được. Cho nên n ếu b ản ngã là l ớn, nó ng ăn c ản b ạn. Và n ếu b ản ngã r ất nh ỏ, nó tr ở thành v ết thương, mà nó c ũng ng ăn c ản b ạn. Trong m ỗi trường h ợp b ản ngã là m ột trong nh ững v ấn đề.133 Trong b ụng m ẹ, m ỗi đứa tr ẻ đều phúc l ạc sâu s ắc. T ất nhiên nó vô ý th ức v ề điều đó, nó ch ẳng bi ết gì v ề điều đó c ả. Nó là m ột v ới cái phúc l ạc ấy đến m ức không có người bi ết nào còn l ại đằng sau. Phúc l ạc là con người nó, và không có phân bi ệt gi ữa người bi ết và cái được bi ết. Cho nên t ất nhiên là đứa tr ẻ ch ẳng nh ận bi ết được r ằng nó là phúc l ạc. B ạn tr ở nên nh ận bi ết chỉ khi b ạn m ất đi cái gì đó. V ấn đề là th ế đấy. R ất khó bi ết được điều gì đó n ếu không m ất nó, vì khi b ạn ch ưa m ất nó, b ạn còn toàn b ộ là m ột v ới nó. Không có kho ảng cách: người quan sát và cái được quan sát là m ột; cái được bi ết và người bi ết là m ột. M ọi đứa tr ẻ đều trong tr ạng thái phúc l ạc sâu s ắc. 

Các nhà tâm lí c ũng đồng ý v ới điều này. H ọ nói r ằng toàn b ộ vi ệc tìm ki ếm tôn giáo ch ẳng là gì khác h ơn là cách tìm lại b ụng m ẹ. H ọ dùng nó nh ư l ời phê bình v ề tôn giáo, nh ưng v ới tôi đấy không ph ải là l ời phê bình chút nào c ả. Đấy đơn thu ần là chân lí. Đúng đấy, vi ệc tìm ki ếm tôn giáo là cu ộc tìm ki ếm b ụng m ẹ. Cu ộc tìm ki ếm tôn giáo là cu ộc tìm ki ếm để làm cho toàn b ộ s ự t ồn t ại là b ụng m ẹ. Đứa tr ẻ tuy ệt đối hài hoà v ới người m ẹ. Đứa tr ẻ ch ẳng bao gi ờ ra ngoài s ự hài hoà v ới người m ẹ. Đứa tr ẻ không bi ết r ằng nó là tách bi ệt v ới người m ẹ. N ếu người m ẹ m ạnh kho ẻ, đứa tr ẻ m ạnh kho ẻ; n ếu người m ẹ ốm y ếu, đứa tr ẻ ốm y ếu. N ếu người m ẹ bu ồn, đứa tr ẻ bu ồn; n ếu người m ẹ vui, đứa tr ẻ vui. N ếu người m ẹ nh ảy múa, đứa tr ẻ nh ảy múa; n ếu người m ẹ ng ồi im l ặng, đứa tr ẻ im lặng. Đứa tr ẻ ch ưa có biên gi ới c ủa riêng nó. Đây là phúc lạc thu ần khi ết nh ất, nh ưng nó ph ải bị m ất đi. Đứa tr ẻ được sinh ra, và b ỗng nhiên nó bị ném ra kh ỏi trung tâm. B ỗng nhiên nó bị b ật g ốc r ễ kh ỏi đất, kh ỏi người m ẹ. Nó m ất cái neo c ố định và nó không bi ết nó là ai. Ch ẳng c ần gì ph ải bi ết đến điều đó khi nó là m ột v ới người m ẹ. Không c ần ph ải bi ết - nó là t ất c ả, và không c ần ph ải bi ết, không có phân bi ệt. Không có ‘người’, cho nên không có v ấn đề v ề ‘ta’. 

Th ực t ại là không phân chia. Nó là adwaita - adwaita thu ần khi ết, b ất nhị thu ần khi ết. Nh ưng m ột khi đứa tr ẻ được sinh ra, cu ống nhau bị c ắt đứt và nó b ắt đầu th ở h ơi th ở riêng c ủa nó; b ỗng nhiên toàn b ộ con người nó tr ở thành cu ộc truy tìm để bi ết nó là ai. Điều ấy là tự nhiên. Bây gi ờ nó b ắt đầu tr ở nên nh ận bi ết v ề các gi ới h ạn c ủa mình - thân th ể nó, nhu c ầu c ủa nó. Đôi khi nó h ạnh phúc, đôi khi nó b ất h ạnh; đôi khi nó tho ả mãn, đôi khi nó không tho ả mãn; đôi khi nó đói và khóc và ch ẳng có d ấu hi ệu v ề người m ẹ ở đâu c ả; đôi khi nó ở bên b ầu vú m ẹ, l ại t ận hưởng là m ột v ới m ẹ. Nh ưng bây gi ờ có nhi ều tâm tr ạng và nhi ều xu th ế, và nó s ẽ b ắt đầu, ch ốc lát thôi, c ảm th ấy phân tách. Li dị đã x ảy ra; đám cưới đã tan v ỡ. Nó đã hoàn toàn trong hôn nhân v ới m ẹ; bây gi ờ nó bao gi ờ c ũng tách r ời. Và nó ph ải tìm ra nó là ai. Trong toàn b ộ cu ộc đời người ta c ứ c ố g ắng tìm ra mình là ai. Đây là câu h ỏi n ền t ảng nh ất. Trước h ết đứa tr ẻ tr ở nên nh ận bi ết v ề ‘c ủa cháu’, r ồi đến ‘cháu’, r ồi ‘anh’, r ồi đến ‘tôi’. 

Đây là cách th ức nó x ử lí. Đây đúng là th ủ tục, đúng theo trình tự này. Trước h ết nó tr ở nên nh ận bi ết v ề cái ‘c ủa cháu’. quan sát nó mà xem, vì đây là k ết c ấu c ủa b ạn, c ấu trúc b ản ngã c ủa b ạn. Trước h ết đứa tr ẻ tr ở nên nh ận bi ết v ề ‘c ủa cháu’ - đồ ch ơi này c ủa cháu, m ẹ này c ủa cháu. Nó b ắt đầu s ở h ữu. Người s ở h ữu vào trước; vi ệc s ở h ữu là r ất c ơ s ở. Do đó tất c ả các tôn giáo đều nói: tr ở thành vô s ở h ữu, vì v ới s ở h ữu, địa ng ục b ắt đầu. Quan sát đứa nh ỏ: r ất ghen tị, s ở h ữu, m ỗi đứa đều c ố g ắng v ồ l ấy m ọi th ứ từ m ọi người khác và c ố g ắng b ảo v ệ đồ ch ơi c ủa riêng mình. Và b ạn s ẽ th ấy nh ững đứa tr ẻ r ất b ạo hành, g ần nh ư d ửng d ưng v ới nhu c ầu c ủa người khác. N ếu đứa tr ẻ đang ch ơi v ới đồ ch ơi c ủa nó và đứa tr ẻ khác t ới, b ạn có th ể th ấy m ột Adolf Hitler, m ột Genghis Khan, m ột Nadirshah. 

Nó s ẽ bám l ấy đồ ch ơi c ủa mình; nó s ẵn sàng đánh đấm, nó s ẵn sàng đánh nhau. Đó là v ấn đề lãnh th ổ, v ấn đề th ống trị. S ở h ữu vào trước; đó là ch ất độc c ơ b ản. Và đứa tr ẻ b ắt đầu nói, ‘Cái này c ủa cháu.” M ột khi cái ‘c ủa tôi’ đi vào, b ạn là k ẻ c ạnh tranh v ới m ọi người. M ột khi cái ‘c ủa tôi’ đi vào, cu ộc đời c ủa b ạn bây gi ờ là cu ộc đời c ủa c ạnh tranh, v ật l ộn, xung đột, b ạo hành, gây g ổ. Bước ti ếp sau cái ‘c ủa tôi’ là cái ‘tôi’. Khi b ạn có cái gì đó tuyên b ố là c ủa b ạn, b ỗng nhiên qua tuyên b ố đó n ảy sinh ý tưởng r ằng bây gi ờ b ạn là trung tâm c ủa nh ững v ật s ở h ữu c ủa mình. V ật s ở h ữu tr ở thành lãnh th ổ c ủa b ạn, và qua nh ững v ật s ở h ữu đó mà n ảy sinh ý tưởng m ới: ‘tôi’. M ột khi b ạn đã l ắng xu ống v ới ‘tôi’, b ạn có th ể th ấy rõ ràng r ằng b ạn có biên gi ới, và nh ững người bên ngoài biên gi ới đó là ‘người’. Người khác tr ở thành rõ ràng, bây gi ờ m ọi th ứ b ắt đầu r ơi sang bên. V ũ trụ là m ột, nó là m ột đơn vị. 

Ch ẳng cái gì bị phân chia c ả. M ọi th ứ đều được n ối v ới m ọi th ứ khác; đó là vi ệc n ối ch ằng chịt nhau. B ạn được n ối v ới đất, b ạn được n ối v ới cây c ối, b ạn được n ối v ới các vì sao; sao được n ối v ới b ạn; sao được n ối v ới cây c ối, v ới các con sông, v ới nh ững r ặng núi. M ọi th ứ đều được liên n ối v ới nhau. Ch ẳng có gì tách bi ệt c ả; ch ẳng có gì có th ể tách bi ệt c ả. Tách bi ệt là không th ể được. M ỗi kho ảnh kh ắc b ạn đều đang th ở - b ạn hít vào, b ạn th ở ra - m ột cách liên tục có cây c ầu v ới s ự t ồn t ại. B ạn ăn, s ự t ồn t ại đi vào trong b ạn; b ạn ỉa, nó tr ở thành phân bón - táo trên cây s ẽ thành m ột ph ần trong thân th ể ngày mai, và m ột s ố ph ần trong thân th ể b ạn s ẽ ch ết và tr ở thành phân bón, s ẽ tr ở thành th ức ăn cho cây c ối... cho và nh ận liên tục. Không kho ảnh kh ắc nào nó dừng l ại c ả. Khi nó d ừng, b ạn ch ết. Ch ết là gì? - tách bi ệt là ch ết. Được trong th ống nh ất là s ống, bị ra ngoài th ống nh ất là ch ết. 

Cho nên b ạn càng nghĩ, “Ta là tách bi ệt,”, b ạn s ẽ càng ít nh ạy c ảm, ch ết, y ếu đi, đờ đẫn nhi ều h ơn. B ạn càng c ảm th ấy được n ối nhi ều, toàn b ộ s ự t ồn t ại này là m ột ph ần c ủa b ạn và b ạn là m ột ph ần c ủa toàn b ộ s ự t ồn t ại. M ột khi b ạn đã hi ểu r ằng chúng ta là thành viên c ủa l ẫn nhau, b ỗng nhiên cái nhìn thay đổi. Th ế thì nh ững cây này không còn xa l ạ n ữa; chúng liên tục chu ẩn bị th ức ăn cho b ạn. Khi b ạn hít vào, b ạn l ấy ô xi vào, khi b ạn th ở ra, b ạn nh ả các bô níc; cây hít vào các bô níc và nh ả ra ô xi - có chia s ẻ liên tục. Chúng ta trong hoà h ợp. Th ực t ại là m ột th ể th ống nh ất, còn v ới ý tưởng ‘tôi’, ‘người’, chúng ta bị g ạt ra ngoài l ề th ực t ại. Và m ột khi quan ni ệm sai l ắng đọng bên trong, toàn b ộ cái nhìn c ủa b ạn tr ở thành l ộn ngược... “Tôi’, r ồi ‘người’, và th ế thì suy nghĩ làm n ảy sinh cái ‘tôi’. “Tôi’ là d ạng vi t ế nh ất, cô đọng nh ất c ủa s ở h ữu. M ột khi b ạn th ốt ra ‘tôi’, b ạn đã ph ạm thượng. M ột khi b ạn nói ‘tôi’, b ạn bị r ạn v ỡ hoàn toàn kh ỏi th ực t ại - không th ực se ự r ạn v ỡ, n ếu không, b ạn s ẽ ch ết; nh ưng trong ý tưởng c ủa mình, b ạn đã hoàn toàn bị r ạn v ỡ kh ỏi  th ực t ại. Bây gi ờ b ạn s ẽ trong cu ộc chi ến liên tục v ới th ực tại. B ạn s ẽ đánh nhau v ới g ốc r ễ c ủa riêng mình. B ạn s ẽ đánh nhau v ới chính mình. 

Đó là lí do t ại sao Ph ật nói: “Là m ẩu g ỗ trôi gi ạt.” B ạn có th ể là m ẩu g ỗ trôi gi ạt chỉ n ếu b ạn đã lo ại b ỏ ý tưởng v ề cái ‘tôi’ - n ếu không, b ạn không th ể nào là m ẩu g ỗ trôi gi ạt được; v ật l ộn s ẽ còn dai d ẳng. Đó là lí do t ại sao nó l ại tr ở thành khó đến th ế khi b ạn đến v ới thi ền. N ếu tôi nói chỉ ng ồi im l ặng, b ạn không th ể làm được điều đó - vi ệc đơn gi ản đến th ế. Người ta s ẽ nghĩ đấy là điều đơn gi ản nh ất; ch ẳng c ần gì ph ải d ạy v ề nó c ả. Người ta đơn thu ần chỉ ph ải ng ồi và ở đấy. Nh ưng b ạn không th ể ng ồi được vì cái ‘tôi’ không th ể cho phép b ạn có l ấy m ột kho ảnh kh ắc th ảnh th ơi. M ột khi m ột kho ảnh kh ắc th ảnh th ơi là được phép, b ạn s ẽ có th ể th ấy được th ực t ại. M ột khi th ực t ại được th ấy, cái ‘tôi’ s ẽ ph ải bị lo ại b ỏ. Th ế thì nó không th ể dai d ẳng được. Cho nên cái ‘tôi’ th ậm chí ch ưa bao gi ờ cho phép b ạn có l ấy m ột ngày nghỉ. 

Cho dù b ạn có đi lên núi, t ới n ơi nghỉ mùa hè, cái ‘tôi’ c ũng ch ẳng bao gi ờ cho phép b ạn có ngày nghỉ ngay ở đấy. B ạn mang đài, b ạn mang ti vi; b ạn mang t ất c ả các v ấn đề c ủa mình và b ạn v ẫn còn b ận bịu. B ạn đã lên đó để th ảnh th ơi, nh ưng b ạn c ứ ti ếp tục toàn b ộ m ẫu hình c ủa mình theo cùng cách. B ạn đâu có th ảnh th ơi. Cái ‘tôi’ không th ể th ảnh th ơi được. Nó t ồn t ại qua c ăng th ẳng. Nó s ẽ t ạo ra nh ững c ăng th ẳng m ới, nó s ẽ t ạo ra nh ững lo nghĩ m ới; nó s ẽ thường xuyên ch ế ra nh ững v ấn đề m ới, nó s ẽ không cho phép b ạn có được nghỉ ng ơi nào. Dù chỉ nghỉ ng ơi m ột phút thôi, toàn b ộ ngôi nhà c ủa cái ‘tôi’ c ũng b ắt đầu đổ s ập - vì th ực t ại đẹp đẽ th ế còn cái ‘tôi’ x ấu th ế. Người ta ti ếp tục tranh đấu theo cách c ủa mình m ột cách không c ần thi ết. B ạn đang tranh đấu vì nh ững cái đang s ắp s ửa x ảy ra theo cách c ủa riêng nó. B ạn đang tranh đấu m ột cách không c ần thi ết. B ạn đang ham mu ốn nh ững th ứ đang s ắp s ửa là c ủa b ạn n ếu b ạn không ham mu ốn. Trong th ực t ế, b ằng ham mu ốn b ạn s ẽ làm m ất chúng. Đó là lí do t ại sao Ph ật nói: “N ổi v ới dòng su ối. 

Để cho nó đưa ông ra đại dương.” ‘C ủa cháu’, ‘cháu’, ‘người’, ‘tôi’ - đây là cái b ẫy. Và cái b ẫy này t ạo ra kh ổ, th ần kinh, điên lo ạn. Bây gi ờ v ấn đề là: đứa tr ẻ ph ải tr ải qua điều đó, vì nó không bi ết mình là ai và nó c ần m ột lo ại cá tính - có th ể là cá tính sai l ầm, nh ưng th ế còn t ốt h ơn là không cá tính nào. Nó c ần cá tính nào đó. Nó c ần bi ết đích xác mình là ai, cho nên cái trung tâm gi ả kia m ới được t ạo ra. Cái ‘tôi’ không ph ải là trung tâm th ực c ủa b ạn. Nó là trung tâm gi ả - vị l ợi, gi ả t ạo, chỉ do b ạn bày đặt ra. Nó ch ẳng liên can gì t ới trung tâm th ực c ủa b ạn c ả. Trung tâm th ực c ủa b ạn là trung tâm c ủa t ất c ả. Cái ta đích th ực c ủa b ạn là cái ta c ủa t ất c ả. 

T ại trung tâm, toàn b ộ s ự t ồn t ại là m ột - h ệt nh ư ngu ồn g ốc c ủa ánh sáng, m ặt tr ời, m ọi tia đều là m ột. Chúng càng đi xa thêm, chúng càng cách xa l ẫn nhau thêm. Trung tâm th ực s ự c ủa b ạn không chỉ là trung tâm c ủa b ạn, nó là trung tâm c ủa cái t ổng th ể. Nh ưng chúng ta đã tạo ra nh ững trung tâm nh ỏ bé c ủa riêng mình, nhân t ạo, do chúng ta ch ế t ạo ra. Có nhu c ầu... vì tr ẻ con sinh ra không có biên gi ới nào, không có ý tưởng v ề nó là ai. Đó là s ự c ần thi ết s ống còn. Làm sao nó s ống còn được? Nó ph ải được đặt cho m ột cái tên; nó ph ải được trao cho ý tưởng v ề mình là ai. T ất nhiên ý tưởng này đến từ bên ngoài: ai đó nói b ạn đẹp, ai đó nói b ạn thông minh, ai đó nói b ạn sinh động th ế. B ạn thu th ập nh ững điều m ọi người nói. T ừ t ất c ả nh ững điều mà m ọi người nói v ề b ạn, b ạn thu th ập hình ảnh nào đó. B ạn ch ưa bao gi ờ nhìn vào b ản thân mình, vào b ạn là ai. Hình ảnh này c ứ th ế mà gi ả t ạo mãi - vì ch ẳng ai khác có th ể bi ết được b ạn là ai, và ch ẳng người nào khác có th ể nói b ạn là ai. Th ực t ại bên trong không s ẵn có cho b ất kì ai khác ngo ại trừ b ạn. Th ực t ại bên trong c ủa b ạn không th ể th ấm vào b ất kì ai khác ngo ại trừ b ạn. Chỉ b ạ n m ới có th ể ở đó. Cái ngày b ạn hi ểu được r ằng cá tính c ủa b ạn là gi ả tạo, được g ắn v ới nhau, r ằng b ạn đã thu th ập ý ki ến c ủa người khác..., đôi khi c ũng nên nghĩ l ại; ng ồi im l ặng nghĩ xem b ạn là ai. Nhi ều ý tưởng s ẽ n ảy sinh. C ứ quan sát chúng từ đâu t ới và b ạn s ẽ có th ể tìm t ới ng ọn ngu ồn. M ột số th ứ đến từ m ẹ b ạn - nhi ều đấy, ph ải đến tám mươi, chín mươi ph ần tr ăm. Cái gì đó đến từ b ố b ạn, cái gì đó đến từ th ầy giáo ph ổ thông c ủa b ạn, cái gì đó đến từ b ạn bè b ạn, cái gì đó đến từ xã h ội. 

Quan sát xem: b ạn có th ể phân chia chúng đến từ đâu. Ch ẳng có gì đến từ b ạn c ả, th ậm chí m ột ph ần tr ăm c ũng không đến từ b ạn. Đây là ki ểu cá tính gì th ế này, mà trong đó b ạn ch ẳng có đóng góp gì h ết c ả? Và b ạn là người duy nh ất trong th ực t ế có th ể đóng góp vào đó m ột tr ăm ph ần tr ăm. Cái ngày b ạn hi ểu được điều này, tôn giáo tr ở thành quan tr ọng. Cái ngày b ạn hi ểu được điều này, b ạn b ắt đầu tìm ki ếm kĩ thu ật nào đó, phương pháp nào đó để đi vào con người bên trong c ủa mình; làm sao bi ết đích xác, th ực sự b ạn là ai. Không còn vi ệc thu th ập nh ững hình ảnh từ bên ngoài n ữa, không còn yêu c ầu người khác ph ản chi ếu th ực t ại c ủa b ạn n ữa - mà trực ti ếp đối m ặt v ới nó, ngay lập tức; để đi vào trong b ản tính c ủa b ạn, để c ảm th ấy nó có đấy. C ần gì ph ải h ỏi b ất kì ai n ữa? Và b ạn định h ỏi ai? H ọ c ũng vô hi ểu bi ết v ề chính h ọ. H ọ ch ẳng bi ết v ề chính h ọ; làm sao h ọ có th ể bi ết được v ề b ạn? Xem cách th ức nh ững điều này v ận hành, cách th ức nh ững điều này c ứ th ế v ận hành, cách th ức nh ững điều này c ứ th ế x ảy ra: sai l ầm này kéo theo sai l ầm khác. B ạn g ần nh ư bị l ừa, bị d ối. B ạn bị l ừa g ạt, và nh ững người đã lừa d ối b ạn có th ể đã làm điều đó m ột cách không hi ểu bi ết. H ọ có th ể còn bị người khác l ừa d ối n ữa. 

B ố b ạn, m ẹ b ạn, th ầy b ạn đã từng bị nh ững người khác l ừa d ối - b ố h ọ, m ẹ h ọ, th ầy giáo h ọ. Và đến lượt h ọ l ừa d ối b ạn. B ạn có định làm c ũng nh ững vi ệc đó v ới con b ạn không? Trong th ế gi ới t ốt đẹp h ơn, n ơi m ọi người thông minh h ơn, nh ận bi ết h ơn, người ta s ẽ d ạy tr ẻ con r ằng ý tưởng cá tính là sai l ầm: “Nó là c ần đấy, chúng ta trao nó cho con, nh ưng đấy chỉ là cho th ời gian hi ện nay, trước khi b ản thân con khám phá ra con là ai.” Nó s ẽ không là th ực t ại c ủa b ạn. Và b ạn càng tìm ra b ạn là ai s ớm ch ừng nào, càng t ốt ch ừng đó. B ạn càng lo ại b ỏ được ý tưởng này s ớm ch ừng nào, càng t ốt ch ừng đó - vì từ chính kho ảnh kh ắc đó b ạn s ẽ th ực s ự được sinh ra, và b ạn s ẽ th ật s ự là th ực, là chân th ực. Ý tưởng mà chúng ta thu th ập từ người khác t ạo cho chúng ta cá tính, và tri th ức mà chúng ta đi t ới bi ết được từ bên trong cho chúng tính cá nhân. Cá tính là gi ả t ạo, cá nhân m ới là th ực. Cá tính là vay mượn; th ực t ại, tính cá  nhân, cái chân th ực c ủa b ạn, không bao gi ờ là vay mượn c ả. Không ai có th ể nói được b ạn là ai. Chí ít, m ột điều mà không người nào khác có th ể làm được - đó là, trao cho b ạn câu tr ả l ời b ạn là ai. Không, b ạn ph ải tr ả l ời, b ạn ph ải đào sâu vào con người riêng c ủa mình. H ết t ầng n ọ đến t ầng kia c ủa cá tính, cá tính gi ả t ạo, c ần ph ải bị phá v ỡ. Có n ỗi s ợ khi người ta đi vào trong b ản thân mình, vì h ỗn độn s ẽ t ới. M ột cách nào đó b ạn ph ải xoay x ở v ới tính cách gi ả t ạo c ủa mình. 

B ạn ph ải thanh toán v ới nó. B ạn bi ết tên b ạn là th ế này th ế n ọ; b ạn có tín nhi ệm nào đó, xác nh ận nào đó, b ằng c ấp nào đó, b ậc đại h ọc, cao đẳng, danh ti ếng, ti ền b ạc, k ế th ừa. B ạn có m ột s ố cách để xác định b ản thân mình. B ạn có định nghĩa nào đó - dù th ế nào đi ch ăng n ữa c ũng có tác dụng, nó có ảnh hưởng. Đi vào nghĩa là lo ại b ỏ định nghĩa có tác d ụng này... s ẽ có h ỗn độn. Trước khi b ạn có th ể đi vào trung tâm c ủa mình, b ạn sẽ ph ải đi qua chính tr ạng thái h ỗn độn này. Đó là lí do t ại sao có n ỗi s ợ. Ch ẳng ai mu ốn đi vào trong c ả. Người ta c ứ d ạy: “Bi ết b ản thân ngươi”; chúng ta nghe, nh ưng chúng ta ch ẳng bao gi ờ nghe c ả. Chúng ta ch ẳng bao gi ờ b ận tâm v ề nó. Có ý tưởng nào đó trong tâm trí r ằng h ỗn độn sẽ là m ất mát và b ạn s ẽ bị m ất trong đó, b ạn s ẽ nh ấn sâu vào nó. B ởi n ỗi s ợ h ỗn độn đó, chúng ta c ứ níu bám l ấy b ất kì cái gì từ bên ngoài. Nh ưng điều này chỉ làm lãng phí cu ộc đời b ạn.134 Tâm trí huyên thuyên Chướng ngại th ứ hai cho con đường thi ền là tâm trí huyên thuyên thường xuyên c ủa b ạn. B ạn không th ể ng ồi dù chỉ là m ột phút, tâm trí c ứ huyên thuyên: các ý ngh ĩ có liên quan, ch ẳng liên quan, có ngh ĩa, vô ngh ĩa c ứ di ễn ra. Đó là lu ồng l ưu thông thường xuyên và nó bao gi ờ c ũng là gi ờ cao điểm.135 B ạn th ấy đoá hoa và b ạn di ễn t ả thành l ời v ề nó; b ạn th ấy m ột người đi qua ph ố và b ạn di ễn t ả thành l ời v ề điều đó. Tâm trí có th ể dịch m ọi v ật t ồn t ại thành l ời, m ọi th ứ đều được bi ến đổi. Nh ững l ời này t ạo ra rào ch ắn, nh ững l ời này tr ở thành tù túng. 

Lu ồng thường xuyên hướng v ề bi ến m ọi th ứ thành l ời chính là rào ch ắn. Nó là chướng ng ại cho tâm trí mang tính thi ền. Cho nên yêu c ầu đầu tiên hướng t ới trưởng thành thi ền là ph ải nh ận bi ết v ề di ễn đạt thành l ời thường xuyên c ủa mình, và b ạn ph ải có kh ả n ăng ch ấm dứt điều đó. Th ấy m ọi s ự; đừng di ễn đạt thành l ời. Nh ận bi ết v ề hi ện di ện c ủa chúng, nh ưng đừng bi ến chúng thành l ời. Để m ọi v ật không có ngôn ng ữ; để cho m ọi người không có ngôn ng ữ; để cho tình hu ống không có ngôn ng ữ. 

Đấy không ph ải là điều không th ể làm được, điều này là tự nhiên và có th ể. Chính tình hu ống nh ư nó hi ện có bây gi ờ m ới là nhân t ạo, nó là tình hu ống được bịa ra, nh ưng chúng ta đã tr ở nên quá quen v ới nó, nó đã tr ở thành máy móc đến m ức chúng ta th ậm chí không nh ận bi ết được bi ến đổi, chuy ển dịch kinh nghi ệm thành l ời. M ặt tr ời đang lên có đấy. B ạn ch ẳng bao gi ờ nh ận bi ết đến l ỗ h ổng gi ữa vi ệc th ấy nó và vi ệc di ễn t ả b ằng lời. B ạn th ấy m ặt tr ời, b ạn c ảm th ấy nó, và ngay l ập tức b ạn di ễn t ả nó thành l ời. L ỗ h ổng gi ữa vi ệc th ấy và vi ệc di ễn t ả thành l ời bị m ất đi; người ta ch ẳng bao gi ờ c ảm th ấy. Trong kho ảng h ở đó, trong l ỗ h ổng đó, người ta ph ải tr ở nên nh ận bi ết. Người ta ph ải nh ận bi ết v ề s ự ki ện r ằng vi ệc m ặt tr ời lên không ph ải là l ời. Nó là s ự ki ện, s ự hi ện di ện, tình hu ống. Tâm trí tự động bi ến kinh nghi ệm thành lời nói. Nh ững l ời này được tích lu ỹ và r ồi đi vào gi ữa s ự tồn t ại (cái t ồn t ại) và tâm th ức. Thi ền có nghĩa là s ống không l ời nói, s ống không ngôn ng ữ. Th ế thì nh ững điều ch ồng ch ất lên kí ức, nh ững kí ức ngôn ng ữ này, tr ở thành chướng ng ại cho trưởng thành thi ền. Thi ền nghĩa là s ống không l ời, s ống trong tình hu ống vô ngôn ng ữ. Đôi khi điều này x ảy ra m ột cách tự phát. Khi b ạn đang yêu ai đó, điều này x ảy ra. N ếu b ạn th ực s ự yêu, th ế thì b ạn c ảm th ấy s ự hi ện di ện - không qua ngôn ng ữ. B ất kì khi nào hai người yêu nhau th ấy thân m ật v ới nhau, h ọ tr ở nên im l ặng. 

Không ph ải là không có gì để b ầy t ỏ; ngược l ại, có tràn ng ập được b ầy tỏ. Nh ưng l ời nói, ch ẳng bao gi ờ có đấy; chúng không th ể có đấy được. Chúng chỉ đến khi tình yêu đã qua đi. N ếu hai người yêu nhau mà ch ẳng bao gi ờ im l ặng, n ếu h ọ bao gi ờ c ũng c ứ nói, đấy là chỉ d ẫn r ằng tình yêu đã ch ết. Bây gi ờ h ọ đang l ấp l ỗ h ổng b ằng l ời nói. Khi tình yêu còn s ống, l ời nói không có đó, b ởi vì chính s ự tồn t ại c ủa tình yêu đã tràn ng ập, đã th ấm nhu ần đến m ức hàng rào ngôn ng ữ và l ời nói bị vượt ra. Và thông thường, nó chỉ bị vượt qua trong tình yêu. Thi ền là c ực điểm c ủa yêu: yêu không cho riêng m ột người, mà yêu cho toàn b ộ s ự t ồn t ại. V ới tôi, thi ền là m ối quan h ệ s ống v ới toàn b ộ s ự t ồn t ại bao quanh b ạn. N ếu b ạn có th ể trong tình yêu v ới b ất kì tình hu ống nào, th ế thì b ạn là trong thi ền... 

Xã h ội cho b ạn ngôn ng ữ, nó không th ể t ồn t ại không ngôn ng ữ; nó c ần t ới ngôn ng ữ. Nh ưng s ự t ồn t ại không c ần t ới ngôn ng ữ. Tôi không nói r ằng b ạn nên t ồn t ại không có ngôn ng ữ. B ạn s ẽ ph ải dùng nó, nh ưng c ơ ch ế di ễn t ả thành l ời, ph ải là m ột c ơ ch ế mà b ạn có th ể b ật hay tắt được. Khi b ạn đang t ồn t ại nh ư m ột con người xã h ội, c ơ ch ế ngôn ng ữ là c ần; không có nó b ạn không th ể t ồn tại trong xã h ội. Nh ưng khi b ạn m ột mình v ới s ự t ồn t ại, c ơ ch ế này ph ải t ắt đi; b ạn ph ải có kh ả n ăng t ắt nó đi. N ếu b ạn không th ể t ắt được nó đi, c ơ ch ế này s ẽ phát điên. N ếu b ạn không th ể t ắt được nó đi - n ếu nó c ứ ti ếp tục mãi, và b ạn không có kh ả n ăng t ắt nó đi, th ế thì c ơ ch ế này s ẽ choán gi ữ b ạn. B ạn s ẽ tr ở thành nô l ệ cho nó. Tâm trí ph ải là công c ụ, không ph ải là ông ch ủ. Nh ưng nó đã tr ở thành ông ch ủ. 

Khi tâm trí là ông ch ủ, tr ạng thái vô thi ền t ồn t ại. Khi b ạn là ông ch ủ, tâm th ức b ạn là ông ch ủ, tr ạng thái thi ền tồn t ại. Cho nên thi ền có nghĩa là làm ch ủ c ơ ch ế, tr ở thành người ch ủ c ủa c ơ ch ế. Tâm trí, và ch ức n ăng ngôn ng ữ c ủa tâm trí, không ph ải là cái t ối thượng. B ạn còn vượt ra ngoài nó và s ự t ồn tại c ũng ở ngoài nó. Tâm th ức vượt ra ngoài ngôn ng ữ; s ự tồn t ại n ằm ngoài ngôn ng ữ. Khi tâm th ức và s ự t ồn t ại là m ột, chúng trong chia s ẻ. Tr ạng thái này được g ọi là thi ền. Chia s ẻ gi ữa tâm th ức và s ự t ồn t ại là thi ền. Ngôn ng ữ ph ải bị lo ại b ỏ. Tôi không ng ụ ý nói r ằng b ạn ph ải đẩy nó sang bên, r ằng b ạn ph ải kìm nén nó hay kh ử b ỏ nó. Điều tôi mu ốn nói là ở ch ỗ cái gì đó c ần t ới trong xã h ội đã tr ở thành thói quen hai mươi b ốn gi ờ m ột ngày cho b ạn và cái đó không c ần đến nh ư th ế. 

