Tâm vọng tưởng của anh Thư sinh
Ở Trường Châu có một thư sinh, đến nhà bạn làm thơ phú, viết bài có tiêu đề “Trí giả nhạo thủy” (Bậc trí giả yêu thích nước), tự thấy văn vẻ nổi bật. Các bạn cũng ca ngợi không ngớt.
Đêm xuống rượu say trở về nhà, trong lòng vọng tưởng: “Nếu mình khoa cử đỗ đạt thì sẽ lấy cô bé A Canh nhà hàng xóm làm thiếp. Mình sẽ làm một mật thất cho A Canh, mua cho cô y phục trang sức hoa lệ kiều diễm”. Trằn trọc suy nghĩ viển vông, đến canh ba vẫn không tài nào ngủ được. Anh thư sinh lấy lá trà nhai nát trong miệng ra nhổ lên mặt vợ, nửa đùa nửa mắng rằng: “Hoạn Thư, Hoạn Thư”.
Chịu quả báo đói rét vì tâm khởi một niệm xấu
Có một người địa phương chuyên giúp người khác sao chép thư tịch. Đêm đó nguyên thần được Thần Thổ địa đem đi viết sổ sách. Thấy sổ sách có viết tên người thư sinh kia, trên có bút đỏ phê rằng: “Suy nghĩ tuy theo vọng tưởng, nhưng cảnh thực sự là do người. Vì hắn vọng tưởng nên vào ngày 17 tháng Giêng chịu quả báo đói rét một ngày ở trạm dịch Tùng Lăng”. Người sao chép tỉnh dậy bèn viết những điều mình thấy lên trên tường.
Hôm sau người sao chép đến nhà thư sinh bái kiến. Lúc đó thư sinh đang thử y phục, chỉnh lý giày, chuẩn bị đến nhà ngoại theo lời mời đi du lịch cảnh núi Mai Tây.
Kết quả thuyền đi qua cầu Tân Kiều thì đâm vào thuyền của sứ giả tuần giang, tất cả người trên thuyền đều bị bắt. Anh thư sinh do có thân phận thư sinh nên không bị trói, nhưng bị giữ ở đầu thuyền. Những người cùng đi với thư sinh bị dẫn đến dịch quán Ngô Giang rồi mới được phóng thích. Thư sinh bị đói rét suýt nữa thì chết.
Học trò Lý muốn bỏ vợ nếu đắc được vinh hoa phú quý
Câu chuyện về một người trẻ tuổi họ Lý quê quán Phúc Kiến càng khiến người ta kinh sợ. Học trò Lý vốn tinh thông thi thư giỏi viết văn, khi tham gia thi khoa cử, trên đường đi qua một quán trọ ở Cừ Châu bèn vào tá túc. Đối với học trò Lý chủ quán nói năng rất thân thiện, tiếp đãi đặc biệt nhiệt tình. Học trò Lý bèn tìm chủ quán hỏi nguyên do. Chủ quán nói, đêm qua tôi mộng gặp Thần Thổ địa nói với tôi rằng: “Ngày mai có một tú tài họ Lý, anh ta sẽ đỗ đầu khoa thi cử, cần đối xử tốt với anh ta”.
Học trò Lý nghe vậy trong lòng rất vui sướng; đêm về suy nghĩ khoa cử đỗ đạt sẽ làm quan như thế nào. Khi nghĩ đến người vợ ở nhà, trong tâm khởi một niệm: “Vợ là khi mình lấy lúc nghèo khổ; sau khi mình làm quan thì quả không xứng làm phu nhân của mình, nên bỏ vợ rồi cưới người khác”.
Tâm khởi một niệm không tốt liền chiêu mời ác nghiệp
Hôm sau học trò Lý rời quán trọ lên đường cho kịp kỳ thi. Đêm hôm đó chủ quán lại mộng gặp Thần Thổ địa nói: “Người học trò trẻ này tâm địa bất thiện. Chưa thi đỗ chưa có công danh mà đã nghĩ vứt bỏ người vợ kết tóc rồi, lần này thi sẽ bị trượt”.
Sau đó học trò Lý quả nhiên thi trượt, bơ phờ trở về. Anh lại đến tá túc ở quán trọ lần trước. Chủ quán lại đem chuyện mộng gặp Thần Thổ địa kể với học trò Lý. Học trò Lý nghe xong thất sắc, xấu hổ, hận bản thân mà rời đi.