 Khi b ạn bước đi, b ạn c ần đưa chân ra nh ưng chúng ph ải không chuy ển động khi b ạn ng ồi. N ếu chân b ạn c ứ di chuy ển trong khi b ạn ng ồi, b ạn thành điên, th ế thì chân thành không lành m ạnh. B ạn ph ải có kh ả n ăng t ắt chúng đi. Theo cùng cách đó, khi b ạn không nói v ới b ất kì ai, ngôn ng ữ ph ải không có đấy. Nó là công c ụ nói, kĩ thu ật để trao đổi; khi b ạn đang trao đổi điều gì đó, ngôn ng ữ ph ải được dùng t ới; nh ưng khi b ạn không trao đổi v ới ai, nó không nên có đó. N ếu b ạn có th ể làm được điều này - và điều ấy là có th ể n ếu b ạn hi ểu nó - th ế thì b ạn có th ể trưởng thành trong thi ền. Tôi nói “b ạn có th ể trưởng thành” vì các quá trình cu ộc s ống không bao gi ờ là nh ững ph ần thêm ch ết dí, chúng bao gi ờ c ũng là quá trình trưởng thành. 

Cho nên thi ền là quá trình trưởng thành, không ph ải là kĩ thu ật. Kĩ thu ật bao gi ờ c ũng là ch ết; nó có th ể được b ổ sung thêm cho b ạn, nh ưng quá trình, bao gi ờ c ũng s ống. Nó trưởng thành, nó m ở r ộng. Ngôn ng ữ là c ần t ới, nó là c ần thi ết, nh ưng b ạn ph ải đừng bao gi ờ c ứ ở trong nó mãi. Ph ải có nh ững kho ảnh kh ắc mà b ạn t ồn t ại và không có vi ệc di ễn t ả b ằng l ời. Khi b ạn chỉ t ồn t ại thôi, điều đó không có nghĩa là vô vị - tâm th ức có đó, và nó còn s ắc bén h ơn, s ống động h ơn, vì ngôn ng ữ làm m ờ xỉn tâm th ức. Ngôn ng ữ ch ắc ch ắn là lặp l ại nh ưng s ự t ồn t ại, ch ẳng bao gi ờ l ặp l ại c ả. Cho nên ngôn ng ữ t ạo ra chán. Ngôn ng ữ càng quan tr ọng v ới b ạn, tâm trí càng hướng ngôn ng ữ nhi ều h ơn - b ạn càng bị chán h ơn. Ngôn ng ữ là l ặp l ại, s ự t ồn t ại không l ặp l ại. 

Khi b ạn th ấy hoa h ồng, đấy không ph ải là vi ệc l ặp l ại. Đấy là hoa h ồng m ới, hoàn toàn m ới. Trước đây nó ch ưa bao gi ờ có và nó c ũng ch ẳng bao gi ờ có l ại n ữa. L ần đầu tiên và cu ối cùng, nó có đấy. Nh ưng khi chúng ta nói đây là hoa h ồng, t ừ ‘hoa h ồng’ là vi ệc l ặp l ại: nó bao gi ờ c ũng đã có đó r ồi; nó bao gi ờ c ũng s ẽ có đó. B ạn đã gi ết ch ết cái m ới b ằng từ c ũ. S ự t ồn t ại bao gi ờ c ũng tr ẻ trung, và ngôn ng ữ, bao gi ờ c ũng già nua. Qua ngôn ng ữ b ạn thoát kh ỏi s ự t ồn t ại, qua ngôn ng ữ b ạn thoát kh ỏi cu ộc s ống, vì ngôn ng ữ là ch ết. B ạn càng dính líu nhi ều v ới ngôn ng ữ, b ạn càng bị u mê b ởi nó. H ọc gi ả hoàn toàn ch ết vì ông ấy là ngôn ng ữ, lời nói và ch ẳng là gì khác c ả. Sartre đã vi ết trong tự truy ện c ủa mình. Ông g ọi nó là: L ời. Thi ền nghĩa là s ống, s ống hoàn toàn, và b ạn có th ể sống hoàn toàn chỉ khi b ạn im l ặng. B ằng cách im l ặng tôi không nói là vô ý th ức. B ạn có th ể im l ặng và vô ý th ức, nh ưng đấy không ph ải là im l ặng s ống - l ần n ữa, b ạn s ẽ lỡ.136 V ậy ph ải làm gì? Câu h ỏi là có quan h ệ đấy. Quan sát - đừng c ố d ừng l ại. 

Không c ần ph ải làm b ất kì hành động nào ch ống l ại tâm trí c ả. Ngay ch ỗ đầu tiên, ai s ẽ th ực hi ện điều đó? Đó s ẽ là tâm trí đánh nhau v ới b ản thân tâm trí. B ạn s ẽ phân chia mình ra làm hai: m ột đằng c ố cai qu ản h ết, ng ồi trên tr ốc, c ố gi ết ch ết các ph ần khác c ủa chính nó - m ột điều vô lí, đấy là trò ch ơi ngu xu ẩn. Nó có th ể đưa b ạn t ới quái đản. Đừng c ố d ừng tâm trí hay suy nghĩ - chỉ quan sát nó, cho phép nó thôi. Cho phép nó hoàn toàn tự do. Để nó ch ạy nhanh nh ư nó mu ốn. B ạn đừng c ố b ằng b ất kì cách nào điều khi ển nó. Chỉ là nhân ch ứng. Điều đó là đẹp đẽ! 

 Tâm trí là m ột trong nh ững c ơ ch ế đẹp nh ất. Khoa h ọc còn ch ưa th ể nào t ạo ra được b ất kì thi ết bị nào nh ư tâm trí. Tâm trí v ẫn còn là ki ệt tác duy nh ất - ph ức t ạp th ế, m ạnh m ẽ vô cùng th ế, v ới bi ết bao nhi ều ti ềm n ăng. Quan sát nó đi! T ận hưởng nó đi! Và đừng quan sát nh ư k ẻ thù, vì n ếu b ạn nhìn tâm trí nh ư k ẻ thù, b ạn không th ể quan sát được. B ạn đã bị định ki ến; b ạn đã ch ống l ại. B ạn đã quy ết định r ằng cái nào đó là sai v ới tâm trí - b ạn đã k ết lu ận. Và b ất kì khi nào b ạn nhìn vào ai đó nh ư k ẻ thù, b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ nhìn sâu được. B ạn ch ẳng bao gi ờ nhìn th ẳng vào m ắt; b ạn tránh né. Quan sát tâm trí nghĩa là: nhìn vào nó v ới tình yêu sâu s ắc, v ới tôn kính sâu s ắc, bi ết ơn - đấy là món quà c ủa Thượng đế cho b ạn! Ch ẳng có gì sai trong b ản thân tâm trí c ả. Ch ẳng có gì sai trong b ản thân suy nghĩ c ả. Nó là quá trình đẹp đẽ nh ư các quá trình khác. Mây bay trên tr ời là đẹp - t ại sao ý nghĩ thoáng qua b ầu tr ời bên trong l ại không đẹp? Hoa n ở trên cây là đẹp - t ại sao ý nghĩ n ở hoa trong con người b ạn l ại không đẹp? Sông ch ảy ra đại dương là đẹp, t ại sao dòng su ối ý nghĩ này ch ạy đi đâu đấy t ới địa chỉ ch ưa bi ết l ại không đẹp? Ch ẳng l ẽ nó l ại không đẹp sao? Nhìn v ới lòng bi ết ơn sâu s ắc đi. Đừng là người tranh đấu mà là người yêu. Quan sát nh ững s ắc thái vi t ế c ủa tâm trí; tính khí b ất th ần, tính khí đẹp đẽ; bước nh ảy hay ti ến b ộ b ất th ần; các trò ch ơi mà tâm trí c ứ ch ơi hoài, nh ững gi ấc m ơ nó thêu d ệt ra - tưởng tượng, kí ức; c ả nghìn l ẻ m ột phóng chi ếu mà nó t ạo ra. 

Quan sát! 

Đứng đó, ở cách xa, kho ảng xa, trung l ập, không liên can, ch ốc lát thôi b ạn s ẽ b ắt đầu c ảm th ấy... Khi quan sát c ủa b ạn tr ở thành sâu s ắc h ơn, nh ận bi ết c ủa b ạn c ũng tr ở nên sâu s ắc h ơn, l ỗ h ổng b ắt đầu n ảy sinh, có kho ảng h ở. Ý nghĩ này trôi qua, ý nghĩ khác còn ch ưa t ới; có l ỗ h ổng. Đám mây này đã bay qua, đám mây khác đang t ới; có l ỗ h ổng. Trong nh ững l ỗ h ổng đó, l ần đầu tiên b ạn s ẽ có nh ững thoáng nhìn v ề vô trí, b ạn s ẽ có hương vị c ủa vô trí. G ọi nó là hương vị c ủa Thi ền, c ủa Đạo hay Yoga. Trong nh ững kho ảng h ở ng ắn ng ủi đó, b ỗng nhiên b ầu tr ời sáng tỏ và m ặt tr ời to ả n ắng. B ỗng nhiên th ế gi ới tràn đầy bí ẩn vì t ất c ả m ọi rào ch ắn đều đã bị lo ại b ỏ. Màn ảnh trên m ắt b ạn không còn đó n ữa. B ạn th ấy rõ ràng, b ạn th ấy th ấu su ốt; toàn b ộ s ự t ồn t ại tr ở thành trong su ốt. Ban đầu nh ững kho ảng h ở này chỉ là nh ững kho ảnh kh ắc hi ếm hoi, ít ỏi và cách xa nhau. 

Nh ưng chúng s ẽ cho b ạn nh ững thoáng nhìn v ề samadhi là gì. Nh ững v ũng im lặng nh ỏ - chúng s ẽ t ới và chúng s ẽ bi ến m ất. Nh ưng bây gi ờ b ạn bi ết r ằng b ạn đang trên con đường ph ải - b ạn b ắt đầu quan sát n ữa. Khi m ột ý nghĩ thoáng qua, quan sát nó; khi m ột kho ảng h ở thoáng qua, quan sát nó. Mây đẹp; ánh n ắng m ặt tr ời đẹp. Bây gi ờ b ạn không có tâm trí c ố định; b ạn không nói, “Mình chỉ thích kho ảng h ở.” Điều ấy là ngu xu ẩn - vì m ột khi b ạn tr ở nên bị g ắn bó chỉ mu ốn có kho ảng h ở, b ạn đã quy ết định ch ống l ại suy nghĩ. Và th ế thì nh ững kho ảng h ở này s ẽ bi ến m ất. Chúng x ảy ra chỉ khi b ạn ở r ất xa, cách bi ệt. Chúng x ảy ra, chúng không th ể bị đem đến. Chúng x ảy ra, b ạn không th ể bu ộc chúng x ảy ra. Chúng x ảy ra m ột cách tự phát.

C ứ quan sát đi. Để cho các ý nghĩ t ới và đi - b ất kì ch ỗ nào nó mu ốn t ới và đi - ch ẳng có gì sai! Đừng c ố thao tác và đừng c ố lèo lái; c ứ để cho ý nghĩ di chuy ển hoàn toàn tự do. Và th ế thì các kho ảng h ở l ớn s ẽ t ới. B ạn s ẽ được ân hu ệ v ới nh ững t ỏ ng ộ (satoris) nho nh ỏ, t ỏ ng ộ nh ỏ. Đôi khi hàng phút trôi qua mà ch ẳng có ý nghĩ nào ở đó; s ẽ không có giao thông - im l ặng hoàn toàn, không bị qu ấy r ối. 

Khi l ỗ h ổng l ớn h ơn t ới, b ạn s ẽ không chỉ có sáng t ỏ khi nhìn vào th ế gi ới - v ới l ỗ h ổng l ớn h ơn b ạn s ẽ có sáng tỏ m ới n ảy sinh; b ạn s ẽ có th ể nhìn vào th ế gi ới bên trong n ữa. V ới nh ững l ỗ h ổng đầu tiên, b ạn s ẽ nhìn vào th ế gi ới: cây c ối s ẽ xanh h ơn nh ư chúng v ẫn được th ấy bây gi ờ. B ạn s ẽ được bao b ọc b ởi âm nh ạc vô h ạn - âm nh ạc theo các hình c ầu. B ạn s ẽ b ỗng nhiên trong s ự hi ện di ện c ủa Thượng đế - không th ể nói lên được, bí ẩn, ch ạm vào b ạn m ặc d ầu b ạn không th ể hi ểu th ấu được nó; bên trong b ạn đạt t ới và còn vượt ra ngoài. V ới nh ững l ỗ h ổng l ớn h ơn, c ũng điều đó s ẽ x ảy ra bên trong. Thượng đế s ẽ không chỉ là bên ngoài, b ạn s ẽ b ỗng nhiên ng ạc nhiên - Thượng đế c ả ở bên trong n ữa. Ngài không chỉ là cái được th ấy, ngài còn là c ả người th ấy n ữa - bên trong và bên ngoài. Nh ưng đừng g ắn bó v ới c ả hai điều đó. G ắn bó là th ức ăn cho tâm trí ti ếp tục. 

Ch ứng ki ến không g ắn bó là con đường để d ừng nó l ại mà không có n ỗ l ực nào để d ừng nó. Và khi b ạn b ắt đầu t ận hưởng nh ững kho ảnh kh ắc phúc l ạc này, b ạn có kh ả n ăng duy trì chúng cho th ời kì dài h ơn n ảy sinh. Cu ối cùng, chung cu ộc, m ột ngày nào đó b ạn tr ở thành người ch ủ. Th ế thì khi b ạn mu ốn nghĩ, b ạn nghĩ; n ếu ý nghĩ là c ần thi ết, b ạn dùng nó; n ếu ý nghĩ không c ần thi ết, b ạn cho phép nó nghỉ. Không ph ải là tâm trí đơn thu ần không có đó n ữa - tâm trí v ẫn có đó, nh ưng b ạn có th ể dùng nó hay không dùng nó. Bây gi ờ đấy là quy ết định c ủa b ạn. C ũng gi ống nh ư chân: n ếu b ạn mu ốn ch ạy, b ạn dùng chúng; n ếu b ạn không mu ốn ch ạy, b ạn đơn thu ần nghỉ - chân v ẫn đấy. Theo cùng cách đó, tâm trí bao gi ờ c ũng có đó. Vô trí không ph ải là đối l ập v ới tâm trí, vô trí là vượt ra ngoài tâm trí. Vô trí không đến qua gi ết ch ết và phá hu ỷ tâm trí; vô trí đến khi b ạn đã hi ểu tâm trí m ột cách toàn b ộ đến m ức vi ệc suy nghĩ c ũng ch ẳng c ần đến n ữa. Hi ểu bi ết c ủa b ạn đã thay th ế nó.

 Phương pháp sai Thi ền không ph ải là t ập trung Nhi ều cách thi ền có th ể sai. Ch ẳng h ạn, b ất kì cách thi ền nào dẫn b ạn đi sâu vào t ập trung, đều sai. B ạn s ẽ ngày càng đóng l ại h ơn là tr ở nên c ởi m ở. Nếu b ạn làm h ẹp tâm th ức mình l ại, t ập trung vào cái gì đó, và b ạn lo ại toàn b ộ s ự t ồn t ại ra ngoài và tr ở thành hướng vào m ột điểm, nó s ẽ t ạo ra ngày càng nhi ều c ăng th ẳng trong b ạn. Do đó có t ừ ‘chú ý’. Nó có ngh ĩa là ‘chú tâm vào ý’. 

Tập trung, chính âm thanh c ủa t ừ này đã cho b ạn c ảm giác c ăng th ẳng. T ập trung có tác dụng c ủa nó nh ưng nó không ph ải là thi ền. Trong công vi ệc khoa h ọc - trong nghiên c ứu khoa h ọc, trong trong phòng thí nghi ệm khoa h ọc - b ạn c ần t ập trung. B ạn ph ải t ập trung vào m ột v ấn đề và lo ại ra ngoài m ọi th ứ khác - nhi ều đến m ức b ạn g ần nh ư tr ở thành ch ẳng chú ý gì đến th ế gi ới còn l ại. Chỉ v ấn đề mà b ạn đang t ập trung vào, m ới là th ế gi ới c ủa b ạn. Đó là lí do t ại sao các nhà bác h ọc tr ở thành đãng trí. Nh ững người t ập trung quá nhi ều bao gi ờ c ũng tr ở thành đãng trí vì h ọ không bi ết cách v ẫn còn để m ở v ới toàn b ộ th ế gi ới. Tôi m ới đọc m ột chuy ện ti ếu lâm. “Tôi đem đến đây m ột con ếch,” m ột nhà khoa h ọc, m ột giáo s ư động v ật h ọc, tươi cười nói: “còn tươi nguyên trong ao, để chúng ta có th ể nghiên c ứu dáng v ẻ bên ngoài c ủa nó r ồi sau đó chúng ta s ẽ m ổ nó.” Ông ta c ẩn th ận m ở chi ếc gói ông mang theo mình và bên trong là m ột chi ếc bánh mì k ẹp và d ăm bông làm s ẵn. Ông giáo s ư nhìn vào đó v ới v ẻ h ết s ức ng ạc nhiên “Kì qu ặc th ật!” ông ấy nói, “Tôi nh ớ rõ tôi đã ăn trưa rồi mà.” 

Điều đó thường x ảy ra cho các nhà khoa h ọc. H ọ tr ở nên quan tâm t ới m ỗi m ột điểm và toàn b ộ tâm trí c ủa h ọ tr ở nên h ạn h ẹp. T ất nhiên, tâm trí h ạn h ẹp c ũng có ích c ủa nó: nó tr ở nên th ấu su ốt h ơn, nó tr ở nên tựa nh ư chi ếc kim nh ọn; nó đâm đúng vào điểm nh ắm, nh ưng nó làm l ỡ cu ộc s ống vĩ đại bao quanh. Vị ph ật không ph ải là người t ập trung; ông ấy là người c ủa nh ận bi ết. Ông ấy không c ố làm h ẹp l ại tâm th ức c ủa mình; ngược l ại ông ấy chỉ c ố lo ại b ỏ t ất c ả các rào ch ắn để cho ông ấy tr ở thành hoàn toàn s ẵn có cho s ự tồn t ại. Quan sát... s ự t ồn t ại là tự phát. Tôi đang nói ở đây và ti ếng ồn ào giao thông v ẫn tự phát ra. T ầu ho ả, chim chóc, gió th ổi qua r ặng cây - trong kho ảnh kh ắc này toàn b ộ s ự t ồn t ại h ội tụ l ại. B ạn l ắng nghe tôi, tôi nói v ới b ạn, và hàng tri ệu th ứ c ứ x ảy ra - nó c ực kì phong phú. T ập trung làm cho b ạn thành hướng vào m ột điểm v ới giá r ất đắt: chín mươi ph ần tr ăm cu ộc s ống bị c ắt b ỏ. N ếu b ạn đang gi ải m ột bài toán, b ạn không th ể nghe th ấy ti ếng chim, chúng s ẽ là phân tán. Tr ẻ ch ơi đùa xung quanh, chó sủa ngoài ph ố - chúng đều là phân tán. Vì vi ệc t ập trung người ta đã c ố g ắng thoát li cu ộc s ống - đi lên Himalayas,  vào các hang động để được cô l ập, để cho h ọ có th ể t ập trung vào Thượng đế. Nh ưng Thượng đế đâu ph ải là m ột v ật, Thượng đế là toàn b ộ s ự t ồn t ại này, là kho ảnh kh ắc này, Thượng đế là cái toàn th ể. 

Đó chính là lí do t ại sao khoa h ọc ch ẳng bao gi ờ có th ể bi ết t ới được Thượng đế. Chính phương pháp c ủa khoa h ọc là t ập trung và b ởi vì phương pháp đó mà khoa h ọc ch ẳng bao gi ờ bi ết đến Thượng đế. V ậy ph ải làm gì? L ẩm nh ẩm m ật chú, ti ến hành thi ền siêu vi ệt (TM) ch ẳng ích gì. Thi ền siêu vi ệt đã tr ở thành rất quan tr ọng t ại Mĩ b ởi cách ti ếp c ận khách quan, b ởi tâm trí khoa h ọc - nó là cách thi ền duy nh ất mà người ta có th ể th ực hi ện khoa h ọc trên đó. Nó đích thị là t ập trung và không ph ải thi ền, cho nên nó thành hi ểu được v ới tâm trí khoa h ọc. Trong các đại h ọc, trong các phòng thí nghi ệm khoa h ọc, trong công trình nghiên c ứu tâm lí, nhi ều điều đã được ti ến hành v ới TM, vì đấy không ph ải là thi ền. Đấy là t ập trung, phương pháp t ập trung. Nó r ơi vào cùng ph ạm trù t ập trung khoa h ọc; có m ối n ối gi ữa hai điều này. Nh ưng nó ch ẳng liên quan gì t ới thi ền c ả. Thi ền, mênh mông, vô h ạn đến m ức ch ẳng nghiên c ứu khoa h ọc nào có th ể bao quát được nó. Chỉ n ếu m ột người tr ở thành từ bi, điều đó m ới chỉ ra li ệu người đó đã đạt t ới thi ền được hay ch ưa. Sóng alpha s ẽ ch ẳng có ích gì nhi ều l ắm vì chúng v ẫn chỉ là s ản ph ẩm c ủa tâm trí còn thi ền không ph ải là tâm trí, nó là cái gì đó vượt ra ngoài tâm trí. 

Cho nên để tôi nói cho b ạn đôi điều c ơ b ản. M ột, thi ền không ph ải là t ập trung mà là th ảnh th ơi - người ta chỉ đơn thu ần th ảnh th ơi trong chính mình. B ạn càng th ảnh th ơi nhi ều, b ạn càng c ảm th ấy chính mình c ởi m ở, m ỏng manh, b ạn càng ít c ứng nh ắc. B ạn càng nhi ều linh ho ạt, b ỗng nhiên s ự t ồn t ại b ắt đầu th ấm nhu ần vào b ạn. B ạn không còn gi ống nh ư t ảng đá n ữa, b ạn có nh ững hoàn c ảnh thu ận l ợi. Th ảnh th ơi nghĩa là cho phép b ản thân b ạn được r ơi vào trong tr ạng thái mà b ạn không ph ải làm gì c ả, vì n ếu b ạn đang làm điều gì đó, c ăng th ẳng s ẽ ti ếp tục. Đấy là tr ạng thái vô vi: b ạn đơn thu ần th ảnh th ơi và b ạn t ận hưởng c ảm giác th ảnh th ơi. Th ảnh th ơi trong b ản thân b ạn, nh ắm m ắt và l ắng nghe t ất c ả nh ững gì x ảy ra xung quanh. Không c ần c ảm th ấy b ất kì cái gì là phân tán c ả. Kho ảnh kh ắc b ạn c ảm th ấy nó là phân tán, b ạn đã từ ch ối Thượng đế đấy. 

Kho ảnh kh ắc này Thượng đế đến v ới b ạn dưới d ạng con chim - đừng ch ối từ. Ngài đã gõ c ửa nhà b ạn dưới d ạng con chim. Kho ảnh kh ắc ti ếp ngài l ại đến nh ư con chó s ủa, hay nh ư đứa tr ẻ kêu khóc, hay nh ư người điên cười hô h ố. Đừng ch ối từ; đừng bác b ỏ - ch ấp nh ận đi, vì n ếu b ạn ch ối từ, b ạn s ẽ thành c ăng th ẳng. M ọi ch ối từ đều tạo ra c ăng th ẳng - ch ấp nh ận đi. N ếu b ạn mu ốn th ảnh th ơi, ch ấp nh ận là cách th ức đấy. Ch ấp nh ận b ất kì cái gì đang x ảy ra xung quanh; để cho nó tr ở thành m ột t ổng th ể h ữu c ơ. Nó đấy - b ạn có th ể bi ết nó hay b ạn có th ể không bi ết nó - m ọi th ứ đều có liên quan l ẫn nhau. Chim chóc này, cây c ối này, b ầu tr ời này, m ặt tr ời này, trái đất này, b ạn này, tôi này, t ất c ả đều có quan h ệ v ới nhau. Đấy là đơn vị h ữu c ơ. N ếu m ặt tr ời bi ến m ất, cây c ối s ẽ bi ến theo; n ếu cây c ối bi ến m ất, chim chóc c ũng bi ến theo; n ếu chim chóc và cây c ối bi ến m ất, b ạn c ũng ch ẳng th ể ở đây được, b ạn s ẽ bi ến m ất. Đây là môi trường sinh thái. M ọi th ứ đều có quan h ệ sâu s ắc v ới nhau. Cho nên đừng ch ối b ỏ cái gì, vì kho ảnh kh ắc b ạn ch ối b ỏ chính là b ạn ch ối b ỏ cái gì đó trong b ạn. N ếu b ạn ch ối b ỏ nh ững con chim đang hót này, cái gì đó bên trong b ạn c ũng bị ch ối b ỏ. N ếu b ạn th ảnh th ơi, b ạn ch ấp nh ận; ch ấp nh ận s ự t ồn tại là cách duy nh ất để th ảnh th ơi. N ếu nh ững v ật nh ỏ qu ấy r ối b ạn, chính là thái độ c ủa b ạn đang qu ấy r ối b ạn đấy. Ng ồi im l ặng; l ắng nghe t ất c ả nh ững điều đang x ảy ra xung quanh, và th ảnh th ơi. Ch ấp nh ận, th ảnh th ơi và b ỗng nhiên b ạn s ẽ c ảm th ấy n ăng lượng mênh mông dâng lên trong b ạn. 

Và khi tôi nói quan sát, đừng c ố quan sát; n ếu không b ạn s ẽ l ại tr ở nên c ăng th ẳng, và b ạn s ẽ b ắt đầu t ập trung. Đơn thu ần chỉ th ảnh th ơi, v ẫn còn th ảnh th ơi, th ả l ỏng, và nhìn... vì b ạn còn th ể làm được gì khác n ữa đây? B ạn có đó, ch ẳng làm gì c ả, m ọi th ứ đều được ch ấp nh ận. Không v ật l ộn, không tranh đấu, không xung đột. B ạn đơn thu ần quan sát. Nh ớ l ấy, chỉ quan sát thôi.138 Thi ền không ph ải là n ội quan N ội quan là vi ệc suy nghĩ v ề b ản thân b ạn. T ự nh ớ không ph ải là suy nghĩ chút nào: đấy là vi ệc tr ở nên nh ận bi ết v ề b ản thân b ạn. Khác bi ệt khá tinh t ế nh ưng r ất l ớn. Các nhà tâm lí h ọc phương Tây nh ấn m ạnh vào n ội quan còn các nhà tâm lí h ọc phương Đông nh ấn m ạnh vào tự nh ớ. 

Khi b ạn n ội quan, b ạn làm gì? Ch ẳng h ạn, b ạn đang gi ận: b ạn b ắt đầu nghĩ v ề c ơn gi ận, nó sinh ra th ế nào. B ạn b ắt đầu phân tích t ại sao nó l ại sinh ra. B ạn b ắt đầu phán xét li ệu nh ư th ế nó là t ốt hay x ấu. B ạn b ắt đầu bi ện lu ận r ằng b ạn đã cáu b ởi vì tình hu ống là nh ư v ậy. B ạn nghi ền ng ẫm v ề c ơn gi ận, b ạn phân tích c ơn gi ận, nh ưng tiêu điểm c ủa chú ý v ẫn là vào c ơn gi ận, không ph ải vào cái ta. Toàn b ộ ý th ức c ủa b ạn đều t ập trung vào c ơn gi ận: b ạn đang quan sát, phân tích, liên k ết, nghĩ ng ợi v ề nó, c ố hình dung ra cách né tránh, cách g ạt b ỏ nó, cách không ph ạm l ại nó l ần n ữa. Đây là quá trình suy nghĩ. B ạn s ẽ đánh giá nó là “x ấu” vì nó có tính phá ho ại. Tâm lí h ọc phương Đông nói, “Nh ận bi ết. Đừng c ố phân tích c ơn gi ận, không c ần đâu. Chỉ nhìn vào nó, nh ưng nhìn có nh ận bi ết. 

Ch ớ b ắt đầu suy nghĩ.” Trong th ực t ế n ếu b ạn b ắt đầu nghĩ, vi ệc suy nghĩ s ẽ tr ở thành rào ch ắn cho vi ệc nhìn vào c ơn gi ận. Th ế thì vi ệc nghĩ s ẽ ch ộp l ấy nó. Th ế thì vi ệc nghĩ s ẽ tựa nh ư đám mây bao quanh nó; sáng t ỏ s ẽ bị m ất. Đừng nghĩ chút gì c ả. Ở trong tr ạng thái vô suy nghĩ, và nhìn. Khi th ậm chí không có đến m ột g ợn sóng suy nghĩ gi ữa b ạn và c ơn gi ận, c ơn gi ận bị đương đầu, bị đón g ặp. B ạn không m ổ x ẻ nó. B ạn không b ận tâm đi v ề ng ọn ngu ồn c ủa nó, vì ng ọn ngu ồn là trong quá kh ứ. B ạn không đánh giá nó, vì kho ảnh kh ắc b ạn đánh giá nó, suy nghĩ s ẽ b ắt đầu. B ạn không đưa ra b ất kì l ời th ề nào r ằng “Tôi s ẽ không gây ra nó nữa,” vì l ời th ề đó s ẽ d ẫn b ạn vào tương lai. Trong nh ận bi ết b ạn v ẫn còn v ới c ảm giác v ề gi ận d ữ, chính ngay ở đây bây gi ờ. B ạn không quan tâm tới vi ệc thay đổi nó, b ạn không quan tâm t ới vi ệc suy nghĩ v ề nó - b ạn quan tâm t ới vi ệc nhìn trực ti ếp vào nó, m ặt đối m ặt, trực di ện. Th ế thì đấy là tự nh ớ. 

 Và điều này là cái đẹp c ủa nó: r ằng n ếu b ạn có th ể nhìn vào c ơn gi ận, nó s ẽ bi ến m ất. Nó không chỉ bi ến đi trong kho ảnh kh ắc đó - chính s ự bi ến m ất c ủa nó b ởi cái nhìn sâu s ắc c ủa b ạn l ại đem cho b ạn chìa khoá - không c ần ph ải dùng đến ý chí n ữa, không c ần ph ải ra b ất kì quy ết định gì cho tương lai, và c ũng ch ẳng c ần gì ph ải đi tới ng ọn ngu ồn nguyên thu ỷ n ơi nó t ới n ữa. Điều đó không c ần thi ết. Bây gi ờ b ạn đã có chìa khoá: nhìn vào c ơn gi ận, và c ơn gi ận bi ến m ất. Và cái nhìn này có mãi mãi. B ất kì c ơn gi ận nào có đó, b ạn đều có th ể nhìn; th ế thì vi ệc nhìn này trưởng thành sâu s ắc h ơn. Có ba giai đ o ạn c ủa vi ệc nhìn. Th ứ nh ất, khi c ơn gi ận đã x ảy ra và đã qua; dường nh ư b ạn nhìn vào cái đuôi bi ến m ất - con voi đã đi qua; chỉ cái đuôi còn l ại đó. Khi c ơn gi ận đã có đấy, b ạn đã tham d ự sâu s ắc trong nó đến m ức b ạn th ực s ự không nh ận bi ết. 

Khi c ơn gi ận g ần nh ư đã bi ến đi, chín mươi chín ph ần tr ăm đã qua - chỉ m ột ph ần tr ăm, ph ần cu ối cùng c ủa nó, là đang di ễn ra, đang tan bi ến vào trong đường chân tr ời xa xa - th ế thì b ạn m ới tr ở nên nh ận bi ết. Đây là tr ạng thái đầu tiên c ủa nh ận bi ết - t ốt, nh ưng không đủ. Tr ạng thái th ứ hai là khi con voi có đó - không ph ải cái đuôi - khi tình hu ống đang chín mu ồi. B ạn đang th ực s ự gi ận d ữ t ại đỉnh, đang sôi lên, đang bùng ra - th ế thì b ạn tr ở nên nh ận bi ết. Th ế r ồi v ẫn còn tr ạng thái th ứ ba: c ơn gi ận còn ch ưa tới, nó v ẫn đang t ới - không ph ải cái đuôi mà là cái đầu. Nói chỉ m ới đi vào vùng ý th ức và b ạn đã tr ở nên nh ận bi ết, th ế thì con voi s ẽ ch ẳng bao gi ờ v ật ch ất hoá ra n ữa. B ạn đã gi ết ch ết nó trước khi nó được sinh ra. Đó là vi ệc ki ểm soát sinh thành. Hi ện tượng này đã không x ảy ra; th ế thì nó ch ẳng để l ại d ấu v ết gì.

Th ủ đ o ạn c ủa tâm trí Đừng bị kinh nghi ệm đánh l ừa Tất c ả các kinh nghi ệm đều là th ủ đo ạn c ủa tâm trí, tất c ả các kinh nghi ệm đều là s ự thoát li. Thi ền không ph ải là kinh nghi ệm, nó là hi ểu rõ. Thi ền không ph ải là kinh nghi ệm; thay vì th ế nó là vi ệc ch ấm dứt c ủa m ọi kinh nghi ệm. Kinh nghi ệm là cái gì đó bên ngoài b ạn. Người kinh nghi ệm là con người b ạn. Và đây là phân bi ệt gi ữa tâm linh đúng và tâm linh sai: n ếu b ạn theo đ u ổi kinh nghi ệm, tâm linh là sai; n ếu b ạn theo đ u ổi người kinh nghi ệm, điều đó là đúng. Và th ế thì b ạn ch ẳng để tâm t ới kundalini, ch ẳng để tâm t ới các luân xa, ch ẳng để tâm t ới tất c ả nh ững điều này. Chúng s ẽ x ảy ra, nh ưng b ạn không để tâm, b ạn không quan tâm, và b ạn s ẽ không đi theo nh ững con đường h ẻm đó. B ạn s ẽ c ứ đi hướng v ề trung tâm bên trong n ơi ch ẳng có gì còn l ại ngo ại trừ b ạn trong sự m ột mình toàn b ộ c ủa mình.

 Chỉ tâm th ức là còn l ại, không có n ội dung. N ội dung là kinh nghi ệm; b ất kì cái gì b ạn kinh nghi ệm c ũng đều là n ội dung. Tôi kinh nghi ệm kh ổ; th ế thì kh ổ là n ội dung c ủa tâm th ức tôi. Th ế r ồi tôi kinh nghi ệm hoan l ạc; hoan l ạc là n ội dung. Tôi kinh nghi ệm chán chường; th ế thì chán chường là n ội dung. B ạn có th ể kinh nghi ệm im l ặng; th ế thì im l ặng là n ội dung. B ạn có th ể kinh nghi ệm phúc l ạc; th ế thì phúc l ạc là n ội dung. Cho nên b ạn c ứ thay đổi n ội dung - b ạn có th ể c ứ thay đổi n ội dung vô cùng vô t ận - nh ưng đấy ch ẳng ph ải là điều th ực. Cái th ực là người mà nh ững kinh nghi ệm này x ảy ra - là người mà cái chán chường x ảy ra, là người mà cái phúc l ạc x ảy ra. 

Tìm ki ếm tâm linh không ph ải là v ề cái gì x ảy ra, mà là v ề nó x ảy ra cho ai. Th ế thì không có kh ả n ăng nào cho b ản ngã n ảy sinh c ả.140 Tâm trí có th ể vào l ại đấy Trong thi ền đôi khi b ạn c ảm th ấy m ột lo ại tr ống r ỗng mà không th ực s ự là cái tr ống r ỗng. Tôi g ọi nó “m ột lo ại tr ống r ỗng.” Khi b ạn đang thi ền, trong nh ững kho ảnh kh ắc nào đó, trong vài giây nào đó, b ạn s ẽ c ảm th ấy dường nh ư quá trình suy nghĩ đã d ừng l ại. Ban đầu nh ững lỗ h ổng này s ẽ t ới. Nh ưng vì b ạn đang c ảm th ấy dường nh ư là quá trình suy nghĩ đã d ừng l ại nên đây là quá trình suy nghĩ, quá trình suy nghĩ r ất tinh vi. B ạn đang làm gì nào? B ạn đang nói bên trong, “Quá trình suy nghĩ đã d ừng r ồi.” Nh ưng đấy là gì? Đấy là quá trình suy nghĩ th ứ hai đã b ắt đầu. Và b ạn nói, “ Đây là cái tr ống r ỗng.” B ạn nói, “Bây gi ờ cái gì đó đang s ắp x ảy ra.” Cái gì v ậy? L ần n ữa quá trình suy nghĩ m ới l ại b ắt đầu. B ất kì khi nào điều này x ảy ra, b ạn đừng tr ở thành n ạn nhân c ủa nó. Khi b ạn c ảm th ấy im l ặng nào đó đang choàng xu ống, đừng b ắt đầu nói lên điều đó, vì b ạn đang  phá hu ỷ nó đấy. Đợi đấy - không vì cái gì c ả - chỉ đơn thu ần đợi thôi. Đừng làm gì c ả. Đừng nói, “ Đây là cái tr ống r ỗng.” Kho ảnh kh ắc b ạn nói ra điều đó, b ạn đã phá hu ỷ nó r ồi. Chỉ nhìn nó, th ấm nhu ần vào nó, g ặp g ỡ nó - nh ưng đợi đấy, đừng nói điều đó ra. V ội gì nào? Qua phát ngôn, tâm trí l ại đi vào theo m ột ng ả khác, và b ạn bị l ừa. Tỉnh táo v ề th ủ đ o ạn này c ủa tâm trí đi. Ban đầu điều đó ch ắc ch ắn s ẽ x ảy ra, cho nên b ất kì khi nào điều này x ảy ra, đợi đấy đã. Đừng r ơi vào b ẫy. Đừng nói điều gì c ả, c ứ còn im l ặng. 

Th ế thì b ạn s ẽ đi vào trong cái tr ống r ỗng, và th ế thì nó s ẽ không là t ạm th ời n ữa, vì m ột khi b ạn đã bi ết cái tr ống r ỗng th ực s ự, b ạn không th ể nào m ất nó được. Cái th ực không th ể nào bị m ất đi được; đó là ph ẩm ch ất c ủa nó. M ột khi b ạn đã bi ết đến kho báu bên trong, m ột khi b ạn đã đi t ới ti ếp xúc v ới c ốt lõi sâu s ắc nh ất c ủa b ạn, th ế thì b ạn có th ể đi vào trong ho ạt động, th ế thì b ạn có th ể làm b ất kì cái gì b ạn thích, th ế thì b ạn có th ể s ống cu ộc s ống tr ần gian thông thường nh ưng cái tr ống r ỗng s ẽ còn l ại mãi v ới b ạn. B ạn không th ể quên được nó. Nó s ẽ đi vào bên trong. 

B ạn s ẽ nghe th ấy âm nh ạc c ủa nó. B ất kì cái gì b ạn đang làm, vi ệc làm s ẽ chỉ ở ngo ại vi; bên trong b ạn s ẽ v ẫn còn tr ống rỗng.141 Tâm trí có th ể l ừa d ối b ạn Có nh ững m ẫu hình người tìm ki ếm bị m ắc b ẫy. Điều đầu tiên là: h ầu h ết người tìm ki ếm bị l ạc trong c ảm giác ảo tưởng r ằng h ọ đã đạt t ới. Nó c ũng tựa nh ư m ột lo ại gi ấc m ơ mà trong đó b ạn c ảm th ấy b ạn đang tỉnh th ức. B ạn v ẫn đang m ơ đấy - c ảm giác c ủa b ạn v ề vi ệc tỉnh th ức là m ột ph ần c ủa gi ấc m ơ. Cùng lo ại này c ũng x ảy ra cho người tìm ki ếm. Tâm trí có kh ả n ăng t ạo ra ảo tưởng r ằng “bây gi ờ ch ẳng có đâu mà đi, mình đã đạt t ới r ồi.” Tâm trí là k ẻ l ừa d ối, và ch ức n ăng c ủa th ầy đối v ới người trong điều ki ện này là làm cho người đó tỉnh táo r ằng đây không ph ải là th ực t ại mà chỉ là m ơ, r ằng người đó còn ch ưa đạt t ới. Điều này có th ể x ảy ra t ại nhi ều điểm, l ặp đi l ặp l ại. Và người ta có th ể bị b ực tức và khó chịu v ới th ầy chỉ vì lí do đơn gi ản r ằng b ất kì khi nào b ạn c ảm th ấy b ạn đã đạt được nó, th ầy đơn thu ần l ấy nó đi và đẩy b ạn tr ở l ại v ới tr ạng thái vô hi ểu bi ết c ủa mình. Ch ẳng h ạn, s ự vi ệc đã x ảy ra liên tục v ới m ột đệ tử người Đức - người đó có c ảm giác r ằng người đó đã tr ở nên ch ứng ng ộ. 

Và s ức m ạnh c ủa ảo tưởng l ớn đến m ức người đó không th ể gi ữ nó trong mình được, người đó ph ải đi nói v ới người khác. Người đó ch ắc ch ắn th ế. Điều này đã x ảy ra ba l ần, và b ởi vì s ự ch ắc ch ắn c ủa mình mà người đó đến Ấn Độ để được ân hu ệ c ủa tôi. M ột cách tự nhiên, để bi ểu l ộ s ự ch ắc ch ắn c ủa mình mà người đó đến v ới ân hu ệ c ủa tôi. M ỗi l ần tôi đều ph ải nói v ới người đó, “B ạn bị l ừa d ối b ởi tâm trí b ạn thôi. Ch ẳng cái gì x ảy ra cho b ạn c ả, b ạn v ẫn là con người c ũ - con người m ới còn ch ưa t ới. Và t ất c ả nh ững điều b ạn đang làm - vi ết th ư t ới liên h ợp qu ốc, tới các chính ph ủ khác - đều chỉ là con đường c ủa b ản ngã. B ạn v ẫn đang trong s ự kìm k ẹp c ủa b ản ngã.” R ất d ễ dàng s ống trong m ơ đẹp. Khó mà th ấy m ơ c ủa b ạn bị th ực t ại làm tan tành.

Trong kinh sách c ổ phương Đông điều đó được g ọi là sức m ạnh c ủa ảo v ọng maya. Tâm trí có quy ền n ăng thôi miên để t ạo ra b ất kì ảo tưởng nào. N ếu b ạn theo đ u ổi điều gì đó, m ột cách li ều lĩnh, m ột trong nh ững ch ức n ăng c ủa tâm trí là t ạo ra ảo tưởng để d ừng cái li ều lĩnh c ủa b ạn lại. Điều đó x ảy ra hàng ngày cho m ọi người trong m ơ c ủa h ọ, nh ưng người ta ch ẳng h ọc được v ấn đề. N ếu trong đêm b ạn lên giường mà b ụng v ẫn đói, đêm đó b ạn s ẽ có gi ấc m ơ v ề ăn nh ững món ăn ngon. Tâm trí c ố g ắng giúp b ạn để cho gi ấc ng ủ c ủa b ạn không bị qu ấy rối; n ếu không, b ạn đói và b ạn ch ắc ch ắn s ẽ tỉnh d ậy b ởi c ơn đói. Tâm trí cho b ạn gi ấc m ơ r ằng b ạn đang ăn th ức ăn ngon theo s ở thích, cái làm tho ả mãn tâm trí. Cái đói v ẫn còn nh ưng gi ấc ng ủ, không bị qu ấy r ối. Cái đói bị che ph ủ b ởi ảo tưởng c ủa gi ấc m ơ; nó b ảo v ệ gi ấc ng ủ c ủa b ạn. Trong gi ấc ng ủ b ạn c ảm th ấy r ằng b ụng đầy nước. N ếu tâm trí không t ạo ra gi ấc m ơ r ằng b ạn đã đi vào nhà v ệ sinh r ồi quay l ại và ng ủ ti ếp, gi ấc ng ủ c ủa b ạn s ẽ bị qu ấy r ối - và gi ấc ng ủ là c ần thi ết l ớn lao cho thân th ể. Tâm trí ch ăm nom r ằng b ạn không bị qu ấy r ối nhi ều l ần; b ạn có th ể có được gi ấc ng ủ dài, nghỉ ng ơi, cho nên vào bu ổi sáng b ạn kho ẻ kho ắn l ại. Đây là ch ức n ăng thông thường c ủa tâm trí; trên bình di ện cao h ơn c ũng điều nh ư v ậy x ảy ra. 

M ột đằng là gi ấc ng ủ thông thường và s ự th ức tỉnh thông thường mà tâm trí ng ăn c ản. Trên con đường, đó là gi ấc ng ủ phi thường và sự th ức tỉnh phi thường, nh ưng tâm trí đã được l ập trình sẵn - nó chỉ là m ột th ứ máy móc. Nó đơn thu ần làm công vi ệc c ủa mình mà ch ẳng b ăn kho ăn, vì nó không có cách nào ki ểm tra được li ệu đấy là gi ấc ng ủ thông thường hay gi ấc ng ủ tâm linh, th ức tỉnh thông thường hay th ức tỉnh tâm linh. V ới tâm trí t ất c ả đều nh ư nhau. Ch ức n ăng c ủa nó là gi ữ cho gi ấc ng ủ c ủa b ạn không bị động ch ạm t ới và t ạo ra rào ch ắn c ản b ất kì cái gì qu ấy r ối gi ấc ng ủ b ạn. N ếu b ạn đói, nó cho b ạn th ức ăn; n ếu b ạn đang li ều lĩnh tìm ki ếm chân lí, nó cho b ạn chân lí, nó cho b ạn ch ứng ng ộ. B ạn yêu c ầu b ất kì cái gì, nó c ũng s ẵn sàng đem điều đó cho b ạn. Nó có th ể t ạo ra ảo tưởng v ề nh ững cái th ực - đó là quy ền n ăng c ố h ữu c ủa nó.

 Thiền là thẻ tín dụng của bạn Một đệ tử người Do Thái của Osho đưa một người đàn bà tuyệt đẹp đi ăn tối. Họ đến một khách sạn đắt nhất ở Poona và chiêu đãi nhau món bánh mì kẹp Italia, món sushi Nhật bản và rượu vang Pháp. Với món tráng miệng họ chọn bánh sô cô la Đức và kết thúc với cà phê Brazin. Khi người phục vụ đem lại hoá đơn, Goldstein phát hiện ra mình bỏ quên ví ở nhà. Cho nên anh ta rút ra tấm ảnh Osho và trao nó cho người phục vụ. “Gì thế này?” Người phục vụ hỏi. “Thẻ tín dụng của tôi đấy,” Goldstein trả lời.

 Câu hỏi với thầy

 Ch ỉ nhân ch ứng m ới có th ể nh ảy múa Th ầy c ứ liên t ục b ảo chúng tôi ‘nh ận bi ết,’ ‘là nhân ch ứng.’ Nh ưng tâm th ức ch ứng ki ến li ệu có th ể ca hát, nh ảy múa và n ếm tr ải cu ộc s ống không? Nhân ch ứng có ph ải chỉ là khán gi ả c ủa cu ộc s ống và không bao gi ờ là người tham d ự không? Tâm trí ch ắc ch ắn s ớm hay mu ộn s ẽ nêu ra câu h ỏi này, vì tâm trí r ất s ợ b ạ n tr ở thành nhân ch ứng. T ại sao tâm trí l ại s ợ b ạn tr ở thành nhân ch ứng đến th ế? - vì tr ở thành nhân ch ứng là cái ch ết c ủa tâm trí. Tâm trí là người làm - nó mu ốn làm các th ứ - còn ch ứng ki ến là tr ạng thái không làm. Tâm trí s ợ r ằng, “N ếu mình tr ở thành nhân ch ứng, mình s ẽ ch ẳng còn được c ần gì n ữa.” 

Và theo cách này tâm trí c ũng ph ải. M ột khi nhân ch ứng n ảy sinh trong b ạn, tâm trí ph ải bi ến m ất, h ệt nh ư khi b ạn đem đèn vào trong phòng và bóng t ối ph ải bi ến m ất; điều đó không th ể tránh kh ỏi. Tâm trí có th ể t ồn t ại chỉ n ếu b ạn còn ng ủ say vì tâm trí là tr ạng thái m ơ, và gi ấc m ơ chỉ có th ể t ồn t ại trong gi ấc ng ủ. B ằng vi ệc tr ở thành nhân ch ứng b ạn không còn ng ủ n ữa; b ạn tỉnh th ức. B ạn tr ở nên nh ận bi ết - trong su ốt th ế, tươi tr ẻ th ế, s ống động và hi ệu nghi ệm th ế. B ạn tr ở thành ng ọn l ửa, m ạnh m ẽ, dường nh ư bùng cháy từ c ả hai đầu. Trong tr ạng thái c ủa m ạnh m ẽ, sáng chói c ủa tâm th ức, tâm trí ch ết đi, tâm trí tự tử. Do đó tâm trí s ợ, và tâm trí s ẽ t ạo ra nhi ều v ấn đề cho b ạn. Nó s ẽ đưa ra nhi ều, nhi ều câu h ỏi. Nó s ẽ làm cho b ạn v ội vã nh ảy vào cái ch ưa bi ết; nó s ẽ c ố g ắng kéo b ạn l ại. Nó s ẽ th ử thuy ết ph ục b ạn: “V ới tôi có an toàn, an ninh; v ới tôi, b ạn đang s ống dưới l ớp v ỏ, được b ảo v ệ kĩ. Tôi ch ăm sóc m ọi điều cho b ạn. V ới tôi b ạn hi ệu qu ả, tài n ăng. Kho ảnh kh ắc b ạn r ời b ỏ tôi, b ạn s ẽ ph ải b ỏ l ại t ất c ả m ọi hi ểu bi ết c ủa mình, và b ạn s ẽ ph ải r ời b ỏ t ất c ả m ọi an toàn, an ninh c ủa mình. B ạn s ẽ ph ải lo ại b ỏ áo giáp c ủa mình và b ạn s ẽ đi vào cái ch ưa bi ết. B ạn đang nh ận l ấy m ạo hi ểm không c ần thi ết ch ẳng b ởi lí do nào c ả.” 

Nó s ẽ c ố g ắng đem ra nh ững l ập lu ận hay ho. Đây là m ột trong nh ững l ập lu ận g ần nh ư bao gi ờ c ũng x ảy ra v ới m ọi thi ền nhân. Không ph ải b ạn là người đang h ỏi câu h ỏi này; đấy là tâm trí, k ẻ thù c ủa b ạn, người đang đẩy ra câu h ỏi qua b ạn. Đấy là tâm trí người đang nói “Osho, th ầy c ứ liên tục b ảo chúng tôi ‘nh ận bi ết,’ ‘là nhân ch ứng.’ Nh ưng tâm th ức ch ứng ki ến li ệu có th ể ca hát, nh ảy múa và n ếm tr ải cu ộc s ống không?” Có, trong th ực t ế, chỉ tâm th ức ch ứng ki ến m ới có th ể th ực s ự ca hát, nh ảy múa và n ếm tr ải cu ộc s ống. Điều này sẽ dường nh ư là ngược đời - nó qu ả th ế đấy! - nh ưng t ất c ả nh ững cái đúng đắn, bao gi ờ c ũng ngược đời c ả. Nh ớ lấy, n ếu chân lí không ph ải là ngược đời, nó không ph ải là chân lí chút nào, th ế thì nó là cái gì đó khác. Ngược đời là ph ẩm ch ất c ơ b ản, c ố h ữu c ủa chân lí. Để cho điều đó được chìm vào trong tim b ạn mãi mãi; chân lí là cái bao gi ờ c ũng ngược đời. M ặc d ầu m ọi điều ngược đời, không nh ất thi ết là chân lí, nh ưng m ọi chân lí đều là ngược đời. Chân lí ph ải là ngược đời b ởi vì nó ph ải có c ả hai c ực, ph ủ định và kh ẳng định, và siêu vi ệt. Nó ph ải là s ống và ch ết, và h ơn n ữa. 

V ới ‘h ơn n ữa’ tôi mu ốn nói siêu vi ệt lên trên c ả hai - c ả hai, và không c ả hai. Đó là ngược đời t ối h ậu. Khi b ạn đang trong tâm trí, làm sao b ạn ca hát được? Tâm trí t ạo ra kh ổ: từ kh ổ, không th ể có ca hát được. Khi b ạn đang trong tâm trí, làm sao b ạn có th ể nh ảy múa được? Có đấy, b ạn có th ể đi qua m ột c ử chỉ tr ống r ỗng nào đó g ọi là điệu v ũ, nh ưng đấy không ph ải là điệu v ũ th ật. Chỉ m ột Meera m ới bi ết điệu v ũ th ật, hay m ột Krishna, hay m ột Chaitanya; đấy là nh ững người bi ết điệu v ũ th ật. Nh ững người khác chỉ bi ết kĩ thu ật nh ảy múa, nh ưng ch ẳng có gì tràn ng ập; n ăng lượng c ủa h ọ trì tr ệ. Nh ững người đang s ống trong tâm trí là đang s ống trong b ản ngã, và b ản ngã, không th ể nh ảy múa được. Nó có th ể trình di ễn nh ưng không ph ải là điệu v ũ. Điệu v ũ th ực x ảy ra chỉ khi b ạn đã tr ở thành nhân ch ứng. Th ế thì b ạn phúc l ạc đến m ức chính phúc l ạc b ắt đầu tràn ng ập b ạn; đó là điệu v ũ. Chính phúc l ạc b ắt đầu hát, bài hát n ảy sinh theo cách c ủa nó. Và chỉ khi b ạn là nhân ch ứng, b ạn m ới có th ể n ếm tr ải cu ộc s ống được. B ạn có th ể hi ểu được câu h ỏi c ủa mình. B ạn đang lo lắng r ằng b ằng vi ệc tr ở thành nhân ch ứng, b ạn s ẽ tr ở thành khán gi ả c ủa cu ộc s ống. Không, là khán gi ả là m ột điều, còn là nhân ch ứng là m ột điều hoàn toàn khác, khác h ẳn v ề ch ất. Khán gi ả thì d ửng d ưng; người đó đờ đẫn, người đó là m ột ki ểu ng ủ. Người đó không tham dự vào cu ộc s ống. Người đó s ợ, người đó hèn nhát. 

Người đó nép sang bên đường và chỉ nhìn người khác s ống. Đó là điều b ạn đang làm c ả cu ộc đời mình: ai đó khác hành động trong phim và b ạn xem điều đó. B ạn là khán gi ả! Người bị dính vào gh ế hàng gi ờ trước ti vi - c ũng là khán gi ả. Ai đó khác đang hát, b ạn nghe. Ai đó khác đang múa, b ạn chỉ là khán gi ả. Ai đó khác đang yêu và b ạn chỉ ng ồi xem, b ạn không ph ải là người tham gia. Các nhà chuyên môn đang làm điều b ạn đáng ph ải làm cho riêng mình. Nhân ch ứng không ph ải là khán gi ả. Th ế thì nhân ch ứng là gì? Nhân ch ứng là người tham d ự nh ưng v ẫn còn tỉnh táo. Nhân ch ứng là trong tr ạng thái vi vô vi. Đó là l ời c ủa Lão tử; điều đó có nghĩa là ho ạt động qua b ất ho ạt. Nhân ch ứng không ph ải là người đã thoát li kh ỏi cu ộc s ống. Người đó v ẫn s ống trong cu ộc đời, còn s ống toàn b ộ h ơn nhi ều, còn s ống say mê h ơn nhi ều, nh ưng v ẫn còn là người quan sát sâu bên trong, liên tục nh ớ, “Ta là tâm th ức.” Th ử nó đi. Bước trên đường, nh ớ l ấy r ằng b ạn là tâm th ức. Vi ệc bước đi v ẫn ti ếp tục, và m ột điều m ới được thêm vào - s ự gi ầu có m ới được thêm vào, cái đẹp m ới. Cái gì đó bên trong được thêm vào cho hành động bên ngoài. 

B ạn tr ở thành ng ọn l ửa c ủa tâm th ức, và th ế thì  vi ệc bước có vui v ẻ hoàn toàn khác cho nó: b ạn đang trên m ặt đất mà chân b ạn l ại không ch ạm vào đất chút nào. Đó là điều Ph ật đã nói: Đi qua sông nh ưng không để nước làm ướt vào chân. Đó là ý nghĩa c ủa bi ểu tượng phương Đông v ề hoa sen. B ạn ph ải đã th ấy tượng, ảnh Ph ật, ng ồi trên đài hoa sen; đó là bi ểu d ụ. Hoa sen là hoa s ống trong nước th ế mà nước không th ể nào dính được vào nó. Hoa sen không thoát li lên hang động Himalayas; nó s ống trong nước mà v ẫn còn ở xa, xa v ới nước. S ống trong bãi ch ợ nh ưng không cho phép bãi ch ợ đi vào con người b ạn, s ống trong th ế gi ới nh ưng không thu ộc vào th ế gi ới: đó là điều được ng ụ ý b ởi ‘tâm th ức ch ứng ki ến.’ Đó là điều tôi ng ụ ý khi nói đi nói l ại v ới b ạn: Nh ận bi ết! Tôi không ch ống l ại hành động, nh ưng hành động c ủa b ạn ph ải được làm sáng t ỏ b ởi nh ận bi ết. Nh ững người ch ống l ại hành động, h ọ ch ắc ch ắn là kìm nén, và m ọi lo ại kìm nén làm cho b ạn thành b ệnh ho ạn, không tổng th ể, không lành m ạnh. 

Các s ư s ống trong các tu vi ện - Ki tô giáo hay Hindu, các s ư Jaina giáo và Ph ật giáo - nh ững người đã thoát li kh ỏi cu ộc s ống đều không ph ải là sannyasin đúng đắn. H ọ đơn thu ần kìm nén nh ững ham mu ốn c ủa mình và h ọ đã xu ất th ế, ra kh ỏi th ế gi ới hành động. B ạn có th ể là nhân ch ứng ở đâu n ếu b ạn tr ốn kh ỏi th ế gi ới hành động? Th ế gi ới hành động là c ơ h ội t ốt nh ất để nh ận bi ết. Nó cho b ạn thách th ức, nó v ẫn còn thường xuyên là thách th ức. Ho ặc b ạn có th ể r ơi vào gi ấc ng ủ và tr ở thành người làm - th ế thì b ạn là phàm nhân, tay m ơ, n ạn nhân c ủa ảo tưởng; ho ặc b ạn có th ể tr ở thành nhân ch ứng và s ống trong th ế gi ới. Th ế thì hành động c ủa b ạn mang ph ẩm ch ất khác cho nó: đấy là hành động th ực. Nh ững người không nh ận bi ết, hành động c ủa h ọ là hành động không th ực mà là các ph ản ứng. H ọ chỉ ph ản ứng. Ai đó xúc ph ạm b ạn và b ạn ph ản ứng l ại. B ạn xúc ph ạm Ph ật mà xem - ông ấy không ph ản ứng đâu, ông ấy hành động. Ph ản ứng ph ụ thu ộc vào người khác: người đó nh ấn vào nút và b ạn chỉ là n ạn nhân, nô l ệ; b ạn c ư x ử nh ư cái máy. Người th ực, người bi ết nh ận bi ết là gì, ch ẳng bao gi ờ ph ản ứng; người đó hành động theo nh ận bi ết c ủa riêng mình. Hành động không đến từ hành động c ủa người khác; không ai có th ể nh ấn phím người đó được. N ếu người đó tự phát c ảm th ấy r ằng đây là điều ph ải, nên làm, thì người đó làm nó; n ếu người đó c ảm th ấy ch ẳng c ần làm, người đó gi ữ yên tĩnh. Người đó không kìm nén; người đó bao gi ờ c ũng c ởi m ở, b ầy t ỏ. 

B ầy t ỏ c ủa người đó là đa chi ều: trong bài hát, trong bài th ơ, trong điệu v ũ, trong tình yêu, trong c ầu nguy ện, trong từ bi, người đó tuôn ch ảy. N ếu b ạn không tr ở nên nh ận bi ết, th ế thì chỉ có hai kh ả n ăng: ho ặc b ạn kìm nén ho ặc b ạn đam mê. Theo c ả hai cách b ạn v ẫn còn trong tù túng. M ột ni cô bị cưỡng hi ếp ngay bên ngoài tu vi ện. Khi cu ối cùng người ta tìm th ấy cô ấy, cô ấy được đưa vào bên trong và m ột bác sĩ điều trị g ần đó được g ọi t ới. Ông ta t ới, giang tay ra và nói, “ Đây là công vi ệc dành cho bác sĩ ph ẫu thu ật t ạo hình.”

Một bác sĩ phẫu thuật tạo hình được mời tới. Khi ông ta thấy ni cô đáng thương ông ta than lên. “Ôi, lạy trời! Cái chết tiệt gì thế này! Tôi phải bắt đầu từ đâu đây?” Mẹ tối cao trả lời, “Này, điều ấy dễ lắm. Trước hết tháo bỏ nụ cười khỏi mặt cô ấy đi!”

144 Ngỗng chưa bao giờ ở trong! 

Đôi khi, khi phía tối của tâm trí tôi tới, nó thực sự làm tôi hoảng sợ. Rất khó cho tôi để chấp nhận rằng nó chỉ là cực đối lập của phía sáng. Tôi cảm thấy nhơ bẩn và mặc cảm và không xứng đáng ngồi với Thầy trong sự hiện diện thuần khiết của Thầy. Tôi muốn đối mặt với mọi khía cạnh của tâm trí và chấp nhận chúng vì tôi nghe Thầy thường nói rằng chấp nhận là điều kiện để siêu việt lên tâm trí. Xin Thầy nói về chấp nhận cho tôi. Điều cơ bản cần phải hiểu là ở chỗ bạn không là tâm trí - chẳng ở phía sáng mà cũng không ở phía tối. Nếu bạn đồng nhất với phần đẹp, thế thì không thể nào không đồng nhất bản thân mình từ phần xấu; chúng là hai mặt của cùng một đồng tiền. Bạn có thể có nó toàn bộ, hay bạn có thể ném nó đi một cách toàn bộ, nhưng bạn không thể phân chia nó. Và toàn bộ lo nghĩ của con người là, người đó muốn chọn cái có vẻ đẹp đẽ, sáng sủa. Người đó muốn chọn tất cả cái may bỏ lại cái rủi. Nhưng người đó không biết cái may không th ể t ồn t ại mà không có cái rủi. Cái rủi là n ền tảng, tuy ệt đối c ần thi ết để cái may bi ểu l ộ. 

L ựa ch ọn là lo nghĩ. L ựa ch ọn là t ạo ra r ắc r ối cho chính b ạn. Vô ch ọn l ựa nghĩa là: tâm trí có đấy và nó có c ả phía tối l ẫn phía sáng - v ậy thì sao? Có gì ph ải làm v ới b ạn đâu? T ại sao b ạn ph ải lo nghĩ v ề nó? Kho ảnh kh ắc b ạn không ch ọn l ựa, m ọi lo nghĩ bi ến m ất. Ch ấp nh ận l ớn n ảy sinh, r ằng đây là cách th ức tâm trí ph ải là nh ư th ế, đây là b ản ch ất c ủa tâm trí. Và đấy không ph ải là v ấn đề c ủa b ạn, vì b ạn không ph ải là tâm trí. N ếu b ạn là tâm trí, đã không có v ấn đề chút nào. Th ế thì ai s ẽ ch ọn l ựa và ai s ẽ nghĩ v ề siêu vi ệt? Và ai s ẽ c ố g ắng ch ấp nh ận và hi ểu vi ệc ch ấp nh ận? B ạn là tách bi ệt, hoàn toàn tách bi ệt. B ạn là nhân ch ứng và không là gì khác, là người quan sát, người nh ận sự đồng nh ất v ới b ất kì cái gì mà người đó th ấy tho ải mái - và quên m ất r ằng s ự không tho ải mái đang đến ngay sau nó nh ư cái bóng. B ạn không bị r ắc r ối v ới phía tho ải mái - b ạn hoan hỉ trong nó. R ắc r ối đến khi c ực đối l ập kh ẳng định nó; th ế thì b ạn bị bóc tách ra m ột ph ần. Nh ưng b ạn l ại b ắt đầu toàn b ộ r ắc r ối. 

Sa ngã kh ỏi vi ệc là nhân ch ứng b ạn tr ở nên bị đồng nh ất. Câu chuy ện kinh thánh v ề s ự sa ngã chỉ là tưởng tượng. Nh ưng đây là sa ngã th ực: sa ngã từ vi ệc là nhân ch ứng thành bị đồng nh ất v ới cái gì đó và m ất đi ch ứng ki ến c ủa b ạn. Đôi khi th ử xem: để cho tâm trí là b ất kì cái gì nó đang là. Nh ớ l ấy, b ạn không là nó. Và b ạn s ắp s ửa có ng ạc nhiên l ớn. Khi b ạn càng ít đồng nh ất h ơn, tâm trí b ắt đầu tr ở nên ít m ạnh m ẽ h ơn vì s ức m ạnh c ủa nó b ắt ngu ồn từ s ự đồng nh ất c ủa b ạn; nó hút máu b ạn. Nh ưng khi b ạn b ắt đầu đứng xa ra, tâm trí b ắt đầu co l ại. Cái ngày b ạn hoàn toàn không đồng nh ất v ới tâm trí n ữa, cho dù chỉ m ột kho ảnh kh ắc, có kh ải l ộ: tâm trí đơn thu ần ch ết đi, nó không còn đó n ữa. N ơi nó tràn đầy, n ơi nó liên tục có th ế - ngày t ới ngày đi; bước, ng ủ, nó có đấy - b ỗng nhiên nó không còn có đó n ữa. B ạn nhìn xung quanh và đó là cái tr ống r ỗng, đó là cái không. Và cùng v ới tâm trí, cái ta c ũng bi ến m ất.