Vị hòa thượng được Thần Tiên báo mộng
Trái lại, con người nếu trong thời khắc then chốt mà trong tâm sinh thiện niệm; nhẹ thì tiêu trừ khổ nạn, hợp với đức hiếu sinh của Thần Phật, tốt hơn nữa thì xoay chuyển vận mệnh, là sáng tỏ cái lý họa phúc do con người.
Triều Thanh có một hòa thượng tu hành trong đền Quan Đế. Hòa thượng tâm địa thuần tịnh, tu luyện tinh tấn. Nhưng lúc đó đúng lúc ở địa phương có nạn cướp hoành hành. Một buổi tối, ông mộng thấy một vị Thần nói với ông rằng: “Ngày mai là ngày chết của ông. Có một tên cướp cưỡi ngựa trắng đến, tên gọi là Chu Nhị. Anh ta với ông trong đời quá khứ có oán chưa trả, do đó lẩn trốn là không có tác dụng”.
Trong mộng, hòa thượng cầu khẩn: “Xin Thần Tiên niệm tình con đời này thường tu hành việc thiện, xin cứu giúp con”. Thần nói: “Ta không thể cứu ông được, muốn cứu ông thì chỉ có bản thân ông tự cứu mình”.
Tâm khởi một niệm thiện hóa giải được oán thù
Hôm sau quả nhiên có tên cướp tiến vào trong núi, hắn cưỡi ngựa cũng đúng là con ngựa trắng. Tên cướp túm lấy hòa thượng rồi truy vấn nơi tiền tài và phụ nữ ẩn náu; đồng thời uy hiếp bắt ông phải dẫn đường cho hắn. Hòa thượng trong tâm tự nghĩ rằng: “Hôm nay là ngày hết mệnh của ta; nếu lại giúp tên cướp cướp bóc của cải hãm hiếp phụ nữ, thế thì tội càng nặng thêm”.
Vì vậy hòa thượng nói lớn với tên cướp rằng: “Ta không làm dẫn đường cho ông. Ông chẳng phải Chu Nhị đó sao? Ta vì oán xưa đáng bị ông giết, ông chỉ giết ta là được rồi”.
Tên cướp kinh ngạc thất sắc nói: “Sao ông lại biết tên ta? Ông nhất định là một vị cao tăng đắc đạo”.
Hòa thượng kể chuyện mộng gặp Thần cho hắn nghe; tên cướp liền vứt gậy đi, vừa than vừa nói rằng: “Oan oan tương báo đến bao giờ mới hết? Thần nói không cứu ông, do đó điều thực sự cứu ông chính là ông đã không làm dẫn đường cho tôi, chính là bản thân ông đã cứu chính mình. Tôi với ông bây giờ giải trừ tất cả những ân oán trong lịch sử, thế thì còn có gì không thể nữa đây?”
Thế là tên cướp quỳ xuống lễ bái trước tượng Thần, sau đó xuống núi ra đi.
Thiện ác xuất tự một niệm
Nếu chúng ta có thể mở rộng tấm lòng mà tiếp nhận người khác; thì bất cứ ai cũng sẽ cảm nhận được thành ý của chúng ta. Chỉ cần trong tâm sinh một niệm thiện, yêu thương người khác như chính bản thân mình, thì ngay đến cả kẻ cướp cũng cảm động mà rơi lệ, huống chi là con người chúng ta giữa đời thường.
Người xưa nói: “Lòng người sinh một niệm, Trời Đất đều biết hết. Thiện ác nếu không báo, Trời Đất ắt vị tư”. Câu nói này để cảnh tỉnh những chúng sinh đang trong mê rằng thiện ác hữu báo, như hình với bóng. Thực ra thiện ác của con người không chỉ nhìn hành động, nghe lời nói; cho dù ở giữa niệm khởi niệm diệt thì thiện ác quả báo cũng phân biệt trắng đen, rõ ràng phân minh rồi.
Con người trong mê, tâm sinh một niệm si vọng, xem ra như là không có gì đáng kể; thực tế quả báo đã hình thành. Người niệm nhẹ mà đức lớn thì dùng thân lãnh chịu; để tỏ rõ mắt Thần khó giấu che, từng ly từng tí cũng phải hoàn trả. Người niệm nặng mà đức mỏng thì tiền đồ hủy hoại hết; để hiển thị lẽ Trời không nương tình, quả báo không sai lệch.