 Th ế thì chỉ còn l ại m ột ph ẩm ch ất nh ận bi ết nào đó không có cái ‘tôi’ trong đó. Nhi ều nh ất, b ạn c ũng có th ể g ọi nó là cái gì đó tương tự nh ư ‘ đang là’, nh ưng không có ‘cái tôi’. Để chính xác h ơn, đó là cái ‘ đang là’, vì ngay c ả trong ‘ đang là’ v ẫn còn hình bóng nào đó c ủa ‘cái tôi’. Kho ảnh kh ắc b ạn bi ết cái ‘ đang là’ c ủa nó, nó đã tr ở thành v ũ trụ. V ới s ự bi ến đi c ủa tâm trí, cái ta c ũng bi ến đi. Và bi ết bao th ứ bi ến đi, nh ững cái v ốn quan tr ọng đến th ế v ới b ạn, r ắc r ối đến th ế v ới b ạn. B ạn đang c ố g ắng gi ải quy ết chúng và chúng ngày tr ở nên ph ức t ạp h ơn; m ọi th ứ đều là v ấn đề, lo nghĩ, và dường nh ư ch ẳng có l ối thoát nào. Tôi s ẽ nh ắc b ạn v ề câu chuy ện Ng ỗng ở ngoài r ồi. Nó có liên quan t ới tâm trí và cái ‘ đang là’ c ủa b ạn. Th ầy b ảo đệ tử thi ền v ề m ột công án. M ột con ng ỗng nh ỏ được b ỏ vào trong m ột chi ếc l ọ, được cho ăn và nuôi dưỡng. Con ng ỗng c ứ ngày m ột l ớn h ơn, l ớn mãi và choán đầy cái l ọ. Bây gi ờ, nó quá l ớn; nó không th ể chui qua c ổ l ọ được, c ổ l ọ quá nh ỏ. Và công án là ở ch ỗ b ạn ph ải đem con ng ỗng ra ngoài mà không làm h ỏng l ọ, không gi ết ch ết con ng ỗng. Bây gi ờ đấy là lưỡng l ự c ủa tâm trí. B ạn có th ể làm được gì nào? 

Con ng ỗng thì quá l ớn; b ạn không th ể l ấy được nó ra n ếu b ạn không đập v ỡ cái lọ, nh ưng điều đó không được phép. Hay, b ạn có th ể đem nó ra b ằng cách gi ết ch ết nó; th ế thì b ạn ch ẳng b ận tâm li ệu nó chui ra là s ống hay ch ết. Điều đó n ữa c ũng không được phép. Ngày t ới, ngày qua đệ tử thi ền v ề nó, ch ẳng tìm ra cách nào, nghĩ h ết cách này đến cách khác - nh ưng trong th ực t ế, ch ẳng có cách nào. M ệt m ỏi, ki ệt qu ệ hoàn toàn, rồi m ột s ự ti ết l ộ b ất th ần - b ỗng nhiên người đó hi ểu ra rằng th ầy ch ẳng th ể quan tâm t ới cái l ọ và con ng ỗng được; chúng ph ải bi ểu thị cho cái gì đó khác. Cái l ọ là tâm trí, b ạn là con ng ỗng... nh ưng v ới ch ứng ki ến, điều đó là có th ể. Không ở trong tâm trí, b ạn có th ể tr ở nên đồng nh ất v ới nó nhi ều đến m ức b ạn b ắt đầu c ảm th ấy b ạn qu ả là trong nó! Người đó ch ạy t ới th ầy, nói r ằng con ng ỗng ở ngoài rồi. Còn th ầy nói, “Ông đã hi ểu điều đó. Bây gi ờ để nó ở ngoài. Nó ch ưa bao gi ờ ở trong c ả.” Néu b ạn c ứ v ật l ộn v ới con ng ỗng và cái chai, ch ẳng có cách nào cho b ạn gi ải quy ết được nó. 

Chính hi ểu ra rằng “Nó ph ải bi ểu thị cho cái gì đó khác; n ếu không, th ầy đã ch ẳng th ể nào trao nó cho mình. Và nó có th ể là gì nhỉ?” - vì toàn b ộ ch ức n ăng gi ữa th ầy và đệ tử, toàn b ộ công vi ệc chỉ là v ề tâm trí và nh ận bi ết. Nh ận bi ết là con ng ỗng ch ẳng ở trong chai c ủa tâm trí. Nh ưng b ạn c ứ tin r ằng nó ở trong đó, và c ứ h ỏi m ọi người làm sao l ấy nó ra. Và c ũng có nh ững k ẻ đần s ẽ giúp b ạn kĩ thu ật để l ấy nó ra. Tôi g ọi h ọ là k ẻ đần vì h ọ ch ẳng hi ểu s ự vi ệc chút nào c ả. Con ng ỗng ở ngoài, ch ưa bao gi ờ ở trong c ả; cho nên câu h ỏi đem con ng ỗng ra không n ảy sinh. Tâm trí chỉ là di ễu hành c ủa ý nghĩ đi qua trước b ạn trên màn ảnh tâm trí. B ạn là người quan sát. Nh ưng b ạn b ắt đầu đồng nh ất mình v ới nh ững cái đẹp đẽ - nh ững c ủa đút lót. Và m ột khi b ạn bị nh ững đồ đẹp đẽ đó b ắt gi ữ l ại, b ạn c ũng bị c ả nh ững đồ x ấu xí b ắt gi ữ l ại, vì tâm trí không th ể t ồn t ại mà không có nhị nguyên. Nh ận bi ết không th ể t ồn t ại v ới nhị nguyên, còn tâm trí, không th ể tồn t ại mà thi ếu nhị nguyên. Nh ận bi ết là b ất nhị, còn tâm trí là nhị nguyên. Cho nên quan sát đi. Tôi không d ạy b ạn b ất kì đáp án nào. Tôi d ạy b ạn chỉ m ột gi ải pháp. Lùi l ại m ột chút và quan sát xem. T ạo ra kho ảng cách gi ữa b ạn và tâm trí b ạn. Dù nó là t ốt, đẹp, ng ọt ngào, là cái gì đó b ạn mu ốn t ận hưởng tỉ mỉ, hay nó là x ấu xí - b ạn v ẫn còn ở xa nh ất có th ể được. Nhìn h ệt nh ư cách b ạn xem phim. Nh ưng người ta hay đồng nh ất ngay c ả v ới phim. Tôi đã từng th ấy, khi tôi còn tr ẻ - tôi ch ưa từng xem phim trong m ột th ời gian dài - nh ưng tôi đã từng th ấy người ta khóc lóc, r ơi nước m ắt xem phim. C ũng t ốt là rạp chi ếu bóng t ối đen; điều đó đỡ cho h ọ kh ỏi c ảm th ấy  b ối r ối - và ch ẳng có gì x ảy ra c ả! Tôi hay h ỏi b ố tôi, “B ố có th ấy không? Người c ạnh b ố đang khóc đấy!” Ông nói, “C ả r ạp đều khóc. 

C ảnh này th ật...” “Nh ưng,” tôi nói, “chỉ có m ỗi cái màn ảnh và ch ẳng có gì khác c ả. Có ai bị gi ết đâu, ch ẳng có th ảm kịch nào x ảy ra c ả - chỉ có m ỗi vi ệc chi ếu phim. Chỉ có hình ảnh chuy ển qua trên màn ảnh; th ế mà người ta cười, người ta khóc, và trong su ốt ba gi ờ h ọ g ần nh ư m ất hút. H ọ tr ở thành m ột ph ần c ủa phim, h ọ tr ở thành đồng nh ất v ới nhân v ật nào đó.” B ố tôi nói v ới tôi, “N ếu con nêu ra câu h ỏi v ề ph ản ứng c ủa m ọi người, con không th ể nào thích thú vi ệc xem phim được.” Tôi nói, “Con có th ể v ẫn thích thú xem phim, nh ưng con không mu ốn khóc, con ch ẳng th ấy b ất kì thích thú gì trong đó. Con có th ể th ấy nó là phim, nh ưng con không mu ốn tr ở thành m ột ph ần c ủa nó. Nh ững người này t ất c ả đều tr ở thành m ột ph ần c ủa nó!” B ạn thành đồng nh ất v ới m ọi th ứ. Người ta đồng nh ất v ới người khác và th ế r ồi h ọ t ạo ra kh ổ cho chính mình. H ọ đồng nh ất v ới m ọi v ật, r ồi h ọ nh ận l ấy kh ổ n ếu nh ững v ật đó m ất đi. Đồng nh ất là nguyên nhân g ốc r ễ c ủa kh ổ c ủa b ạn. Và m ọi đồng nh ất đều là đồng nh ất v ới tâm trí. Bước sang bên đi, để vượt qua tâm trí. Và l ập tức b ạn s ẽ có th ể th ấy r ằng ch ẳng có v ấn đề gì c ả - ng ỗng ở ngoài r ồi. B ạn ch ẳng ph ải đập v ỡ cái l ọ, b ạn c ũng ch ẳng ph ải gi ết ch ết con ng ỗng.

Người quan sát trên núi Tôi dường nh ư không hoàn toàn trong th ế gi ới mà c ũng không là người quan sát trên núi. 

Làm sao ở đâu đó được? Tôi c ảm th ấy tôi đang ở gi ữa m ọi điều tôi làm. Th ế thì đấy đích xác là ch ỗ b ạn nên có m ặt đấy. B ạn c ứ t ạo ra v ấn đề. Dù b ạn đang ở đâu, c ứ ở đấy đi. Ch ẳng c ần ph ải là người quan sát trên núi làm gì. Không c ần ph ải có cái ‘ph ải’ làm gì. M ột khi cái ‘ph ải’ đi vào cu ộc s ống, b ạn đã bị đầu độc r ồi. Nên không có m ục đích. Nên không có cái ph ải cái trái. Đây là t ội l ỗi duy nh ất: suy nghĩ dưới d ạng phân chia, giá trị, k ết án, ca ng ợi. Dù b ạn ở b ất kì đâu... ch ẳng có gì sai ở gi ữa người quan sát trên núi và người trong th ế gi ới. Đấy m ới là đích th ực n ơi b ạn nên có m ặt. Và tôi nói: dù b ạn ở đâu, n ếu b ạn có th ể ch ấp nh ận điều đó th ế thì ngay l ập tức và t ại đó b ạn đã tr ở thành người quan sát trên núi. Ngay c ả trong địa ng ục, n ếu b ạn ch ấp nh ận nó, địa ng ục c ũng bi ến m ất, vì địa ng ục chỉ có th ể còn l ại qua vi ệc ch ối từ c ủa b ạn. Địa ng ục bi ến m ất và cõi tr ời xu ất hi ện. B ất kì cái gì b ạn ch ấp nh ận c ũng đều tr ở thành cõi tr ời, và b ất kì cái gì b ạn ch ối từ c ũng đều tr ở thành địa ng ục. Tương truy ền r ằng thánh nhân không th ể bị ném vào địa ng ục được vì ông ta bi ết được thu ật gi ả kim để bi ến đổi nó. B ạn c ũng đã từng nghe nói r ằng k ẻ t ội l ỗi xu ống địa ng ục còn thánh nhân lên cõi tr ời - nh ưng b ạn nghe điều sai đấy. C ảnh ng ộ ấy chỉ là qua con đường khác thôi: b ất kì n ơi đâu k ẻ t ội l ỗi đến, h ọ c ũng đều t ạo ra địa ng ục còn b ất kì n ơi đâu thánh nhân t ới, h ọ c ũng t ạo ra cõi tr ời. Thánh nhân đâu có được đưa lên cõi tr ời. Ch ẳng có ai để đưa đi và qu ản lí t ất c ả nh ững điều đó c ả - không người nào. Nh ưng b ất kì ch ỗ nào h ọ t ới, đây là cách th ức h ọ sống: h ọ t ạo ra cõi tr ời c ủa mình. 

H ọ mang cõi tr ời cùng mình, bên trong h ọ. Còn k ẻ t ội l ỗi, sao? - b ạn có th ể đưa h ọ t ới cõi tr ời: h ọ s ẽ t ạo ra địa ng ục. H ọ không th ể làm được điều khác. V ậy đâu là định nghĩa v ề thánh nhân hay t ội nhân? Định nghĩa c ủa tôi là: thánh nhân là người đã đi t ới nh ận ra bí m ật gi ả kim c ủa bi ến đổi m ọi th ứ thành cõi tr ời. Còn tội nhân là người không bi ết đến bí m ật c ủa bi ến đổi m ọi th ứ thành s ự t ồn t ại đẹp đẽ. Thay vì th ế thì ngược l ại, người đó làm cho m ọi th ứ x ấu đi. B ất kì cái gì b ạn đang là c ũng s ẽ được ph ản x ạ ra xung quanh b ạn. Cho nên đừng c ố là b ất kì cái gì khác. Và đừng c ố ở n ơi nào khác. Đó là b ệnh t ật được g ọi là con người: bao gi ờ c ũng mu ốn tr ở thành ai đó, mu ốn ở n ơi nào đó khác, bao gi ờ c ũng lo ại b ỏ cái đang có, và bao gi ờ c ũng khát khao cái không có đó. Đây là b ệnh t ật được g ọi là con người.

Tỉnh táo đi! B ạn có th ấy điều đó không?! Đấy là s ự ki ện đơn gi ản th ấy được. Tôi không lí thuy ết hoá v ề nó; tôi không ph ải là nhà lí thuy ết. Tôi đơn thu ần chỉ ra s ự ki ện tr ần trụi - r ằng n ếu b ạn có th ể s ống trong kho ảnh kh ắc này ở b ất kì n ơi nào b ạn đang ở và quên đi tương lai, m ục tiêu, ý tưởng tr ở thành cái gì đó khác, thì ngay l ập tức, toàn b ộ th ế gi ới quanh b ạn được bi ến đổi; b ạn đã tr ở thành l ực bi ến đổi. Ch ấp nh ận... ch ấp nh ận sâu s ắc, toàn b ộ chính là điều m ọi tôn giáo là gì. A mu ốn tr ở thành B; B mu ốn tr ở thành C. Th ế thì c ơn sốt tr ở thành được t ạo ra. B ạn không ph ải là vi ệc tr ở thành; b ạn là cái đang là. B ạn đã là cái b ạn có th ể là, cái b ạn bao gi ờ c ũng có th ể là - b ạn đã là điều ấy. Ch ẳng có gì thêm n ữa có th ể được làm v ề b ạn; b ạn là s ản ph ẩm đã hoàn thành. Đây là ý nghĩa mà tôi gán cho câu chuy ện v ề Thượng đế t ạo ra th ế gi ới: khi điều hoàn thi ện sáng t ạo ra, vi ệc sáng t ạo là hoàn thi ện. Khi Thượng đế sáng t ạo ra, làm sao b ạn có th ể c ải ti ến thêm được n ữa? Nghĩ v ề toàn b ộ điều vô lí này đi; toàn b ộ ý tưởng này là vô lí. B ạn đang c ố g ắng c ải ti ến Thượng đế; b ạn không th ể c ải ti ến được. B ạn có th ể kh ổ thôi, đó là t ất c ả. Và b ạn có th ể ph ải đau kh ổ không c ần thi ết. Và b ạn s ẽ đau kh ổ v ới b ệnh t ật chỉ có trong tưởng tượng c ủa mình mà không có ở đâu h ết c ả. Thượng đế t ạo ra m ọi kh ả n ăng: từ hoàn thi ện t ới hoàn thi ện. B ạn đã hoàn thi ện r ồi! Ch ẳng c ần thêm cái gì khác. nhìn cho đúng ngay bây gi ờ đi, chính kho ảnh kh ắc này, nhìn vào trong b ản thân mình. Có cái nhìn sáng su ốt trực ti ếp đấy. C ần gì nào? M ọi th ứ đơn thu ần đều đã hoàn chỉnh và đẹp đẽ. 

Ngay c ả đến đám mây tôi c ũng có th ể th ấy s ự hoàn thi ện đó. Nhìn vào bên trong mình đi - ngay c ả đám mây trong không gian bên trong b ạn c ũng th ế. M ọi th ứ đều tràn đầy ánh sáng. Nh ưng r ồi s ớm hay mu ộn, tâm trí s ẽ nói là cái gì đó khác, ở đâu đó khác, tr ở thành. Tâm trí không cho phép b ạn được có đấy. Tâm trí là s ự tr ở thành, còn linh h ồn b ạn là s ự đang là. Đó là lí do t ại sao ch ư Ph ật c ứ nói mãi: “Ch ừng nào b ạn ch ưa lo ại b ỏ t ất c ả m ọi ham mu ốn, b ạn còn ch ưa đạt t ới được!” Ham mu ốn có nghĩa là tr ở thành. Ham mu ốn nghĩa là cái gì đó khác. Ham mu ốn nghĩa là không ch ấp nh ận c ảnh ng ộ nh ư b ạn đang th ế, không trong tâm tr ạng ‘có’ hoàn toàn - dù tình hu ống nào, c ũng ch ẳng thành v ấn đề. Vi ệc nói ‘có’ v ới cu ộc s ống là tôn giáo; nói ‘không’ v ới cu ộc s ống là phi tôn giáo. Và b ất kì khi nào b ạn ham mu ốn cái gì đó, b ạn đều nói ‘không.’ B ạn đang nói r ằng cái gì đó t ốt h ơn là có th ể có. Cây c ối h ạnh phúc, chim chóc h ạnh phúc và mây h ạnh phúc - vì chúng không có cái tr ở thành. Chúng chỉ đơn thu ần là b ất kì cái gì chúng đang là. Hoa h ồng không c ố g ắng tr ở thành hoa sen. Không, hoa h ồng tuy ệt đối h ạnh phúc là hoa h ồng. B ạn không th ể thuy ết ph ục được hoa h ồng. Dù b ạn có qu ảng cáo hoa sen th ế nào đi ch ăng n ữa, b ạn c ũng không th ể nào làm bi ến ch ất tâm trí c ủa hoa h ồng để tr ở thành hoa sen. Hoa h ồng sẽ chỉ cười - vì hoa h ồng là hoa h ồng là hoa h ồng thôi. 

Nó đơn thu ần l ắng xu ống và định tâm trong b ản th ể nó. Đó là lí do t ại sao toàn b ộ tự nhiên l ại không lên c ơn s ốt gì: bình tĩnh và l ặng yên và bình th ản. Và l ắng xu ống! Chỉ tâm trí con người m ới h ỗn độn, vì m ọi người đều khao khát được là ai đó khác. Đây chính là điều b ạn v ẫn làm trong c ả nghìn l ẻ m ột ki ếp s ống. Và n ếu b ạn không th ức tỉnh bây gi ờ, khi nào b ạn m ới suy nghĩ đến th ức tỉnh? B ạn đã chín mu ồi cho th ức tỉnh r ồi. B ắt đầu từ chính kho ảnh kh ắc này và t ận hưởng và vui v ẻ đi. B ỏ ham mu ốn đi! Dù b ạn là b ất kì cái gì, c ứ t ận hưởng nó. Hân hoan trong con người b ạn đi. Và th ế thì b ỗng nhiên th ời gian bi ến m ất, vì th ời gian chỉ t ồn t ại v ới ham mu ốn. Tương lai t ồn t ại vì b ạn ham mu ốn. Th ế thì b ạn s ẽ gi ống nh ư chim chóc; l ắng nghe chúng đi. Th ế thì b ạn s ẽ gi ống nh ư cây c ối; nhìn xem - cái tươi tắn, cái xanh th ắm, nh ững đoá hoa. Xin c ứ ở n ơi b ạn đang có đấy. 

Tôi không ở đây để t ạo ra ham mu ốn m ới trong b ạn; tôi đơn thu ần ở đây để làm cho b ạn nh ận bi ết v ề toàn b ộ cái vô lí c ủa ham mu ốn. Ham mu ốn là sansar. Hi ểu cái vô ích c ủa ham mu ốn là tr ở thành ch ứng ng ộ. Người đã phát hi ện ra r ằng mình đã là cái mình bao gi ờ c ũng mong mu ốn, là vị ph ật. Và t ất c ả các b ạn đều là ch ư ph ật, dù b ạn có đang ng ủ say và ngáy. Điều đó ch ẳng tạo ra khác bi ệt gì. Để tôi là h ồi chuông báo th ức c ủa b ạn. M ở m ắt ra đi. B ạn đã ng ủ đủ lâu r ồi. Bây gi ờ là lúc th ức d ậy. Sáng đang gõ c ửa r ồi đấy.146 Cha b ỏ xe đạp ở đâu? Trong khi thi ền, tâm trí tôi phi n ăm tr ăm d ặm m ột gi ờ. Tôi ch ưa bao gi ờ kinh nghi ệm im l ặng, và b ất kì vi ệc ch ứng ki ến nào x ảy ra c ũng đều r ất ng ắn ng ủi, t ựa ch ớp loé. Tôi có làm lãng phí th ời gian không? Tâm trí b ạn c ực kì ch ậm. N ăm tr ăm d ặm m ột gi ờ, chỉ th ế thôi sao?! Và b ạn nghĩ đấy là t ốc độ sao? B ạn c ực kì ch ậm đấy. 

Tâm trí đi nhanh l ắm nó ch ẳng bi ết t ốc độ là gì đâu. Nó còn đi nhanh h ơn ánh sáng n ữa kia. Ánh sáng đi 186000 d ặm m ột giây; tâm trí còn đi nhanh h ơn th ế. Nh ưng ch ẳng có gì ph ải lo l ắng v ề điều đó c ả - đó là cái đẹp c ủa tâm trí, đó là ph ẩm ch ất vĩ đại! Thay vì coi đó là điều tiêu c ực, thay vì đánh nhau v ới nó, làm b ạn v ới tâm trí đi. B ạn nói: “Trong khi thi ền, tâm trí tôi phi n ăm tr ăm d ặm m ột gi ờ” - c ứ để nó phi đi! Để cho nó đi nhanh h ơn. là người quan sát. B ạn quan sát tâm trí ch ạy vòng quanh nhanh th ế thì v ới t ốc độ cao th ế. T ận hưởng điều này! T ận hưởng v ở kịch này c ủa tâm trí. Trong ti ếng Ph ạn chúng ta có thu ật ng ữ đặc bi ệt dành cho nó; chúng ta g ọi nó là chidvilas - v ở kịch c ủa tâm th ức. T ận hưởng nó! - v ở kịch c ủa tâm trí này xô v ề các vì sao, chuy ển nhanh th ế từ n ơi n ọ sang n ơi kia, nh ảy qua m ọi s ự t ồn t ại. Cái gì sai trong đó nào? C ứ để cho nó là điệu v ũ đẹp. Ch ấp nh ận nó đi. 

C ảm giác c ủa tôi là ở ch ỗ điều b ạn đang làm là c ố g ắng d ừng nó l ại - b ạn không th ể làm được điều đó đâu. Ch ẳng ai có th ể d ừng tâm trí được c ả! Nh ưng mà có đấy, m ột ngày nào đó tâm trí s ẽ d ừng l ại, nh ưng không ai có th ể d ừng nó l ại được. Tâm trí dừng, nh ưng điều đó không ph ải là do n ỗ l ực c ủa b ạn. Tâm trí dừng do hi ểu bi ết c ủa b ạn. B ạn chỉ quan sát và c ố g ắng th ấy cái gì đang x ảy ra, tại sao tâm trí l ại đổ xô t ới. Nó không đổ xô t ới mà không có lí do gì đâu. Th ử xem tại sao tâm trí này l ại đổ xô t ới, nó xô đi đâu - b ạn ph ải tham v ọng r ồi. N ếu nó nghĩ đến ti ền b ạc, th ử hi ểu xem. Tâm trí không ph ải là v ấn đề. B ạn b ắt đầu m ơ m ộng v ề ti ền b ạc, r ằng b ạn được x ổ s ố hay th ế này th ế n ọ, và th ế r ồi b ạn th ậm chí còn b ắt đầu l ập k ế ho ạch chi tiêu s ố ti ền đó, cái gì mua cái gì không mua. Hay, tâm trí nghĩ b ạn tr ở thành t ổng th ống, th ủ tướng, và th ế r ồi b ạn b ắt đầu nghĩ bây gi ờ ph ải làm gì, cai qu ản đất nước, hay th ế gi ới th ế nào. C ứ quan sát tâm trí ấy! - tâm trí đang định hướng v ề gì. Ph ải có h ạt m ầm sâu s ắc trong b ạn. B ạn không th ể d ừng tâm trí l ại được trừ phi h ạt m ầm đó bi ến m ất. Tâm trí đơn thu ần tuân theo m ệnh l ệnh c ủa h ạt m ầm bên trong nh ất c ủa b ạn. Ai đó nghĩ v ề d ục; th ế thì đâu đó có ho ạt động d ục bị kìm nén. Quan sát n ơi tâm trí đổ xô t ới. 

Nhìn sâu vào trong b ản thân b ạn, tìm ra n ơi có h ạt m ầm ấy. Tôi đã từng nghe: M ột linh m ục r ất nhi ều lo nghĩ, “Nghe đây,” ông ta nói v ới người cai qu ản giáo đường, “ai đó đã đánh c ắp chi ếc xe đạp c ủa tôi.” “Cha đã để nó ở đâu, th ưa cha?” vị này h ỏi. “Chỉ quanh x ứ đạo mà ta tri ệu t ập thôi.” Người cai qu ản giáo đường g ợi ý r ằng k ế ho ạch t ốt nh ất cho ông linh m ục là hướng bài gi ảng đạo ch ủ nh ật v ề mười điều r ăn d ạy c ủa chúa. “Khi con nghe th ấy câu ‘Ngươi s ẽ không ăn c ắp,’, cha và con s ẽ quan sát các khuôn m ặt - chúng ta s ẽ nhanh chóng th ấy được.” Ch ủ nh ật t ới, vị linh m ục b ắt đầu trong dòng thao thao b ất tuy ệt v ề mười điều r ăn d ạy, th ế r ồi quên m ất lu ồng m ạch c ủa mình, ông đổi ch ủ đề và truy h ỏi kh ập khi ễng. “Th ưa cha,” người cai qu ản giáo đường nói, “Con nghĩ cha định...” “Ta bi ết, Giles ạ, ta bi ết. Nh ưng con th ấy đấy, khi ta nói ‘Ngươi s ẽ không ph ạm t ội ngo ại tình,’, ta b ỗng nhiên nh ớ t ới n ơi ta đã b ỏ quên xe đạp.” Chỉ th ấy n ơi b ạn đã b ỏ quên xe đạp c ủa mình. Tâm trí đang đổ xô t ới vì nh ững lí do nào đó. Tâm trí c ần hi ểu bi ết, c ần nh ận bi ết. Đừng c ố d ừng nó lại. N ếu b ạn c ố d ừng nó l ại, ngay ch ỗ đầu tiên b ạn không th ể nào thành công được; ch ỗ th ứ hai, n ếu b ạn có th ể thành công - người ta có th ể thành công n ếu người ta gi ữ n ỗ l ực trong nhi ều n ăm - n ếu b ạn có th ể thành công, b ạn sẽ tr ở thành m ụ m ẫm. Ch ẳng t ỏ ng ộ nào x ảy ra từ đó c ả. 

Trước h ết, b ạn không th ể thành công; và c ũng t ốt là b ạn không th ể thành công được. N ếu b ạn có th ể thành công, n ếu b ạn xoay x ở để thành công được, điều đó s ẽ r ất không may đấy - b ạn s ẽ tr ở nên m ụ m ẫm, b ạn s ẽ m ất thông minh. V ới t ốc độ đó, có thông minh, v ới t ốc độ đó,  có s ắc bén liên tục c ủa lưỡi gươm suy nghĩ, logic, trí tu ệ. Xin đừng c ố d ừng nó l ại. Tôi không ủng h ộ nh ững k ẻ ngu si, và tôi c ũng không ở đây để giúp cho b ất kì ai tr ở thành đần độn. Nhân danh tôn giáo, nhi ều người đã tr ở thành đần độn, h ọ g ần nh ư tr ở thành nh ững k ẻ ng ốc - chỉ c ố th ử d ừng tâm trí l ại mà không có b ất kì hi ểu bi ết gì v ề vi ệc t ại sao nó l ại di chuy ển v ới t ốc độ nh ư th ế... trước h ết là t ại sao? Tâm trí không th ể nào đi được mà không có b ất kì lí do gì. Không đi vào trong các lí do, trong các t ầng, các tầng sâu c ủa vô th ức, h ọ chỉ c ố d ừng l ại. H ọ có th ể d ừng lại, nh ưng h ọ s ẽ ph ải tr ả giá, và giá s ẽ là vi ệc trí thông minh c ủa h ọ bị m ất đi. B ạn có th ể đi kh ắp Ấn Độ, b ạn có th ể tìm th ấy hàng nghìn sannyasins, mahatmas; nhìn vào m ắt h ọ xem - đấy, h ọ là nh ững người t ốt, đẹp, nh ưng đần độn. N ếu b ạn nhìn vào m ắt h ọ, không th ấy có thông minh, b ạn s ẽ không th ấy b ất kìa ch ớp loé nào. H ọ là nh ững người không sáng t ạo; h ọ ch ẳng sáng t ạo ra cái gì c ả. H ọ chỉ ng ồi đấy thôi. H ọ sống vô vị, h ọ không ph ải là nh ững người s ống động. H ọ ch ẳng có ích cho th ế gi ới này theo b ất kì cách nào. H ọ th ậm chí ch ẳng t ạo ra được m ột b ức tranh hay m ột bài th ơ, m ột bài ca nào, vì ngay c ả để t ạo ra m ột bài th ơ, b ạn c ũng c ần thông minh, b ạn c ần ph ẩm ch ất nào đó c ủa tâm trí. Tôi s ẽ không g ợi ý r ằng b ạn d ừng tâm trí l ại, thay vì th ế thì tôi g ợi ý là hi ểu nó. V ới hi ểu bi ết, điều kì di ệu x ảy ra. Điều kì di ệu là ở ch ỗ v ới hi ểu bi ết, d ần d ần, khi b ạn hi ểu được nguyên nhân và nh ững nguyên nhân đó được xem xét sâu s ắc, qua xem xét sâu s ắc vào nh ững nguyên nhân đó, nh ững nguyên nhân đó bi ến m ất, tâm trí ch ậm d ần l ại. Nh ưng thông minh không m ất, vì tâm trí không bị b ắt ép. B ạn đang làm gì n ếu b ạn không d ứt b ỏ các nguyên nhân b ởi hi ểu bi ết? 

Ch ẳng h ạn, b ạn đang lái xe và b ạn c ứ nh ấn chân ga và đồng th ời b ạn c ố nh ấn chân phanh. B ạn sẽ phá hu ỷ toàn b ộ máy móc c ủa xe. Và r ất có kh ả n ăng là b ạn s ẽ g ặp tai n ạn. Điều này không th ể được làm cùng nhau. N ếu b ạn nh ấn phanh, ph ải th ả chân ga; đừng nh ấn ga thêm n ữa. N ếu b ạn đang nh ấn ga, đừng nh ấn phanh. Đừng làm c ả hai th ứ m ột lúc, n ếu không b ạn s ẽ phá hu ỷ toàn b ộ máy móc; b ạn đang làm hai điều mâu thu ẫn nhau. B ạn mang tham v ọng - và b ạn c ố d ừng tâm trí l ại sao? Tham v ọng t ạo ra t ốc độ, cho nên b ạn đang t ăng t ốc độ - và l ại nh ấn phanh tâm trí. B ạn s ẽ phá hu ỷ toàn b ộ c ơ ch ế tinh vi c ủa tâm trí, và tâm trí là hi ện tượng r ất tinh t ế, tinh tế nh ất trong toàn b ộ s ự t ồn t ại. Cho nên đừng ngu xu ẩn v ề nó. Không c ần ph ải dừng nó l ại. B ạn nói: “Tôi ch ưa bao gi ờ kinh nghi ệm im l ặng, và b ất kì khi nào vi ệc ch ứng ki ến x ảy ra c ũng đều r ất ng ắn ng ủi, tựa ch ớp loé.” C ảm th ấy h ạnh phúc đi! Ngay c ả điều đó c ũng là cái gì đó c ực kì quí giá. Nh ững ch ớp loé đó, chúng không ph ải là nh ững ch ớp loé thường đâu. Đừng cho điều này là hi ển nhiên nhé! 

Có c ả tri ệu người mà v ới h ọ ngay c ả nh ững thoáng nhìn nh ỏ nhoi này c ũng không x ảy ra. H ọ s ẽ s ống và ch ết và h ọ s ẽ ch ẳng bao gi ờ bi ết ch ứng ki ến là gì - cho dù chỉ m ột kho ảnh kh ắc thôi. B ạn h ạnh phúc đấy, b ạn may m ắn đấy. Nh ưng b ạn không c ảm th ấy bi ết ơn. N ếu b ạn không c ảm th ấy bi ết ơn, nh ững ch ớp loé đó s ẽ bi ến m ất; c ảm th ấy bi ết ơn, chúng s ẽ phát tri ển. V ới lòng bi ết ơn, m ọi th ứ s ẽ phát tri ển. C ảm th ấy h ạnh phúc là b ạn được ân hu ệ đi - chúng s ẽ phát tri ển đấy. V ới s ự tích c ực đó, m ọi th ứ sẽ phát tri ển. “Và b ất kì vi ệc ch ứng ki ến nào x ảy ra, c ũng đều r ất ng ắn ng ủi.” C ứ để cho nó r ất ng ắn ng ủi đi! N ếu nó có th ể x ảy ra cho m ột kho ảnh kh ắc, nó đang x ảy ra đấy; b ạn s ẽ có hương vị c ủa nó. Và v ới hương vị ấy, d ần d ần, b ạn s ẽ t ạo ra ngày càng nhi ều tình hu ống trong đó nó x ảy ra ngày m ột nhi ều h ơn. “Tôi có làm lãng phí th ời gian c ủa mình không?” B ạn không th ể lãng phí th ời gian được, vì b ạn đâu có th ời gian. B ạn có th ể lãng phí cái gì đó mà b ạn có. Th ời gian b ạn đâu có. Th ời gian đằng nào c ũng bị lãng phí dù b ạn có thi ền hay không - th ời gian s ẽ bị lãng phí. Th ời gian v ẫn c ứ xô t ới. Dù b ạn làm b ất kì cái gì, làm m ọi th ứ hay không làm cái gì c ả, th ời gian v ẫn c ứ trôi qua. B ạn không th ể gi ữ được th ời gian cho nên làm sao b ạn có th ể lãng phí được th ời gian? B ạn có th ể lãng phí chỉ cái gì đó mà b ạn có th ể gi ữ l ại được. 

B ạn đâu có s ở h ữu th ời gian. Quên nó đi! Và cách dùng th ời gian t ốt nh ất mà b ạn có được là có nh ững thoáng nhìn nh ỏ bé này - vì chung cu ộc b ạn s ẽ đi tới th ấy chỉ nh ững kho ảnh kh ắc đã được gi ữ l ại mà chính là nh ững kho ảnh kh ắc ch ứng ki ến, còn t ất c ả nh ững kho ảnh kh ắc khác đã trôi m ất t ăm m ất tích. Ti ền b ạn ki ếm được, danh v ọng b ạn thu được, kính tr ọng b ạn thu được, tất c ả đều trôi m ất t ăm. Chỉ m ột vài kho ảnh kh ắc mà b ạn có nh ững ch ớp loé c ủa ch ứng ki ến, chỉ nh ững kho ảnh kh ắc đó là được gi ữ l ại thôi. Chỉ nh ững kho ảnh kh ắc đó sẽ đi v ới b ạn khi b ạn r ời b ỏ cu ộc s ống này - chỉ nh ững kho ảnh kh ắc đó m ới có th ể đi được, b ởi vì nh ững kho ảnh kh ắc đó thu ộc v ề vĩnh h ằng, chúng không thu ộc v ề th ời gian. C ảm th ấy h ạnh phúc nó đang x ảy ra đi. Nó bao gi ờ c ũng x ảy ra ch ậm rãi, từ từ. Gi ọt n ọ gi ọt kia, đại dương vĩ đại có th ể tr ở nên tràn đầy. Nó x ảy ra theo từng gi ọt; theo từng gi ọt đại dương t ới. B ạn chỉ nh ận nó v ới lòng bi ết ơn, v ới l ễ h ội, v ới cám ơn. Và đừng c ố d ừng tâm trí l ại. Để tâm trí mang t ốc độ c ủa nó - còn b ạn thì quan sát.

 Ch ỉ quay 180 º Hai người Polack đang lái xe, đều ng ồi trên hàng gh ế trước trong xe. Khi h ọ ti ến t ới góc ph ố, người đang lái xe nói v ới b ạn mình, “ C ậu nhòm ra ngoài c ửa s ổ và xem li ệu đèn xi nhan, tín hi ệu r ẽ có làm vi ệc không? ” Anh b ạn l ập t ức nhô ra ngoài c ửa s ổ và nhìn vào đèn xi nhan r ồi hô l ại cho người b ạn, “Có nó có - không nó không, có nó có - không nó không, có nó có - không nó không. ” Osho, n ếu có ai đó h ỏi tôi li ệu tôi có ch ứng ki ến hay không, câu tr ả l ời c ủa tôi s ẽ ph ải gi ống nh ư th ế: Có tôi có - không tôi không, có tôi có - không tôi không, có tôi có - không tôi không. Li ệu m ọi con đường v ề nhà có gi ống th ế không? Không th ế đâu, vì ch ừng nào còn có liên quan t ới vi ệc ch ứng ki ến, nó có th ể t ới và đi, và câu tr ả l ời c ủa b ạn có th ể hoàn toàn h ệt nh ư người Polack đã nói r ằng đèn xi nhan đang làm vi ệc, “Có-không-có mãi...” Đó là ch ức n ăng c ủa đèn báo; có sáng, không sáng; có sáng, không sáng. Nh ưng b ạn ch ớ cười anh chàng Polack đáng thương ấy. 

Ch ừng nào còn có liên quan t ới nh ận bi ết c ủa anh ấy, anh ấy tràn đầy nh ận bi ết. B ất kì khi nào nó làm vi ệc người đó đều nói “có”; b ất kì khi nào nó không làm vi ệc người đó đều nói “không.” Nh ận bi ết c ủa người đó v ề đèn báo r ẽ là liên tục. Đèn báo c ứ liên tục thay đổi, nh ưng anh chàng Polack v ẫn còn đầy nh ận bi ết v ề khi nào nó làm vi ệc, khi nào nó không làm vi ệc, khi nào nó b ật, khi nào nó t ắt. Nh ận bi ết c ủa người đó là liên tục. N ếu b ạn có th ể đưa ra cùng câu tr ả l ời v ề ch ứng ki ến c ủa mình: “Có tôi đang ch ứng ki ến, không tôi không ch ứng ki ến, có tôi đang ch ứng ki ến, không tôi không ch ứng ki ến,” th ế thì b ạn ph ải nh ớ r ằng có cái gì đó nhi ều h ơn đằng sau nh ững kho ảnh kh ắc ch ứng ki ến này mà là vi ệc ch ứng ki ến t ất c ả quá trình này. Ai đang ch ứng ki ến là đôi khi b ạn ch ứng ki ến và đôi khi b ạn không ch ứng ki ến? Cái gì đó b ất bi ến. Ch ứng ki ến c ủa b ạn đã tr ở thành chỉ là đèn báo; đừng b ận tâm v ề nó. Nh ấn m ạnh c ủa b ạn nên nh ằm vào cái vĩnh h ằng, cái b ất bi ến, cái liên tục - và nó có đấy. Và nó là ở trong m ọi người, chúng ta chỉ quên m ất nó thôi. 

Nh ưng ngay c ả trong nh ững lúc chúng ta đã quên nó, nó v ẫn có đấy trong hoàn h ảo tuy ệt đối c ủa nó. Nó t ựa nh ư t ấm gương có th ể ph ản chi ếu được m ọi th ứ, nó v ẫn đang ph ản chi ếu m ọi th ứ, nh ưng b ạn đang đứng quay lưng vào gương. T ấm gương đáng thương đang ph ản chi ếu l ưng b ạn. Quay l ại, nó s ẽ ph ản chi ếu khuôn m ặt b ạn. M ở trái tim, nó s ẽ ph ản chi ếu trái tim b ạn. Đặt m ọi th ứ lên bàn, đừng gi ấu dù chỉ m ột con bài và nó s ẽ ph ản x ạ toàn b ộ th ực t ại c ủa b ạn. Nh ưng n ếu b ạn c ứ đứng quay l ưng vào gương mà nhìn quanh th ế gi ới để h ỏi m ọi người, “Tôi là ai?” th ế thì v ấn đề là ở b ạn. Vì c ũng có nh ững k ẻ ng ốc s ẽ đến và d ạy b ạn r ằng “ Đây là cách th ức. Làm th ế này và b ạn s ẽ bi ết b ạn là ai.” Ch ẳng c ần phương pháp nào c ả, chỉ quay 180 độ l ại - và đấy không ph ải là phương pháp. Và t ấm gương là chính con người b ạn v ậy. B ạn có th ể không nhìn vào trò đùa này theo ánh sáng này. 

N ếu b ạn k ể chuy ện đùa này cho b ất kì ai, người đó sẽ cười to vì người Polack sao đần th ế, vì đó là ch ức n ăng c ủa đèn xi nhan - b ật, t ắt, b ật, t ắt. Nh ưng b ạn đã đem cho tôi m ột trò cười - tôi không th ể đơn thu ần cười vào nó vì tôi th ấy cái gì đó còn h ơn n ữa trong đó mà có l ẽ ch ẳng ai th ấy. Người Polack là b ất bi ến, tỉnh táo. Người đó không l ỡ m ột điểm nào, m ột kho ảnh kh ắc nào. Và khi b ạn nói “ch ứng ki ến, có” và th ế r ồi nó bi ến m ất và b ạn nói “không” - nó l ại xu ất hi ện l ần n ữa, b ạn nói “có”... điều ấy đơn thu ần chỉ ra r ằng có cái gì đó đằng sau tất c ả nh ững kho ảnh kh ắc ch ứng ki ến và không ch ứng ki ến này. Nhân ch ứng th ực s ự, cái ph ản ánh quá trình thay đổi c ủa điều b ạn ngh ĩ là nhân ch ứng c ủa b ạn, là ở đằng sau. Cái thay đổi không ph ải là nhân ch ứng th ực, nó chỉ là đèn báo. Quên đèn báo đi. Nh ớ t ới vi ệc ph ản chi ếu thường xuyên v ẫn c ứ x ảy ra hai mươi b ốn gi ờ bên trong b ạn, im l ặng quan sát m ọi th ứ. T ừ từ, lau s ạch nó - có quá nhi ều b ụi b ặm trên nó, hàng th ế kỉ b ụi b ặm. G ạt b ỏ h ết b ụi đi. R ồi m ột hôm, khi t ấm gương s ạch hoàn toàn, nh ững kho ảnh kh ắc ch ứng ki ến và không ch ứng ki ến s ẽ bi ến m ất; b ạn s ẽ đơn thu ần là nhân ch ứng. Và ch ừng nào b ạn còn ch ưa tìm ra cái vĩnh h ằng c ủa ch ứng ki ến ấy, t ất c ả m ọi lo ại ch ứng ki ến khác đều là b ộ ph ận c ủa tâm trí. Chúng ch ẳng có giá trị gì.

M ọi con đường đều h ội nh ập trên núi Li ệu nh ận bi ết có giá trị cao h ơn tình yêu không? Đỉnh cao nh ất là t ột đỉnh c ủa m ọi giá trị: chân lí, tình yêu, nh ận bi ết, chân th ực, toàn b ộ. T ại đỉnh cao nh ất chúng là không phân chia. Chúng là tách bi ệt chỉ trong thung l ũng đen t ối c ủa vô th ức c ủa chúng ta. Chúng là tách bi ệt chỉ khi chúng bị ô nhi ễm, bị tr ộn l ẫn v ới nh ững th ứ khác. Kho ảnh kh ắc chúng tr ở thành thu ần khi ết, chúng tr ở thành m ột; càng thu ần khi ết chúng càng đến g ần nhau h ơn. Ch ẳng h ạn, m ỗi giá trị t ồn t ại trên nhi ều bình di ện; m ỗi giá trị là m ột cái thang có nhi ều b ậc thang. Tình yêu là thèm khát - b ậc thang th ấp nh ất, ch ạm t ới địa ng ục; và tình yêu c ũng là l ời c ầu nguy ện n ữa - b ậc thang cao nh ất, ch ạm t ới cõi tr ời. Và gi ữa hai b ậc thang này là nhi ều bình di ện có th ể d ễ dàng th ấy rõ. Trong thèm khát, tình yêu chỉ là m ột ph ần tr ăm: chín mươi chín ph ần tr ăm là nh ững th ứ khác: ghen tuông, sai lầm b ản ngã, s ở h ữu, gi ận d ữ, tình dục. Nó nhi ều ph ần th ể ch ất h ơn, nhi ều hoá h ọc h ơn; nó ch ẳng có gì sâu s ắc h ơn điều đó. Nó r ất h ời h ợt, th ậm chí không sâu ngoài l ớp v ỏ. Khi b ạn đi lên cao h ơn, m ọi th ứ tr ở nên sâu s ắc h ơn; chúng b ắt đầu có nh ững chi ều hướng m ới. Cái mà chỉ là th ể ch ất, b ắt đầu có chi ều hướng tâm lí cho nó. Cái mà ch ẳng có gì ngoài sinh h ọc, b ắt đầu tr ở thành tâm lí. Chúng ta chung ph ần sinh h ọc v ới m ọi con v ật; chúng ta không chung ph ần tâm lí v ới m ọi con v ật. 

Khi tình yêu còn đi lên cao h ơn - hay sâu h ơn, thì c ũng v ậy - th ế thì nó b ắt đầu có cái gì đó c ủa tâm linh trong nó. Nó tr ở thành siêu hình. Chỉ Ph ật, Krishna, Christs m ới bi ết đến ph ẩm ch ất đó c ủa tình yêu. Tình yêu tr ải r ộng theo m ọi cách và các giá trị khác c ũng v ậy. Khi tình yêu là m ột tr ăm ph ần tr ăm thu ần khi ết, b ạn không th ể t ạo ra b ất kì phân bi ệt nào gi ữa tình yêu và nh ận bi ết n ữa; th ế thì chúng không còn là hai n ữa. B ạn không th ể t ạo ra b ất kì phân bi ệt nào gi ữa tình yêu và Thượng đế; chúng không còn là hai n ữa. Do đó có tuyên b ố c ủa Jesus là Thượng đế là tình yêu. Ông ấy đã làm cho chúng thành đồng nghĩa. Có sáng su ốt vĩ đại trong đó. T ại ph ần ngo ại vi m ọi th ứ đều dường nh ư là tách b ạch v ới nh ững th ứ khác; t ại ngo ại vi s ự t ồn t ại là đa d ạng. Khi b ạn t ới g ần trung tâm h ơn, cái nhi ều b ắt đầu tan ch ảy ra, tan bi ến đi, và cái m ột b ắt đầu n ảy sinh. T ại trung tâm, m ọi th ứ đều là m ột. Do đó câu h ỏi c ủa b ạn là đúng chỉ n ếu b ạn không hi ểu ph ẩm ch ất cao nh ất c ủa tình yêu và nh ận bi ết. Nó hoàn toàn ch ẳng liên can gì n ếu b ạn đã có thoáng nhìn v ề đỉnh Everest, v ề đỉnh cao nh ất. B ạn h ỏi: “Li ệu nh ận bi ết có giá trị cao h ơn tình yêu không?” Ch ẳng có gì cao h ơn và ch ẳng có gì th ấp h ơn c ả; trong th ực t ế, không có hai giá trị nào c ả. 

Có hai con đường từ thung l ũng d ẫn lên đến đỉnh. M ột con đường là c ủa nh ận bi ết, thi ền: con đường c ủa thi ền. Con đường kia là con đường c ủa tình yêu, con đường c ủa người sùng kính, bhaktas, Sufis. Hai con đường này là tách b ạch khi b ạn b ắt đầu cu ộc hành trình; b ạn ph ải l ựa ch ọn. Dù b ạn ch ọn con đường nào, chúng c ũng d ẫn đến cùng m ột đỉnh c ả. Và khi b ạn đến g ần đỉnh h ơn b ạn s ẽ ng ạc nhiên: các l ữ khách theo con đường kia c ũng đang đến g ần v ới b ạn h ơn. D ần d ần, từ từ các con đường b ắt đầu h ội nh ập l ại vào nhau. Đến lúc b ạn đạt t ới điều t ối thượng, chúng là m ột. Người đi theo con đường c ủa nh ận bi ết tìm th ấy tình yêu nh ư h ậu qu ả c ủa nh ận bi ết c ủa mình, nh ư s ản ph ẩm ph ụ, nh ư cái bóng. Còn người theo con đường tình yêu l ại th ấy nh ận bi ết là h ậu qu ả, là s ản ph ẩm ph ụ, là cái bóng c ủa tình yêu. Chúng là hai m ặt c ủa cùng m ột đồng ti ền. Và nh ớ l ấy: n ếu nh ận bi ết c ủa b ạn mà thi ếu đi tình yêu, nó v ẫn còn ch ưa thu ần khi ết; nó còn ch ưa bi ết t ới thu ần khi ết m ột tr ăm ph ần tr ăm. Nó còn ch ưa là nh ận bi ết th ực s ự; nó v ẫn ph ải tr ộn l ẫn v ới vô nh ận bi ết. Nó không ph ải là ánh sáng thu ần khi ết; ph ải v ẫn còn l ỗ h ổng đen t ối bên trong b ạn đang làm vi ệc, v ận hành, ảnh hưởng lên b ạn, chi ph ối b ạn. N ếu tình yêu c ủa b ạn mà không có nh ận bi ết th ế thì nó v ẫn còn ch ưa là tình yêu. Nó ph ải là cái gì đó th ấp h ơn, cái gì đó g ần v ới thèm khát h ơn là c ầu nguy ện. Cho nên l ấy đây là tiêu chu ẩn: n ếu b ạn theo con đường nh ận bi ết, để tình yêu là tiêu chu ẩn. Khi nh ận bi ết c ủa b ạn b ỗng nhiên n ở b ừng thành tình yêu, bi ết rõ r ằng nh ận bi ết đã x ảy ra, ch ứng ng ộ samadhi đã được đạt t ới. N ếu b ạn theo con đường tình yêu, th ế thì để ch ức n ăng nh ận bi ết làm tiêu chu ẩn, làm chu ẩn. Khi b ỗng nhiên, ch ẳng từ đâu c ả, t ại chính trung tâm tình yêu c ủa b ạn, ng ọn l ửa nh ận bi ết b ắt đầu n ảy sinh, hãy bi ết rõ... Hhân hoan đi! B ạn đã v ề nhà.

 M ở h ội tâm th ức 

Sau khi làm vi ệc v ới kĩ thu ật thanh tâm vài n ăm, tôi c ảm th ấy r ằng hài hoà, cân b ằng và định tâm sâu lắng bên trong đang x ảy ra cho tôi. Nh ưng th ầy nói r ằng trước khi đi vào trong giai đ o ạn cu ối cùng c ủa samadhi, người ta ph ải tr ải qua h ỗn độn l ớn. Làm sao tôi bi ết được li ệu tôi đã k ết thúc v ới giai đ o ạn h ỗn độn này hay ch ưa? Th ứ nh ất, trong hàng tr ăm ki ếp s ống b ạn đã s ống trong h ỗn độn. Điều ấy ch ẳng có gì m ới c ả. Nó r ất c ũ r ồi. Th ứ hai, các phương pháp thi ền mang tính động có ph ần thanh tâm là n ền t ảng cho phép m ọi h ỗn độn bên trong b ạn được t ống h ết ra ngoài. Đó là cái đẹp c ủa nh ững kĩ thu ật này. B ạn không th ể ng ồi im l ặng, nh ưng b ạn có th ể th ực hi ện các cách thi ền động hay h ỗn độn r ất d ễ dàng. M ột khi cái h ỗn độn được t ống ra, im l ặng b ắt đầu x ảy ra cho b ạn. Th ế thì b ạn có th ể ng ồi im l ặng được. N ếu làm đúng, làm liên tục, các kĩ thu ật thanh tâm c ủa thi ền s ẽ đơn thu ần làm tan bi ến m ọi h ỗn độn vào trong th ế gi ới bên ngoài. B ạn s ẽ không c ần tr ải qua giai đ o ạn điên khùng n ữa. Đó là cái đẹp c ủa nh ững kĩ thu ật này. Cái điên khùng đã được t ống ra. Đó là điều có s ẵn trong kĩ thu ật này. Nh ưng n ếu b ạn ng ồi im l ặng nh ư Patanjali g ợi ý... Patanjali không có phương pháp thanh tâm; dường nh ư là nh ững phương pháp này không c ần t ới vào th ời c ủa ông ấy. 

Con người th ời đó tự nhiên đã r ất im l ặng, an bình, nguyên thu ỷ. Tâm trí còn ch ưa v ận hành quá nhi ều. Người ta ng ủ t ốt, s ống nh ư con v ật. H ọ đã không suy nghĩ nhi ều l ắm, không logic, l ập lu ận, h ọ định tâm nhi ều h ơn vào trái tim, nh ư người nguyên thu ỷ bây gi ờ. Và cu ộc sống, c ứ nh ư là nó cho phép nhi ều vi ệc thanh tâm tự động. Ch ẳng h ạn, ti ều phu: người đó ch ẳng c ần b ất kì vi ệc thanh tâm nào vì chỉ b ằng vi ệc đốn c ủi, m ọi b ản n ăng gi ết người đều bị t ống ra. Đốn c ủi c ũng tựa nh ư gi ết cây. Người đẽo đá c ũng ch ẳng c ần th ực hi ện thi ền thanh tâm. Người đó đang làm điều đó c ả ngày. Nh ưng v ới con người hi ện đại, m ọi th ứ đã thay đổi. Bây gi ờ b ạn s ống trong ti ện nghi đến m ức không có kh ả n ăng nào cho b ất kì vi ệc thanh tâm nào trong cu ộc s ống c ủa b ạn, ngo ại trừ rằng b ạn có th ể lái xe theo cách điên khùng. Đó là lí do t ại sao ở phương Tây ngày càng nhi ều người ch ết hàng n ăm b ởi tai n ạn xe c ộ h ơn b ất kì cái gì khác. Đó là b ệnh t ật l ớn nh ất. C ả ung th ư l ẫn b ệnh lao l ẫn b ất kì b ệnh t ật nào khác đều không l ấy đi s ố m ạng người lớn nh ư vi ệc lái xe. Trong m ột n ăm c ủa chi ến tranh th ế gi ới th ứ hai, hàng tri ệu người ch ết; còn nhi ều người ch ết hàng n ăm trên kh ắp qu ả đất chỉ b ởi người lái xe điên khùng. B ạn có th ể đã quan sát n ếu b ạn là người lái xe, r ằng b ất kì khi nào b ạn đang gi ận d ữ, b ạn đều đi nhanh. B ạn c ứ nh ấn ga, b ạn đơn thu ần quên m ất phanh. Khi b ạn r ất c ăm ghét, bị ch ọc tức, ô tô tr ở thành phương ti ện b ầy t ỏ. Ngoài ra b ạn s ống trong ti ện nghi th ế thì v ận động thân th ể ngày càng ít đi, s ống ngày càng nhi ều trong tâm trí. 

 Người bi ết v ề nh ững trung tâm sâu h ơn c ủa b ộ não đều nói r ằng nh ững người lao động th ủ công ít lo nghĩ, ít c ăng th ẳng; h ọ ng ủ say vì tay n ối v ới tâm trí sâu nh ất, trung tâm sâu nh ất c ủa b ộ não - tay ph ải v ới não trái, tay trái v ới não ph ải. Khi b ạn làm vi ệc b ằng tay, n ăng lượng ch ảy từ đầu vào tay và được thoát ra. Người làm vi ệc b ằng tay, ch ẳng c ần đến thanh tâm. Nh ưng người làm vi ệc b ằng đầu l ại c ần nhi ều thanh tâm vì h ọ tích lu ỹ nhi ều n ăng lượng, và không có l ối vào thân th ể h ọ, không có l ối m ở cho nó đi ra. Nó c ứ đi mãi bên trong tâm trí; tâm trí phát điên. Trong n ền v ăn hoá và xã h ội chúng ta - trong v ăn phòng, trong xưởng máy, trong ch ợ - người làm vi ệc b ằng đầu đều được coi nh ư các cái đầu: th ư kí trưởng, hay giám thị trưởng, còn người làm vi ệc b ằng tay được coi nh ư tay chân. Đó là s ự k ết án. Chính từ ‘tay’ đã tr ở thành vi ệc k ết án. Khi Patanjali làm vi ệc v ới nh ững l ời kinh này, th ế gi ới đã hoàn toàn khác. Người ta đều là ‘tay’. 

Không c ần ph ải thanh tâm gì đặc bi ệt; cu ộc s ống tự b ản thân nó đã là thanh tâm r ồi. Th ế thì người ta có th ể ng ồi im l ặng r ất d ễ dàng, nh ưng b ạn thì không th ể ng ồi im l ặng được. Do đó, tôi đã phát minh ra các phương pháp thanh tâm. Chỉ sau chúng, b ạn m ới có th ể ng ồi im l ặng được, không ph ải là trước đó. “Sau khi làm vi ệc v ới kĩ thu ật thanh tâm vài n ăm, tôi c ảm th ấy r ằng s ự hài hoà, cân b ằng và định tâm sâu l ắng bên trong đang x ảy ra cho tôi.” Bây gi ờ b ạn đừng t ạo ra r ắc r ối; c ứ để cho nó x ảy ra đi. Bây gi ờ tâm trí đang chõ m ũi vào đấy. Tâm trí nói, “Nó có th ể x ảy ra th ế nào được nhỉ? Trước h ết mình ph ải tr ải qua h ỗn độn đã ch ứ.” Ý tưởng này t ạo ra h ỗn độn. Đây đã từng là quan sát c ủa tôi: người ta khao khát im lặng, và khi nó b ắt đầu x ảy ra, h ọ không th ể tin được vào nó. Nó t ốt quá không th ể đúng được, và đặc bi ệt nh ững người bao gi ờ c ũng lên án mình, không th ể tin được r ằng điều đó đang x ảy ra cho h ọ: “Không th ể được! Nó có th ể x ảy ra cho Ph ật hay Jesus, nh ưng ch ẳng l ẽ l ại cho mình sao? Không, điều ấy là không th ể được.” H ọ đến tôi; h ọ b ối r ối b ởi im l ặng, r ằng nó đang x ảy ra: “Li ệu có đúng không, hay tôi tưởng tượng ra nó?” Sao ph ải b ận tâm? Cho dù r ằng nó là tưởng tượng, th ế v ẫn còn t ốt h ơn là tưởng tượng v ề d ục, v ề thèm khát. Và tôi b ảo b ạn, ch ẳng ai có th ể tưởng tượng ra được im l ặng đâu. 

Tưởng tượng c ần hình d ạng nào đó; im l ặng không có hình d ạng nào. Tưởng tượng nghĩa là suy nghĩ theo hình ảnh, còn im l ặng, ch ẳng có hình ảnh nào. B ạn không th ể hình dung ra được nó. Không có kh ả n ăng nào h ết c ả. B ạn không th ể hình dung ra được ch ứng ng ộ, b ạn không th ể hình dung ra được t ỏ ng ộ, samadhi, im l ặng, không đâu. Tưởng tượng c ần c ơ s ở nào đó, hình d ạng nào đó, còn im l ặng, vô hình, không xác định được. Không ai v ẽ được b ức tranh v ề nó; không ai có th ể v ẽ được b ức tranh v ề nó. Không ai kh ắc ho ạ được hình ảnh v ề nó c ả; không ai có th ể làm được điều đó. B ạn không th ể hình dung ra im l ặng được. Tâm trí đang ch ơi x ỏ b ạn. Tâm trí s ẽ nói, “Đấy nh ất định là tưởng tượng thôi. Làm sao nó có th ể x ảy ra cho mình được, người ngu xu ẩn nh ư mình, và im l ặng l ại x ảy ra cho mình sao? - nh ất định là mình đang tưởng tượng r ồi,” hay, “Lão Osho này đã thôi miên mình r ồi. Mình bị l ừa theo cách nào đó.” B ạn đừng t ạo ra nh ững v ấn đề nh ư th ế. Cu ộc s ống có đủ v ấn đề r ồi. Khi im l ặng x ảy ra, t ận hưởng nó, m ở h ội nó. Điều đó có nghĩa là các l ực h ỗn độn đã bị t ống ra. Tâm trí đang ch ơi trò ch ơi cu ối cùng c ủa nó. Nó ch ơi cho đến t ận cùng; t ới chính t ận cùng nó v ẫn còn c ứ ch ơi. Và kho ảnh kh ắc cu ối cùng, khi ch ứng ng ộ s ắp s ửa x ảy ra, th ế n ữa tâm trí c ũng ch ơi trò ch ơi cu ối cùng, vì đó là tr ận chi ến cu ối cùng. B ạn đừng lo nghĩ v ề nó, dù nó là th ực hay không th ực, hay dù h ỗn độn có đến sau nó hay không, vì b ằng vi ệc suy nghĩ theo cách này b ạn đã mang cái h ỗn độn vào. Chính ý tưởng c ủa b ạn là cái có th ể t ạo ra h ỗn độn, và khi nó được t ạo ra, tâm trí s ẽ nói, “Bây gi ờ nghe đây, ta đã b ảo c ậu nh ư th ế r ồi còn gì.” Tâm trí r ất hay tự đáp ứng. Đầu tiên nó cho b ạn m ột h ạt m ầm, và khi m ầm nhú ra, tâm trí nói, “Nhìn đây, mình đã bi ết trước r ằng mình bị l ừa mà.” Cái h ỗn độn đã t ới, và nó đã được đem t ới b ởi chính ý tưởng đó. Cho nên t ại sao lại áy náy v ề vi ệc li ệu h ỗn độn có t ới trong tương lai hay không, hay li ệu nó đã qua hay ch ưa? Ngay kho ảnh kh ắc này b ạn đang im l ặng - t ại sao không m ở h ội nó? Và tôi b ảo b ạn, n ếu b ạn m ở h ội, nó s ẽ phát tri ển. Trong th ế gi ới c ủa tâm th ức, ch ẳng cái gì có ích nh ư m ở h ội c ả. 

M ở h ội tựa nh ư tưới nước cho cây c ối. Lo nghĩ chỉ là đối l ập v ới m ở h ội, nó chỉ tựa nh ư vi ệc c ắt g ốc r ễ. C ảm th ấy h ạnh phúc đi! Nh ảy múa v ới im l ặng c ủa b ạn. Kho ảnh kh ắc này có đấy - th ế là đủ. Sao ph ải đòi h ỏi h ơn n ữa? Ngày mai s ẽ ch ăm sóc cho chính nó. Kho ảnh kh ắc này là quá nhi ều r ồi; t ại sao không s ống v ới nó, m ở h ội nó, chia s ẻ nó, t ận hưởng nó? Để cho nó thành bài ca, điệu v ũ, bài th ơ; để cho nó mang tính sáng t ạo. Để cho im lặng c ủa mình mang tính sáng t ạo; làm cái gì đó v ới nó đi. 

Hàng tri ệu th ứ là có th ể vì ch ẳng cái gì mang tính sáng t ạo h ơn im l ặng: không c ần tr ở thành ho ạ sĩ r ất vĩ đại, n ổi ti ếng th ế gi ới, m ột Picasso; không c ần ph ải tr ở thành m ột Henry Moore; không c ần ph ải tr ở thành nhà th ơ l ớn. Nh ững tham v ọng tr ở thành vĩ đại này là c ủa tâm trí, không ph ải là c ủa im l ặng. Theo cách c ủa riêng b ạn, dù nh ỏ bé đến đâu, c ứ v ẽ. Theo cách c ủa riêng b ạn, dù nh ỏ bé đến đâu, c ứ là m ột bài cú. Theo cách c ủa riêng b ạn, dù nh ỏ bé đến đâu, c ứ hát bài hát, nh ảy múa chút xíu, m ở h ội, và b ạn s ẽ th ấy kho ảnh kh ắc ti ếp đem đến nhi ều im l ặng h ơn. M ột khi b ạn bi ết rằng b ạn càng m ở h ội, càng nhi ều th ứ được trao cho b ạn; b ạn càng chia s ẻ nhi ều, b ạn càng tr ở nên có kh ả n ăng nh ận được nó, m ỗi kho ảnh kh ắc nó c ứ phát tri ển, t ăng trưởng. Kho ảnh kh ắc ti ếp bao gi ờ c ũng sinh ra từ kho ảnh kh ắc này, cho nên t ại sao ph ải lo l ắng v ề nó? N ếu kho ảnh kh ắc này im l ặng, làm sao kho ảng kh ắc ti ếp l ại r ối lo ạn được? Nó s ẽ đến từ đâu? Nó s ắp được sinh ra từ kho ảnh kh ắc này. N ếu tôi h ạnh phúc kho ảnh kh ắc này, làm sao tôi có th ể b ất h ạnh trong kho ảnh kh ắc ti ếp? N ếu b ạn mu ốn kho ảnh kh ắc ti ếp là b ất h ạnh, b ạn s ẽ ph ải tr ở nên b ất h ạnh trong kho ảnh kh ắc này, vì t ừ b ất h ạnh mà b ất h ạnh m ới được sinh ra; từ h ạnh phúc, h ạnh phúc sinh ra. B ất kì cái gì b ạn mu ốn thu ho ạch v ề trong kho ảnh kh ắc ti ếp, b ạn s ẽ ph ải gieo h ạt ngay bây gi ờ. M ột  khi lo nghĩ là được phép và b ạn b ắt đầu nghĩ r ằng h ỗn độn s ẽ t ới, nó t ới th ật; b ạn đã đem nó vào. Bây gi ờ b ạn s ẽ ph ải gieo h ạt cho nó; nó đã t ới. 

Ch ẳng c ần ph ải đợi t ới kho ảnh kh ắc ti ếp làm gì; nó đã có đấy r ồi. Nh ớ l ấy điều này, và điều này th ực s ự là cái gì đó kì lạ: khi b ạn bu ồn b ạn ch ẳng bao gi ờ nghĩ r ằng nó có th ể là tưởng tượng. Ch ẳng bao gi ờ tôi b ắt g ặp người bu ồn mà nói v ới tôi r ằng có th ể đấy chỉ là tưởng tượng thôi. Bu ồn là hoàn toàn th ực. Nh ưng h ạnh phúc thì sao? - ngay l ập tức cái gì đó đã đi sai và b ạn b ắt đầu nghĩ, “Có th ể đấy chỉ là tưởng tượng.” B ất kì khi nào b ạn c ăng th ẳng, b ạn ch ẳng bao gi ờ nghĩ r ằng nó là tưởng tượng c ả. N ếu b ạn có th ể nghĩ r ằng c ăng th ẳng và kh ổ c ủa b ạn là tưởng tượng, chúng s ẽ bi ến m ất. Và n ếu b ạn nghĩ im l ặng và h ạnh phúc c ủa mình là tưởng tượng, chúng s ẽ bi ến m ất. B ất kì cái gì được coi là th ực, đều tr ở thành th ực. B ất kì cái gì bị coi là không th ực, đều tr ở thành không th ực. B ạn là đấng sáng t ạo c ủa toàn b ộ th ế gi ới bao quanh b ạn; nh ớ l ấy điều này. R ất hi ếm khi đạt t ới được kho ảnh kh ắc h ạnh phúc, phúc l ạc - đừng lãng phí nó trong suy nghĩ. Nh ưng n ếu b ạn không làm gì c ả, kh ả n ăng lo nghĩ l ại có đấy. N ếu b ạn không làm gì c ả - n ếu b ạn không nh ảy múa, n ếu b ạn không ca hát, n ếu b ạn không chia s ẻ - thì kh ả n ăng đó là có đấy. Chính n ăng lượng mà đáng mang tính sáng t ạo s ẽ t ạo ra lo nghĩ. Nó s ẽ b ắt đầu t ạo ra c ăng th ẳng m ới bên trong. N ăng lượng ph ải mang tính sáng t ạo. N ếu b ạn không dùng nó cho h ạnh phúc, c ũng n ăng lượng đó s ẽ được dùng cho b ất h ạnh. Và v ới b ất h ạnh b ạn có thói quen b ắt rễ sâu đến m ức lu ồng n ăng lượng r ất l ỏng và tự nhiên. V ới h ạnh phúc đó là nhi ệm v ụ v ất v ả. Cho nên vài ngày đầu tiên b ạn s ẽ ph ải thường xuyên nh ận bi ết. 

B ất kì khi nào có kho ảnh kh ắc h ạnh phúc, để cho nó n ắm l ấy b ạn, s ở h ữu b ạn. T ận hưởng nó th ật toàn b ộ; làm sao kho ảnh kh ắc ti ếp l ại có th ể khác được? T ừ đâu mà nó s ẽ khác đi? T ừ đâu mà nó t ới? Th ời gian c ủa b ạn được t ạo ra bên trong b ạn. Th ời gian c ủa b ạn không ph ải là th ời gian c ủa tôi. T ồn t ại nhi ều th ời gian song song c ũng nh ư các tâm trí v ậy. Không có m ột th ời gian. N ếu chỉ có m ột th ời gian th ế thì s ẽ khó kh ăn. Th ế thì trong toàn th ể nhân lo ại kh ổ ch ẳng ai có th ể tr ở thành vị ph ật được vì chúng ta thu ộc vào cùng th ời gian. Không, nó không ph ải là m ột. Th ời gian c ủa tôi đến từ tôi - nó là sáng t ạo c ủa tôi. N ếu kho ảnh kh ắc này là đẹp, kho ảnh kh ắc ti ếp được sinh ra còn đẹp h ơn - đây là th ời gian c ủa tôi. N ếu kho ảnh kh ắc này là bu ồn cho b ạn, th ế thì kho ảnh kh ắc bu ồn h ơn được sinh ra cho b ạn - đó là th ời gian c ủa b ạn. Hàng tri ệu dòng th ời gian song song tồn t ại. Và có vài người t ồn t ại mà không có th ời gian nào c ả - nh ững người đã đạt t ới vô trí. H ọ không có th ời gian vì h ọ không nghĩ v ề quá kh ứ; nó đã qua r ồi, cho nên chỉ k ẻ ng ốc m ới nghĩ v ề nó thôi. Khi cái gì qua r ồi, thì nó đã qua r ồi. Có câu m ật chú c ủa ph ật tử: Gate gate, para gate - swaha; “Trôi qua, trôi qua, hoàn toàn qua r ồi; để cho nó đi vào ng ọn l ửa.” Quá kh ứ đã trôi qua, tương lai còn ch ưa tới. Sao ph ải lo nghĩ v ề nó? Khi nó t ới, chúng ta s ẽ th ấy. B ạn s ẽ có đó để g ặp nó, v ậy sao ph ải lo nghĩ v ề nó? Cái đã qua là qua r ồi, cái ch ưa t ới v ẫn còn ch ưa t ới. Chỉ kho ảng kh ắc này là còn l ại, thu ần khi ết, m ạnh m ẽ v ới n ăng lượng. S ống v ới nó đi! N ếu nó im l ặng, bi ết ơn đi. N ếu nó phúc l ạc, cám ơn Thượng đế, tin c ậy vào nó. Và nếu bạn có thể tin cậy, nó sẽ trưởng thành. Nếu bạn không tin, bạn đã đầu độc nó rồi.

150 Hài hoà với cái không chắc chắn 

Tôi càng quan sát bản thân mình, tôi càng kinh nghiệm cái giả tạo của bản ngã. Tôi đã bắt đầu cảm thấy giống như người xa lạ với bản thân mình, không còn biết cái gì là sai nữa. Điều này bỏ lại tôi với cảm giác không thoải mái về việc không có hướng dẫn, như tôi đã cảm thấy tôi có trước đây. Điều này xảy ra; điều này chắc chắn phải xảy ra. Và nhớ rằng người ta nên hạnh phúc rằng nó đã xảy ra; đấy là chỉ dẫn tốt. Khi người ta bắt đầu trên cuộc hành trình vào trong, mọi thứ dường như rõ ràng, có gốc rễ, vì bản ngã đang kiểm soát và bản ngã có đủ mọi hướng dẫn. Bản ngã có đủ mọi bản đồ, bản ngã là chủ. Khi bạn đi vào thêm một chút trong cuộc hành trình, bản ngã bắt đầu tan biến, dường như là ngày càng giả hơn, dường như ngày càng là trò lừa bịp, ảo giác. Khi người ta bắt đầu thức tỉnh khỏi mơ thế thì những hướng dẫn đều bị mất đi. Bây giờ người chủ cũ không còn là chủ nữa, còn chủ mới chưa nảy sinh. Có lẫn lộn, hỗn độn. Đây là chỉ dẫn tốt.

M ột n ửa hành trình đã qua, nh ưng v ẫn còn c ảm giác không tho ải mái, không d ễ chịu, vì b ạn c ảm th ấy m ất mát, người l ạ v ới chính mình, không bi ết b ạn là ai. Trước đó, b ạn bi ết b ạn đã là ai: tên b ạn, hình d ạng b ạn, địa chỉ b ạn, số ti ền trong ngân hàng c ủa b ạn - m ọi th ứ đều ch ắc ch ắn, đấy là b ạn. B ạn đã đồng nh ất v ới b ản ngã. Bây gi ờ b ản ngã tan bi ến đi, ngôi nhà c ũ s ụp đổ và b ạn ch ẳng bi ết b ạn là ai, b ạn ở đâu. M ọi th ứ đều âm u, mây mù, và s ự ch ắc ch ắn c ũ đã m ất r ồi. Điều này là t ốt vì ch ắc ch ắn c ũ là ch ắc ch ắn gi ả. Trong th ực t ế, nó không ph ải là ch ắc ch ắn. Sâu bên trong nó có không ch ắc ch ắn. Đó là lí do t ại sao, khi b ản ngã tan bi ến, b ạn c ảm th ấy không ch ắc ch ắn. Bây gi ờ nh ững tầng sâu h ơn c ủa con người b ạn đang được l ộ d ần ra cho b ạn - b ạn c ảm th ấy là người xa l ạ. B ạn bao gi ờ c ũng là người l ạ, chỉ b ản ngã l ừa d ối b ạn trong c ảm giác r ằng b ạn đã bi ết b ạn là ai. Gi ấc m ơ quá nhi ều r ồi, nó có v ẻ quá th ật. Bu ổi sáng khi b ạn ra kh ỏi gi ấc m ơ, b ỗng nhiên b ạn ch ẳng bi ết b ạn là ai hay đang ở đâu. B ạn đã bao gi ờ c ảm th ấy c ảm giác này đôi khi vào bu ổi sáng không? - khi b ỗng nhiên b ạn tỉnh d ậy kh ỏi gi ấc m ơ, và trong kho ảnh kh ắc nào đó b ạn không bi ết b ạn ở đâu, b ạn là ai và cái gì đang x ảy ra? 

C ũng điều này x ảy ra khi người ta ra kh ỏi gi ấc m ơ c ủa b ản ngã. B ạn s ẽ c ảm th ấy không tho ải mái, không d ễ chịu, m ất g ốc, nh ưng người ta ph ải c ảm h ạnh phúc v ề điều đó. N ếu b ạn tr ở nên kh ổ v ề điều đó, b ạn s ẽ rơi tr ở l ại v ới tr ạng thái v ấn đề c ũ n ơi m ọi th ứ đã từng là ch ắc ch ắn, n ơi m ọi th ứ đều được v ẽ b ản đồ, lên s ơ đồ, n ơi b ạn bi ết rõ, n ơi hướng d ẫn là rõ ràng. B ỏ cái khó chịu đi. Cho dù nó có đấy, đừng bị quá ấn tượng b ởi nó. Để cho nó có đấy, quan sát nó, và điều đó n ữa s ẽ qua đi. Ch ẳng m ấy ch ốc cái khó chịu s ẽ bi ến m ất. Nó có đấy b ởi vì thói quen c ũ v ề cái ch ắc ch ắn. B ạn không bi ết cách s ống trong th ế gi ới không ch ắc ch ắn. B ạn không bi ết cách s ống trong không an toàn. Cái khó chịu có đó b ởi vì cái an toàn c ũ. Nó có đó chỉ vì thói quen c ũ, tàn tích c ũ. Nó s ẽ qua. Người ta chỉ ph ải đợi, quan sát, th ảnh th ơi và c ảm th ấy h ạnh phúc r ằng cái gì đó đã x ảy ra. Và tôi b ảo b ạn, nó là chỉ d ẫn t ốt. Nhi ều người đã quay lại từ điểm đó chỉ để c ảm th ấy tho ải mái l ại, th ấy d ễ chịu, th ấy v ề nhà. H ọ đã l ỡ r ồi. H ọ m ới chỉ đến g ần h ơn m ục tiêu, và h ọ quay l ại. B ạn đừng làm nh ư th ế; ti ến lên trước đi. Không ch ắc ch ắn là t ốt, ch ẳng có gì sai v ới nó c ả. B ạn chỉ ph ải hài hoà, t ất c ả chỉ có v ậy. B ạn đang hài hoà v ới v ũ trụ ch ắc ch ắn c ủa b ản ngã, v ũ trụ an toàn c ủa b ản ngã. 

Dù sai l ầm trên b ề m ặt đến m ức nào, m ọi th ứ c ũng dường nh ư là hoàn h ảo nh ư nó đáng ph ải là nh ư v ậy. B ạn c ần chút ít hài hoà v ới s ự t ồn tại không ch ắc ch ắn. S ự t ồn t ại là không ch ắc ch ắn, không an toàn, nguy hi ểm. Nó là m ột lu ồng - m ọi th ứ chuy ển động, thay đổi. Nó là th ế gi ới l ạ; làm quen v ới nó đi. dũng c ảm lên m ột chút và đừng nhìn v ề sau, nhìn lên trước; ch ẳng m ấy ch ốc b ản thân s ự không ch ắc ch ắn s ẽ tr ở thành đẹp đẽ, b ản thân cái không an toàn s ẽ tr ở thành đẹp đẽ. Trong th ực t ế, chỉ cái không an toàn m ới đẹp, vì không an toàn là cu ộc s ống. An toàn là x ấu, nó là m ột ph ần c ủa cái ch ết - đó là lí do t ại sao nó l ại an toàn. S ống không hướng d ẫn là cách s ống duy nh ất. Khi b ạn s ống v ới hướng d ẫn, b ạn s ống cu ộc s ống gi ả. Lí tưởng, hướng d ẫn,   kỉ lu ật - b ạn ép bu ộc cái gì đó vào cu ộc s ống c ủa mình, b ạn t ạo khuôn cu ộc s ống c ủa mình, b ạn không cho phép nó là nó, b ạn c ố làm ra điều gì đó từ nó. Hướng d ẫn là b ạo hành và t ất c ả nh ững lí tưởng đều x ấu c ả. Qua chúng mà b ạn s ẽ l ỡ b ản thân mình. B ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ đạt t ới con người b ạn. Vi ệc tr ở thành không ph ải là vi ệc s ống. T ất c ả vi ệc tr ở thành, và t ất c ả m ọi n ỗ l ực để tr ở thành cái gì đó s ẽ ép bu ộc cái gì đó lên b ạn. Đó là n ỗ l ực b ạo hành. B ạn có th ể tr ở thành thánh nhân, nh ưng trong tính ch ất thánh c ủa b ạn sẽ có cái x ấu xí. Tôi b ảo b ạn, và tôi nh ấn m ạnh điều đó: vi ệc s ống cu ộc s ống không có b ất kì hướng d ẫn nào là kh ả n ăng thánh thi ện duy nh ất. Th ậm chí b ạn có th ể tr ở thành k ẻ t ội l ỗi, nh ưng trong vi ệc là k ẻ t ội l ỗi s ẽ có điều th ần thánh, điều thánh thi ện. Cu ộc s ống là thiêng liêng; b ạn không c ần ép bu ộc b ất kì th ứ gì lên nó, b ạn không c ần t ạo khuôn nó, b ạn không c ần cho nó hình m ẫu, kỉ lu ật hay tr ật tự. 

Cu ộc s ống có tr ật tự riêng c ủa nó, nó có kỉ lu ật riêng c ủa nó. B ạn đơn thu ần di chuy ển v ới nó, b ạn n ổi v ới nó, b ạn không c ố g ắng thúc đẩy dòng sông. Dòng sông v ẫn tuôn ch ảy - b ạn tr ở thành m ột v ới nó và dòng sông đưa b ạn ra đại dương. Đây là cu ộc đời c ủa sannyasin: cu ộc đời c ủa điều x ảy ra, không ph ải là c ủa vi ệc làm. Th ế thì con người b ạn vượt lên, chỉ ch ốc lát thôi, trên các đám mây và xung đột. B ỗng nhiên b ạn được tự do. Trong m ất tr ật tự c ủa cu ộc s ống b ạn tìm ra tr ật tự m ới. Nh ưng ph ẩm ch ất c ủa tr ật tự này bây gi ờ lại hoàn toàn khác. Nó ch ẳng có cái gì do b ạn ép bu ộc c ả, nó thu ộc vào b ản ch ất c ủa chính cu ộc s ống. Cây c ối c ũng có tr ật tự, dòng sông, r ặng núi c ũng v ậy, nh ưng đấy không ph ải là tr ật tự do các nhà đạo đức, nh ững người kh ắt khe đạo đức, các th ầy tu áp đặt. Chúng ch ẳng đi t ới ai đó để xin hướng d ẫn. Tr ật tự là b ản ch ất; nó là b ản thân cu ộc s ống. M ột khi b ản ngã không có đó để thao tác, để đẩy và kéo đi đây đó - “Làm cái này cái kia” - khi b ạn được hoàn toàn tự do kh ỏi b ản ngã, kỉ lu ật tới v ới b ạn, kỉ lu ật bên trong. Nó không có động c ơ nào. 

Nó không tìm ki ếm cái gì đó, nó đơn thu ần x ảy ra: nh ư khi b ạn th ở, nh ư khi b ạn c ảm th ấy đói và b ạn ăn, nh ư khi b ạn c ảm th ấy bu ồn ng ủ và b ạn lên giường. Nó là kỉ lu ật bên trong, kỉ lu ật b ản ch ất. Điều đó s ẽ đến khi b ạn tr ở nên hài hoà v ới cái không an ninh, khi b ạn tr ở nên hài hoà v ới cái l ạ l ẫm c ủa mình, khi b ạn tr ở nên hài hoà v ới con người ch ưa bi ết c ủa mình. Trong thi ền người ta có m ột ng ạn ng ữ, m ột ng ạn ng ữ hay nh ất: khi người ta s ống trong th ế gi ới, núi là núi và sông là sông. Khi người ta đi vào thi ền, bây gi ờ núi không còn là núi n ữa và sông c ũng ch ẳng còn là sông n ữa. M ọi th ứ chỉ là l ẫn l ộn và h ỗn độn. Nh ưng khi người ta đã đạt tới satori, t ới samadhi, l ần n ữa sông là sông và núi là núi. Có ba giai đ o ạn: giai đ o ạn đầu tiên, b ạn là ch ắc ch ắn v ới b ản ngã, đến giai đ o ạn th ứ ba b ạn tuy ệt đối ch ắc ch ắn v ới vô ngã, và chỉ ở gi ữa hai giai đ o ạn này là h ỗn độn; khi cái ch ắc ch ắn c ủa b ản ngã bi ến m ất và cái ch ắc ch ắn c ủa cu ộc s ống còn ch ưa t ới. Đây là m ột kho ảnh kh ắc r ất, rất ti ềm tàng, r ất thai nghén. N ếu b ạn tr ở nên s ợ hãi và quay lui, b ạn s ẽ l ỡ kh ả n ăng. Phía trước là cái ch ắc ch ắn th ực s ự. Cái ch ắc ch ắn th ực s ự đó không ch ống l ại cái không ch ắc ch ắn. Phía trước là cái an toàn th ực s ự, nh ưng cái an toàn đó không ch ống l ại cái không an toàn. Cái an toàn đó bao la đến độ nó ch ứa c ả cái không an toàn bên trong chính nó. 

Nó bao la đến độ nó không s ợ cái không an toàn. Nó h ấp thu cái không an toàn vào trong nó, nó ch ứa m ọi mâu thu ẫn. Cho nên ai đó có th ể g ọi nó là không an toàn và ai đó có th ể g ọi nó là an toàn. Trong th ực t ế nó ch ẳng là c ả hai, hay nó là c ả hai. N ếu b ạn c ảm th ấy r ằng b ạn đã tr ở thành người lạ v ới chính mình, m ở h ội điều đó đi, c ảm th ấy bi ết ơn đi. Hi ếm khi m ới có được kho ảnh kh ắc ấy; t ận hưởng nó đi. B ạn càng t ận hưởng nó, b ạn l ại càng th ấy r ằng cái ch ắc ch ắn đang t ới g ần b ạn h ơn, t ới ngày càng nhanh h ơn hướng v ề b ạn. N ếu b ạn có th ể m ở h ội cái l ạ l ẫm c ủa mình, cái m ất g ốc r ễ c ủa mình, cái vô gia c ư c ủa mình, b ỗng nhiên b ạn ở nhà - giai đ o ạn th ứ ba đã t ới.151 Đếm kho ảnh kh ắc nh ận bi ết Th ầy b ảo chúng tôi nh ận bi ết v ề m ọi th ứ - điều này nghĩa là nhân ch ứng cho m ọi th ứ, m ọi hành động. Khi tôi quy ết định nh ận bi ết trong công vi ệc, tôi l ại quên m ất v ề nh ận bi ết, và khi tôi tr ở nên nh ận bi ết r ằng tôi đã không nh ận bi ết, tôi th ấy m ặc c ảm; tôi c ảm th ấy r ằng tôi đã ph ạm sai l ầm. Xin th ầy gi ải thích? Đấy là v ấn đề c ơ b ản cho b ất kì ai đang c ố g ắng nh ận bi ết trong công vi ệc - vì công vi ệc đòi h ỏi r ằng b ạn ph ải quên b ản thân mình hoàn toàn. B ạn ph ải tham dự vào nó th ật sâu s ắc... dường nh ư b ạn v ắng bóng. 

Ch ừng nào còn ch ưa có được s ự tham dự hoàn toàn đến nh ư v ậy, công vi ệc v ẫn còn là h ời h ợt. T ất c ả nh ững điều vĩ đại, do con người t ạo ra - trong h ội ho ạ, trong th ơ ca, trong ki ến trúc, trong điêu kh ắc, trong b ất kì chi ều hướng nào c ủa cu ộc s ống - đều c ần b ạn ph ải tham dự hoàn toàn. Và n ếu b ạn c ố g ắng để nh ận bi ết đồng th ời, công vi ệc c ủa b ạn s ẽ ch ẳng bao gi ờ là ở hàng đầu, vì b ạn s ẽ không ở trong đó. Cho nên nh ận bi ết trong khi b ạn đang làm vi ệc c ần có hu ấn luy ện và kỉ lu ật l ớn lao, và người ta ph ải b ắt đầu từ  nh ững hành động r ất đơn gi ản, ch ẳng h ạn, bước đi. B ạn có th ể bước, và b ạn có th ể nh ận bi ết r ằng b ạn đang bước - m ỗi bước đi có th ể đầy nh ận bi ết. Ăn... h ệt nh ư cách h ọ u ống trà trong các thi ền vi ện - h ọ g ọi nó là ‘l ễ h ội trà’, vì v ới vi ệc nh ấm nháp trà, người ta ph ải còn tỉnh táo và nh ận bi ết. Đấy là nh ững hành động nh ỏ nh ưng để b ắt đầu, chúng hoàn toàn t ốt. Người ta không nên b ắt đầu v ới cái gì đó nh ư vi ệc v ẽ, nh ảy múa - nh ững điều này là nh ững hi ện tượng r ất sâu s ắc và ph ức t ạp. B ắt đầu từ nh ững hành động nh ỏ c ủa cu ộc s ống đời thường đi. Khi b ạn tr ở nên ngày m ột quen thu ộc v ới nh ận bi ết, khi nh ận bi ết tr ở thành h ệt nh ư h ơi th ở - b ạn không ph ải n ỗ l ực gì v ề nó, nó tr ở thành tự phát - th ế thì trong b ất kì hành động nào, b ất kì công vi ệc nào, b ạn c ũng đều có th ể nh ận bi ết. Nh ưng nh ớ điều ki ện: nó ph ải là vô n ỗ l ực; nó ph ải xu ất phát tự nhiên. Th ế thì v ẽ hay so ạn nh ạc, hay nh ảy múa, hay th ậm chí đánh nhau v ới k ẻ thù b ằng lưỡi ki ếm, b ạn c ũng có th ể v ẫn còn hoàn toàn nh ận bi ết. Nh ưng nh ận bi ết đó không ph ải là nh ận bi ết b ạn đang c ố g ắng có. 

Nó không ph ải là cái b ắt đầu; nó là đỉnh cao c ủa kỉ lu ật lâu dài. Đôi khi nó c ũng có th ể x ảy ra mà ch ẳng c ần kỉ lu ật nào c ả. Nh ưng điều này hi ếm khi có th ể x ảy ra - trong nh ững điều ki ện c ực đoan. Trong cu ộc s ống hàng ngày b ạn nên tuân theo quá trình đơn gi ản. Trước h ết tr ở nên nh ận bi ết v ề nh ững hành động mà không c ần s ự tham dự c ủa b ạn. B ạn có th ể bước đi và b ạn có th ể nghĩ; b ạn có th ể ăn và b ạn có th ể nghĩ. Thay th ế nghĩ b ằng nh ận bi ết đi. Ăn, và v ẫn còn tỉnh táo r ằng b ạn đang ăn. Bước đi, thay th ế nghĩ b ằng nh ận bi ết. C ứ bước; có l ẽ bước đi c ủa b ạn s ẽ đôi chút ch ậm h ơn và duyên dáng h ơn. Nh ưng nh ận bi ết là có th ể v ới nh ững hành động nh ỏ này. 

Và khi b ạn tr ở thành ngày càng l ưu loát h ơn, dùng nhi ều ho ạt động ph ức t ạp h ơn. M ột ngày s ẽ t ới khi chỉ có m ọi ho ạt động trong th ế gi ới mà trong đó b ạn luôn tỉnh táo và đồng th ời th ực hi ện hành động đó m ột cách toàn b ộ. B ạn đang nói, “Khi tôi quy ết định nh ận bi ết trong công vi ệc, tôi l ại quên m ất v ề nh ận bi ết.” Nó ph ải không là quy ết định c ủa b ạn, nó ph ải là kỉ lu ật lâu dài c ủa b ạn. Và nh ận bi ết ph ải tr ở thành tự phát; b ạn không ph ải nh ớ tới nó, b ạn ph ải không ép bu ộc nó. “Và khi tôi tr ở nên nh ận bi ết r ằng tôi đã không nh ận bi ết, tôi th ấy m ặc c ảm.” Điều đó hoàn toàn là đần độn. Khi b ạn tr ở nên nh ận bi ết r ằng b ạn đã không nh ận bi ết, c ảm th ấy h ạnh phúc r ằng ít nh ất bây gi ờ b ạn đang nh ận bi ết. V ới khái ni ệm m ặc c ảm, không có ch ỗ trong giáo hu ấn c ủa tôi. M ặc c ảm là m ột trong nh ững ch ứng ung th ư c ủa linh h ồn. Và t ất c ả m ọi tôn giáo đều đã dùng m ặc c ảm để phá hu ỷ nhân ph ẩm b ạn, lòng tự hào c ủa b ạn, và làm cho b ạn chỉ là nô l ệ. Không c ần ph ải c ảm th ấy m ặc c ảm, điều đó là tự nhiên. Nh ận bi ết là điều l ớn lao đến m ức cho dù b ạn có th ể nh ận bi ết trong vài giây thôi, hân hoan đi. Đừng để ý t ới nh ững kho ảnh kh ắc b ạn quên lãng. Chú ý đến tr ạng thái khi b ạn b ỗng nhiên nh ớ được, “Mình không nh ận bi ết rồi.” C ảm th ấy may m ắn r ằng ít nh ất, sau vài gi ờ, nh ận bi ết đã tr ở l ại. Đừng làm nó thành ăn n ăn, m ặc c ảm, bu ồn - vì b ằng cách th ấy m ặc c ảm và bu ồn, b ạn s ẽ không được c ứu giúp.

B ạn s ẽ c ảm th ấy, sâu bên trong, th ất b ại. Và m ột khi c ảm giác v ề th ất b ại l ắng đọng trong b ạn, nh ận bi ết s ẽ tr ở thành còn khó kh ăn h ơn. Thay đổi toàn b ộ tiêu điểm c ủa b ạn đi. Điều l ớn lao là b ạn tr ở nên nh ận bi ết r ằng b ạn đã quên m ất ph ải nh ận bi ết. Bây gi ờ đừng quên th ật lâu n ữa. L ần n ữa, b ạn s ẽ quên; l ần n ữa, b ạn s ẽ nh ớ - nh ưng m ỗi l ần, l ỗ h ổng c ủa quên lãng s ẽ tr ở nên nh ỏ d ần l ại. N ếu b ạn có th ể tránh được m ặc c ảm, điều v ề c ăn b ản mang tính Ki tô giáo, l ỗ h ổng vô nh ận bi ết c ủa b ạn s ẽ tr ở nên ng ắn h ơn, r ồi m ột hôm nó đơn thu ần bi ến m ất. Nh ận bi ết s ẽ tr ở thành tựa nh ư vi ệc th ở hay nhịp tim, hay nh ư máu tu ần hoàn trong b ạn - ngày t ới ngày qua. Cho nên quan sát r ằng b ạn không c ảm th ấy m ặc c ảm. 

Ch ẳng có gì để c ảm th ấy m ặc c ảm c ả. M ột điều r ất có ý nghĩa là cây ch ẳng nghe l ời các linh m ục Ki tô giáo. N ếu không, chúng s ẽ làm cho hoa h ồng c ảm th ấy m ặc c ảm: “Sao mày l ại có gai?” Và hoa h ồng, nh ảy múa rung rinh trong gió, trong m ưa, dưới ánh m ặt tr ời, b ỗng nhiên tr ở nên bu ồn. Điệu nh ảy s ẽ bi ến m ất; h ớn h ở s ẽ bi ến m ất; hương th ơm s ẽ bi ến m ất. Bây gi ờ gai s ẽ tr ở thành th ực t ại duy nh ất c ủa nó, m ột v ết thương - “Sao mày l ại có gai?” Nh ưng b ởi vì ch ẳng có cây hoa h ồng nào ngu xu ẩn đến m ức nghe l ời b ất kì tu sĩ nào c ủa b ất kì tôn giáo nào, cho nên hoa h ồng c ứ nh ảy múa, và v ới hoa h ồng, gai c ũng c ứ nh ảy múa. Toàn b ộ s ự t ồn t ại đều không m ặc c ảm. Và kho ảnh kh ắc m ột người tr ở thành không m ặc c ảm, người đó tr ở thành m ột ph ần c ủa lu ồng ch ảy cu ộc đời v ũ trụ. Đó là ch ứng ng ộ, tâm th ức không m ặc c ảm, h ớn h ở trong m ọi th ứ mà cu ộc s ống làm ra: ánh sáng là đẹp; bóng t ối, c ũng th ế. Khi b ạn không th ể tìm ra b ất kì điều gì để m ặc c ảm, v ới tôi b ạn đã tr ở thành người tôn giáo. V ới cái g ọi là các tôn giáo, ch ừng nào b ạn còn ch ưa m ặc c ảm, b ạn còn ch ưa là tôn giáo; b ạn càng m ặc c ảm, b ạn càng tôn giáo h ơn. Người ta đang hành h ạ mình b ằng trừng ph ạt, b ằng hành xác. Người ta đang nhịn đói; người ta đang tự đấm ng ực mình b ằng n ắm đấm c ủa mình cho t ới khi máu rỉ ra từ ng ực. V ới tôi nh ững người này là bị b ệnh tâm th ần; h ọ không có tính tôn giáo. Cái g ọi là các tôn giáo c ủa h ọ đã d ạy h ọ r ằng n ếu b ạn ph ạm b ất kì điều gì sai trái, t ốt nh ất là trừng ph ạt chính mình h ơn là để bị Thượng đế hay ngày phán x ử cu ối cùng trừng ph ạt - vì trừng ph ạt đó là bị ném vĩnh vi ễn vào bóng t ối v ực th ẳm c ủa địa ng ục. Không có l ối thoát, không có l ối ra - m ột khi b ạn đã vào địa ng ục, b ạn vào luôn r ồi. Toàn th ể nhân lo ại đã bị làm ph ạm t ội theo cách này hay cách khác. V ẻ r ạng ng ời trong m ắt b ạn đã bị tước đi; cái đẹp trên khuôn m ặt b ạn đã bị tước đi; cái duyên dáng trong con người b ạn đã bị tước đi. B ạn bị thu l ại thành t ội nhân - không c ần thi ết. Nh ớ l ấy: con người y ếu đ u ối và ẻo l ả, và l ầm l ỗi là con người. Và người đã phát minh ra câu ng ạn ng ữ “L ầm lỗi là con người,”, c ũng đã phát minh ra ng ạn ng ữ, “Tha th ứ là thiêng liêng.” Tôi không đồng ý v ới ph ần th ứ hai này. Tôi nói, “L ầm l ỗi là con người và tha th ứ c ũng là con người.” 

Và tha th ứ cho chính mình là m ột trong nh ững đức h ạnh l ớn lao nh ất, vì n ếu b ạn không th ể tha th ứ cho chính mình, b ạn c ũng không th ể nào tha th ứ cho b ất kì ai khác trên th ế gi ới này - điều ấy là không th ể được. B ạn đầy ắp nh ững v ết thương, m ặc c ảm, làm sao b ạn có th ể tha th ứ cho ai được? Cái g ọi là nh ững thánh nhân c ủa b ạn c ứ nói mãi r ằng b ạn s ẽ bị ném vào địa ng ục. Th ực t ại là, h ọ đang s ống trong địa ng ục đấy! H ọ không th ể cho phép ngay c ả Thượng đế tha th ứ cho b ạn! M ột nhà th ơ Sufi vĩ đại, Omar Khayyam, đã vi ết trong tác ph ẩm Rubaiyat, tuy ển t ập th ơ n ổi ti ếng th ế gi ới c ủa ông ấy: “Tôi đi u ống rượu, nh ảy múa, yêu. Tôi ph ạm đủ m ọi lo ại t ội l ỗi vì tôi tin c ậy Thượng đế là từ bi - ngài sẽ tha th ứ. T ội l ỗi c ủa tôi r ất nh ỏ; tha th ứ c ủa ngài là mênh mông.” Khi các th ầy tu bi ết t ới cu ốn sách c ủa ông ấy - vì trong nh ững ngày đó sách được vi ết b ằng tay, còn ch ưa có báo in... Các th ầy tu phát hi ện ra r ằng ông ấy đã vi ết nh ững điều báng b ổ, r ằng ông ấy đã nói, “Đừng lo l ắng, c ứ làm b ất kì vi ệc b ạn mu ốn đi vì Thượng đế ch ẳng là gì ngoài từ bi và tình yêu thu ần khi ết. B ạn có th ể ph ạm bao nhiêu t ội l ỗi trong b ẩy mươi n ăm cu ộc đời? - so v ới tha th ứ c ủa ông ấy, nó ch ẳng là cái gì c ả.” Ông ấy c ũng còn là nhà toán h ọc n ổi ti ếng n ữa, nhà c ải cách trong nước. Các th ầy tu t ới ông ấy và nói, “Ông vi ết cái th ứ gì th ế này? Ông s ẽ phá hu ỷ tính tôn giáo c ủa m ọi người! T ạo ra n ỗi s ợ trong m ọi người, b ảo v ới m ọi người r ằng Thượng đế là r ất công b ằng: n ếu b ạn đã ph ạm m ột t ội, b ạn s ẽ bị trừng ph ạt. S ẽ không có từ bi đâu.” Sách c ủa Omar Khayyam bị đốt trong th ời c ủa ông ấy. B ất kì khi nào tìm th ấy m ột b ản sao, nó đều bị các th ầy tu đốt s ạch, vì con người này đang d ạy ý tưởng nguy hi ểm. N ếu nó được lan truy ền trong con người và m ọi người b ắt đầu h ớn h ở trong cu ộc s ống, điều gì s ẽ x ảy ra cho các th ầy tu? 

Điều gì s ẽ x ảy ra cho các thánh nhân? Điều gì s ẽ x ảy ra cho các huy ền tho ại c ủa h ọ v ề địa ng ục, cõi tr ời và Thượng đế? T ất c ả s ẽ bi ến vào thinh không. Chí ít, đối v ới tôi, Omar Khayyam c ũng là m ột trong các nhà huy ền môn Sufi ch ứng ng ộ, và điều ông ấy nói có chân lí mênh mông trong đó. Ông ấy không ng ụ ý r ằng b ạn nên ph ạm t ội l ỗi. Điều ông ấy ng ụ ý đơn thu ần là ở ch ỗ b ạn không nên c ảm th ấy m ặc c ảm. Dù b ạn làm gì - n ếu nó không đúng, đừng làm l ại nó. N ếu b ạn c ảm th ấy điều đó làm t ổn thương ai đó, đừng làm l ại điều đó n ữa. Nh ưng không c ần c ảm th ấy m ặc c ảm, không c ần ph ải ăn n ăn, không c ần ph ải h ối l ỗi và hành h ạ mình. Tôi mu ốn thay đổi tiêu điểm c ủa b ạn hoàn toàn. Thay vì đếm xem bao nhiêu l ần b ạn quên nh ớ t ới nh ận bi ết, đếm m ột vài kho ảnh kh ắc đẹp đẽ mà b ạn hoàn toàn trong su ốt và nh ận bi ết. Nh ững kho ảng kh ắc này là đủ để c ứu b ạn, là đủ để ch ữa ch ạy cho b ạn, ch ữa lành cho b ạn. Và n ếu b ạn chú ý t ới chúng, chúng s ẽ c ứ phát tri ển và tr ải rộng trong tâm th ức c ủa b ạn. D ần d ần, d ần d ần toàn b ộ bóng t ối c ủa vô nh ận bi ết s ẽ bi ến m ất. Ban đầu b ạn s ẽ th ấy nhi ều l ần r ằng có l ẽ không th ể nào v ừa làm vi ệc và v ừa nh ận bi ết cùng lúc. Nh ưng tôi nói cho b ạn r ằng điều ấy không chỉ là có th ể, nó l ại còn rất d ễ có th ể. Chỉ c ần b ắt đầu theo đúng cách. Chỉ đừng b ắt đầu từ XYZ; b ắt đầu từ ABC. 

 Trong cu ộc s ống, chúng ta c ứ b ỏ l ỡ nhi ều điều vì b ắt đầu sai. M ọi th ứ nên được b ắt đầu từ ngay lúc đầu. Tâm trí chúng ta hay nôn nóng; chúng ta mu ốn làm m ọi th ứ nhanh chóng. Chúng ta mu ốn đạt t ới điểm cao nh ất mà không tr ải qua m ọi b ậc c ủa chi ếc thang. Nh ưng điều đó có nghĩa là th ất b ại hoàn toàn. Và m ột khi b ạn th ất b ại trong cái gì đó nh ư nh ận bi ết - đấy không ph ải là th ất b ại nh ỏ đâu - có l ẽ b ạn s ẽ không bao gi ờ th ử nó l ại n ữa. Th ất b ại gây t ổn thương. Cho nên b ất kì cái gì có giá trị nh ư nh ận bi ết - vì nó có th ể m ở ra t ất c ả các cánh c ửa c ủa nh ững bí ẩn c ủa s ự tồn t ại, nó có th ể đem b ạn t ới chính ngôi đền c ủa Thượng đế - b ạn nên b ắt đầu r ất c ẩn th ận và ngay từ đầu và di chuy ển r ất ch ậm. Chỉ m ột chút kiên nh ẫn và m ục tiêu không xa xôi gì.152 Làm m ọi th ứ th ật đơn gi ản h ết s ức Làm sao tôi có th ể bi ết được khác bi ệt gi ữa m ột ph ần c ủa tâm trí đang quan sát ph ần khác c ủa tâm trí, và người quan sát. Người quan sát có th ể quan sát chính mình được không? M ột l ần, tôi nghĩ tôi đã thu được nó, th ế r ồi c ũng cùng ngày đó tôi nghe th ầy nói trong bài nói, “ N ếu b ạn nghĩ b ạn đã đạt t ới người quan sát, b ạn bị l ỡ r ồi. ” T ừ đó, tôi c ố g ắng quan sát các c ảm giác trong thân th ể, ý nghĩ và xúc động. Ph ần l ớn tôi bị b ắt vào trong chúng, nh ưng đôi khi, c ũng hi ếm thôi, tôi c ảm th ấy được c ực kì th ảnh th ơi, và ch ẳng có gì còn l ại - chỉ gi ữ vi ệc di chuy ển. Có gì ph ải làm không? Người ta ph ải b ắt đầu quan sát thân th ể bước, ng ồi, đi ng ủ, ăn. Người ta nên b ắt đầu từ cái v ững chãi nh ất vì nó là d ễ h ơn. Và r ồi người ta nên chuy ển sang các kinh nghi ệm tinh t ế h ơn. Người ta nên b ắt đầu quan sát các ý nghĩ. Và khi người ta tr ở thành chuyên gia trong quan sát ý nghĩ, người ta nên b ắt đầu quan sát c ảm giác. Sau khi b ạn c ảm th ấy r ằng b ạn có th ể quan sát c ảm giác c ủa mình, b ạn nên quan sát tâm tr ạng c ủa mình, cái th ậm chí còn tinh t ế h ơn c ả c ảm giác, và c ũng m ơ h ồ h ơn.

Điều kì di ệu c ủa quan sát là ở ch ỗ khi b ạn đang quan sát thân th ể, người quan sát c ủa b ạn tr ở nên m ạnh h ơn; khi b ạn đang quan sát ý nghĩ, người quan sát c ủa b ạn tr ở nên m ạnh h ơn n ữa; khi b ạn quan sát c ảm giác, người quan sát c ủa b ạn tr ở nên còn m ạnh h ơn n ữa. Khi b ạn quan sát tâm tr ạng c ủa mình, người quan sát m ạnh đến m ức nó có th ể v ẫn còn là chính nó - quan sát chính mình, h ệt nh ư ng ọn n ến trong đêm t ối không chỉ chi ếu sáng m ọi th ứ quanh nó mà còn chi ếu sáng chính b ản thân nó n ữa. Vi ệc tìm ra người quan sát trong thu ần khi ết c ủa nó là thành tựu l ớn nh ất v ề tâm linh, vì người quan sát trong b ạn là chính linh h ồn b ạn, người quan sát trong b ạn là cái b ất tử c ủa b ạn. Nh ưng đừng bao gi ờ có trong m ột thoáng suy nghĩ, “Ta đã có được nó,” vì đó là kho ảnh kh ắc b ạn b ỏ l ỡ. 

Quan sát là quá trình vĩnh vi ễn; b ạn bao gi ờ c ũng c ứ tr ở nên ngày m ột sâu s ắc h ơn, nh ưng b ạn ch ẳng bao gi ờ đi đến t ận cùng n ơi b ạn có th ể nói “Ta đã có được nó.” Trong th ực t ế, b ạn càng đi sâu h ơn, b ạn càng tr ở nên nh ận bi ết h ơn r ằng b ạn đã đi vào trong quá trình vĩnh h ằng - ch ẳng có b ắt đầu mà c ũng không k ết thúc. Nh ưng người ta v ẫn đang chỉ quan sát người khác; người ta ch ẳng bao gi ờ b ận tâm t ới vi ệc quan sát chính mình. M ọi người đều đang quan sát - đó là quan sát h ời h ợt nh ất - điều người khác đang làm, cái người khác đang m ặc, trông h ọ th ế nào. M ọi người đều quan sát; quan sát không ph ải là cái gì m ới được gi ới thi ệu trong cu ộc s ống c ủa b ạn. Nó chỉ ph ải làm sâu s ắc h ơn, chuy ển kh ỏi người khác và hướng m ũi tên vào c ảm giác, ý nghĩ, tâm tr ạng bên trong c ủa b ạn - và cu ối cùng vào b ản thân người quan sát. M ột người Do Thái đang ng ồi trên t ầu ho ả đối di ện v ới m ột th ầy tu. “Xin ông cho bi ết, th ưa tôn ông, sao ông l ại m ặc c ổ áo sau ra trước?” “Vì tôi là cha x ứ,” th ầy tu tr ả l ời. “Tôi c ũng là m ột người cha, mà tôi, không m ặc c ổ áo gi ống nh ư th ế thì” người Do Thái nói. “À,” th ầy tu nói, “nh ưng tôi là cha c ủa hàng nghìn người.” “Th ế thì có th ể,” người Do Thái tr ả l ời, “cái qu ần c ủa ông, ông nên m ặc nó đằng sau ra đằng trước.” Người ta r ất quan sát v ề m ọi người khác. 

Hai người Polack đi d ạo, b ất th ần tr ời đổ m ưa. “Nhanh lên,” m ột người nói, “m ở ô c ủa ông ra đi.” “Ch ẳng ích gì đâu,” anh b ạn nói, “ô c ủa tôi đầy nh ững lỗ th ủng.” “Th ế thì t ại sao ông l ại mang nó trước h ết?” “Tôi đâu có nghĩ tr ời l ại m ưa.” B ạn có th ể cười r ất d ễ dàng v ề nh ững hành động l ố bịch c ủa m ọi người, nh ưng đã bao gi ờ b ạn cười v ề chính mình ch ưa? Đã bao gi ờ b ạn ch ộp được mình đang làm điều gì đó l ố bịch ch ưa? Không, b ạn gi ữ mình hoàn toàn không bị quan sát; toàn b ộ quan sát c ủa b ạn là v ề người khác, và điều đó ch ẳng ích gì. Dùng n ăng lượng quan sát này để làm bi ến đổi b ản thân con người b ạn. Nó có th ể đem đếm cho b ạn nhi ều phúc l ạc và nhi ều phúc lành đến độ b ạn th ậm chí không th ể m ơ được v ề nó. M ột quá trình đơn gi ản, nh ưng m ột khi b ạn b ắt đầu dùng nó trên chính mình, nó tr ở thành vi ệc thi ền. Người ta có th ể làm nhi ều cách thi ền từ b ất kì cái gì. B ất kì cái gì d ẫn b ạn t ới b ản thân mình, đều là thi ền. Và vi ệc phát ki ến ra cách thi ền c ủa riêng mình có ý nghĩa vô cùng to l ớn, vì chính trong phát ki ến đó b ạn s ẽ th ấy vui v ẻ l ớn lao. Và vì nó là phát ki ến c ủa riêng b ạn - không ph ải là l ễ nghi nào đó áp đặt lên b ạn - nên b ạn s ẽ thích đi sâu h ơn vào nó. B ạn càng đi sâu h ơn vào nó, b ạn càng c ảm th ấy h ạnh phúc h ơn - an bình, im l ặng h ơn, ăn ý h ơn, ph ẩm cách h ơn, duyên dáng h ơn. T ất c ả các b ạn đều bi ết quan sát, cho nên không có v ấn đề v ề vi ệc h ọc nó, đấy chỉ là v ấn đề thay đổi đối th ể c ủa vi ệc quan sát. Đem chúng t ới g ần h ơn đi. Quan sát thân th ể b ạn, và b ạn s ẽ ng ạc nhiên. Tôi có th ể di chuy ển tay mình mà không quan sát, và tôi có th ể di chuy ển tay mình có quan sát. B ạn s ẽ ch ẳng th ấy được khác bi ệt, nh ưng tôi có th ể c ảm th ấy được khác bi ệt. Khi tôi di chuy ển nó v ới quan sát, có s ự duyên dáng và cái đẹp trong đó, an bình, và im l ặng. B ạn có th ể bước khi quan sát từng bước chân, nó s ẽ cho b ạn t ất c ả nh ững ích lợi mà vi ệc bước có th ể cho b ạn nh ư bài t ập, thêm n ữa nó sẽ cho b ạn ích l ợi c ủa cách thi ền đơn gi ản vĩ đại. Ngôi đền ở Bodhgaya n ơi Ph ật Gautam tr ở nên ch ứng ng ộ đã được làm theo kỉ ni ệm v ề hai v ật - m ột là cây b ồ đề mà dưới g ốc cây đó ông ấy đã ng ồi. 

Ngay bên c ạnh cây đó có nh ững viên đá nh ỏ để d ạo bước ch ậm rãi. Ông ấy đã thi ền, đã ng ồi đó, và khi người c ảm th ấy r ằng vi ệc ng ồi đã quá nhi ều - m ột chút ít luy ện t ập là c ần thi ết cho thân th ể - ông ấy s ẽ d ạo bước trên nh ững viên đá này. Đó là vi ệc thi ền đi c ủa ông ấy. Khi tôi ở Bodhgaya, có m ột tr ại thi ền ở đó, tôi t ới ngôi đền. Tôi th ấy các l ạt ma ph ật tử t ới từ Tây T ạng, t ừ Nh ật b ản, từ Trung qu ốc. T ất c ả h ọ đều b ầy t ỏ kính tr ọng v ới cái cây, và tôi ch ẳng th ấy ai b ầy t ỏ kính tr ọng v ới nh ững hòn đá mà trên đó Ph ật đã đi d ạo h ết d ặm n ọ sang d ặm kia. Tôi b ảo h ọ, “Th ế này thì không ph ải. Các ông không nên quên nh ững hòn đá này. Chúng đã được gót chân Ph ật Gautam ch ạm t ới hàng tri ệu l ần. Nh ưng tôi bi ết tại sao các ông l ại không chú ý gì t ới chúng, vì các ông đã quên hoàn toàn r ằng Ph ật đã nh ấn m ạnh là các ông nên quan sát m ọi hành động c ủa thân th ể mình: bước, ng ồi, n ằm.” B ạn không nên để m ột kho ảnh kh ắc trôi qua b ởi vô ý th ức. Vi ệc quan sát s ẽ làm s ắc bén tâm th ức b ạn. Đây là tôn giáo b ản ch ất - m ọi th ứ khác chỉ là nói suông. Nh ưng b ạn h ỏi tôi, “Có gì n ữa không?” Không, n ếu b ạn có th ể làm chỉ vi ệc ch ứng ki ến thôi, ch ẳng còn c ần cái gì khác n ữa. N ỗ l ực c ủa tôi ở đây là làm cho tôn giáo thành đơn gi ản nh ất có th ể được. M ọi tôn giáo đều đã làm m ỗi điều ngược l ại: h ọ đã làm m ọi th ứ thành r ất ph ức t ạp - ph ức tạp đến m ức mà người ta ch ẳng bao gi ờ th ử chúng. 

Ch ẳng h ạn, trong các kinh sách ph ật giáo có ba mươi ba nghìn gi ới lu ật mà s ư ph ật giáo ph ải tuân theo; chỉ có nh ớ chúng c ũng là điều không th ể nào r ồi. Chỉ con s ố ba mươi ba nghìn ấy c ũng đủ làm b ạn ho ảng h ồn: “Tôi xin ki ếu! C ả đời tôi s ẽ bị qu ấy nhi ễu và phá hu ỷ.” Tôi d ạy b ạn: chỉ tìm ra nguyên tắc đơn giản phù hợp với bạn, thấy hoà hợp với bạn - và thế là đủ.153 Chứng kiến tựa như gieo hạt Làm sao quan sát dẫn tới vô trí? Tôi ngày càng có khả năng quan sát thân thể mình, ý nghĩ và cảm giác mình và cảm giác này là đẹp. Nhưng những khoảnh khắc không ý nghĩ lại ít ỏi và thưa thớt. Khi tôi nghe thầy nói “Thiền là chứng kiến,” tôi cảm thấy tôi hiểu. Nhưng khi thầy nói về ‘vô trí’, điều ấy dường như không dễ dàng chút nào. Xin thầy giải thích thêm? Thiền bao quát cuộc hành hương rất dài. Khi tôi nói “Thiền là chứng kiến,” đấy mới là mở đầu của thiền. Còn khi tôi nói “Thiền là vô trí,”, đấy là hoàn thành của cuộc hành hương. Chứng kiến là mở đầu, còn vô trí là hoàn thành. Chứng kiến là phương pháp để đạt tới vô trí. Một cách tự nhiên bạn sẽ cảm thấy chứng kiến dễ hơn. Nó là gần với bạn. Nhưng chứng kiến chỉ giống như hạt mầm và thế rồi còn một thời kì chờ đợi lâu dài - không chỉ có chờ đợi mà còn tin cậy rằng hạt mầm này sẽ nhú ra, rằng nó sẽ trở thành bụi cây, rằng một ngày nào đó mùa xuân sẽ tới và bụi cây sẽ đâm hoa. Vô trí là giai đoạn cuối của việc nở hoa.

 Gieo h ạt t ất nhiên là r ất d ễ. Nó là trong tay b ạn. Nh ưng đem đến hoa l ại n ằm ngoài b ạn. B ạn có th ể chu ẩn bị đất tr ồng, nh ưng hoa s ẽ t ới theo cách riêng c ủa nó. B ạn không th ể xoay x ở bu ộc chúng t ới được. Mùa xuân n ằm ngoài t ầm v ới c ủa b ạn. Nh ưng n ếu chu ẩn bị c ủa b ạn là hoàn h ảo, mùa xuân đến. Điều đó được b ảo đảm tuy ệt đối. Cách th ức b ạn đang đi là hoàn toàn t ốt. Ch ứng ki ến là con đường và b ạn đang b ắt đầu c ảm th ấy m ột kho ảnh kh ắc vô ý nghĩ trong thoáng ch ốc. Đấy là nh ững thoáng nhìn vào vô trí, nh ưng m ới chỉ cho m ột kho ảnh kh ắc thôi. Nh ớ l ấy m ột lu ật n ền t ảng: cái có th ể t ồn t ại chỉ trong m ột kho ảnh kh ắc, c ũng có th ể tr ở thành vĩnh h ằng, vì b ạn bao gi ờ c ũng được trao cho m ột kho ảnh kh ắc - không có hai kho ảnh kh ắc m ột lúc. Và n ếu b ạn có th ể bi ến đổi m ột kho ảnh kh ắc thành tr ạng thái vô ý nghĩ, b ạn đang h ọc được bí m ật đấy. Th ế thì ch ẳng còn c ản tr ở nào t ại sao b ạn không th ể thay đổi được. Kho ảnh kh ắc th ứ hai c ũng sẽ t ới m ột mình v ới cùng ti ềm n ăng và cùng kh ả n ăng. N ếu b ạn bi ết bí m ật này, b ạn có được chìa khoá chính, cái có th ể m ở m ọi kho ảnh kh ắc vào thoáng nhìn vô trí. Vô trí là giai đ o ạn cu ối cùng, khi tâm trí bi ến m ất mãi mãi, và l ỗ h ổng vô ý nghĩ tr ở thành th ực t ại th ực ch ất c ủa b ạn. N ếu nh ững thoáng nhìn này đang t ới, chúng bi ểu thị b ạn đang trên con đường đúng và b ạn đang dùng phương pháp đúng. Nh ưng đừng nóng v ội. S ự t ồn t ại c ần kiên nh ẫn bao la. Nh ững bí ẩn t ối h ậu chỉ m ở ra cho nh ững người có kiên nh ẫn bao la. M ột khi con người vào tr ạng thái vô trí, ch ẳng có gì có th ể làm phân tán được người đó kh ỏi con người mình. Không có s ức m ạnh nào l ớn h ơn s ức m ạnh c ủa vô trí. Không tác h ại nào có th ể gây ra cho m ột người nh ư v ậy. Không g ắn bó nào, không tham lam nào, không ghen tị nào, không gi ận d ữ nào, không gì có th ể n ảy sinh trong người đó. 

Vô trí là b ầu tr ời tuy ệt đối thu ần khi ết không g ợn mây. B ạn nói, “Làm sao quan sát d ẫn t ới vô trí?” Có m ột lu ật b ản ch ất: ý nghĩ không có cu ộc s ống riêng c ủa nó. Chúng chỉ là k ẻ ăn bám. Chúng s ống trên đồng nh ất c ủa b ạn v ới chúng. Khi b ạn nói, “Tôi đang gi ận,” b ạn đang đổ n ăng lượng s ống vào c ơn gi ận đấy, vì b ạn đang bị đồng nh ất v ới c ơn gi ận. Nh ưng khi b ạn nói, “Tôi đang quan sát c ơn gi ận loé lên trên màn ảnh c ủa tâm trí bên trong tôi,” b ạn ch ẳng trao b ất kì cu ộc s ống nào, b ất kì b ản ch ất nào, b ất kì n ăng lượng nào cho c ơn gi ận thêm n ữa. B ạn s ẽ có kh ả n ăng th ấy điều đó vì b ạn không bị đồng nh ất. C ơn gi ận hoàn toàn b ất l ực, ch ẳng có tác động gì lên b ạn c ả, không làm thay đổi được b ạn, không ảnh hưởng t ới b ạn. Nó hoàn toàn là tr ống r ỗng và ch ết. Nó s ẽ trôi qua và nó s ẽ để l ại b ầu tr ời s ạch s ẽ và màn ảnh tâm trí r ỗng không. D ần d ần, d ần d ần, b ạn b ắt đầu thoát ra kh ỏi ý nghĩ c ủa mình. Đó là toàn b ộ quá trình ch ứng ki ến và quan sát. Nói cách khác, George Gurdjieff quen g ọi nó là ‘không đồng nh ất’. B ạn không còn đồng nh ất v ới các ý nghĩ c ủa mình n ữa. B ạn đơn thu ần đứng tách riêng và ra xa - dửng d ưng, dường nh ư chúng có th ể là ý nghĩ c ủa ai đó. B ạn đã phá v ỡ nh ững m ối n ối c ủa mình v ới chúng. Chỉ th ế thì b ạn m ới có th ể quan sát chúng được. 

 Quan sát c ần kho ảng cách nào đó. N ếu b ạn bị đồng nh ất, ch ẳng có kho ảng cách nào c ả, chúng là quá g ần. C ũng dường nh ư là b ạn đặt t ấm gương quá g ần m ắt mình - b ạn không th ể th ấy được khuôn m ặt mình. Kho ảng cách nào đó là c ần thi ết, chỉ có th ế thì b ạn m ới có th ể th ấy được khuôn m ặt mình trong gương. N ếu ý nghĩ quá g ần b ạn, b ạn không th ể quan sát được, b ạn tr ở nên bị in đậm và tô m ầu theo ý nghĩ c ủa mình. C ơn gi ận làm cho b ạn thành gi ận d ữ, tham lam làm cho b ạn thành tham lam, thèm khát làm cho b ạn thành thèm khát, vì không có kho ảng cách nào h ết c ả. Chúng g ần đến độ b ạn ch ắc ch ắn nghĩ r ằng b ạn và ý nghĩ mình là m ột. Quan sát phá hu ỷ cái m ột này và t ạo ra phân tách. B ạn càng quan sát nhi ều, kho ảng cách càng l ớn h ơn; kho ảng cách càng l ớn h ơn, ý nghĩ c ủa b ạn càng ít l ấy đi n ăng lượng c ủa b ạn và chúng không có ngu ồn cung c ấp nào khác. 

Ch ẳng m ấy ch ốc chúng b ắt đầu ch ết, bi ến m ất. Trong nh ững kho ảnh kh ắc bi ến m ất này b ạn s ẽ có nh ững thoáng nhìn đầu tiên v ề vô trí - nh ư b ạn đang kinh nghi ệm. B ạn nói, “Tôi ngày càng có kh ả n ăng quan sát thân th ể mình, ý nghĩ và c ảm giác mình và c ảm giác này là đẹp.” Điều này m ới chỉ là m ở đầu thôi. Ngay cái m ở đầu này c ũng đã đẹp đẽ mênh mông. Chỉ trên đúng đường, cho dù không bước lấy m ột bước, c ũng s ẽ cho b ạn vui v ẻ ch ẳng vì lí do nào h ết c ả. Và m ột khi b ạn b ắt đầu đi trên con đường đúng, phúc lạc c ủa b ạn, nh ững kinh nghi ệm đẹp đẽ c ủa b ạn s ẽ tr ở nên ngày càng sâu s ắc h ơn, ngày càng r ộng m ở h ơn v ới nh ững sắc thái m ới, v ới nh ững đoá hoa m ới, v ới hương th ơm m ới. B ạn nói, “Nh ưng nh ững kho ảnh kh ắc không ý nghĩ lại ít ỏi và th ưa th ớt.” Đấy là m ột thành tựu l ớn l ắm, vì người ta còn không bi ết th ậm chí c ả đến l ỗ h ổng n ữa kia. Ý nghĩ c ủa h ọ bao gi ờ c ũng trong gi ờ cao điểm. Ý nghĩ n ọ ti ếp ý nghĩa kia, n ối đuôi nhau không dứt. M ột hàng liên tục - dù khi b ạn tỉnh hay ng ủ. Điều b ạn g ọi là gi ấc m ơ ch ẳng là gì khác h ơn ngoài nh ững ý nghĩ dưới d ạng hình ảnh, vì tâm trí vô th ức không bi ết đến ngôn ng ữ theo ch ữ. Điều b ạn đang c ảm th ấy là chỉ d ẫn l ớn lao r ằng b ạn đang trên con đường đúng. Đấy bao gi ờ c ũng là câu h ỏi cho người tìm ki ếm là li ệu người đó có đi đúng hướng hay không. Không có an toàn, không có b ảo hi ểm, không có đảm b ảo nào c ả. 

T ất c ả chi ều hướng đều để m ở; làm sao b ạn ch ọn được hướng đúng đây? Đấy là m ọi con đường và và tiêu chu ẩn v ề cách th ức mà người ta ph ải ch ọn. N ếu b ạn đi trên b ất kì con đường nào, b ất kì phương pháp lu ận nào, và nó đem l ại vui v ẻ cho b ạn, nhi ều nh ạy c ảm h ơn, nhi ều quan sát h ơn và cho b ạn c ảm giác m ạnh kho ẻ mênh mông, đấy là tiêu chu ẩn duy nh ất r ằng b ạn đang đi trên đường đúng đấy. N ếu b ạn tr ở nên kh ổ h ơn, cáu gi ận h ơn, ích kỉ h ơn, tham lam h ơn, thèm khát h ơn, đấy là nh ững chỉ báo b ạn đang đi trên con đường sai. Trên đường đúng, phúc l ạc c ủa b ạn phát tri ển càng nhi ều m ỗi ngày. 

Và kinh nghi ệm c ủa b ạn v ề các c ảm giác đẹp đẽ s ẽ tr ở thành c ực kì phiêu diêu, nhi ều m ầu s ắc h ơn, nh ững m ầu s ắc mà b ạn ch ưa t ừng th ấy trong th ế gi ới này,  nh ững hương th ơm mà b ạn ch ưa từng bao gi ờ c ảm th ấy trong th ế gi ới này. Th ế thì b ạn có th ể bước trên con đường ấy mà không h ề s ợ hãi r ằng b ạn có th ể đi sai. Nh ững kinh nghi ệm bên trong này s ẽ gi ữ b ạn bao gi ờ c ũng trên đường đúng. Nh ớ r ằng chúng đang phát tri ển. Điều đó có nghĩa là b ạn đang đi. Bây gi ờ b ạn có vài kho ảnh kh ắc vô ý nghĩ. Đấy không ph ải là thành tựu đơn gi ản đâu, đấy là thành tựu vĩ đại đấy vì m ọi người trong su ốt c ả cu ộc đời mình c ũng ch ẳng bi ết t ới chỉ m ột kho ảnh kh ắc không có ý nghĩ. Nh ững l ỗ h ổng đó s ẽ phát tri ển lên. Khi b ạn ngày càng tr ở nên định tâm h ơn, ngày càng quan sát h ơn, nh ững l ỗ h ổng này s ẽ b ắt đầu ngày m ột l ớn d ần thêm và ngày ấy không còn xa xôi n ữa n ếu b ạn c ứ đi mà không ngoái đầu nhìn l ại, không đi l ạc l ối. 

N ếu b ạn gi ữ lối đi th ẳng, ngày ấy không còn xa xôi n ữa, khi b ạn l ần đầu tiên s ẽ c ảm th ấy r ằng l ỗ h ổng đã tr ở thành l ớn đến m ức hàng gi ờ trôi qua mà không có đến m ột ý nghĩ nào n ảy sinh. Bây gi ờ b ạn có kinh nghi ệm l ớn h ơn v ề vô trí. Thành tựu t ối thượng là khi b ạn được bao quanh b ởi vô trí trong hai mươi b ốn gi ờ. Điều đó không có nghĩa là b ạn không th ể dùng tâm trí mình. Điều đó chỉ là ảo tưởng được nêu ra từ nh ững người ch ẳng bi ết gì v ề vô trí c ả. Vô trí không có nghĩa là b ạn không th ể dùng tâm trí được. Nó đơn thu ần có nghĩa là tâm trí không th ể nào s ử d ụng được b ạn. Vô trí không có nghĩa là tâm trí bị tiêu di ệt. Vô trí đơn thu ần có nghĩa là tâm trí bị đẩy sang bên. B ạn có th ể đem nó vào trong hành động b ất kì lúc nào b ạn c ần để trao đổi v ới th ế gi ới, th ế thì nó s ẽ là người ph ục v ụ c ủa b ạn. 

Ngay bây gi ờ đây, nó là ông ch ủ c ủa b ạn. Ngay c ả khi b ạn đang ng ồi m ột mình, nó v ẫn c ứ làm ch ủ: yakkety-yak, yakkety-yak, và b ạn không th ể nào làm được gì khác. B ạn b ất l ực hoàn toàn. Vô trí đơn thu ần có nghĩa là tâm trí đã được đặt vào đúng ch ỗ c ủa nó. Nh ư người h ầu, nó là công c ụ vĩ đại. Nh ư ông ch ủ, điều ấy r ất không may. Điều ấy là nguy hi ểm. Nó s ẽ phá hu ỷ toàn b ộ cu ộc đời b ạn. Tâm trí chỉ là phương ti ện khi b ạn mu ốn trao đổi v ới người khác. Nh ưng khi b ạn có m ột mình, không c ần đến tâm trí. Cho nên b ất kì khi nào b ạn mu ốn dùng nó, b ạn có th ể dùng nó. Và nh ớ thêm m ột điều n ữa: khi tâm trí v ẫn còn im l ặng trong hàng gi ờ, nó tr ở thành tươi t ắn, tr ẻ trung, sáng t ạo h ơn, nh ạy c ảm h ơn, được ph ục h ồi l ại sau vi ệc nghỉ. Tâm trí c ủa người thường b ắt đầu đâu đó quãng ba hay b ốn tu ổi và r ồi chúng c ứ ti ếp tục trong b ẩy mươi n ăm, tám mươi n ăm mà không có l ấy m ột kì nghỉ. M ột cách tự nhiên chúng không th ể r ất sáng t ạo được. Chúng đã hoàn toàn m ệt m ỏi, và m ệt m ỏi v ới rác rưởi. Hàng tri ệu người trên th ế gi ới s ống mà ch ẳng có tí sáng t ạo gì. Th ế mà sáng t ạo là m ột trong nh ững kinh nghi ệm phúc lạc nh ất. Nh ưng tâm trí c ủa h ọ c ũng m ệt m ỏi đến th ế. Chúng không trong tr ạng thái tràn ng ập n ăng lượng. Con người c ủa vô trí gi ữ tâm trí được nghỉ ng ơi, đầy n ăng lượng, nh ạy c ảm mênh mông, s ẵn sàng nh ảy vào trong hành động vào kho ảnh kh ắc nó được l ệnh. Không ph ải là trùng h ợp ng ẫu nhiên mà nh ững người đã kinh nghi ệm vô trí... l ời nói c ủa h ọ b ắt đầu có th ần c ủa riêng h ọ. 

Khi h ọ dùng tâm trí c ủa mình, nó có s ức thu hút, nó có l ực h ấp d ẫn. Nó c ực kì t ự nhiên và tươi t ắn c ủa nh ững gi ọt sương s ớm trước khi m ặt tr ời lên. Và tâm trí là phương ti ện ti ến hoá vĩ đại nh ất c ủa tự nhiên để di ễn đạt và sáng t ạo. Cho nên con người c ủa thi ền, hay nói cách khác, con người c ủa vô trí, bi ến đổi v ăn xuôi thành th ơ ca. Ch ẳng c ần n ỗ l ực gì - l ời c ủa người đó tr ở thành tràn đầy uy tín đến m ức chúng ch ẳng c ần b ất kì lu ận c ứ nào, chúng tr ở thành chân lí hi ển nhiên. Không c ần có b ất kì h ỗ tr ợ gì từ logic hay từ kinh sách. L ời nói c ủa người vô trí có s ự ch ắc ch ắn b ản ch ất v ề chúng. Và n ếu b ạn s ẵn sàng để đón nh ận và l ắng nghe, b ạn s ẽ c ảm th ấy nó trong tim b ạn: chân lí tự b ản thân đã rõ ràng. B ạn nói, “Khi tôi nghe th ầy nói ‘Thi ền là ch ứng ki ến,’ tôi c ảm th ấy tôi hi ểu. Nh ưng khi th ầy nói v ề ‘vô trí’, điều ấy dường nh ư không d ễ dàng chút nào.” Làm sao nó l ại có v ẻ d ễ dàng được? Đấy là kh ả n ăng tương lai c ủa b ạn. Thi ền b ạn đã b ắt đầu, nó có th ể là ở giai đ o ạn m ở đầu, nh ưng b ạn có kinh nghi ệm nào đó v ề nó làm cho b ạn hi ểu được tôi. Nh ưng n ếu b ạn có th ể hi ểu được thi ền, đừng lo nghĩ chút nào. Thi ền ch ắc ch ắn d ẫn t ới vô trí, h ệt nh ư m ọi dòng sông đều ch ảy v ề đại dương mà không có b ản đồ nào, không có hướng d ẫn gì. M ọi dòng sông không ngo ại l ệ nào đều cu ối cùng đạt tới đại dương. 

M ọi vi ệc thi ền, không ngo ại l ệ nào chung cu ộc đều đạt t ới tr ạng thái vô trí. Nh ưng m ột cách tự nhiên, khi sông H ằng trong r ặng Himalayas lu ồn lách gi ữa nh ững dãy núi và trong thung lũng, nó ch ẳng có ý tưởng nào v ề đại dương là gì, nó không th ể quan ni ệm được s ự t ồn t ại c ủa đại dương, nh ưng nó v ẫn ch ảy hướng v ề đại dương vì nước có kh ả n ăng c ố h ữu bao gi ờ c ũng tìm đến ch ỗ th ấp nh ất, mà đại dương l ại ở ch ỗ th ấp nh ất. Cho nên các dòng sông được sinh ra trên đỉnh Himalayas và l ập tức b ắt đầu ch ảy xu ống ch ỗ th ấp h ơn và chung cu ộc chúng ch ắc ch ắn tìm ra đại dương. Đảo ngược là quá trình c ủa thi ền - nó đi lên t ới đỉnh cao nh ất. Và đỉnh t ối thượng là vô trí. Vô trí là m ột từ đơn gi ản, nh ưng nó hàm nghĩa đích xác cho ch ứng ng ộ, gi ải thoát, tự do kh ỏi m ọi tù túng, kinh nghi ệm v ề cái b ất tử và b ất di ệt. Đấy là nh ững từ ng ữ l ớn lao và tôi không mu ốn b ạn bị ho ảng s ợ. Cho nên tôi dùng m ột từ đơn gi ản: vô trí. B ạn bi ết v ề tâm trí. B ạn có th ể quan ni ệm được tr ạng thái khi tâm trí này s ẽ không v ận hành. M ột khi tâm trí này không v ận hành, b ạn tr ở thành m ột ph ần c ủa tâm trí c ủa v ũ trụ, tâm trí ph ổ quát. Khi b ạn là m ột ph ần c ủa tâm trí v ũ trụ, tâm trí cá nhân b ạn v ận hành nh ư người h ầu đẹp đẽ. Nó đã nh ận ra người ch ủ. Và nó đem l ại nh ững cái m ới từ tâm trí v ũ trụ cho nh ững người v ẫn còn bị xi ềng xích b ởi tâm trí cá nhân. Khi tôi đang nói v ới b ạn, đấy là trong s ự ki ện v ũ trụ s ử d ụng tôi. L ời tôi không ph ải là l ời tôi. Chúng thu ộc v ề chân lí v ũ trụ. Đó là quy ền n ăng c ủa chúng, đó là s ức thu hút c ủa chúng, đó là phép th ần c ủa chúng.

Ch ứng ki ến là đủ Tôi bao gi ờ c ũng nghe th ầy nói, “ D ừng làm l ại đi. Quan sát. ” Nhi ều l ần sau đó tôi nghe Th ầy nói r ằng tâm trí nên là người ph ục v ụ thay vì là ông ch ủ c ủa chúng ta. Có c ảm giác r ằng ch ẳng có gì để làm ngo ại tr ừ vi ệc quan sát. Nh ưng v ấn đề v ẫn n ẩy sinh: li ệu có cái gì ph ải làm v ới người ph ục v ụ b ất kham này không hay chỉ quan sát thôi? Ch ẳng có gì khác c ần ph ải làm c ả v ới người ph ục v ụ b ất kham này ngoài vi ệc chỉ quan sát. Rõ ràng nó dường nh ư là gi ải pháp quá đơn gi ản cho v ấn đề quá ph ức t ạp. Nh ưng đây là m ột ph ần c ủa bí ẩn c ủa s ự t ồn t ại. V ấn đề có th ể quá ph ức t ạp, gi ải pháp có th ể r ất đơn gi ản. Quan sát, ch ứng ki ến, nh ận bi ết dường nh ư là nh ững từ nh ỏ bé để gi ải quy ết cho toàn b ộ s ự ph ức t ạp c ủa tâm trí. 

Hàng tri ệu n ăm k ế th ừa, truy ền th ống, ước định, định ki ến, làm sao chúng s ẽ bi ến đi chỉ b ởi quan sát? Nh ưng chúng bi ến đi th ật. Nh ư Ph ật Gautam hay nói, n ếu đèn c ủa ngôi nhà được b ật lên, k ẻ c ắp không t ới g ần ngôi nhà đó - bi ết r ằng người ch ủ đang th ức vì ánh sáng được chi ếu ra từ c ửa s ổ, từ c ửa ra vào, b ạn có th ể th ấy r ằng đèn đang b ật. Đấy không ph ải là lúc đi vào trong nhà. Khi đèn t ắt đi, k ẻ c ắp m ới bị h ấp d ẫn đến ngôi nhà ấy. Bóng t ối tr ở thành l ời m ời. Nh ư Ph ật Gautam hay nói, c ũng điều này là tình hu ống cho ý nghĩ, tưởng tượng, m ơ m ộng, lo l ắng c ủa b ạn, c ủa toàn b ộ tâm trí b ạn. N ếu nhân ch ứng có đấy, nhân ch ứng g ần nh ư là bóng đèn. Nh ững tên k ẻ c ắp này b ắt đầu bi ến m ất. Và n ếu nh ững tên k ẻ c ắp này phát hi ện ra không có nhân ch ứng, chúng b ắt đầu g ọi anh em, h ọ hàng và m ọi người t ới b ằng cách nói “Đến đi.” Đó là hi ện tượng đơn gi ản nh ư cái đèn v ậy. Kho ảnh kh ắc b ạn đem đèn t ới, bóng t ối bi ến m ất. B ạn không h ỏi, “Chỉ có m ỗi đèn là đủ để bóng t ối bi ến m ất hay sao?” Hay, “Khi chúng ta đem đèn t ới, chúng ta có ph ải làm thêm cái gì n ữa không để cho bóng t ối bi ến đi?” Không, chỉ hi ện di ện c ủa đèn là thi ếu v ắng c ủa bóng tối và thi ếu v ắng c ủa đèn là hi ện di ện c ủa bóng t ối. Hi ện di ện c ủa nhân ch ứng là thi ếu v ắng c ủa tâm trí và thi ếu v ắng c ủa nhân ch ứng là hi ện di ện c ủa tâm trí. Cho nên kho ảnh kh ắc b ạn b ắt đầu quan sát, d ần d ần, ch ậm rãi khi người quan sát c ủa b ạn tr ở nên m ạnh h ơn, tâm trí b ạn s ẽ tr ở nên y ếu h ơn. Kho ảnh kh ắc nó hi ểu r ằng người quan sát đã t ới độ chín mu ồi, tâm trí l ập tức qui ph ục thành người ph ục v ụ t ốt. Nó là cái máy. N ếu người ch ủ t ới, th ế thì máy có th ể được dùng. N ếu người ch ủ không có đó hay đang ng ủ say, th ế thì máy c ứ làm vi ệc m ọi th ứ, b ất kì cái gì nó có th ể làm theo cách riêng c ủa nó. Không có ai để ra l ệnh, không có ai nói: “Không, d ừng l ại đi. Cái này không ph ải làm.” Th ế thì tâm trí d ần d ần bị thuy ết ph ục r ằng b ản thân nó là người ch ủ và trong hàng nghìn n ăm, nó v ẫn còn là ông ch ủ c ủa b ạn. 

 Cho nên khi b ạn c ố thành nhân ch ứng, nó tranh đấu, vì đấy là v ấn đề t ồn t ại c ủa tâm trí. Nó đã hoàn toàn quên m ất r ằng nó chỉ là k ẻ ph ục v ụ. B ạn v ắng m ặt quá lâu r ồi - nó không nh ận ra b ạn n ữa. Do đó có cu ộc v ật l ộn gi ữa nhân ch ứng và các ý nghĩ. Nh ưng th ắng l ợi cu ối cùng là c ủa b ạn, vì tự nhiên và s ự t ồn t ại c ả hai đều mu ốn b ạn là người ch ủ và tâm trí là người ph ục v ụ. Th ế thì m ọi th ứ đều trong hài hoà. Th ế thì tâm trí không th ể đi sai được. Th ế thì m ọi th ứ đều d ứt khoát th ảnh th ơi, im l ặng, tuôn ch ảy v ề v ận m ệnh c ủa nó. B ạn ph ải đừng làm b ất kì cái gì khác ngoài vi ệc quan sát. Người Ai len mua m ột con v ẹt t ại cu ộc bán đấu giá. Người đó h ỏi người rao giá: “Tôi đã tr ả món ti ền l ớn cho con v ẹt này - ông có ch ắc là nó có th ể nói được không?” Người rao giá đáp, “T ất nhiên là tôi ch ắc ch ắn; nó còn tr ả giá cao h ơn ông kia.” Nh ư th ế là vô nh ận bi ết c ủa tâm trí và nh ư th ế là cái ngu xu ẩn c ủa tâm trí. Tôi đã từng nghe nói r ằng nh ững k ẻ vô th ần Ai len - th ấy người h ữu th ần b ắt đầu bu ổi l ễ c ầu nguy ện theo quay s ố điện tho ại - c ũng b ắt đầu vi ệc c ầu nguy ện quay s ố m ặc d ầu h ọ là vô th ần. Tâm trí c ạnh tranh... h ọ c ũng b ắt đầu bu ổi l ễ c ầu nguy ện quay s ố điện tho ại. Khi b ạn g ọi điện tho ại cho h ọ, ch ẳng ai tr ả l ời c ả. Hai k ẻ lang thang ng ồi c ạnh đám l ửa tr ại vào m ột đêm. M ột trong h ọ r ất chán n ản. “Anh bi ết Jim đấy,” người đó đăm chiêu, “cu ộc s ống c ủa người lang thang ch ẳng vĩ đại nh ư nó đã được dựng ra nh ư v ậy. Đêm trên gh ế công viên, hay trong chu ồng ng ựa l ạnh l ẽo. Đi b ộ su ốt và bao gi ờ c ũng ph ải né tránh c ảnh sát. Bị đá h ết thành ph ố n ọ sang thành ph ố kia. C ứ tự h ỏi b ữa ti ếp c ủa mình l ấy từ đâu; bị khinh bỉ b ởi b ạn bè mình...” Gi ọng người đó kéo dài và người đó th ở dài n ặng nh ọc. “Này,” k ẻ lang thang kia nói, “n ếu đấy là cách th ức anh c ảm th ấy v ề nó, t ại sao anh không đi và tìm cho mình m ột vi ệc đi cho r ồi?” “Cái gì!” k ẻ lang thang đầu nói m ột cách s ửng s ốt, “và thú nh ận r ằng tôi th ất b ại sao?” Tâm trí đã tr ở nên quen vi ệc là người ch ủ. Ph ải t ốn chút ít th ời gian để đem nó v ề v ới ý nghĩa c ủa nó. Ch ứng ki ến là đủ. Nó là quá trình r ất im l ặng, nh ưng h ậu qu ả l ại c ực kì l ớn. Không có phương pháp nào khác t ốt h ơn ch ứng ki ến trong v ấn đề có liên quan t ới vi ệc làm tan bóng t ối c ủa tâm trí. Trong th ực t ế, có m ột tr ăm mười hai phương pháp thi ền. Tôi đã tr ải qua t ất c ả nh ững phương pháp này - không ph ải v ề m ặt trí tu ệ. Tôi ph ải m ất nhi ều n ăm để tr ải qua từng phương pháp và tìm ra chính tinh hoa c ủa chúng. Và sau khi tr ải qua m ột tr ăm mười hai phương pháp này, tôi ng ạc nhiên là tinh hoa nh ất v ẫn là vi ệc ch ứng ki ến; nh ững ph ần không b ản ch ất c ủa các phương pháp là khác nhau, nh ưng tâm điểm c ủa từng phương pháp v ẫn chỉ là ch ứng ki ến. Do đó tôi nói v ới b ạn, chỉ có m ột cách thi ền trên toàn th ế gi ới và đó là ngh ệ thu ật ch ứng ki ến. Nó s ẽ th ực hi ện m ọi vi ệc - bi ến đổi toàn b ộ con người b ạn - và nó s ẽ m ở ra cánh c ửa t ới Satyam, Shivam, Sundram: chân lí, sùng kính và cái đẹp t ất c ả c ủa nó. V ề Osho Ph ần l ớn chúng ta s ống các ki ếp s ống mình trong th ế gi ới c ủa th ời gian, trong kí ức v ề quá kh ứ và trông đợi vào tương lai. 

Chỉ hi ếm khi chúng ta m ới động ch ạm t ới chi ều vô th ời gian c ủa hi ện t ại - trong nh ững kho ảnh kh ắc c ủa cái đẹp b ất th ần, c ủa n ỗi hi ểm nguy b ất ch ợt, trong g ặp g ỡ v ới người yêu hay v ới s ự ng ạc nhiên c ủa điều b ất ng ờ. R ất ít người bước ra kh ỏi th ế gi ới c ủa th ời gian và tâm trí, nh ững tham v ọng và c ạnh tranh c ủa nó, và b ắt đầu sống trong th ế gi ới vô th ời gian. Và trong nh ững người làm được nh ư th ế thì chỉ có vài người có ý định chia s ẻ kinh nghi ệm c ủa h ọ. Lão T ử, Ph ật Gautam, B ồ đề đạt ma ... hay g ần đây h ơn, George Gurdjieff, Ramana Maharshi, J. Krishnamurti - h ọ bị nh ững người đương đại coi là l ập dị hay người khùng; sau khi ch ết h ọ được g ọi là các ‘nhà tri ết h ọc.’ Và theo th ời gian h ọ tr ở thành truy ền thuy ết - không ph ải là con người b ằng xương b ằng thịt n ữa, mà có lẽ là bi ểu hi ện cho huy ền tho ại v ề ước mu ốn t ập th ể c ủa chúng ta để trưởng thành ra ngoài nh ững cái nh ỏ bé và tầm thường, vô nghĩa c ủa cu ộc s ống đời thường. Osho là người đã phát hi ện ra cánh c ửa để s ống cu ộc đời người trong chi ều vô th ời gian c ủa hi ện t ại - ông đã tự g ọi b ản thân mình là người theo ‘ch ủ nghĩa hi ện sinh th ực sự’, và đã c ống hi ến cu ộc đời mình để khêu g ợi nh ững người khác đi tìm cùng cánh c ửa này, để bước ra kh ỏi th ế gi ới c ủa quá kh ứ và tương lai và khám phá cho chính b ản thân h ọ th ế gi ới vĩnh h ằng. T ừ th ời th ơ ấu nh ất ở Ấn Độ, rõ ràng là Osho đã không định tuân theo nh ững qui ước c ủa th ế gi ới quanh mình. Ông đã s ống b ẩy n ăm đầu c ủa cu ộc đời mình v ới ông ngo ại, người đã cho phép ông được tự do v ới chính mình, điều hi ếm đứa tr ẻ nào được t ận hưởng. Ông đã là đứa tr ẻ cô độc, thích ng ồi im l ặng hàng gi ờ bên h ồ, hay thám hi ểm vùng bao quanh c ủa riêng mình. Cái ch ết c ủa ông ngo ại, ông nói, đã có tác động sâu s ắc lên cu ộc s ống n ội tâm c ủa ông, khêu g ợi trong ông quy ết tâm khám phá trong cu ộc s ống đâu là cái b ất tử. Đến lúc ông g ặp l ại gia đình đang phát tri ển c ủa cha m ẹ mình và vào trường h ọc, ông đã được truy ền th ụ nh ững ki ến th ức v ững vàng trong sự sáng t ỏ và ý nghĩa c ủa b ản thân ông, điều đem l ại cho ông lòng dũng c ảm thách th ức v ới m ọi n ỗ l ực c ủa người lớn trong vi ệc định hình cu ộc s ống c ủa ông theo nh ững lí tưởng c ủa riêng h ọ v ề vi ệc ông ph ải là ai. Ông không bao gi ờ né tránh các cu ộc tranh lu ận. 

V ới Osho, chân lí không th ể tho ả hi ệp, hay nó không còn là chân lí n ữa. Và chân lí không ph ải là tin mà là kinh nghi ệm. Ông không bao gi ờ yêu c ầu m ọi người ph ải tin vào điều ông nói, mà thay vì th ế ph ải th ực nghi ệm và tự th ấy li ệu điều ông nói có đúng hay không. Và đồng th ời, ông không ng ừng tìm ra nh ững cách th ức và phương ti ện để phô b ầy nh ững tin xem chúng là gì - chỉ là nh ững điều an ủi để xoa dịu m ối b ăn kho ăn c ủa chúng ta trong vi ệc đối di ện v ới cái ch ưa bi ết và nh ững rào ch ắn vi ệc ch ạm trán cái bí ẩn và th ực t ại ch ưa được khám phá. Sau khi ch ứng ng ộ vào tu ổi hai mươi m ốt, Osho đã hoàn thành vi ệc h ọc t ập hàn lâm và dành nhi ều n ăm d ạy v ề tri ết h ọc t ại Đại h ọc Jabalpur. Đồng th ời, ông đã du hành qua toàn b ộ Ấn Độ để nói chuy ện, thách th ức các  nhà lãnh đạo tôn giáo chính th ống trong các cu ộc tranh lu ận công khai, đặt v ấn đề v ới các tin tín ngưỡng, và g ặp g ỡ m ọi người từ m ọi n ẻo đường cu ộc s ống. Ông đọc r ất rộng, ông có th ể tìm được m ọi th ứ để m ở r ộng hi ểu bi ết c ủa mình v ề h ệ th ống ni ềm tin và tâm lí c ủa người đương đại. Đến cu ối nh ững n ăm 1960, Osho đã b ắt đầu phát tri ển các kĩ thu ật thi ền động duy nh ất c ủa mình. Ông nói, con người hi ện đại bị trĩu n ặng b ởi các truy ền th ống l ỗi th ời c ủa quá kh ứ và n ỗi lo nghĩ c ủa cu ộc s ống thường ngày hi ện đại đến m ức người đó ph ải tr ải qua quá trình tẩy rửa sâu s ắc trước khi người đó có th ể hi v ọng khám phá tr ạng thái vô suy nghĩ, th ảnh th ơi c ủa thi ền. Ông b ắt đầu t ổ ch ức nh ững tr ại thi ền kh ắp Ấn Độ, nói chuy ện v ới nh ững người tham dự và tự thân hướng d ẫn các phiên thi ền mà ông đã phát tri ển. Vào đầu nh ững n ăm 1970, nh ững người phương Tây đầu tiên b ắt đầu nghe nói t ới Osho, và t ới tham gia cùng số ngày càng đông nh ững người Ấn Độ, nh ững người đã được ông điểm đạo thành các sannyasin m ới. Đến n ăm 1974, m ột c ộng đồng đã được thi ết l ập xung quanh Osho tại Poona, Ấn Độ, và ch ẳng bao lâu khách th ăm vi ếng từ phương Tây d ồn t ới đã tr ở thành m ột lu ồng l ớn. 

Nhi ều người trong s ố nh ững người phương Tây đầu tiên t ới là các nhà trị li ệu, người đã th ấy mình ph ải đối di ện v ới nh ững gi ới h ạn c ủa cách trị li ệu phương Tây và đang tìm ki ếm m ột cách ti ếp c ận có th ể đạt t ới và bi ến đổi nh ững chi ều sâu sâu s ắc h ơn c ủa tâm lí con người. Osho động viên h ọ đóng góp tài n ăng c ủa mình cho c ộng đồng, và làm vi ệc ch ặt ch ẽ v ới h ọ để phát tri ển các cách trị li ệu trong hoàn c ảnh thi ền. V ấn đề v ới các cách trị li ệu được phát tri ển ở phương Tây, ông nói, là ở ch ỗ h ọ tự h ạn ch ế mình để điều trị tâm trí và tâm lí c ủa nó, trong khi phương Đông từ lâu đã hi ểu rằng b ản thân tâm trí, hay thay vì th ế thì s ự đồng nh ất c ủa chúng ta v ới nó, m ới là v ấn đề. Các cách trị li ệu có th ể có ích - gi ống nh ư nh ững giai đ o ạn thanh tâm c ủa thi ền mà ông đã phát tri ển - trong vi ệc đỡ gánh n ặng cho m ọi người kh ỏi nh ững xúc động và n ỗi s ợ bị kìm nén, và trong vi ệc giúp đỡ m ọi người để th ấy mình rõ ràng h ơn. Nh ưng ch ừng nào chúng ta còn ch ưa b ắt đầu tách b ạch b ản thân mình kh ỏi c ơ ch ế tâm trí và s ự phóng chi ếu c ủa nó, nh ững ham mu ốn và s ợ hãi, chúng ta s ẽ trèo ra kh ỏi cái rãnh này chỉ để r ơi l ại vào trong cái rãnh khác c ủa điều bịa đặt c ủa riêng mình. Do đó trị li ệu ph ải đi sánh đôi v ới quá trình phi đồng nh ất và ch ứng ki ến được bi ết tới nh ư vi ệc thi ền. Đến cu ối nh ững n ăm 1970 c ộng đồng ở Poona đã thành trung tâm trị li ệu và phát tri ển l ớn nh ất trên th ế gi ới, và hàng nghìn người đã t ới để tham gia vào các nhóm trị li ệu và thi ền, ng ồi v ới Osho trong các bài nói thường l ệ m ỗi sáng, và đóng góp cho cu ộc s ống c ủa c ộng đồng hay tr ở v ề nước h ọ và thi ết l ập các trung tâm thi ền ở đó. Gi ữa n ăm 1981 và 1985 vi ệc th ử nghi ệm c ộng đồng được ti ến hành ở Mĩ, trên m ột vùng r ộng 126 d ặm vuông c ủa sa m ạc cao ở mi ền đông Oregon. 

T ại đây, Osho ở vào th ời kì im l ặng và cô l ập v ới th ế gi ới bên ngoài, ngo ại trừ vi ệc lái xe hàng ngày vào các vùng quê bao quanh. Nh ấn m ạnh ch ủ y ếu c ủa cu ộc s ống c ộng đồng là công vi ệc xây d ựng Thành ph ố Rajneeshpuram, m ột “ ốc đảo trong sa m ạc”. Trong m ột th ời gian ng ắn kì di ệu c ộng đồng đã xây d ựng nhà ở cho 5000 người và đã b ắt đầu đảo ngược vùng đất h ư h ại b ỏ không hàng th ập kỉ, khôi ph ục các lu ồng lạch, xây h ồ và n ơi trữ nước, phát tri ển n ền nông nghi ệp tự c ấp và tr ồng hàng nghìn cây c ối. 

Thi ền và các chương trình trị li ệu ở Rajneeshpuram đã được Đại h ọc thi ền qu ốc t ế Rajneesh ti ến hành. Nh ững ti ện nghi hi ện đại được xây d ựng cho đại h ọc, và môi trường được b ảo v ệ c ủa nó, đã làm m ở r ộng và sâu s ắc các chương trình c ủa trường, điều ch ưa bao gi ờ có th ể có trước đây. Các giáo trình và khoá hu ấn luy ện dài h ơn đã được phát tri ển và h ấp d ẫn m ột ph ạm vi r ộng h ơn nh ững người tham dự, k ể c ả nhi ều người đã có địa vị trong th ế gi ới và mu ốn m ở r ộng tài n ăng chuyên môn và hi ểu bi ết c ủa chính h ọ. Các l ễ h ội hàng n ăm được t ổ ch ức vào tháng b ẩy để kỉ ni ệm “Ngày Th ầy” lôi kéo đến c ỡ 20 000 người, ng ồi v ới s ự hi ện di ện c ủa Osho và đón chào ông trong vi ệc lái xe hàng ngày. Nh ưng nước Mĩ không tử t ế v ới vi ệc th ực nghi ệm m ới này bên trong biên gi ới c ủa nó và ch ẳng m ấy ch ốc r ất nhi ều c ơ quan chính ph ủ, các t ổ ch ức ủng h ộ có quĩ tư nhân và nh ững người Ki tô giáo chính th ống đã h ội tụ l ực lượng để c ố ng ăn c ản s ự t ồn t ại ti ếp tục c ủa Rajneeshpuram. C ư dân c ủa nó bị l ăng m ạ b ằng l ời và bị xúc ph ạm thân th ể khi h ọ đi ra ngoài biên gi ới thành ph ố, thành ph ố và nh ững công ti trong nó thường xuyên bị dính líu vào nh ững tr ận chi ến toà án và kháng án lâu dài. Th ư kí riêng c ủa Osho, người qu ản lí v ấn đề trong th ời kì ông rút lui kh ỏi đời s ống công lu ận, b ắt đầu th ể hi ện thái độ v ới nh ững người đối l ập v ới cô ta, t ấn công h ọ b ằng gi ết người và cai qu ản c ộng đồng b ằng bàn tay s ắt. Trong th ời gian này, Osho tr ở l ại nói v ới công lu ận. Ông chuy ển chú ý vào người Ki tô giáo, và nh ững giá trị n ền t ảng c ủa s ự ph ục tùng và ni ềm tin mù quáng, nh ững phương pháp c ủa nó để kìm nén và làm m ọi người m ặc c ảm, bi ểu l ộ c ủa cu ồng tín và b ạo hành c ủa nó. Ông đã nói v ề tự do và trách nhi ệm, và tôn kính cu ộc s ống. 

Và ông đã thách th ức gay g ắt nh ững k ẻ đối l ập c ộng đồng hãy đến và đích thân xem th ực nghi ệm, và chú ý nhi ều h ơn đến vi ệc duy trì Hi ến pháp c ủa riêng h ọ. Cu ối cùng th ư kí c ủa Osho c ũng r ời b ỏ c ộng đồng, b ỏ lại sau m ột chu ỗi nh ững t ội ph ạm và t ội ác, m ột s ố t ội ác ch ống l ại k ẻ thù c ủa ả ở bên ngoài, nh ưng ph ần l ớn là ch ống l ại c ư dân c ủa b ản thân c ộng đồng. Các quan ch ức địa phương, bang và liên bang l ợi dụng c ơ h ội này để đi tới ch ống l ại thành ph ố và c ấu trúc c ộng đồng, đưa ra nh ững l ời bu ộc t ội ch ống l ại các công ti và đe do ạ chi ếm gi ữ m ọi tài s ản c ủa h ọ. Osho bị b ắt và bị giam gi ữ mà không được b ảo lãnh và, trong n ỗ l ực làm m ất uy tín ông và g ắn ông v ới nh ững t ội ph ạm c ủa ả th ư kí, ông đã bị đem đi ngang qua nước Mĩ trên chi ếc máy bay v ận chuy ển tù nhân, bị cùm và xích. Cu ộc hành trình n ăm gi ờ kéo thành n ăm ngày, k ể c ả th ời kì hai ngày ch ỗ ở c ủa Osho bị gi ữ bí m ật v ới lu ật s ư c ủa ông và ông đã bị ghi tên trong nhà tù Oklahoma dưới m ột cái tên gi ả. Vi ệc suy gi ảm d ần v ề s ức kho ẻ ông theo sau th ời kì này cu ối cùng đã d ẫn các bác sĩ t ới tin r ằng ông đã bị đầu độc trong hai ngày ở Oklahoma, có l ẽ b ởi ch ất thallium. 

Theo l ời khuyên c ủa lu ật s ư c ủa ông, người lo s ợ cho tính m ạng ông, Osho đã cho phép mình bị trục xu ất kh ỏi Mĩ do vi ph ạm nh ỏ v ề nh ập c ư. Ông ti ến hành chuy ến đi quanh th ế gi ới, nh ưng s ức ép c ủa B ộ ngo ại giao Mĩ gây lên đối v ới hai mươi m ốt nước làm cho h ọ ho ặc từ ch ối cho ông vào ho ặc trục xu ất ông không l ời gi ải thích sau th ời kì l ưu trú ng ắn. Ông tr ở v ề Ấn Độ vào gi ữa n ăm 1986, n ơi ông l ập tức được hàng tr ăm đệ tử và bè b ạn từ kh ắp n ơi trên th ế gi ới kéo t ới h ội nh ập. Đến tháng giêng n ăm 1987 Osho tr ở l ại Poona, nói chuy ện ngày hai l ần. Trong vòng vài tháng c ộng đồng ở Poona đã b ắt đầu m ột chương trình đầy đủ v ề các ho ạt động và đã m ở r ộng vượt xa ra ngoài ph ạm vi trước đây c ủa nó. Tiêu chu ẩn v ề các ti ện nghi hi ện đại, có điều hoà không khí đã được thi ết l ập ở Mĩ, và Osho làm rõ ràng rằng c ộng đồng m ới ở Poona s ẽ là ốc đảo th ế kỉ 21, được phát tri ển ở Ấn Độ. Ngày càng nhi ều người từ phương Đông t ới - đặc bi ệt từ Nh ật b ản - và s ự hi ện di ện c ủa h ọ đem t ới s ự gi ầu có tương ứng v ề cách ch ữa b ệnh và các chương trình ngh ệ thu ật thượng võ. Ngh ệ thu ật trực quan và xi ếc c ũng phát tri ển, cùng v ới “Trường phái bí ẩn” m ới. S ự phong phú và r ộng m ở được ph ản ánh trong s ự lựa ch ọn c ủa Osho v ề cái tên “Multiversity” xem nh ư c ơ quan trung ương qu ản lí t ất c ả m ọi chương trình. Và nh ấn m ạnh vào thi ền phát tri ển còn m ạnh m ẽ h ơn - nó là ch ủ đề thường xuyên tr ở l ại trong các bài nói c ủa Osho, và ông đã phát tri ển và gi ới thi ệu nhi ều cách trị li ệu thi ền m ới, k ể c ả Vô trí, Hoa h ồng huy ền bí và Tái sinh. Vào gi ữa n ăm 1987, Osho d ần d ần rút lui kh ỏi các ho ạt động công c ộng. S ức kho ẻ mong manh c ủa ông thường ng ăn c ản ông không nói chuy ện được, và th ời kì v ắng m ặt c ủa ông tr ở nên dài h ơn. Vào gi ữa n ăm 1988 ông đã gi ới thi ệu m ột y ếu t ố m ới trong bài nói c ủa mình, hướng d ẫn thính gi ả đi vào thi ền ba giai đ o ạn sau khi k ết thúc m ỗi bài nói. Vào tháng tư n ăm 1989 ông đưa ra bài nói cu ối cùng, tr ả l ời các câu h ỏi và bình lu ận v ề các bài kinh thi ền. Trong nhi ều tháng sau đó, m ỗi khi s ức kho ẻ cho phép, ông l ại t ới vào bu ổi t ối để ng ồi v ới các đệ tử và b ạn bè trong thi ền v ề âm nh ạc và im l ặng, sau đó ông lui v ề phòng nghỉ còn nhóm ng ồi xem m ột trong nh ững b ăng video bài nói c ủa ông. Osho r ời kh ỏi thân th ể vào ngày 19 tháng giêng n ăm 1990. 

Chỉ vài tu ần trước lúc đó, khi được h ỏi điều gì s ẽ x ảy ra cho công trình c ủa ông lúc ông đã đi, ông nói: Ni ềm tin c ủa tôi vào s ự t ồn t ại là tuy ệt đối. Nếu có chút chân lí nào trong điều tôi nói, nó s ẽ s ống mãi... Nh ững người v ẫn còn quan tâm t ới công trình c ủa tôi đơn thu ần s ẽ mang ng ọn đu ốc, nh ưng không áp đặt b ất kì điều gì lên b ất kì ai... Tôi s ẽ v ẫn còn là ngu ồn c ảm h ứng cho đồng bào tôi... Tôi mu ốn h ọ trưởng thành theo cách riêng c ủa h ọ - v ới ph ẩm ch ất nh ư tình yêu, xung quanh đó không c ần xây dựng nên nhà th ờ; v ới ph ẩm ch ất nh ư nh ận bi ết, không độc quy ền c ủa ai; nh ư l ễ h ội, vui v ẻ và duy trì đôi m ắt tươi t ắn, tr ẻ th ơ... Tôi mu ốn m ọi người c ủa tôi bi ết t ới chính mình, không theo b ất kì ai khác. Và con đường là vào trong. Trước khi r ời kh ỏi thân th ể, Osho đã đọc l ời kh ắc ghi trên m ộ ông, h ầm m ộ b ằng kính và đá c ẩm th ạch ch ứa tro c ủa ông. 

L ời đó là: 

OSHO Ch ẳng h ề sinh - Ch ẳng h ề di ệt Chỉ t ới th ăm hành tinh Trái đất này gi ữa 11 tháng 12 n ăm 1931 - 10 tháng giêng 1990